۲-۴-۲- مدل BCC 27
۲-۴-۲-۱- مدل مضربی BCC ورودی محور ۲۷
۲-۴-۲-۲- مدل مضربی BCC خروجی محور.۲۸
۲-۵- مروری بر تحقیقات انجام شده با استفاده DEA .29
۲-۵-۱- تحقیقات خارجی .۲۹
۲-۵-۲- تحقیقات داخلی ۳۰
۲-۶- مروری بر تحقیقات انجام شده درصنعت بیمه با استفاده DEA32
۲-۶-۱- تحقیقات خارجی . ۳۲
۲-۶-۲- تحقیقات داخلی ۳۵
۲-۷- ورودی ها و خروجی های نامطلوب در DEA . ۳۹
۲-۷-۱- مدل خروجی نامطلوب ۴۰
۲-۸- مروری بر تحقیقات انجام شده با خروجی نامطلوب. ۴۱
۲-۹- مدل تحقیق . ۴۳
فصل سوم: روش اجرای تحقیق
۳-۱- مقدمه . ۴۵
۳-۲- روش تحقیق ۴۶
۳-۳- جامعه آماری . ۴۶
۳-۴- روش گردآوری اطلاعات ۴۷
۳-۵- روش تجزیه و تحلیل اطلاعات . ۴۷
۳-۶- رتبه بندی واحدهای کارا ۴۸
۳-۶-۱- روش اندرسون- پترسون ۴۸
۳-۶-۲- روش کارایی متقاطع . ۴۸
۳-۷- ورودی و خروجی های تحقیق .۴۹
۳-۷-۱- ورودی ها .۴۹
۳-۷-۲- خروجی ها .۴۹
۳-۷-۳- ورودی و خروجی نمایندگی بیمه . ۵۰
۳-۸- نمونه ای از حل مدل تحلیل پوششی داده ها ۵۳
۳-۸-۱- روش اول مدل BCC خروجی محور .۵۳
۳-۸-۲- روش دوم خروجی نامطلوب مهرگان .۵۴
فصل چهارم : تجزیه و تحلیل داده ها
۴-۱- مقدمه ۵۷
۴-۲- ارزیابی و تجزیه و تحلیل نتایج حاصل از مدل .۵۸
۴-۲-۱- در نظر گرفتن خروجی نامطلوب به عنوان یک عامل ورودی ۵۸
۴-۲-۲- در نظر گرفتن خروجی نامطلوب با تغییر متغیر به عنوان یک عامل خروجی
.۶۵
۴-۳- رتبه بندی واحدهای تصمیم گیری .۷۱
فصل پنجم : بحث و نتیجه گیری و پیشنهادات
۵-۱- مقدمه .۷۵
۵-۲- سنجش کارایی نمایندگان با روش های فعلی ۷۵
۵-۳- پاسخ به پرسش های تحقیق ۷۷
۵-۴- بحث و نتیجه گیری . ۸۴
۵-۵- پیشنهادات برخاسته از تحقیق .۸۵
۵-۵-۱- پیشنهاد برای نمایندگان بیمه . ۸۵
۵-۵-۲- پیشنهاد ها برای شرکت های بیمه . ۸۶
۵-۵-۳- پیشنهاد ها برای بیمه مرکزی . ۸۷
۵-۶- پیشنهاد برای تحقیقات آینده . ۸۷
۵-۷- محدودیت ها. ۸۷
منابع و مأخذ
الف – منابع فارسی . ۸۹
ب – منابع خارجی . ۹۲
چکیده
شبکه فروش بیمه یکی از مهمترین بخش های شرکت های بیمه می باشد، چرا که از یک سو درآمد حاصل از عملیات بیمه گری را از طریق فروش محصولات بیمه ای و دریافت حق بیمه های مربوطه تأمین می کند و از طرف دیگر این واحد در ارتباط نزدیک با مشتریان است و چگونگی تعامل این واحد با مشتریان در
میزان فروش، تکرار خرید و توصیه به دیگران و. تاثیر بسزایی دارد. در بین ارکان مختلف، شبکه های فروش، نمایندگی های بیمه به لحاظ تعداد و گستردگی جغرافیایی از اهمیت دو چندانی برخوردارند. بنابراین عملکرد آنان می تواند، تأثیر شگرفی بر بینش، نگرش و درک بیمه گزاران نسبت به شرکت بیمه داشته باشد. لذا ارزیابی عملکرد نمایندگی های بیمه به منظور اطلاع از کیفیت و چگونگی عملکرد آنان از اهمیت بسزایی برخوردار است. در این پژوهش کارایی ۶۰ نماینده شرکت سهامی بیمه ایران فعال در استان گیلان که کارمزد دریافتی ماهانه آنها بین۲۰ الی۷۰ میلیون ریال می باشد، با دو روش تحلیل پوششی داد ه ها BCC –O با لحاظ نمودن خروجی نامطلوب (ضریب خسارت) به عنوان ورودی و روش دوم با لحاظ نمودن خروجی نامطلوب به عنوان خروجی با بهره گرفتن از مدل مهرگان مورد بررسی قرارگرفت. اطلاعات مربوط به هزینه عملیاتی و پرسنلی نمایندگان از دفاتر نمایندگی گرفته شد و مقادیر مربوط به حق بیمه و محاسبه ضریب خسارت از اطلاعات پایگاه داد ه های حسابداری شرکت سهامی بیمه ایران استان گیلان اخذ گردید. با توجه به نتایج بدست آمده با هر دو روش ۱۴ نماینده کارا و ۴۶ نماینده ناکارا شدند. تفاوت دو روش در مقدار کارایی های نمایندگان می باشد که بیانگر این است در روش دوم با در نظر گرفتن خروجی نامطلوب نتایج حاصله دقیق تر می باشد. ضمنا سایر نمایندگان می توانند با الگو قراردادن نمایندگان کارا به عنوان مرجع (الگو) و رساندن ورودی و خروجی های شان به واحدهای مجازی پیشنهادی یا همان نقاط تصویر به سطح مطلوبی از کارایی برسند. نمایندگان بیمه باید با شناخت کامل از صنعت و بازار بیمه حق بیمه دریافتی از بیمه گزاران را افزایش دهند، تا به سطح قابل قبولی از کارایی برسند.
کلمات کلیدی: تحلیل پوششی داده ها، کارایی، شبکه فروش، صنعت بیمه، خروجی نامطلوب
یکی از ارزشمندترین دستاوردهای بشر برای رویارویی با حوادث و تأمین برخی از نیازهای اقتصادی، اجتماعی و روانی، پدیده بیمه است. بیمه وسیله ای است که علاوه بر جبران خسارات اقتصادی ناشی از حوادث، تأمین آینده و ارتقای سطح زندگی افراد و ایجاد بستری مناسب و مطمئن برای رشد و توسعه اقتصادی، موجب آرامش خاطر اعضای جامعه شده و این آرامش نیز به نوبه خود موجب پویایی حیات اجتماعی، رشد و شکوفایی استعدادها و افزایش کارایی و بهره وری می شود(راستگو، حبیب،۱۳۹۰).
در قرن حاضر فعالیت های اقتصادی به گونه ای شکل گرفته اند که تداوم آنها بدون پشتوانه بیمه ای سخت تحت تاثیر قرار می گیرد. به همین علت صنعت بیمه سالانه حجم ارزشی زیادی را به خود اختصاص می دهد که در مقایسه با حجم سایر فعالیت های اقتصادی حجم بسیار قابل توجهی است(حجاریان، مسعود،۱۳۸۷).
بیمه در جوامع مختلف در قالب موسسات و خدمات متنوع وجود دارد، هر چند که در کشورهای در حال توسعه به صورت یک پدیده زیر بنایی و با ابعاد مورد انتظار شکل نگرفته است. توسعه صنعت بیمه در کشورهای پیشرفته، عمق و ابعاد حیاتی این صنعت را آشکار ساخته و دست یابی به بسیاری از اهداف اقتصادی را امکان پذیرساخته است.
شرکت های بیمه سعی دارند که با استفاده بهینه از امکانات موجود، خدماتی را ارائه دهند که به لحاظ کمیت و کیفیت در سطح بالایی باشد و چون این شرکت ها ارائه کننده خدمات عمومی بوده و موتور محرکه جامعه تلقی می شوند، اگر بررسی نشوند از لحاظ اقتصادی و اجتماعی، جامعه را با چالش مواجه خواهند نمود. ارزیابی شرکت های بیمه بدین منظور صورت می گیرد که از چگونگی عملکرد آنها مطلع شویم و بتوانیم آنها را مورد مقایسه قرار دهیم و از این طریق در جهت بهبود مستمر عملکرد آنها حرکت کنیم. این ارزیابی به موسسات بیمه در افزایش آگاهی از میزان مطلوبیت و مرغوبیت فعالیت هایشان کمک می کند و به آنها فرصت می دهد که مشکلات را شناسایی کرده و عمل صحیح را قبل از اینکه مشکلات بزرگ شوند، انجام دهند.(Kueng, 2000) یکی از تکنیک هایی که برای اندازه گیری کارایی واحدهای تصمیم گیری[۱] با چندین ورودی و چندین خروجی استفاده می شود، تحلیل پوششی داده ها[۲] است. در این فصل بعد از بیان مسئله، ضرورت و اهمیت انجام تحقیق و مدل پیشنهادی تحقیق براساس مطالعات انجام شده مطرح شده و سوالات و فرضیه های تحقیق بیان می گردند، سپس روش انجام تحقیق توضیح داده خواهد شد.
صنعت بیمه را می توان یکی از صنایع با ارزش هر جامعه برشمرد که خود به نوعی باعث توسعه آن جامعه خواهد شد، امروزه در تمامی جوامع توسعه گرا، بیمه را عامل مهمی در توسعه کشورها می دانند، زیرا معتقدند بیمه در رشد بخش های مختلف اقتصادی نقش برجسته ای ایفا می کند و با پوشش خسارات ناشی از انجام فعالیتهای اقتصادی و توسعه ای جامعه، انگیزه سرمایه گذاری را نیز افزایش می دهد (جواهردشتی و همکاران، ۱۳۸۳). صنعت بیمه به عنوان یک بخش خدماتی به منظور تولید سود، خدماتی را به مشتریان ارائه می کند. پژوهش هایی که در زمینه عملکرد صنعت بیمه صورت گرفته، نشان می دهد که سود این صنعت تنها با ارائه خدمات بیمه ای بدست نمی آید، بلکه شرکت های بیمه برای بدست آوردن سود، حق بیمه های دریافت شده از طریق آژانس ها، واسطه ها و مشاوران حقوقی را سرمایه گذاری می کنند. بنابراین تمام فرایند تولید این شرکت ها را می توان به دو زیر فرایند دریافت حق بیمه و تولید سود تقسیم نمود(Hwang, 2008 Kao &). بنابراین لازمه توسعه روز افزون صنعت بیمه در کشور، گسترش فروش محصولات بیمه ای شرکت های بیمه می باشد. علاوه بر مورد فوق، از آنجایی که یکی از اهداف شرکت های بیمه کسب سود است، لذا تأکید بر شبکه فروش شرکت های بیمه از اهمیت بسزایی برخوردار است.
از مهم ترین قسمت های فروش هر شرکت بیمه نمایندگی های آن شرکت می باشند، شرکت های بیمه بخش بزرگی از محصولات خود را از طریق نمایندگی های خود به مشتریان می فروشند. در موسسات مالی مانند بیمه و بانک که به نحوی، جریان فعالیت هایشان بر اساس آورده نقدی و یا سرمایه گذاری مشتریان است،
مطلب دیگر :
بایگانیهای فناوری - ماه نشان - مقالات و آموزش های کاربردی
رضایت مشتریان در کسب مزیت رقابتی و افزایش سودآوری آنها اهمیت بسزایی دارد. از آنجایی که نمایندگی های شرکت های بیمه در تماس مستقیم با بیمه گزاران بوده و نحوه برخورد آنها تأثیر مستقیم بر سطح رضایت مندی و دیدگاه مشتریان از شرکت دارد، لذا تعیین سیستمی برای ارزیابی عملکرد نمایندگی های شرکت های بیمه از اهمیت ویژه ای برخوردار است.
در دهه اخیر، با روی کار آمدن عصر اطلاعات و عدم کامیابی شرکت های تابع عصر صنعتی، نیاز به سیستم سنجش عملکردی کامل تر از آنچه که موجود بود، بوجود آمد سیستم های سنجش عملکرد سنتی و مبتنی بر حسابداری تا آن زمان نتوانسته بودند عملکرد واقعی سازمان ها را نشان دهند، زیرا آنها فقط بر بعد مالی سازمان تأکید می کردند که این بعد در دنیای کنونی هرگز مزیت رقابتی پایداری برای سازمان ایجاد نمی کرد. از این رو یکی از دغدغه های اساسی سازمان های امروزی دستیابی به یک شیوه ارزیابی عملکرد جامع، قابل اعتماد و انعطاف پذیر است، تا به کمک آن، اطلاعات دقیق و کافی را از جایگاه امروز خویش به دست آورند و با نگاه به آینده از خطاهای گذشته درس بگیرند. با وجود اهمیت فراوان ارزیابی عملکرد، بیشتر سنجش ها بر اساس نگرش های سنتی است. این نگرش سنتی تنها مباحث مالی را در بر گرفته و پیامدهای عملکردهای گذشته را مورد ارزیابی قرار می دهند، در حالی که در دیدگاه های نوین ارزیابی عملکرد بر رشد توسعه و بهبود ظرفیت ارزیابی شونده تمرکز دارند(میرزایی، ۱۳۹۰).
بنابراین این سوال همواره درباره عملکرد بیمه ها مطرح است که شبکه فروش شرکت های بیمه به چه میزان و درجه ای از کارایی عمل می کنند؟ محاسبه کارایی سیستم های تولید یکی از وظایف مهم مدیران برای کنترل و برنامه ریزی است. یکی از روش هایی که به طور وسیعی برای اندازه گیری کارایی نسبی یک مجموعه از سیستم های تولیدی یا واحد های تصمیم گیری با چندین ورودی و چندین خروجی استفاده می شود، تحلیل پوششی داده ها (DEA) است(Kao, 2009). این روش نیازمند تخمین تابع تولید نبوده و با ترکیب تمامی واحدهای تحت بررسی، یک واحد مجازی با بالاترین کارایی را ساخته و واحدهای ناکارا را با آن می سنجد (مهرگان،۱۳۹۱،ص۳۱). اولین بار فارل[۳] در سال ۱۹۵۷ توانست با ارائه روش مرزی، کارایی را برای یک واحد تولیدی اندازه گیری کند. واحدی را که فارل برای اندازه گیری مدنظر قرارداده بود شامل یک ورودی و یک خروجی بود(Farrell, 1957). بعدها در سال ۱۹۷۸ دیدگاه فارل توسط چارنز، کوپر و رودز[۴] توسعه داده شده و مدل CCR را ارائه نمودند که توانایی اندازه گیری کارایی با چند ورودی و چند خروجی را داشت و ازجمله مدل های بازده ثابت نسبت به مقیاس بود (Charnes et al , 1981).
در سال ۱۹۸۴، بنکر، چارنز و کوپر[۵] با تغییر در مدل CCR مدل جدیدی را عرضه نمودند که به مدل BCC شهرت یافته و ازجمله مدل های بازده متغیر نسبت به مقیاس بود (مهرگان،۱۳۹۱، ص۷۹).
هدف از محاسبه کارایی این است که نقاط ضعف شناسایی شوند تا تلاش هایی در جهت رفع نقایص برای بهبود عملکرد صورت گیرد. اما نگرانی عمده در مورد واحدهای تصمیم گیری ناکارا این است که چه عواملی باعث ناکارایی شده اند؟ اگرچه واضح است که کاهش ورودی ها و افزایش خروجی ها، عملکرد آنها را بهبود خواهد بخشید ولی برای پاسخ به این سوال، برای سیستم های تولیدی که شامل فرایندهای داخلی هستند باید علاوه برکارایی کل سیستم، کارایی زیرفرایندها هم محاسبه شوند تا به طور دقیق تر منابع ناکارایی شناسایی شوند(Hwang, 2008 & Kao).
در جهان امروز، بیمه از مهم ترین بخش های اقتصادی در جامعه است که علاوه بر تسهیل روابط بین الملل در پیشگیری از تحقق ریسک و نیز تأمین آرامش خاطر برای فعالیت های مختلف نقش شگرفی را ایفا می نماید (دعایی و نیکخواه ، ۱۳۸۸). نمایندگی های مختلف یک شرکت بیمه به رغم استفاده از منابع مادی و انسانی مشابه، عملکردهای متفاوتی دارند. بررسی اجمالی شاخص های سطح نفوذ بیمه، تراکم بیمه ای و درصد حق بیمه کشور از کل حق بیمه جهانی حاکی از آن است که تاکنون این صنعت نتوانسته جایگاه واقعی خود را در اقتصاد کشور کسب نماید. بنابراین توجه به کارایی و بهره وری در این صنعت از اهمیت بالایی برخوردار است (فلاح، ۱۳۸۶).
یکی از مهم ترین بخش های شرکت های بیمه شبکه فروش می باشد، بدلیل آنکه علاوه بر کسب درآمد حاصل از عملیات بیمه گری از طریق فروش انواع بیمه نامه ها، این واحدها در ارتباط نزدیک و مستقیم با مشتریان هستند. در بین ارکان شبکه فروش، نمایندگی های بیمه به لحاظ گستردگی جغرافیایی در تمام نقاط کشور و همچنین تعداد زیاد آنها، از اهمیت دوچندانی برخوردار هستند. در واقع می توان گفت که بخش اعظم شبکه فروش هر شرکت بیمه ای را نمایندگی های آن شرکت تشکیل می دهند. بنابراین نمایندگی های بیمه یکی از مهم ترین بخش های شرکت بیمه در ارتباط مستقیم با مشتریان و بیمه گذاران هستند. به همین علت عملکرد آنان می تواند بر بینش و نگرش و درک بیمه گزاران از شرکت بیمه بسیار مؤثر باشد.
فشارهای رقابتی بسیاری از شرکت های بیمه گر را وادار به تغییر استراتژی های شرکتی کرده است تا به این ترتیب آنها بتوانند هزینه های عملیاتی خود را کاهش دهند و در عین حال کیفیت خدمات خود را حفظ کرده و آنرا بهبود بخشند. همزمان با رشد و تکمیل سریع بازار مدیران می بایست ابزارهای جدیدی برای کمک به شناسایی شرکت های دارای بهترین موقعیت برای پاسخگویی و پیشرفت در محیط در حال تغییر بیابند. بنابراین ارزیابی عملکرد در صنعت بیمه به عنوان یک هدف بسیار مهم مد نظر بوده و همواره توجه بسیار زیادی را به خود جلب کرده است (Yang, 2006).
مفهوم کارایی در اقتصاد، تخصیص مطلوب منابع است. اما از نظر اهداف کاربردی، تعاریف گوناگونی بیان شده است. به طور کلی کارایی معرف نسبت ستاده ها به نهاده ها در مقایسه با یک استاندارد مشخص است (مهرگان، ۱۳۹۱،ص۳۷).
کارایی از جمله معیارهای اساسی جهت سنجش عملکرد سازمانی است که بیانگر نسبت خروجی یک مجموعه به ورودی های آن را نشان می دهد، اما با افزایش تعداد خروجی ها و ورودی ها، اندازه گیری کارایی با شیوه های سنتی بسیار دشوار است، لذا یکی از روش های بسیار کارآمد جهت ارزیابی عملکرد واحدهای مشابه که به دلیل خصوصیات مطلوب، خروجی های گسترده و تحلیل ناکارایی بنگاه ها در بیش از سه دهه اخیر بسیار مورد توجه قرار گرفته است، روش تحلیل پوششی داده ها می باشد.
این روش تعمیم داده شده به گونه ای می باشد که فرایند های با چند ورودی و خروجی را در بر گرفته و تنها ورودی ها و خروجی های واحد های تصمیم گیرنده واحد های مورد ارزیابی مورد نیاز می باشد. این روش به روش تحلیل پوششی داده ها مشهور شد و از همان سال به عنوان روشی برای اندازه گیری کارایی در جهان مطرح شد (توکلی، غلامرضا و همکاران،۱۳۹۰).
کارایی یک واحد تصمیم گیری حاصل نسبت ستانده به نهاده آن واحد می باشد. اگر یک واحد تصمیم گیری بتواند با نهاده های ثابت، ستانده های بیشتر یا با نهاده های کمتر، ستانده های ثابت یا بیشتری را تولید کند آن واحد تصمیم گیری از کارایی بالاتری برخوردار خواهد بود. اگر واحد های تصمیم گیری دارای نهاده و ستانده های مختلف باشند برای محاسبه کارایی می توان از تحلیل پوششی داده استفاده کرد (نشاط ،غلامرضا، ۱۳۹۱).
روش DEA استفاده از منابع و تولید نتایج دخیل در عملکرد DMU ها را به دقت موشکافی کرده و عواملی را نشان می دهد که در رتبه بندی بازده DMU ها نقش دارند و یا از دقت آن می کاهند. با این وجود، یکی از مفیدترین منافع تحلیل DEA مجموعه مقادیر هدف برای بهبود DMU هایی است که بر اساس نتیجه ی DEA ناکارآمد شناخته شده اند. این مجموعه ی مرجع پیشنهاداتی در مورد تغییرات مورد نیاز در مقادیر ورودی و خروجی ارائه می کند تا بتوان به این واسطه واحدهای ناکارآمد را کارآمد ساخت(Yang, 2006).
در صنعت بیمه نیز تحقیقات متعددی از این روش جهت ارزیابی عملکرد نمایندگی های بیمه بهره گرفته اند (سلطان پناه و همکاران، ۱۳۸۶). اگر اطلاعات مقادیر ورودی و خروجی را برای نمایندگی های موردنظر فعال در صنعت بیمه در یک فضای دوبعدی نشان دهیم با اتصال نقاطی که به محور ها و مبدا مختصات نزدیک تر هستند، تابع محدبی بدست می آید که به آن منحنی مرزی (کارا) گفته می شود. نمایندگی هایی که بالاتر از این منحنی قرار گیرند برای فروش بیمه نامه های یا دریافت کارمزد بیشتر از هزینه های پرسنلی وعملیاتی بیشتری استفاده کرده اند.
در این روش یک منحنی کارآ از یک سری نقاط که به وسیله برنامه ریزی خطی تعیین می شود، ایجاد می گردد. روش برنامه ریزی خطی با یک سری بهینه سازی مشخص می کند که آیا DMUمورد نظر روی خط کارآیی قرارگرفته است یا خارج از آن قرار دارد (Niknazar ,2011).
شکل(۱-۱) نمونه ای از یک مدل کلاسیک واحد تصمیم گیرنده به همراه ورودی ها و خروجی های آن را
نشان می دهد:
برای ارزیابی کارایی نمایندگان در شرکت های بیمه در روش سنتی کارایی نمایندگان براساس افزایش فروش بیمه نامه و افزایش ضریب نفوذ و کاهش هزینه های خسارت های مشتریان نمایندگی مورد نظر و کارمزد پرداخت شده در نظر گرفته می شود. مبلغ خسارت های پرداختی در شرکت های بیمه ستانده ای می باشند که برای بهبود عملکرد، افزایش آنها مورد نظر نمی باشد. بالابودن خسارت پرداختی مشتریان نمایندگی ها دلیل ناکارآمدی نماینده نمی باشد. روش سنتی ملاک درستی برای سنجش کارایی نمایندگی نمی باشد. زیرا کارایی فقط از یک منظر وجنبه مالی و سود دهی در نظر گرفته می شود در روش تحلیل پوششی داده ها ملاک عمل هرگونه خروجی و یا ورودی تاثیر گذار بر کارایی یا عدم کارایی نمایندگان می باشد من جمله نیروی انسانی، منابع فیزیکی در اختیار نمایندگی، مکان و فضای استقرار نمایندگی و نیز هزینه های عملیاتی و پرسنلی، که کارایی را با بهره گرفتن از شاخص های گوناگون مورد ارزیابی قرار می دهد و از روش سنتی دقیق تر و قابل قبول تر می باشد.اگر کارمزد دریافتی نمایندگان از شرکت بیمه خروجی مطلوب و هزینه ها ی عملیاتی و پرسنلی خروجی نامطلوب باشند خواهان افزایش خروجی مطلوب و کاهش خروجی نامطلوب برای بهبود عملکرد نمایندگی می باشیم.
این پژوهش روشی برای سنجش میزان کارایی نمایندگان هم درجه شرکت بیمه ایران شعبه رشت با لحاظ نمودن خروجی نامطلوب می باشد.
۱-۴- اهداف تحقیق
از آنجایی که حفظ و کسب رضایت مشتریان باعث افزایش وفاداری مشتریان موجود و جلب مشتریان جدید می شود و در کسب مزیت رقابتی تأثیر بسزایی دارد. بنابراین برای کسب و حفظ مزیت رقابتی، شرکت ها باید به طور جدی به ارزیابی عملکرد شان بپردازند و به ابعاد مالی و غیر مالی عملکرد نیز توجه داشته باشند.
۲-۲-۱ تاریخچه ارزیابی عملکرد.۱۴
۲-۲-۲ تعاریف ارزیابی عملکرد۱۵
۲-۲-۳ فرایند ارزیابی عملکرد.۱۶
۲-۲-۴ ابعاد ارزیابی عملکرد۱۸
۲-۲-۴-۱ عملکرد کارکنان.۱۹
۲-۲-۴-۲ ارزیابی عملکرد بخشی از یک سازمان۱۹
۲-۲-۴-۳ ارزیابی عملکرد یک مدیر۱۹
۲-۲-۵ اثرات ارزیابی عملکرد۱۹
۲-۲-۶ اهمیت ارزشیابی عملکرد.۲۰
۲-۲-۷ رویکردهای نوین و سنتی در ارزیابی عملکرد.۲۱
۲-۲-۸ مدلهای ارزیابی عملکرد.۲۲
۲-۲-۹ شاخصهای عملکرد۲۵
۲-۳ مروری بر مفاهیم کارایی.۲۶
۲-۳-۱ کارایی۲۶
۲-۳-۲ انواع کارایی۲۷
۲-۳-۲-۱ کارایی تکنیکی.۲۷
۲-۳-۲-۲ کارایی تخصیصی.۲۷
۲-۳-۲-۳ کارایی اقتصادی.۲۸
۲-۳-۲-۴ کارایی ساختاری .۲۸
۲-۳-۲-۵ کارایی درآمدی .۲۸
۲-۳-۳ روشهای ارزیابی کارایی.۲۹
۲-۳-۳-۱ روشهای پارامتری۲۹
۲-۳-۳-۲ روشهای ناپارامتری۳۰
۲-۳-۳-۲-۱ روش وصل نقاط حدی.۳۱
۲-۳-۳-۲-۲ روش تحلیل پوششی داده ها۳۱
۲-۴ مروری بر مفاهیم تحلیل پوششی داده ها.۳۲
۲-۴-۱ تاریخچه تحلیل پوششی داده ها۳۲
۲-۴-۲ معرفی تحلیل پوششی دادهها۳۲
۲-۴-۳ مزایای تحلیل پوششی داده ها۳۲
۲-۴-۴ معایب تحلیل پوششی دادهها۳۴
۲-۴-۵ مدلهای اصلی تحلیل پوششی دادهها۳۵
۲-۴-۵-۱ مدلCCR 35
۲-۴-۵-۲ مدل BCC38
۲-۴-۵-۳ مدل جمعی۳۹
۲-۴-۵-۴ مدل اندرسون- پترسون.۴۰
۲-۴-۵-۵ مدل متغیرهای غیرقابلکنترل۴۱
۲-۵ پیشینه تحقیق۴۱
۲-۵-۱ خلاصه تحقیقات خارجی.۴۱
۲-۵-۲ خلاصه تحقیقات داخلی.۴۴
فصل سوّم: روش اجرای تحقیق.۴۹
۳-۱ مقدمه۴۹
۳-۲ روش تحقیق.۴۹
۳-۳ جامعه آماری۵۰
۳-۴ روش جمع آوری داده ها.۵۰
۳-۵ ابزار جمعآوری داده ها.۵۰
۳-۶ فرایند ارزیابی عملکرد گروههای آموزشی در این تحقیق۵۱
۳-۶-۱ شناسایی اهداف ارزیابی.۵۱
۳-۶-۲ تعیین ورودی ها و خروجیها.۵۲
۳-۶-۲-۱ نهادهها۵۲
۳-۶-۲-۲ ستاندهها.۵۳
۳-۶-۳ انتخاب مدلهای DEAبرای رسیدن به اهداف ارزیابی.۵۴
۳-۶-۴ انتخاب نرمافزاری برای حل مدلها.۵۵
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده ها.۵۶
۴-۱ مقدمه.۵۷
۴-۲ نهادهها و ستاندههای اولیه تحقیق۵۷
۴-۳ نهادهها و ستاندههای تحقیق پس از اعمال ضرایب وزنی۵۸
۴-۴ نتایج اجرای مدل.۶۰
فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادات۶۵
۵-۱ مقدمه.۶۶
۵-۲ نتیجه گیری.۶۶
۵-۳ پیشنهادات کاربردی تحقیق۶۷
۵-۴ پیشنهادات برای تحقیقات آتی.۶۷
منابع.۶۹
پیوستها۷۳
چکیده انگلیسی۷۹
عنوان انگلیسی۸۰
چکیده
دانشگاهها مانند همه سازمانهای دیگر، نیاز دارند که عملکردشان به منظور ایفای نقش مؤثرتر ارزیابی شود و همچنین قادر به استفاده بهینه از منابع محدود خود
مطلب دیگر :
شوند. هدف این پژوهش ارزیابی عملکرد هر یک از گروههای آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شوشتر، شامل دانشکده علوم انسانی، دانشکده فنی و مهندسی ، دانشکده علوم کشاورزی، دانشکده علوم آب و دانشکده علوم اجتماعی میباشد که با بهره گرفتن از تحلیل پوششی دادهها برای پنج گروه آموزشی انجام گرفت. بنابراین عملکرد پنج گروه آموزشی با متغیرهای نهاده شامل: تعداد پرسنل آموزش، تعداد دانشجو، اعتبارات و تجهیزات و متغیرهای ستانده شامل: متغیرهای آموزشی (تعداد فارغالتحصیلان مقاطع مختلف، تعداد دانشجویان مشروطی) و متغیرهای پژوهشی (تعداد کتب، تعداد مقالات و تعداد طرحهای پژوهشی) مطالعه شد.یافتههای پژوهش نشان داد که به جز گروه آموزشی چهارم دیگر گروههای آموزشی کارا میباشند. همچنین نتایج رتبهبندی گروههای آموزشی کارا با مدل اندرسون و پترسون نشان داد که گروه آموزشی دوم رتبه یک، گروه آموزشی سوم رتبه دو، گروه آموزشی پنجم رتبه سه، گروه آموزشی اول رتبه چهار را به خود اختصاص دادند. در پایان این تحقیق، برخی نتایج، پیشنهادات و همچنین برخی نکات برای تحقیقات مشابه ممکن در آینده ارائه شد.
کلیدواژهها: کارایی، ارزیابی عملکرد، تحلیل پوششی داده ها، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شوشتر
| فصل اوّلکلیّات تحقیق |
۱-۱ مقدمه
وظایف و رسالت اولیه دانشگاهها گسترش و انتقال دانش است که اولی از طریق پژوهش و دومی از طریق آموزش به دست میآید (کائو و هانگ[۱]، ۲۰۰۸). برای حصول اطمینان از تحقق این وظایف و رسالت بایستی سیستمی جهت ارزیابی آنها و زیرمجموعههایشان طراحی گردیده و در این فرایند با ملاکها و اصول خاص و علمی به بررسی آن پرداخت. به دلیل تنوع فعالیتها و هدفهای متعدد دانشگاهها، ارزیابی کارایی و سنجش بهرهوری آنها پیچیدگی خاصی دارد (لانزر و دیگران، ۱۹۹۸). در نتیجه از آنجا که امروزه یکی از شاخصهای اصلی سنجش توسعهیافتگی کشورها، سهم یک جامعه در تولید دانش است، ارزیابی عملکرد نظامهای آموزشی و به تبع آن ارتقای کارایی آنها، اهمیت دوچندان یافته است.
تعیین کارایی پژوهشی در دانشگاه حداقل از دو جهت، یکی کمک به کارکنان و اعضاء هیأت علمی دانشگاه در جهت بالابردن سطح کمی و کیفی فعالیتهای پژوهشی خود و دیگری برای کمک به مدیران در برنامهریزی و سیاستگذاری مفید و ضروری است.
در این فصل ابتدا موضوع تحقیق و مسألهای که به دنبال یافتن راهحلی برای آن هستیم، بیانشده و در ادامه ضرورت و اهمیت تحقیق شرح داده میشود. سپس اهداف تحقیق را بیان کرده و تعاریف نظری و عملیاتی متغیرهای تحقیق بیان خواهد شد، همچنین فرضیات تحقیق را به صورت مختصر تعریف میکنیم تا در فصول بعدی تشریح شوند. قلمرو موضوعی، مکانی و زمانی تحقیق، از جمله سایر بخشهایی هستند که در این فصل آورده شده اند.
۱- بیان مسأله
مدیران سازمانها و ادارات جهت برنامه ریزی و کنترل سازمان خود، نیاز به اندازه گیری و ارزیابی عملکرد واحدهای زیرمجموع سازمان خود دارند تا بتوانند واحدها را مقایسه کرده و از نقاط ضعف و قوت واحدها آگاه شوند و پیشنهادات لازم را جهت افزایش عملکرد واحدها ارائه دهند. از آنجا که روشهای موجود ارزیابی و سنجش عملکرد واحدها اغلب تجربی و فاقد پشتوانه علمی محکمی بوده و بهعلاوه، به دلیل استاندارد بودن این روشها، نتایج آنها در سازمانهای مختلف با یکدیگر قابل مقایسه نیستند در این مطالعه برای ارزیابی عملکرد گروههای آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شوشتر، از روش علمی تحلیل پوششی داده ها[۲] که از روشهای متداول ارزیابی عملکرد در زمینه های مختلف برای واحدهای تولیدی و خدماتی میباشد، استفاده شده است.
تحلیل پوششی داده ها روشی برای مقایسه و ارزیابی کارایی نسبی واحدهای تصمیم گیرندهای است که هر یک دارای چندین ورودی و خروجی مشابه هستند، مانند مدارس، دانشگاهها، بانکها و غیره (کلین[۳]، ۲۰۰۱).
آموزش عالی در ایران در طی دو دهه گذشته با چالشها و مسائل متعددی مواجه بوده است. گسترش کمی دانشگاهها، کثرت موسسات آموزشی متنوع، افزایش تعداد دانشجویان و گاه وجود خیل عظیم دانش آموخته بیکار از جمله چالشهایی هستند که نظام آموزش عالی ایران را با مشکلات عدیدهای مواجه نموده است. گسترش کمی نظام آموزش عالی بدون توجه به ظرفیتهای موجود و توان بافت اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جامعه، کاهش کیفیت نظام آموزش عالی را به دنبال خواهد داشت. وظایف و رسالت دانشگاهها گسترش و انتقال دانش است که تنها از طریق آموزش و پژوهش امکان پذیر خواهد بود. برای حصول اطمینان از تحقق این وظایف و رسالت می باید سیستمی جهت ارزیابی کارایی و بهرهوری واحدهای آموزشی طراحی گردد.
کارایی[۴] به معنی تلف نکردن منابع است که از نسبت ستانده کل به نهاده کل به دست می آید از طرفی بدون شک رسالت و هدف اساسی هر سازمانی بهره برداری موثر و کارا از منابع در اختیار می باشد و همچنین استفاده از فنون و تکنیکهای پیشرفته و شناخت فرصتها و محدودیتها وابسته به آگاهی از وضعیت فعلی سازمان است. دانشگاهها به عنوان بدنه اصلی آموزش عالی و منبع مهم تامین نیروی انسانی ماهر و متفکر نقش بسیار مهم و تعیین کننده ای در رشد و توسعه اقتصادی اجتماعی و فرهنگی کشور دارند و بعضاً به عنوان محور اصلی توسعه نیز معرفی می شوند. از این رو حفظ و سلامت کارایی دانشگاه ها به عنوان یک هدف مهم به شمار میآید چرا که عدم کارایی دانشگاهها می تواند توسعه علمی و سیستمهای آموزشی و پژوهشی را محدود سازد. از این رو به همان نسبت که واحدهای کارا و سالم میتوانند به رشد علمی و اقتصادی جامعه کمک نمایند عملکرد بد دانشگاهها نیز می تواند بحرانهای عظیم فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی را به همراه داشته باشد.
در طول سالهای گذشته مدلهای مختلفی برای اندازه گیری کارایی دانشگاهها و مراکز آموزشی ابداع شده است که میتوان به دو دسته کلی مدلهای سخت با تکیه بر داده های کمی و عینی (تحقیق در عملیات[۵]، اغلب مدلهای تصمیم گیری چند معیاره[۶]، مدل تحلیل پوششی داده ها[۷]، تکسونومی عددی) و همچنین مدلهای نرم با تأکید بر داده های ذهنی و کیفی (تجزیه وتحلیل سلسلهمراتبی[۸]، روش دلفی وگروههایاسم) تفکیک کرد (آذر، ۱۳۸۵). روش تحلیل پوششی داده ها یک روش کارآمد در ارزیابی عملکرد واحدهای تصمیم گیری میباشد که با بکار بردن مدلهای برنامه ریزی خطی کارایی واحدها را اندازه گیری مینماید. لذا در این تحقیق، به منظور ارزیابی گروههای آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شوشتر از روش تحلیل پوششی داده ها استفاده مینماییم. مسأله اصلی تحقیق حاضر عبارتست از:
“وضعیت عملکرد گروههای آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شوشتر از حیث کارآمدی چگونه است؟”
۱-۳ اهمیت و ضرورت تحقیق
ارزیابی عملکرد[۹] به عنوان یکی از ضروریترین زیرمجموعههای وظیفه کنترل-یکی از چهار عنصر دانش سازمان و مدیریت-در سازمانها است که به اندازه گیری و سنجش وضع موجود می پردازد تا بتوان از آن به عنوان مبنایی جهت تصمیم گیری در مورد ادامه، تعدیل و یا جلوگیری از کاری که در حال انجام است استفاده نمود. رشد فزاینده تکنولوژی، موج گسترده اطلاعرسانی و توسعه خدمات ویژه و متنوع، بیش از پیش لزوم برنامه ریزی اصولی و سپاسگزاری همه جانبه را جهت ادامه حیات برای سازمانها آشکار کرده است. ضمانت اجرایی این سیاستها، هرچند که هوشمندانه تدوین شوند، کنترل دقیق و مداوم واحدها و ارزیابی و بهبود مستمر روشها است. سیستمهای ارزیابی عملکرد سازمانها، یک مکانیزم مهم کنترل در راستای خطمشیها و سیاستهای کلی سازمان بوده و اطلاعات مهم و حیاتی را در خصوص میزان تناسب و سازگاری عملکرد واحدها با برنامه ها، در اختیار مدیران قرار می دهند. البته وقوع این امر در گرو آن است که نظام ارزیابی عملکرد از جامعیت کافی برخوردار باشد تا نتایج آن قابل استفاده و تمام جوانب فعالیتها را مد نظر قرار دهد (اداره تحقیقات و برنامه ریزی، ۱۳۸۴، ص۷).
از آنجا که امروزه یکی از شاخصهای اصلی سنجش توسعه یافتگی کشورها، سهم یک جامعه در تولید دانش است، ارزیابی عملکرد واحدهای آموزشی و به تبع آن ارتقای کارایی آنها اهمیت دو چندان یافته است. بررسی عملکرد گروههای آموزشی دانشگاهها به چند دلیل عمده انجام می پذیرد که مهمترین آنها عبارتند از:
دانشگاهها به منظور کنترل و نظارت بر عملکرد گروههای آموزشی تحت نظارت خود میبایست وضعیت آنها را با معیارها و ابزار مناسبی بررسی نمایند.
به منظور ایجاد مسئولیت پذیری مدیران اجرایی (مدیر گروههای آموزشی) عملکرد آنها با ابزار دقیقی سنجیده شود و بدین ترتیب زمینه رقابت بین گروههای آموزشی فراهم گردد.
با بررسی عملکرد میتوان معیارهای مناسبی برای تخصیص بودجهها و منابع موجود بین گروههای آموزشی موجود به دست آورد.
با ارزیابی عملکرد گروههای آموزشی و مشخص نمودن نقاط ضعف و قوت آنها و ایجاد بستری مناسب زمینه ایجاد رقابت سالم و ارتقاء سطح کمی و کیفی عملکرد گروه ها فراهم خواهد شد.
۱-۴ اهداف و کاربردهای تحقیق
۱-۴-۱ هدف اصلی تحقیق
هدف اصلی این تحقیق بکارگیری روش DEA برای ارزیابی کارایی گروههای آموزشی باهدف تعیین گروه های کارآ و ناکارآ، تعیین مرزکارآیی، تعیین میران بهبود عملکرد گروه های ناکارآ و رتبه بندی آنها بوده است.
۱-۴-۲ اهداف علمی تحقیق
ارزیابی کارایی هر یک از گروههای آموزشی و تعیین نقاط قوت و ضعف آنها
شناسایی دلایل عدم ناکارایی هریک از گروههای آموزشی
۳-۲. مروری بر تحقیقات انجام شده ۲۲
۳-۳. استراتژی تحلیل پوششی دادهها ۳۱
۳-۴. ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ ورودیها و خروجیها ۳۲
۳-۵. نگرشﻫﺎی ﮐﻠﯽ ﻣﺘﻔﺎوت در ﻣﻮرد ﺑﻪﮐﺎرﮔﯿﺮی ورودیها و خروجیﻫﺎ ۳۳
۳-۵-۱. ﻧﮕﺮش ﺗﻮﻟﯿﺪی ۳۳
۳-۵-۲. ﻧﮕﺮش واﺳﻄﻪای ۳۴
۳-۵-۳. ﻧﻈﺮﯾﻪ درآﻣﺪی ۳۴
۳-۵-۴. ﻧﻈﺮﯾﻪ ﻫﺰﯾﻨﻪ ﻣﺼﺮفﮐﻨﻨﺪه ۳۴
۳-۵-۵. ﻧﻈﺮﯾﻪ ارزش اﻓﺰوده ۳۴
۳-۶. دو ﻣﺸﺨﺼﻪ اﺳﺎسی ﺑﺮای اﻟﮕﻮی DEA. 35
۳-۶-۱. ﺑﺎزده ﺑﻪ ﻣﻘﻴﺎس اﻟﮕﻮی ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ۳۵
۳-۶-۱-۱. ﺑﺎزده ﺑﻪ ﻣﻘﻴﺎس ﺛﺎﺑﺖ ۳۵
۳-۶-۱-۲. ﺑﺎزده ﺑﻪ ﻣﻘﻴﺎس ﻣﺘﻐﻴﺮ. ۳۵
۳-۶-۲. ﻣﺎﻫﻴﺖ اﻟﮕﻮی ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ۳۶
۳-۶-۲-۱. ﻣﺎﻫﻴﺖ ورودی ۳۶
۳-۶-۲-۲. ﻣﺎﻫﻴﺖ ﺧﺮوجی ۳۶
۳-۷. انواع الگوهای DEA ۳۷
۳-۷-۱. الگوی CCR 37
۳-۷-۱-۱. ماهیت ورودی مدل CCR 40
۳-۷-۱-۱-۱. مدل پوششی CCR ورودی محور. ۴۰
۳-۷-۱-۱-۲. مدل مضربی CCR ورودی محور. ۴۱
۳-۷-۱-۲. ماهیت خروجی مدل CCR 41
۳-۷-۱-۲-۱. مدل پوششی CCR خروجیمحور. ۴۱
۳-۷-۱-۲-۲. مدل مضربی CCR خروجیمحور. ۴۲
۳-۷-۱-۳. الگوی اصلاح شدهی CCR 42
۳-۷-۲. الگوی BCC 44
۳-۷-۲-۱. ماهیت ورودی مدل BCC 45
۳-۷-۲-۱-۱. مدل پوششی BCC ورودی محور. ۴۶
۳-۷-۲-۱-۲. مدل مضربی BCC ورودی محور. ۴۶
۳-۷-۲-۲. ماهیت خروجی مدل BCC 47
۳-۷-۲-۲-۱. مدل پوششی BCC خروجی محور. ۴۷
مدل پوششی BCC خروجیمحور بهصورت زیر است ۴۷
۳-۷-۲-۲-۲. مدل مضربی BCC خروجی محور. ۴۷
۳-۷-۲-۳. الگوی اصلاح شده BCC 48
۳-۸. روش ابرکارایی. ۴۹
۳-۹.اندازهگیری کارایی با فرض بازدهی ثابت و متغیر ۵۰
فصل چهارم تجزیه وتحلیل اطلاعات (یافتههای تحقیق) ۵۵
۴-۱. مقدمه ۵۵
مطلب دیگر :
پایان نامه درمورد پیشرفت تحصیلی،پیشرفت تحصیلی و دغدغه خانواده
۴-۲. معرفی الگوهای مورد استفاده ۵۷
۴-۳. معرفی متغیرهای تحقیق. ۵۷
۴-۳-۱. ورودیها ۵۷
۴-۳-۲. خروجیها ۵۸
۴-۴. یافتههای تحقیق. ۶۰
۴-۴.تحلیل یافتههای تحقیق. ۶۴
فصل پنجم نتیجهگیری وپیشنهادات ۶۵
۶-۱. نتیجهگیری. ۶۶
۶-۲. پیشنهادات ۶۷
پیوستها ۷۳
فهرست جداول
جدول۴-۱. ورودیها و خروجیهای جمع آوری شده.۶۲
جدول۴-۲. نتایج بهدست آمده از روش پوششی BCCخروجی محور.۶۳
فهرست نمودارها
نمودار ۳-۱. تفکیک کارایی فنی به کارایی ناشی از مدیریت و کارایی ناشی از مقیاس۵۴
نمودار۴-۱. چارچوب نظری تحقیق.۶۱
چکیده
تحلیل پوششی دادهها روشی است که توسط چارنز و کوپر در سال ۱۹۵۷ بهمنظور ارزیابی عملکرد و محاسبه کارایی واحدهای تصمیمگیرنده ارائه شد. تحلیل پوششی دادهها بیانگر تکنیکی ناپارامتریک برای سنجش و ارزیابی کارایی نسبی مجموعهای از سازمانها با ورودیها و خروجیهای قطعی است. با توجه به اهمیت بانکها بهعنوان شریان اقتصادی جامعه سعی بر آن شده است که بارویکرد جدیدی به ارزیابی عملکرد شعب بانکها به روش تحلیل پوششی دادهها با بهره گرفتن از نرم افزار بپردازیم. در مطالعات گذشته بیشتر سعی در ارزیابی عملکرد سازمانها با معیارها و شاخصهای مثبتی همچون تجهیز منابع و تخصیص مصارف مدنظر بوده و بیشتر به سازمانهایی همچون بانک به دید سازمانهای با نگرش واسطهای و یا تولیدی نگریسته شده است در حالیکه در پژوهش پیش رو، به بانک از منظر سازمانی با نگرش تولیدی -واسطهای بهصورت توام پرداخته شده است. علاوه بر آن با بهکارگیری ورودی نامطلوبی همچون مطالبات معوق و تاثیر آن بر کارایی اقدام به ارزیابی عملکرد نه تنها با معیارها و شاخصهای مثبت بلکه معیارهای منفی نیز لحاظ شده است. در این پایاننامه ضمن بررسی کاربرد مدلهای تحلیل پوششی دادهها در ارزیابی عملکرد بانکها، به ارائه و تحلیل نتایج تحقیقات انجام شده در زمینه بانک پارسیان استان گیلان میپردازیم.
واژههای کلیدی: ارزیابی عملکرد، کارایی، تحلیل پوششی دادهها، عملکرد بانک پارسیان
. مقدمه
امروزه سازمانها دریافتهاند که باید از میزان کارایی واحدهای خود آگاهی داشته باشند تا بتوانند بر اساس آن وضعیت منابع و مصارف خود را متناسب نمایند. پیشرفت و بهبود عملکرد واحدهای سازمان نیز در گرو همین ارزیابی عملکرد میباشد. اگر این فرایند به خوبی طراحی و اجرا گردد و نتایج آن بهطور صحیح مورد استفاده قرار گیرد، ابزاری کارآمد در جهت تحقق اهداف سازمان بوده و به استفاده موثر و کارا از منابع کمک خواهد کرد.
فرایند ارزیابی عملکرد نوعی بازخورد میباشد که با هدف تعیین کارایی واحدهای سازمان اجرا شده و لذا ابزاری برای شناخت نقاط قوت و ضعف مدیریت منابع سازمان میباشد. بهبود مستمر عملکرد سازمانها نیروی عظیم همافزایی را ایجاد میکند که این نیروها، پشتیبان برنامه رشد و توسعه و ایجاد فرصتهای تعالی سازمان میگردد.
بدون بررسی و کسب آگاهی از میزان پیشرفت و دستیابی به اهداف و بدون شناسایی چالشهای پیش روی سازمان و اطلاع از میزان اجرای سیاستهای تدوین شده و شناسایی مواردی که به بهبود جدی نیاز دارند، بهبود مستمر عملکرد که لازمه حفظ و بقاء سازمان میباشد، میسر نخواهد شد. بهبود عملکرد نیز مستلزم اندازهگیری و ارزیابی تمامی موارد فوق میباشد. هرچه را نتوان اندازهگیری کرد، نمیتوان کنترل کرد. و هرچه را نتوان کنترل کرد، مدیریت آن امکانپذیر نخواهد بود. موضوع اصلی در تمام تجزیه و تحلیلهای سازمانی، عملکرد است و بهبود آن مستلزم اندازهگیری است. و از اینرو سازمان بدون داشتن سیستم ارزیابی عملکرد، غیر قابل تصور است و سیستم بانکی نیز از این قاعده مستثنی نمیباشد. سیستمهای کنونی ارزیابی عملکرد که در نظام بانکی بهکار گرفته میشود، دارای معایب بسیاری است. از جمله اهمیت و امتیاز بالای میزان سپردهها بهویژه سپرده قرضالحسنه در مقایسه با سایر معیارها، تاثیرپذیری اهمیت و امتیاز معیارها از نظر مدیران ارشد و در نتیجه تغییر مداوم این امتیازها که با تغییر مدیران اتفاق میافتد. لذا تحلیل یک سیستم ارزیابی که بر روشهای دقیق ریاضی و علمی پایهگذاری شده و همراه با تغییرات محیطی، بهروز گردد، موضوعی حیاتی است.