مدل سازی دومرحله ای با الگوریتم ژنتیک برای حل مسئله برنامه ریزی دروس دانشگاهی

۲-۱-  مقدمه. ۱۲

۲-۲-  تعاریف و مبانی نظری . ۱۳

۲-۲-۱- برنامه ­ریزی دروس دانشگاهی . ۱۳

۲-۲-۲- مسائل NP-complete  . ۱۵

۲-۲-۳- روش­های بهینه­سازی. ۱۷

۲-۲-۳-۱-روش­های ریاضی(دقیق) . ۱۷

۲-۲-۳-۲- روش­های تقریبی . ۱۸

۲-۲-۴- معرفی الگوریتم ژنتیک ۲۱

۲-۲-۴-۱- انواع الگوریتم­های ژنتیکی. ۳۰

۲-۲-۴-۲- مزایای الگوریتم­های ژنتیکی. ۳۱

۲-۲-۴-۳- محدودیت­های الگوریتم­های ژنتیکی . ۳۲

۲-۲-۴-۴- استراتژی­های برخورد با محدودیت­های ژنتیکی . ۳۳

۲-۲-۴-۵- بهبود الگوریتم­های ژنتیکی ۳۴

۲-۲-۴-۶- چند نمونه از کاربردهای الگوریتم­های ژنتیکی ۳۴

۲-۳- پیشینه تحقیق ۳۵

۲-۳-۱-مروری بر تاریخچه ۳۵

۲-۳-۲- مطالعات داخلی ۳۷

۲-۳-۳- مطالعات خارجی ۴۴

۲-۴- خلاصه و جمع­بندی ۵۵

فصل سوم: روش تحقیق . ۵۶

۳-۱- مقدمه . ۵۷

۳-۲-روش تحقیق . ۵۷

۳-۳- نوآوری­های تحقیق. ۵۸

۳-۴- جامعه و نمونه آماری. ۵۸

۳-۵- اطلاعات کلی مورد نیاز در مسائل برنامه ­ریزی دروس دانشگاهی ۵۹

۳-۶- معرفی محدودیت­های سخت و نرم در مسائل بهینه­سازی ۶۰

۳-۷- مفروضات کلی مسائل برنامه ­ریزی دروس دانشگاهی . ۶۱

۳-۸- تعریف کلی مسئله برنامه ­ریزی دروس دانشگاهی ۶۳

۳-۹- تعریف مدل پیشنهادی مسئله برنامه ­ریزی دروس دانشگاهی  . ۶۵

۳-۱۰- روش­های حل مدل پیشنهادی مسئله برنامه ­ریزی دروس دانشگاهی ۶۸

۳-۱۰-۱- الگوریتم­های ژنتیک . ۶۸

۳-۱۰-۲- شبه کد الگوریتم در مدل پیشنهادی ۶۹

۳ -۱۰-۳- تابع برازندگی و عملگرهای ژنتیکی ۷۱

۳-۱۱- معرفی نرم افزار ۷۲

۳-۱۲-خلاصه و جمع­بندی ۷۲

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده­ ها . ۷۳

۴-۱- مقدمه. ۷۴

۴-۲- بیان مسئله ۷۴

۴-۳- نمایش ریاضی مدل پیشنهادی مسئله برنامه ­ریزی دروس دانشگاهی . ۷۵

۴-۳-۱-تابع هدف مدل اول    ۷۵

۴-۳-۲- محدودیت­های مدل اول ۷۷

۴-۳-۳- مدل دوم ۸۱

۴-۴- نتایج حل مدل پیشنهادی مسئله برنامه ­ریزی دروس دانشگاهی . ۸۳

۴-۵- خلاصه و جمع­بندی . ۱۰۲

فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهاد­ها ۱۰۳

۵-۱- مقدمه ۱۰۴

۵-۲- نتیجه ­گیری. ۱۰۴

۵-۳- پیشنهاد­­ها ۱۰۷

۵ -۳- ۱- پیشنهاد­های کاربردی ۱۰۷

۵-۳- ۲- پیشنهاد­ها برای تحقیقات آتی ۱۰۸

پیوست­ها . ۱۰۹

پیوست (الف)- جدول ترجیحات اساتید. ۱۱۰

پیوست (ب)- کد نوشته شده در نرم­افزار، برای گروهی با همه محدودیت­ها. ۱۱۱

 فهرست مراجع ۱۱۷

مقدمه

مسئله­های زمان­بندی و برنامه ­ریزی، سازگارسازی و هماهنگ نمودن مجموعه ­ای از نهاد­ها مانند رخدادها، فعالیت­ها، افراد، ابزار و دستگاه­ها، خودروها، مکان­ها و مانند این­ها در یک الگوی مکان- زمان است. در این دسته از مسئله­ها هدف این است که منابع در دسترس به بهترین روش ممکن مورد بهره ­برداری قرار گیرند و محدودیت­ها و شرایط موجود مورد توجه قرار گرفته و برآورده شوند (مسعودیان و استکی، ۱۳۸۸). مسائل زمان­بندی ماهیتاً مسائل پویایی بوده و لحاظ نمودن انواع انعطاف پذیری­ها منجر به رفع مشکلات گلوگاهی، بهبود عملکرد سیستم و ایجاد مزیت رقابتی می­شوند (نهاوندی و عباسیان، ۱۳۸۹). زمان­بندی کلاس­ها در سطح دانشگاه بسیار پیچیده است، این بدان علت است که در زمان­بندی کلاس_­های دانشگاه، عامل­های زیادی اثرگذار هستند و شمار و انواع زیادی از محدودیت­ها نیز باید برآورده شوند (بابایی زاده، ۱۳۹۰).

در این مسئله­ها سعی بر این است که مجموعه ­ای از منابع معین، متشکل از کلاس­ها، اساتید دروس تحت شرایط خاص به مجموعه ­ای از ساعت­های درسی اختصاص یابد. بنابراین، لزوم در نظر گرفتن متغیر­های متناظر با دروس، اساتید، کلاس­ها، روزهای هفته و ساعات قابل برنامه ­ریزی در روز سبب می­شود که با یک مسئله برنامه ­ریزی ریاضی از نوع برنامه ­ریزی غیر­خطی صفر و یک مواجه باشیم که حتی نرم افزار­های قوی نیز نمی­توانند آن را در زمان کم حل کنند، بنابراین الگوریتم­های فراابتکاری مورد توجه قرار گرفته­اند که بتوانند مسائل بهینه­سازی با ابعاد بزرگ را با زمان اجرای مناسب تا حدودی حل کنند (خلیلی و منصورزاده، ۱۳۸۵).

از میان الگوریتم­های فرا­ابتکاری الگوریتم ژنتیک یکی از قوی­ترین و پرکاربرد­ترین الگوریتم­ها در مسائل جستجو و بهینه­سازی است. یکی از دلایل محبوبیت الگوریتم­های ژنتیکی عدم نیاز به مدل ریاضی سطح بالا و پیشرفته می­باشد، این الگوریتم­ها از قانون تکامل پیروی می­ کنند. عمل تکامل توسط آمیزش کروموزوم­ها و عمل جهش بر

مطلب دیگر :

اولین موبایل مجهز به اسپیکر استریو کدام بوده است؟

 روی آن­ها انجام می­شود و کروموزوم­هایی که دارای برازندگی بیشتری هستند شانس بیشتری برای انتقال به نسل­های بعد را دارند (مسعودیان و استکی، ۱۳۸۸).

۱-۲- بیان موضوع

با توجه به تعداد روزافزون دانشجویان، رشته­های جدید، کمبود کلاس­ها، اتاق­های کنفرانس و آزمایشگاه­ها و تعداد رو به افزایش درس­های ارائه شده برای دانشجویان، برنامه ­ریزی با محدودیت­های بسیاری برای ساخت یک جدول مناسب مواجه خواهد بود (مسعودیان و استکی، ۱۳۸۸).

از این رو انتخاب این موضوع با توجه به محدودیت­های بسیار زیاد،  به جهت استفاده صحیح از منابع مختلف موجود در دانشگاه­ها و مراکز آموزشی از اهمیت خاصی برخوردار است.

این پژوهش با توجه به موارد اشاره شده فوق و افزایش تعداد رشته­ها و دانشجویان مقاطع کارشناسی ارشد پذیرفته شده در هر نیمسال تحصیلی در دانشگاه علم و هنر یزد، با ارائه یک مدل ریاضی و حل آن با بهره گرفتن از الگوریتم ژنتیک سعی در تحقق اهداف موجود در مسئله زمان­بندی دارد.

مسئله برنامه ­ریزی دروس دانشگاهی از جمله مسائل NP-hard است که به لحاظ تاثیر عوامل بسیار و وجود محدودیت­های مختلف از مشهورترین مسائل بهینه­سازی است (راستگارامینی، ۱۳۹۱). یکی از دسته­های خاص مسائل زمان بندی را جدول­بندی زمانی می­نامند. جدول­بندی زمانی، در واقع زمان­بندی مجموعه ­ای از رویدادهای هم­پیوند، در کم­ترین بازه­های زمانی است به گونه­ای که منابع مورد نیاز، همزمان توسط بیش از یک رویداد استفاده نشوند (دتین و همکاران، ۲۰۰۹.م).

در این مسئله سعی بر این است که مجموعه ­ای از منابع معین، متشکل از کلاس­ها، اساتید و دروس تحت شرایط خاص به مجموعه ­ای از ساعت­های درسی اختصاص یابد (خلیلی و منصورزاده، ۱۳۸۵). با توجه به توضیحات و پیچیدگی مسئله، روش­های مختلفی برای حل این مسئله در مقالات مختلف پیشنهاد شده است (غافری، ۱۳۸۷)، مانند برنامه ­ریزی­های خودکار (باشی زاده، ۱۳۹۱) و در نظرگیری معیار­های ارزیابی نظیر ترجیحات اساتید ­(­اولویت زمانی و اولویت درسی­) و رعایت محدودیت­هایی مانند تعداد ظرفیت کلاس­ها می­باشد (راستگار­امینی، ۱۳۹۱).

در مسئله زمان­بندی کلاس­های دانشگاه، این محدودیت­ها به دو دسته محدودیت­های سخت و محدودیت­های نرم گروه بندی می­شوند. محدودیت­های سخت، محدودیت­هایی هستند که در هر زمان­بندی، باید رعایت شوند. اگر یک زمان­بندی، این دسته از محدودیت­ها را نقض کند، آن زمان­بندی پذیرفتنی نخواهد بود. هر چه این محدودیت­ها بیشتر برآورده شوند، زمان­بندی به دست آمده از مطلوبیت بیشتری برخوردار خواهد بود (بابایی زاده، ۱۳۹۰).

الگوریتم ژنتیک یکی از قوی­ترین و پرکاربردترین الگوریتم­ها در مسائل جستجو و بهینه­سازی است. یکی از دلایل محبوبیت الگوریتم­های ژنتیکی عدم نیاز به مدل ریاضی سطح بالا و پیشرفته می­باشد، این الگوریتم­ها از قانون تکامل پیروی می­ کنند. عمل تکامل توسط آمیزش کروموزوم­ها و عمل جهش بر روی آنها انجام می­شود و کروموزوم­هایی که دارای برازندگی بیشتری هستند، شانس بیشتری برای انتقال به نسل­های بعد را دارند یکی از دلایل محبوبیت الگوریتم­های ژنتیکی عدم نیاز به مدل ریاضی سطح بالا و پیشرفته می­باشد (مسعودیان و استکی، ۱۳۸۸). این الگوریتم­ها بر روی یک سری از جواب­های مسئله، به امید به دست آوردن جواب­های بهتر، قانون بقای بهترین را اعمال می­ کند. در هر نسل به کمک فرایند انتخابی متناسب با ارزش جواب­ها و تولید مثل جواب­های انتخاب شده به کمک عملگرهایی که از ژنتیک طبیعی تقلید شده ­اند، تقریباً جواب­های بهتری از جواب نهایی به دست می­آید (باوی و صالحی، ۱۳۸۹).

۱-۳- اهمیت و ضرورت تحقیق

مسئله زمان­بندی کلاس­های دانشگاه، چالشی جدی برای مدیران دانشگاهی در هر نیم­سال تحصیلی است، زیرا در این­گونه مسائل با محدودیت­های فراوانی مواجه خواهیم بود، تمامی محققان در این زمینه اتفاق نظر دارند که مسئله جدول­های زمانی دارای فضای پاسخ نمایی بوده و مانند تمامی مسائل NP-hard  نیاز به استفاده از الگوریتم­های هوشمند جهت حل آن اجتناب ناپذیر است (غافری، ۱۳۸۷).

دستیابی به یک برنامه زمان­بندی پذیرفتنی که محدودیت­های سخت را برآورده نماید و بتواند محدودیت­های نرم را تا حد ممکن برآورده کند، کاری بس دشوار و بسیار زمان­بر است (بابایی زاده، ۱۳۹۰). در مورد محدودیت­های سخت می­توان به قوانین و مقررات آموزشی اشاره نمود که این گونه محدودیت­ها حتماً باید در نظر

گرفته شوند زیرا  نشان­دهنده اهمیت نحوه برنامه ­ریزی درسی می­باشد (حاجی یخچالی، ۱۳۷۸)، و رعایت نکردن این قوانین و مقررات به عنوان محدودیت­های سخت نشان­دهنده نامعتبر بودن برنامه درسی می­باشد (دهقانی و ذاکر تولائی، ۱۳۸۵ ).

بنابراین با توجه به افزایش تعداد رشته­ها و دانشجویان مقاطع کارشناسی ارشد پذیرفته شده در هر نیم­سال تحصیلی در دانشگاه علم و هنر یزد به برنامه­ای جامع که علاوه بر رعایت کردن محدودیت­های سخت و نرم بتواند در زمان کم جواب­های بهینه را در بهترین شرایط ایجاد کند نیاز است.

۱-۴-­تعریف مسئله

با توجه به مواردی از قبیل ساختار دروس دانشگاهی، انواع دروس دانشگاهی، دسترسی به منابع و دوره­ های زمانی، مسئله زمان­بندی دروس دانشگاهی با هدف معین و محدودیت­های سخت و نرم تعریف خواهد شد، هدف مسئله زمان­بندی دروس، حداقل نمودن فاصله بین دو کلاس متوالی در برنامه نیمسال گروه دانشجویان است به صورتی که محدودیت­هایی از قبیل تداخل برنامه اساتید، تداخل برنامه دانشجویان، تداخل برنامه کلاس­ها، ترجیحات اساتید، تعداد جلسات مورد نیاز هر درس در هفته، وسایل و تجهیزات مورد نیاز برگزاری هر درس، ظرفیت کلاس­ها، زمان­های استفاده از کلاس­ها، دروس از پیش زمان­بندی شده و از این دست محدودیت­ها که در قوانین و مقررات آموزشی آورده شده و رعایت کردن آنها اجباری است نیز لحاظ گردند، بدین ترتیب مسئله زمان­بندی این پژوهش با در نظر گرفتن هدف و محدودیت­های مسئله به صورت یک مدل برنامه ­ریزی غیر­خطی صفر و یک (با توجه به تابع هدف و یافتن متغیرهای صفر و یکی) درآمد و برای حل این مسئله، روش ابتکاری کدنویسی در نرم افزار ریاضی MATLAB جهت رسیدن به جواب نهایی مطلوب به کار گرفته شد.

۱-۵-­اهداف تحقیق

هدف اصلی از اجرای این پژوهش، دسترسی به یک برنامه درسی بهینه با رعایت کردن تمامی شرایط برای مقاطع کارشناسی ارشد در دانشکده فنی­- مهندسی دانشگاه علم و هنر می­باشد. اهداف فرعی که در طول اجرای پروژه محقق گردیده به شرح ذیل است:

• دستیابی به مدلی با در نظرگرفتن ترجیحات اساتید
• یافتن بازه­های زمانی مناسب با رعایت کردن حداقل فاصله بین بازه ها برای دروس هر گروه

۱-۶-سوالات پژوهشی

در این پژوهش به سوالات زیر پاسخ داده می­شود:

گردشگری، انگیزه ها و عوامل مرتبط با آن

۲-۱-۱- گردشگری

۲-۱-۲-گردشگر.

۲-۱-۳- انگیزه و علایق سفر.

۲-۲- سوابق تجربی

۲-۳- مبانی نظری

۲-۳-۱- طبقه ­بندی انگیزه ­های گردشگری

۲-۳-۲- شیوه طبقه ­بندی گردشگری

۲-۳-۳- اشکال عمده گردشگری

۲-۳-۴- مروری بر گردشگری و انگیزه ­های آن.

۲-۳-۵- عوامل انگیزشی در گردشگری

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                                 صفحه

۲-۳-۶- رویکردها درباره انگیزه سفر.

۲-۳-۷- عوامل فردی اجتماعی و گردشگری

۲-۴- چهارچوب نظری

۲-۴-۱- مدل مفهومی تحقیق

فصل سوم: روش­شناسی تحقیق

مقدمه.

۳-۱- متدولوژی و روش تحقیق

۳-۱-۱- روش تحقیق

۳- ۱- ۲- متغیرهای پژوهش

۳- ۱- ۳- جامعه آماری

۳- ۱- ۳-۱- روش  نمونه گیری

۳- ۱- ۳-۲-  حجم نمونه و روش محاسبه.

۳- ۱- ۵-  ابزار گردآوری داده­ ها

۳- ۱- ۴- رواییو پایایی ابزار اندازه ­گیری

۳- ۱- ۵- ابزار تجزیه و تحلیل

۳-۲- مطالعات جغرافیایی، اجتماعی و اقتصادی شهر قصرشیرین

۳-۲-۱- خصوصیات جغرافیایی

۳-۲-۲- بررسی ویژگی­های اجتماعی شهر قصرشیرین

۳-۲-۲-۱- زبان.

۳-۲-۲-۲- پوشاک

۳-۲-۲-۳- خوراک

۳-۲-۲-۴- موسیقی

۳-۲-۲- ۵- مراسم عروسی

۳-۲-۲-۶- مراسم سوگواری

۳-۲-۲-۷- سوغات.

۳-۲-۲-۸- شیرینی

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                                              صفحه

۳-۲-۲-۹- صنایع دستی

۳-۲- ۳- بررسی ویژگی­های اقتصادی شهر قصرشیرین

۳-۲- ۳-۱- صنایع و معادن.

۳-۲-۳-۲-کشاورزی و دام داری

۳-۲-۴- تاریخچه شهر قصرشیرین

۳-۲-۴-۱- قصر شیرین پیش از اسلام.

۳-۲-۴-۲- قصرشیرین پس از اسلام.

۳-۲-۴-۳- قصر شیرین در دوران معاصر.

۳-۲-۵- بررسی جاذبه­های شهر قصرشیرین

۳-۲-۵-۱- جاذبه زیارتی

۳-۲-۵-۲- جاذبه­های تاریخی

۳-۲- ۶- مطبوعات.

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل یافته­ های تحقیق

مقدمه.

۴-۱- آمار توصیفی

۴-۲- آزمون فرضیات.

فصل پنجم: بحث، نتیجه ­گیری و پیشنهادات

۵-۱- اهم یافته­ ها

۵-۲- تفسیر یافته­ ها

۵-۳- نتیجه ­گیری

۵-۴- مشکلات و محدودیت­های تحقیق

۵-۵- پیشنهادات.

۵-۵-۱- پیشنهادات کاربردی

۵-۵-۲- پیشنهادات علمی

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                                 صفحه

منابع و مآخذ.

منابع فارسی

منابع انگلیسی

مقدمه

با این مقدمه مطلب را آغاز می­کنیم و امید است در این رهگذر، محقق توانسته باشد در بررسی و شناسایی انگیزه سفر و عوامل زمینه­ای واجتماعی تاثیر­گذار بر گردشگری شهر قصرشیرین دین خود را تاحدی ادا نماید؛ و با ارائه راهکارهایی بتواند دست­اندرکاران گردشگری شهرستان قصرشیرین را در برنامه ­ریزی خود برای توسعه گردشگری این شهرستان یاری دهد. در این پژوهش ابتدا درصدد بر آمدیم تا با ارائه مفاهیم کلیدی و تعاریف کلیدی توجه خواننده را به هدف اصلی محقق که شناسایی انگیزه سفر در مردمان قصرشیرین است جلب کنیم. در ادامه در راستای انجام پژوهش اصولی و با کیفیت از میان این مردم به طور تصادفی گروهی را انتخاب

مطلب دیگر :

تکرارپذیری

 کردیم و        پرسشنامه­های مربوط به موضوع پژوهش را در اختیار آن­ها قرار دادیم تا با پر کردن سوالات ما را در رسیدن به نتیجه مطلوب یاری کنند. از آنجا که طیف گسترده ­ای از افراد این پایان نامه را مطالعه می­ کنند ما سعی کردیم با ارائه تصویری جامع از ویژگی­های جغرافیایی، فرهنگی، اقتصادی و جمعیتی شهر قصرشیرین خوانندگان را با محدوده مورد مطالعه آشنا کنیم که این بخش تصاویری از جاذبه­های گردشگری شهر قصرشیرین را در بر می­گیرد. در گام بعدی اطلاعات بدست آمده از پرسشنامه را با بهره گرفتن از روش­های گوناگونی چون لاندا، اسپیرمن، پیرسون و . مورد تجزیه و تحلیل قرار دادیم. در فصل پنجم این پژوهش نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل آماری را با نظریه­ هایی که پیرامون انگیزه ­های گردشگری وجود دارند مقایسه کردیم و در آخر محقق تلاش می­ کند با ارائه راهکارها و پیشنهادات موثر و کارگشا دین خود را نسبت به آتیه گردشگری زادگاه خود به جاآورد.

۱-۱-­ بیان مسأله

گردشگری به فعالیتی اطلاق می­شود که زمان سفر گردشگران به و قوع می­پیوندد و در بر­گیرنده همه چیز از قبیل برنامه ریزی سفر، مسافرت به مکان مورد نظر، اقامت در آنجا، بازگشت و یادآوری خاطرات سفر بعد از بازگشت می­باشد.  همچنین فعالیت­هایی که مسافر به عنوان بخشی از سفر انجام می­دهد، نظیر خرید­های انجام شده و تعاملاتی که میان میزبان و میهمان به وجود    می­آید. خلاصه آنکه، گردشگری تمامی فعالیت­ها و تاثیراتی است که در طول سفر برای بازدیدکننده، به وقوع می­پیوندد (لامزدن^[۱]،  ۱۳۸۷ : ۴).

آن­گاه که موضوع گردشگری مطرح می­شود یکی از نخستین سوالاتی که در ذهن برنامه­ریزان این صنعت، سیاست­گذران، محققان و علاقه مندان آن شکل می­گیرد این است که مردم چرا به سفر می­روند، آن­ها چرا مقصد مشخصی را برای سفر خود انتخاب می­ کنند و انگیزه ایشان از این انتخاب چیست.

مطالعه­ انگیزه ­های مسافران از آن رو اهمیت دارد که به برنامه­ریزان و سیاست­گزاران آن­ها اطلاع می­دهد که مقصد مطلوب گردشگران کجاست و چه ویژگی­هایی باید داشته باشد. به این ترتیب مدیریت مقاصد گردشگری خواهد توانست بازار هدف خود که بیشترین تطابق را با داشته­ها و امکانات مقصد مورد نظر دارند یافته و منابع خود را به گونه­ای مناسب در جهت پاسخگویی به نیازهای بازار هدف تجهیز نماید.

شناسایی انگیزه ­های گردشگران به طرق مختلفی میسر است. نخستین روش مطالعه­ تاریخ سفر و بررسی انگیزه­ی گردشگران در دوران­های مختلف است. دوم، استفاده از تحلیل­های روانشناختی برای بررسی رفتار مصرف­ کنندگان گردشگری و روش سوم، انجام مطالعات بازار برای مقاصد گوناگون گردشگری است (رنجبریان و همکاران، ۱۳۸۸: ۴۹).

بسیاری از نظریات جامعه شناختی و روان­شناختی حاکی از آنند که انگیزه، مفهومی نسبتا ایستا است، اما پیرس^[۲] (۱۹۸۸) که از مفهوم “نردبان مسافرت” در بررسی انگیزه در گردشگری استفاده می­ کند بر این باور است که انگیزه امری متنوع الشکل و پویاست که خصوصا در نتیجه  افزایش سن و مراحل چرخه عمر تغییر می­ کند و همچنین تحت تاثیر افراد دیگر نیز قرار می­گیرد. پیرس اذعان دارد که تحت تاثیر روانشناختی به نام مازلو^[۳] (۱۹۴۵) بوده ­است مازلو طیفی ازسلسله مراتب نیازها ارائه کرد که از نیازهای سطح پایین که عمدتا نیازهای جسمی هستند شروع شده به نیازهای سطح بالای فکری ختم می­شود. وی از این نیازها به ترتیب صعودی به عنوان نیازهای فیزیولوژیکی، امنیتی، اجتماعی، احترام به خود و خود­شکوفایی یاد می­ کند، پیرس با استفاده  از عقاید مازلو (۱۹۴۵)   طبقه ­بندی زیر را انگیزه ­های گردشگری ارائه داد :آرامش، هیجان و شور، تعامل اجتماعی، پرورش اعتماد به نفس و احساس خرسندی (میسون^[۴] ، ۱۳۸۷ : ۱۰).

در زمینه­ گردشگری، انگیزه و عوامل مرتبط با آن مطالعات قابل توجهی صورت نگرفته است با این وجود در پژوهشی که اخیرا در زمینه انگیزه ­های گردشگری انجام شده­است صرفا به مقایسه دو نسل جوان و میانسال پرداخته است. بنابراین در اینجا ضروری می­نماید که این مقایسه در سطح گسترده­تری در سه نسل (جوان، میانسال و پیر) انجام شود که در این پژوهش درصدد آن هستیم گردشگری، انگیزه و عوامل مرتبط با آن را در سه نسل (جوان، میان­سال و پیر) در شهرستان قصرشیرین مورد بررسی قرار دهیم حال باتوجه به  آنچه که مطرح گردید مسئله تحقیق حاضر این است که چه عواملی بر انتخاب گونه­های گردشگری در  شهرستان قصرشیرین تاثیر دارد؟

۱-۲-­ ضرورت و اهمیت تحقیق

از لحاظ قدمت گردشگری پدیده­ای کهن است که بر پایه حرکت و جا به ­جایی انسان استوار و در عین حال سرشت آدمی نیز با سفر و آشنایی با زمینه ­های مختلف مکان­هایی غیر از محل اقامت او عجین شده است. از نظر اهمیت اقتصادی نیز گردشگری در اقتصاد جهانی از اهمیت بالایی برخوردار است و یکی از منابع مهم درآمدهای ارزی هم برای جوامع پیشرفته و هم برای کشورهای در حال توسعه است و امروزه مساله انگیزه ­ها در توریسم، انتخاب مسافرت از جمله مسائلی است که ذهن محققان حوزه توریسم و گردشگری را به خود مشغول کرده­است آن­ها را به تلاش وا داشته است تا هر روز بیش از پیش درباره انگیزه ­ها و رویاهایی که مسافران را وا می­دارد تا وقت و پول خود را در این راه هزینه نمایند و به کنکاش بپردازند (جاروندی و همکاران، ۱۳۸۸: ۱۲۴).

بنابراین با این شناخت، مدیریت مقاصد گردشگری خواهند توانست بازار هدف خود را به     گونه­ای مناسب در جهت پاسخ­گویی به نیازهای بازار هدف تجهیز کنند.این تنها راه واقعی موفقیت در جلب رضایت گردشگران و توسعه گردشگری در مقصد است، زیرا تامین انتظارات گردشگران  یا عمل کردن فراتر از این انتظارات به معرفی مقصد یا جلوه­ای مناسب نزد گردشگران می­انجامد و آنها نه فقط تکرار سفر به این مقصد را در برنامه قرار خواهند داد بلکه عاملی موثر در تبلیغ برای مقصد ومورد نظر خواهد بود.

با در نظر گرفتن آنچه که گفته شد فواید گونه شناسی گردشگری را می­توان به طور مختصر و مفید در چند مورد ذکر کرد:

-­ امکان پذیری پیش بینی و شناخت جریان­ها و روندهای گردشگری؛

-­ سمت و سو دهی به بازارهای هدف گردشگری به ویژه برای آژانس­های مسافرتی؛

-­ شناخت ظرفیت موجود در کشور از نظر انواع گردشگری؛

-­ شیوه­ای برای ساده­سازی در درک رفتار گردشگران برای دست­اندرکاران صنعت گردشگری؛

-­ تسهیل امکان برنامه ­ریزی، بازاریابی، تامین خدمات و تاسیسات زیربنایی مورد نیاز  متناسب با

در این تحقیق تلاش می­شود تا باشناسایی انگیزه ­های گردشگران شهرستان قصرشیرین و تاثیر عوامل زمینه­ای و اجتماعی بر انتخاب گونه­های گردشگری به راهبرد­های توسعه متناسب با نیاز گردشگری این شهرستان دست یافت.

۱-۳- اهداف تحقیق

۱-۳-۱-­ اهداف اصلی

-­ شناخت تاثیر عوامل موثر بر انتخاب نوع گونه­های گردشگری آن­ها

۱-۳-۲-­ اهداف فرعی

-­ شناخت تاثیر جنس گردشگران بر نوع انتخاب گونه­های گردشگری آن­ها

-­ تبیین تاثیر سن گردشگران بر نوع انتخاب گونه­های گردشگری آن­ها

-­ آگاهی از تاثیر سواد گردشگران بر نوع انتخاب گونه­های گردشگری آن­ها

-­ شناخت تاثیر قومیت گردشگران بر نوع انتخاب گونه­های گردشگری آن­ها

-­ تبیین تاثیر چشم و هم چشمی (مقایسه اجتماعی) گردشگران بر نوع انتخاب گونه­های گردشگری آن­ها

-­ شناخت تاثیر رسانه ­ها بر نوع انتخاب گونه­های گردشگری آن­ها

۱-۴-­ سوالات تحقیق

شناسایی و رتبه بندی عوامل موثر بر افزایش توان مالی تامین کنندگان با بهره گرفتن از تکنیک D-ANP

۱-۱۳ مدل مفهومی تحقیق: ۱۰

فصل دوم :

۱-۲مقدمه: ۱۲

۲-۲تعاریف و مفاهیم زنجیره تامین : ۱۲

۳-۲اجزا زنجیره تامین: ۱۴

۴-۲مدیریت زنجیره تامین: ۱۵

۵-۲ فرایندهای اصلی در مدیریت زنجیره تامین : ۱۷

۶-۲ مدیریت تامین کنندگان : ۱۸

۲-۶-۱انواع تامین کنندگان : ۱۹

۲-۶-۲عوامل موثر بر انتخاب تامین کنندگان  : ۲۰

۲-۶-۳ارزیابی و انتخاب تامین کنندگان: ۲۱

۲-۶-۴سطوح ارزیابی تامین کنندگان : ۲۲

۲-۶-۵ مدیریت استراتژیک تامین کننده : ۲۳

۲-۶-۶منافع حاصل از ارزیابی تامین کنندگان : ۲۴

۲-۷معیارهای انتخاب تامین کنندگان : ۲۶

۲-۸سیر تکامل مدیریت زنجیره تامین: ۲۹

۲-۹پیشینه تحقیقات انجام شده. ۳۱

۲-۱۰جمع بندی پژوهش های انجام شده. ۴۶

فصل سوم

۳-۱مقدمه: ۵۰

۳-۲نوع تحقیق: ۵۱

۳-۳روش تحقیق : ۵۲

۳-۴قلمرو تحقیق: ۵۴

۳-۴-۱قلمرو مکانی: ۵۴

۳-۴-۲قلمرو زمانی تحقیق: ۵۴

۳-۴-۳قلمرو موضوعی تحقیق: ۵۴

۳-۵روش گردآوری داده ها یا شیوه گردآوری داده ها : ۵۴

۳-۶ابزارهای گردآوری اطلاعات: ۵۵

۳-۷جامعه و نمونه پژوهش: ۵۵

۳-۸روش تجزیه و تحلیل داده ها : ۵۵

۳-۸-۱تعریف تصمیم گیری : ۵۶

۳-۸-۲تصمیم گیری چند معیاره گروهی: ۵۷

۳-۸-۳مدل های تصمیم گیری چند معیاره : ۵۸

۳-۸-۳-۱تصمیم گیری چند هدفه(MODM): 58

۳-۸-۵منطق فازی ۶۲

۳-۸-۶تکنیک دیمتل فازی : ۶۴

۳-۸-۶-۱حل روش دیمتل فازی: ۶۵

قدم اول: تشکیل ماتریس تصمیم فازی ۶۵

قدم چهارم: تشکیل ماتریس متوسط نرمال شده: ۶۸

قدم پنجم: تشکیل ماتریس رابطه کل ۶۸

قدم ششم: محاسبه جمع سطر ها و ستون ها (riو ci). 68

قدم هفتم: محاسبه  ri+cj و ri-cj و وزن شاخص ها: ۶۸

قدم هشتم: رسم دیاگرام رابطه علی و معلولی: ۶۸

قدم نهم: محاسبه مقدار آستانه p و رسم نمودار CRM. 69

۳-۸-۷روش ویکور فازی: ۶۹

۳-۸-۷-۱ حل روش ویکور فازی: ۷۰

۳-۸روایی و پایایی پرسشنامه پژوهش: ۷۴

۳-۹مدل مفهومی پژوهش. ۷۶

فصل چهارم :

۴-۱ مقدمه. ۷۹

۴-۲ سوال اول و پاسخ آن. ۸۰

۴-۳ سوال دوم و پاسخ آن. ۸۱

۴-۴ سوال سوم و پاسخ آن. ۸۳

۴-۴-۱روش DEMATEL 83

۴-۴-۱-۱قدم اول: تشکیل ماتریس تصمیم فازی ۸۴

۴-۴-۱-۲قدم دوم: فازی زدایی به روش CFCS. 85

۴-۴-۱-۳قدم سوم: تشکیل ماتریس تصمیم متوسط: ۸۸

۴-۴-۱-۴ قدم چهارم: تشکیل ماتریس متوسط نرمال شده: ۸۹

۴-۴-۱-۵قدم پنجم: تشکیل ماتریس رابطه کل ۹۰

۴-۴-۱-۶قدم ششم: محاسبه جمع سطر ها و ستون ها (r_iو c_i). 90

۴-۴-۱-۷ قدم هفتم: محاسبه  r_i+c_j و r_i-c_j و وزن شاخص ها: ۹۱

۴-۴-۱-۸قدم هشتم: رسم دیاگرام رابطه علی و معلولی ۹۱

۴-۴-۱-۹قدم نهم: محاسبه مقدار آستانه p و رسم نمودار CRM. 92

۴-۵ سوال چهارم و پاسخ آن. ۹۴

۴-۶ سوال پنجم و پاسخ آن. ۹۸

۴-۶-۱روش ویکور فازی ۹۸

۴-۶-۱-۱قدم اول : ارزیابی گزینه ها توسط خبرگان : ۹۸

۴-۶-۱-۲قدم دوم :تشکیل ماتریس تصمیم : ۹۹

۴-۶-۱-۳قدم سوم : بی مقیاس نمودن ماتریس تصمیم گیری: ۱۰۰

۴-۶-۱-۴قدم چهارم : محاسبه مقادیر       و : ۱۰۲

۴-۶-۱-۵ قدم پنجم : محاسبه    . ۱۰۲

۴-۶-۱-۶ قدم ششم : فازی زدایی مقادیر R،  S و Q : 103

۴-۶-۱-۸قدم هشتم : گزینه نهایی : ۱۰۶

فصل پنجم:

۵-۱مقدمه: ۱۱۰

۵-۲نتایج تحقیق: ۱۱۱

۵-۳یافته های پژوهش : ۱۱۱

۵-۴ موانع و محدودیت ها تحقیق: ۱۱۵

۵-۵ پیشنهادات: ۱۱۶

۵-۵-۱پیشنهادات تحقیق ۱۱۶

۵-۵-۲پیشنهادات برای تحقیقات آتی: ۱۱۶

منابع ۱۱۵

نمودار (۱-۱)-مراحل انجام تحقیق ۹

نمودار (۱-۲) مدل مفهومی تحقیق ۱۰

نمودار (۳-۱) مروری بر سیر انجام پژوهش. ۵۳

نمودار (۳-۱) مدل های تصمیم گیری چند هدفه – آریا نژاد و همکاران ۱۳۸۸ ۵۹

نمودار (۳-۲)مدل تصمیم گیری چند شاخصه- امیری ،۱۳۹۲ ۶۱

نمودار (۳-۲) تابع عضویت. ۶۴

نمودار (۱-۳) مراحل انجام تحقیق ۷۶

نمودار (۴-۱)دیاگرام علی معلولی معیارهای اصلی ۹۲

نمودار(۴-۲) نمودار معیار اصلی CRM92

[۱] Fuzzy dematel

[۲] Vikor

۱-۱مقدمه:

فعالیت خرید یکی از مهمترین فعالیت های زنجیره تامین است. امروزه همزمان با افزایش روش های مختلف خرید ،تصمیم گیری و انتخاب تامین کنندگان مناسب برای خرید ،مهم تر و در نتیجه مشکل تر شده است. علاوه بر آن ساختار جدید سازمان ها موجب شده است که برای انتخاب تامین کنندگان افراد بیشتری در تصمیم گیری دخیل باشند و لذا اهمیت و جایگاه تصمیم گیری افزایش یافته است .(عطایی ،۱۳۸۹)

انسان حتی در کوچک ترین تصمیم شخصی در پی آن است که بین نیازها و اهدافش تعادلی برقرار کند و این ضرورت ،او را به استفاده از تصمیم گیری چند معیاره به عنوان یک راه حل، نیازمند می کند. در گذشته مسائل تجاری اغلب با یک هدف و آن هم بیشینه کردن سود تبیین می شدند اما امروزه در تجارت این شاخص نمی تواند به تنهایی راه گشای پیشرفت باشد هنر تصمیم گیرندگان امروزی استفاده از اهداف چندگانه و متضادی مانند کمینه کردن هزینه و بیشینه کردن کیفیت خدمات است .این گونه مسائل گذشته و سنتی هستند باید اهداف مورد نظر را با شاخص های متعدد مقایسه کرده و یا آن ها را رتبه بندی کرد این گونه مسائل  در چند دهه اخیر به

مطلب دیگر :

حمایت اجتماعی ادراک شده و شبکه های اجتماعی - پایگاه اطلاع رسانی فرادانش

 طور چشم گیری مورد توجه قرار گرفته اند. (عطایی ،۱۳۸۹)

تصمیم گیری چند معیاره در بسیاری از زمینه های مدیریتی کاربرد دارد که یکی ار آنها انتخاب تامین کننده است از سال ۱۹۹۰ به بعد مدیریت زنجیره تامین و فرایند انتخاب تامین کننده در موضوع مدیریت خرید به طور چشم گیری مورد توجه قرار گرفت.(عطایی ،۱۳۸۹)

اما آنچه که موجب اهمیت مسئله انتخاب تامین کنندگان می شود این است که بیش از ۵۰ درصد هزینه کالاهای فروخته شده در جهان مربوط به مواد خام خریداری شده می باشد.(منانی،۱۳۹۲)

در انتخاب تامین کنندگان معیارهای مختلفی باید مورد توجه قرار بگیرد که مهم ترین آنها عبارتند از: (عطایی ،۱۳۸۹)

1. قدرت و توانایی مالی
2. امکانات و ساختارهای مدیریتی
3. خصوصیات فنی
4. توانایی پشتیبانی
5. سیستم و فرایندهای کیفی

۲-۱ بیان مساله:

پیچیدگی کالا و خدمات در دنیای امروز به گونه ای است که بسیار کم اتفاق می افتد سازمان یا موسسه ای به تنهایی و بدون کمک گرفتن  همکاری با دیگر سازمان ها بتواند محصولی را تولید و یا خدمتی را ارائه دهد معمولا سازمان های متعددی در تولید یک محصول یا ارائه خدمت نقش دارند. (رائی،۱۳۹۱)

استراتژی سنتی خرید، استفاده از تعداد زیادی تامین کننده کالا و خدمات را توصیه کرده است در حالی که طبق دیدگاه جدید افزایش تامین کننده باعث تحمیل هزینه های اضافی و کاهش کیفیت و تاخیر در زمان تحویل و عدم برقراری ارتباط و روابط نزدیک و بسیاری دیگر از مسائل شده است. (منانی،۱۳۹۲)

ماده اولیه و اصلی مورد استفاده در صنایع شوینده سولفات سدیم است که توسط دو شرکت داخلی املاح معدن ایران و سولفاتیک تولید و عرضه می شود و این به معنای انحصاری شدن فروش این ماده توسط این دو شرکت است این دو شرکت با همکاری یکدیگر قیمت کالا را تعیین می کنند و شرکت شوینده را به دنبال خود می کشانند علاوه بر آن درشرایط کنونی تحویل سولفات سدیم داخلی توسط شرکتهای تولیدکننده براساس سهمیه بندی اعلامی از سوی شورای تولیدکنندگان پودرشوینده بوده و به هیچ وجه با توجه به تغییر درصد مصرف در صنعت شوینده به دلیل تغییر استاندارد  پودرشوینده تکافوی نیاز صنعت شوینده را نمی نماید ولزوما تولیدکنندگان این صنعت لازم است نسبت به واردات کسری آن اقدام نمایند.(فصلنامه انجمن صنایع شوینده ،بهداشتی ،آرایشی ایران،شماره۴۲ سال۱۰ )

علاوه بر آن واردات این ماده نیز با مشکلاتی همراه است .چین بزرگترین عرضه کننده این مواد به ایران محسوب می شود که ایران همواره با هجوم و فشار قیمت مواد اولیه از سوی این کشور روبه رو است اعمال تعرفه ترجیحی برای واردات سولفات سدیم به دلیل تخصیص ارز دولتی وترجیحی در سنوات گذشته به منظور حمایت ازصنایع داخلی از جمله مشکلات دیگر در این صنعت است.( فصلنامه انجمن صنایع شوینده ،بهداشتی ،آرایشی ایران،شماره هفتم، سال۲ )

با توجه به مشکلات مربوط به تامین مواد اولیه در صنایع شوینده ،حضور تامین کنندگان قدرتمند داخلی ضروری است وبا توجه به اهمیت معیارهای مالی در ارزیابی تامین کنندگان افزایش توان مالی تامین کنندگان از اهمیت بالایی برخوردار است در این تحقیق بر آنیم تا عواملی که باعث افزایش توان مالی تامین کنندگان می شود را شناسایی کرده تا گامی در جهت بهبودفعالیت تامین کنندگان صنایع شوینده برداشته شود .

۳-۱ضرورت و اهمیت تحقیق:

با توجه با این که شرکتهای شوینده در ایران برای تامین مواد اولیه خود از تامین کنندگان داخلی و خارجی استفاده می کنند و با توجه به شرایط اقتصادی و سیاسی  ایران و وجود تحریم ها در این برهه زمانی افزایش توان عملکردی تامین کنندگان داخلی از اهمیت بالایی برخوردار است که در این بین توجه به توان مالی به عنوان یکی از معیارهای ارزیابی کیفی تامین کننده مورد توجه قرار می گیرد

افزایش رقابت جهانی در دنیای امروز و فعالیت در محیط هایی که به طور مداوم در حال تغییر می باشد سازمان ها و شرکت ها را در سرتاسر جهان واداشته است که به منظور کسب جایگاهی مناسب و حفظ و توسعه آن از الگوی مناسبی استفاده کنند. از طرفی دیگر انتظارات مشتریان بر کیفیت بالا خدمت رسانی سریع و قیمت مناسب محصولات و خدمات نیز موجب افزایش فشار بر سازمان شده است بدین منظور سازمان ها به دنبال کاهش هزینه و افزایش کیفیت هستند تا بتوانند خواسته های مشتریان به عنوان مهمترین عامل  در راستای ایجاد ارزش برای سازمان را برآورده کرده و باعث افزایش مطلوبیت آنها شوند. در سال های اخیر رضایتمندی مشتریان به عنوان مهمترین عامل کسب مزیت رقابتی مورد توجه سازمان ها بوده است.

در راستای این اهداف دیگر سازمان ها به تنهایی نمی توانند از عهده تمام کارهای خود شامل فعالیت های تولیدی ،حمل و نقل ،انبارداری،خرید ،فروش و .برآیند.بدین منظور عضویت در یک زنجیره تامین که بتواند اهداف سازمان را برآورده نماید و مدیریت کردن زنجیره تامین راه حل مفیدی می باشد

انتخاب تامین کننده موضوع مهمی در زنجیره تامین محسوب می شود به گونه ای که تولید کنندگان ۶۰ درصد از وقت خود را صرف تامین مواد اولیه ،اجزا و قطعات ترکیبی از طریق تامین کنندگان ،بخش قابل توجهی از هزینه های تمام شده کالا ها را تشکیل می دهد.به  طور متوسط ۷۰ درصد ارزش محصول نهایی کارخانجات را هزینه مواد خام و خدمات دریافتنی از بیرون تشکیل می دهد از این رو انتخاب تامین کنندگان برای شرکت ها از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است به همان اندازه که انتخاب تامین کنندگان در تقلیل هزینه ها موثر است و باعث افزایش قدرت رقابتی شرکت ها می شود انتخاب تامین کننده نامناسب نیز می تواند باعث تنزیل موقعیت مالی و عملیاتی شرکت ها شود . (منانی،۱۳۹۲)

بیشترمشکلاتی که صنایع شوینده با آن مواجه هستند به تامین مواد اولیه بر می گردد در واقع می توان گفت  آن بخش ازمواداولیه که ازخارج وارد می  شود به علت کاهش ارزش ریال بسیارگرانترازسابق است،تحریم اقتصادی نیزباعث محدود شدن منابع شده است. مواداولیه ای که ازپتروشیمی های داخلی تأمین میشود نیزبه علت افزایش قیمت خوراک پتروشیمی ها ازسوی وزارت نفت ،باقیمتی چند برابرعرضه می شود که ازآن جمله می توان بهL.A.B[1] ماده اصلی تولید پودرشوینده ومایع ظرفشویی وپلی اتیلن ماده اصلی ساخت ظروف محصولات اشاره نمود. .( فصلنامه انجمن صنایع شوینده ،بهداشتی ،آرایشی ایران،شماره هفتم، سال۲ )

۴-۱اهداف تحقیق :

۱-۴-۱هدف اصلی:

هدف اصلی این تحقیق مشخص کردن عوامل اصلی موثر برافزایش توان مالی تامین کنندگان و رتبه بندی این عوامل است.

۲-۴-۱اهداف فرعی:

اهداف فرعی عبارت است از:

1. مشخص کردن عوامل فرعی موثر برافزایش توان مالی تامین کنندگان در صنایع شوینده
2. تبیین ساختار حاکم تاثیر گذار برعوامل شناسایی شده
3. تعیین میزان شدت تاثیر عوامل شناسایی شده بر توان مالی تامین کننده در صنعت شوینده
4. اولویت بندی تامین کنندگان براساس توان مالی در صنعت شوینده

 ۵-۱سوالات تحقیق:

عوامل اصلی موثر بر افزایش توان مالی تامین کنندگان در صنعت شوینده کدام است؟

عوامل فرعی موثر بر افزایش توان مالی تامین کنندگان در صنعت شوینده کدام است؟

ساختار حاکم بر عوامل اصلی و فرعی مذکور کدام است؟

شدت تاثیر عوامل در افزایش توان مالی تامین کنندگان به چه اندازه است؟

اولویت بندی تامین کنندگان در صنعت چگونه خواهد بود؟

شناسایی و تحلیل شکاف نیازها و خواسته‌های مشتریان

بخش اول. ۱۹

۲-۲ تعریف خدمت ۱۹

۱-۲-۲ خدمت در بازار کالا و خدمات ۲۰

۳-۲ ویژگی‌های خدمات ۲۱

۲-۳-۲ سازمانهای خدماتی ۲۳

۲-۴ نگاهی به مفهوم کیفیت ۲۴

۲-۵ کیفیت خدمات ۲۵

۱-۵-۲ ابعاد کیفیت خدمات ۲۵

۲-۵-۲ پیامدهای کیفیت خدمات ۳۱

۶-۲ ادراکات مشتریان و عوامل مؤثر در آن. ۳۳

۱-۶-۲ مواجهات خدمات یا لحظات صداقت ۳۴

۲-۶-۲ شواهد خدمت ۳۵

۳-۶-۲ تصویر ذهنی ۳۶

۴-۶-۲ قیمت ۳۶

۵-۶-۲ رضایت مشتری ۳۷

۷-۲ انتظارات مشتریان، پدیده‎ای چند سطحی و پویا ۳۸

۸-۲ چگونگی ارزیابی کیفیت خدمات توسط مشتریان. ۴۲

بخش دوم. ۴۳

۹-۲ مدل تحلیل شکاف پنج‌گانه کیفیت خدمات ۴۳

۱۰-۲ مدل تحلیل شکاف هفت‌گانه. ۴۵

۱۱- ۲ مدل بهبود کیفیت خدمات سازمانی ۴۶

۱۲-۲ مدل گذر خدماتی تعدیل‌شده ۴۷

بخش سوم. ۴۹

۱۳-۲ روش‌های سنجش کیفیت خدمات ۴۹

۱۴-۲ مفهوم سروکوال. ۵۱

۱۵-۲ آشنایی با مدل کانو. ۵۱

۱-۱۵-۲ مدل کانو. ۵۲

۱۶-۲ گام‌ها و مراحل مدل کانو. ۵۴

۱-۱۶-۲ مرحله اول: شناسایی نیازهای محصول) در کفش‌های مشتری خود راه بروید(۵۴

۲-۱۶-۲ مرحله دوم: طراحی و توزیع پرسشنامه. ۵۵

۳-۱۶-۲ مرحله سوم: ارزیابی و تحلیل پرسشنامه. ۵۶

۴-۱۶-۲ مرحله چهارم: جدول ارزیابی کانو. ۵۷

۵-۱۶-۲ تحلیل داده‌های مدل کانو. ۵۸

۱-۵-۱۶-۲ تحلیل پرسشنامه بر اساس بیشترین فراوانی ۵۸

بخش چهارم بانکداری الکترونیک. ۶۰

۱۷-۲ بانکداری الکترونیک. ۶۰

۱-۱۷-۲ تعریف ۶۰

۱۸-۲ خدمات بانکداری الکترونیک. ۶۱

۱-۱۸-۲ مزایای بانکداری الکترونیک. ۶۱

۱۹-۲ بانکداری الکترونیک و سیر تحول آن در ایران. ۶۲

۱-۱۹-۲ شاپرک از موفق‌ترین طرح‌های فناوری اطلاعات در کشور است ۶۳

۳-۱۹-۲ نتیجه‌گیری ۶۵

۲۰-۲ آشنایی با بانک پاسارگاد. ۶۶

۱-۲۰-۲ تاریخچه تشکیل و تأسیس بانک. ۶۶

۲-۲۰-۲ اجزای بانکداری الکترونیک در ایران (موردمطالعه بانک پاسارگاد) ۶۷

۲۱-۲ ماتریس SWOT بانکداری الکترونیکی در ایران. ۶۸

۱-۲۱-۲ نقاط قوت ۶۸

۲-۲۱-۲ نقاط ضعف ۶۹

۳-۲۱-۲ فرصت‎ها ۷۰

۴-۲۱-۲ تهدید‎ها ۷۱

۵-۲۱-۲ راهبردهای اتخاذشده ۷۳

بخش پنجم پژوهشهای مشابه درزمینه به‌کارگیری سروکوال و کانو. ۷۵

۲۲-۲ پژوهشهای مشابه درزمینه به‌کارگیری سروکوال و کانو. ۷۵

فصل سوم روش‌شناسی پژوهش. ۷۹

۱-۳ مقدمه. ۸۰

۲-۳ اهداف پژوهش. ۸۰

۱-۲-۳ هدف اصلی ۸۰

۲-۲-۳ اهداف فرعی ۸۰

۳-۳ ضرورت و اهمیت پژوهش. ۸۰

۴-۳ پرسشها یا فرضیه های پژوهش. ۸۱

۵-۳ روش انجام پژوهش. ۸۱

۶-۳ ابزار و روش گردآوری داده‌ها ۸۱

۷-۳ جامعه و واحد تحلیل آماری ۸۲

۸-۳ نمونه و روش نمونه‌گیری ۸۲

۱-۸-۳ نمونه آماری ۸۲

۹-۳ روایی و پایایی ابزار سنجش. ۸۳

۱-۹-۳ پایایی ۸۴

۳-۹-۳ روایی پژوهش. ۸۵

۱۰-۳ الگوی مفهومی پژوهش و گام‌های لازم برای طراحی این مدل. ۸۵

۱-۱۰-۳ ندای مشتری ۸۶

۲-۱۰-۳ تعیین شکاف خواسته‌ها ۸۷

۳-۱۰-۳ تعیین نمره رضایت مشتری ۸۷

۴-۱۰-۳ ادغام سروکوال ومدل کانو و تعیین درجه اهمیت تعدیل‌شده ۸۹

فصل چهارم تحلیل داده‌ها ۹۱

۱-۴ مقدمه. ۹۲

۲-۴ تحلیل داده‌ها ۹۲

۳-۴ بررسی جامعه آماری ۹۲

۴-۴ تعیین میزان اهمیت هر یک از ابعاد کیفیت خدمات ۹۳

۵-۴ ارزیابی کیفیت خدمات بانکداری الکترونیکی ۹۴

۶-۴ تعیین شکاف بین وضع موجود (کیفیت ادراک‌شده) و وضع مطلوب (کیفیت مورد انتظار) ابعاد شش‌گانه. ۹۶

۷-۴ مشخص کردن درجه اهمیت هر یک از مشخصه‌ ها ۹۷

۸-۴ تعیین نمره رضایت مشتریان از هر یک از شاخص‌ها ۹۷

۹-۴ شناسایی طبقات مختلف کانو برای هر یک از شاخص‌ها ۹۹

۱-۹-۴ تعیین در جه اهمیت تعدیل‌شده ۱۰۱

۱۰-۴ یافتههای پژوهش. ۱۰۴

۱-۱۰-۴ نتایج حاصل از اولویت‌بندی اهمیت اولیه خواسته‌ها ۱۰۴

۲-۱۰-۴ نتایج حاصل از طبقه‌بندی خواسته‌ها با بهره گرفتن از پرسشنامه کانو. ۱۰۵

۳-۱۰-۴ نتایج حاصل از اولویت‌بندی خواسته‌ها پس از ادغام مدل کانو. ۱۰۶

فصل پنجم نتیجه گیری و پیشنهادها ۱۰۸

۱-۵ مقدمه. ۱۰۹

۲-۵ نتایج. ۱۰۹

۲-۱-۵ مطالعه تطبیقی ۱۱۰

۳- ۵ پیشنهادها ۱۱۱

۱-۳- ۵ پیشنهادهای کاربردی ۱۱۱

۲-۳- ۵ پیشنهادها جهت پژوهشهای آتی ۱۱۳

منابع و ماخذ. ۱۱۵

پیوست ۱۲۰

مقدمه

با توجه به گسترش اینترنت در سطح جهانی و استفاده بسیاری از بانک‌ها از خدمات الکترونیکی برای سرویس‌دهی به مشتریان و نیاز روزافزون آن­ها به این‌گونه خدمات بر آن شدیم تا خدمات الکترونیکی موردنظر مشتریان را بررسی کرده و آن­گونه خدمات را که بیشتر مدنظر است شناسایی کنیم. در این پژوهش ضمن شناسایی نیازها و خواسته‌های مشتریان و تحلیل شکاف بین خدمات ادراک‌شده توسط مشتریان و خدمات مورد انتظار آن­ها، کوشش می­شود با طبقه‌بندی نیازهای مشتریان شاخص‌های بااهمیت‌تر را بیابیم و راهکارهایی را در جهت بهبود خدمات الکترونیکی بانک (پاسارگاد) ارائه دهیم.

۲-۱ بیان و طرح مسأله‏

از سال ۱۹۶۰ به بعد فعالیت‌های بانکداری به نحوی چشم‌گیر متحول شده است؛ اما با ورود وسیع رایانه‌ها به عرصه خدمات بانکی پس از سال ۱۹۸۰، گستره خدمات بانکی وسعت بیشتری یافته و سرعت انجام امور مربوطه نیز به همان میزان افزایش داشته است، به‌موازات این تحولات میزان انتظار مشتریان بانکی از شبکه بانکی رشد داشته است. آن‌چنان‌که مشتریان خواهان دریافت خدمات باکیفیت بالا، افزایش سرعت در انجام عملیات بانکی و توجه خاص کارکنان به خود هستند. سرعت در ارائه خدمات با استقرار شبکه‌های رایانه‌ای به‌خودی‌خود بهبودیافته است اما دقت و کیفیت و ارائه خدمات تنها با افزایش توان ماشین و پیشرفت فناوری تحقق نمی­یابد. به همین دلیل از بهبود کیفیت خدمات بانکی، به‌عنوان یک فرهنگ در سرتاسر بدنه بانک­های پیشرو حمایت می­شود. راهبرد بلندمدت واصلی در تمام بانک­های موفق در سرتاسر جهان «مرکز کسب‌وکار قرار دادن مشتریان است» بانک­های ایرانی نیز از این قائده مستثنا نیستند چون در تلاش برای افزایش سهم خود از کل بازار خدمات بانکی، آن بانکی موفق‌تر است که به راهکار بهبود کیفیت خدمات بانکی به‌عنوان یک راهبرد توجه کند نه یک طرح تاکتیکی، بنابراین لازم است تا با تحلیل آسیب شناسانه، عواملی که بر عدم ارتقای کیفیت خدمات بانکی در ایران مؤثر بوده‌اند و سبب شکاف بین مشتریان با وضعیت موجود شده‌اند را شناسایی کرده و برای رفع این عوامل، راه‌حل‌هایی پیشنهاد کنیم و آن­ها را عملی سازیم هرچند معتقدیم که برای حل این مشکل راه­حل یگانه­ای وجود ندارد بانک پاسارگاد نیز یکی از بانک­های ایرانی است که خدمات الکترونیکی به مشتریان خود ارائه می کند.

بدیهی است که ارائه هر نوع خدمتی در هر سازمانی با تقاضایی روبرو است و به‌طور مستمر می‌توان در ارائه خدمات آن سازمان بهبود به وجود آورد. بانک پاسارگاد نیز از این قائده مستثنا نیست؛ بنابراین این پژوهش به دنبال بهبود ارائه خدمات بانکداری الکترونیکی در بانک پاسارگاد از طریق شناسایی شکاف بین انتظارات مشتریان و خدمات ادراک‌شده، طبقه‌بندی نیازها و طراحی خدمات موردنظر مشتریان است.

برای دستیابی مؤثر به رضایت‌مندی کل مشتری یک سازمان نه‌تنها بایستی ازآنچه مشتری بیشتر می‌خواهد اطلاع یابد بلکه بایستی بداند که چه مقدار تلاش برای هر مشخصه مشتری به‌منظور سطح رضایتمندی نیاز است، بدون استفاده از امتیاز خدمات پیش‌بینی‌شده به‌عنوان یک مقدار هدف این احتمال وجود دارد که مشتری با یک مشخصه خدمت معینی ارضا نشود یا بیش‌ازحد انتظار ارضا شود.

۳-۱ اهداف پژوهش

۱-۳-۱ هدف اصلی

هدف از این پژوهش شناسایی مهم‌ترین خدمات بانکداری الکترونیک، اولویت‌بندی و تعیین درجه اهمیت هریک از آن­ها از طریق نیل به اهداف فرعی است.

۲-۳-۱ اهداف فرعی

1. شناسایی انتظارات مشتریان از خدمات بانک پاسارگاد
2. تعیین شکاف بین ادراک مشتریان در وضعیت موجود و مطلوب از خدمات الکترونیکی
3. طبقه‌بندی و اولویت‌بندی شاخص‌های خدمات الکترونیکی و شکاف‌های شناسایی‌شده بر اساس مدل‌های رایج
4. تعیین سطح رضایت مشتریان از خدمات الکترونیکی بانک پاسارگاد
5. تعیین میزان اهمیت هریک از خدمات الکترونیکی از منظر مشتریان

۴-۱ ضرورت و اهمیت پژوهش

همان‌طور که در قسمت قبل مطرح شد با توجه به گسترش اینترنت، در عرصه پیشرفت خدمات الکترونیکی آن بانکی موفق‌تر است که بتواند رضایتمندی مشتریان را در این زمینه بهتر از دیگر بانک‌ها فراهم آورد؛ بنابراین در این پژوهش با ارائه شاخص‌های بانکداری الکترونیک بر آنیم تا شکاف را بررسی کرده و شاخص‌های بااهمیت‌تر را بیابیم تا درنهایت با توجه بیشتر به این‌گونه خدمات رضایتمندی مشتریان را به ارمغان بیاوریم.

۵-۱ سؤالات یا فرضیه‌های پژوهش

1. خواسته‌ها و ادراک مشتریان از خدمات الکترونیکی بانک پاسارگاد چه مواردی هستند؟
2. بین کدام‌یک از این خواسته‌ها با وضعیت موجود شکاف وجود دارد؟
3. شکاف بین خواسته‌ها و ادراکات مشتریان از خدمات چه میزان است؟
4. اولویت‌بندی خواسته‌های مشتریان که با وضعیت موجود ارضا نمی‌شوند کدام اند؟
5. میزان رضایتمندی مشتریان و سطح اهمیت هریک از نیازمندی‌های شناسایی‌شده چیست؟
6. سطح اهمیت تعدیل‌شده هریک از نیازمندی‌های مشتریان چه مقدار می‌باشند؟

۶-۱ روش انجام پژوهش

روش‌های پژوهش در علوم رفتاری را می‌توان با توجه به دو ملاک هدف پژوهش و نحوه گردآوری داده­ ها تقسیم کرد:

۱-۶-۱ ازنظر هدف پژوهش

این پژوهش ازنظر هدف یک پژوهش کاربردی است. پژوهش کاربردی، پژوهشی است که با بهره گرفتن از نتایج پژوهش­های بنیادی به‌منظور بهبود و به کمال رساندن رفتارها، روش‌ها، ابزارها، وسایل، تولیدات، ساختارها و الگوهای مورداستفاده جوامع انسانی انجام می‌رود.

مطلب دیگر :

CTA یا Call to Action چیست؟

۲-۶-۱ ازنظر گردآوری داده

ازنظر ماهیتی و نحوه گردآوری داده‌ها یک پژوهش توصیفی است؛ زیرا محقق به‌هیچ‌عنوان درصدد تغییر متغیرهای پژوهش نیست و هر آنچه وجود دارد را صرفاً تشریح می‌کند و همچنین با توجه به ماهیت پژوهش­های توصیفی که بررسی و توضیح ویژگی‌های یک جامعه آماری می‌باشد این پژوهش در نماد پژوهش­های توصیفی است.

۷-۱ ابزار و روش گردآوری داده‌ها

نظر به اینکه این پژوهش یک پژوهشی توصیفی است بنابراین برای گرد­اوری داده‌ها از روش‌های ذیل استفاده شد:

کتابخانه‌ای: برای گردآوری اطلاعاتی مربوط به پیشینه و ادبیات پژوهش از روش کتابخانه‌ای استفاده شد در این مرحله مقالات بسیاری درزمینه کیفیت گردآوری شد.

روش میدانی: از ابزار پرسشنامه جهت گردآوری نظرات مشتریان (داده‌های اولیه) جهت سنجش مدل استفاده شد.

۸-۱ جامعه و واحد تحلیل آماری

تعریف جامعه آماری: صفت مشخصه‌ای که قرار است اعضای جامعه را از سایرین متمایز کند.

جامعه آماری برخی از مشتریان بانک پاسارگاد می‌باشند؛ که در طی مدت‌زمان مشخص مثلاً یک ماه به ۱۰ شعبه انتخابی محقق (به روش تصادفی) جهت دریافت خدمات الکترونیکی مراجعه کرده‌اند را شامل می­شود.

۹-۱ واژگان کلیدی پژوهش

کیفیت: برآوردن خواسته‌های بیان‌شده یا ضمنی مشتریان به‌طور کامل که منجر به رضایتمندی آنان می­شود (کواسبی، ۶۰،۱۹۴۸).

خدمت: فعالیت منفعتی لمس نشدنی که یک‌طرف به‌طرف دیگر عرضه می‌کند و مالکیت چیزی را نیز به دنبال ندارد (کاتلر و آسترانگ ۴۲۸،۲۰۰۰).

انتظارات: انتظارات از دیدگاه مشتری چیزی نیست مگر راضی بودن، جهت راضی نمودن مشتری باید نیازهای تعریف‌شده و انتظارات مبهم تعریف‌نشده مشتریان را از کیفیت خدمات شناسایی و آن را به زبان مهندسی تبدیل کرد.

ادراکات: مراد از ادراکات مشتری از خدمات این است که مشتری خدمت دریافت شده را چگونه ارزیابی می‌کند (لاولاک و رای، ۲۰۰۰).

کیفیت خدمات: به مبنای مدل سروکوال می‌توان کیفیت خدمات درک شده توسط مشتری را به‌وسیله آنالیز نتایج حاصله از مقایسه انتظارات و تجربیات (ادراکات) مشتری اندازه‌گیری کرد (جاوناریس و همکاران، ۲۰۰۳،۱۶۹).

مشتری: عبارت است از شخص حقیقی یا حقوقی که به‌نوعی با سازمان ارتباط دارند و از کالا، خدمات آن بهره‌مند می­گردد.

مدل سروکوال: ارزیابی مشتری از کیفیت را به‌عنوان تابعی از شکاف بین خدمت درک شده و خدمت مورد انتظار معرفی می­نماید.

مدل کانو: ارتباط بین رضایتمندی مشتری و عملکرد محصول یا خدمت را تشریح و روش مؤثری را برای طبقه‌بندی مشخصه‌ های موردنظر مشتری در سه دسته مشخصات اساسی – عملکردی و هیجان‌انگیز ارائه می­نماید.

رضایتمندی مشتریان: از مقایسه انتظارات و پیش‌بینی‌های مشتریان از خدمات در مقابل ادراک آن­ها از خدمات دریافت شده، محاسبه و ارزیابی می­گردد.

مقدمه

این فصل راجع به مباحث نظری پژوهش می‌باشد. در این فصل مباحث تئوریک موردبررسی قرار می‌گیرد. ساختار این فصل متشکل از ۵ بخش به شرح زیر می‌باشد.

بخش اول: تعاریف واژگان کلیدی مطرح‌شده در پژوهش ازجمله خدمت، کیفیت و.

بخش دوم: مدل‌های مطرح‌شده در این رابطه را توضیح می‌دهد ازجمله مدل تحلیل شکاف‌های پنج‌گانه و هفت‌گانه کیفیت خدمات، مدل بهبود کیفیت خدمات سازمانی، مدل گذر خدماتی تعدیل‌شده

بخش سوم: روش‌های سنجش کیفیت خدمات که شامل روش سروکوال و کانو است.

بخش چهارم: بانکداری الکترونیک و مباحث مورداستفاده آن در بانک پاسارگاد و موارد مشابه و مباحث جدید در این زمینه

بخش پنجم: پژوهش­های مشابه درزمینه به‌کارگیری سروکوال و کانو

بخش اول

۲-۲ تعریف خدمت

خدمت عبارت از فعالیتی جانبی است که باهدف بهبود و ارتقای محصول اصلی انجام می‌گیرد [هاوکینز، دل و بست، راجر و کانی، کنت ۲۰۰۰، ۲۶]. گرچه فرایند این کار، ممکن است با یک کالای فیزیکی مرتبط باشد، اما اجرای خدمت لزوماً نامحسوس است و معمولاً مالکیت هیچ‌یک از عوامل تولید را به دنبال ندارد (لاولاک، کریستوفر ۲۰۰۱،۳۴).

خدمت، فرایندی است که در تعاملات بین مشتریان و کارکنان، منابع فیزیکی، کالاها و یا سامانه‌های ارائه‌کننده خدمت، روی می‌دهد تا راه‌حلی برای مسائل مشتریان باشد [گرونروس و وایلی،[۱]۲۰۰۰،۴۶]. تعریف خدمت، به دلیل تنوع آن، همواره کار سختی بوده است. آنچه موضوع را پیچیده‌تر می‌کند، این است که اغلب، به دلیل غیر محسوس بودن بسیاری از داده‌ها و ستاده‌ها، درک کردن روشی که خدمت در آن ایجاد و به مشتریان عرضه می­شود، دشوار است. اکثر مردم برای تعریف تولید یا کشاورزی، مشکل چندانی ندارند، ولی برای تعریف خدمت دچار مشکل هستند [لاولاک، کریستوفر ۲۰۰۰،۳۴].

در دنیای امروز، افراد در محیطی زندگی می­ کنند که به‌طور روزافزون به‌سوی اقتصاد مبتنی بر خدمات پیش می‌رود. دیگر خدمات بخش کوچکی از اقتصاد به شمار نمی‌رود، بلکه به‌عنوان قلب ارزش‌آفرینی در اقتصاد مطرح است. دیگر خدمات به خدمات بانکی، پستی، بیمه‌ای، بهداشتی و آموزش محدود نمی­ شود بلکه اغلب محصولاتی که خریداری می‌کنیم، عناصری از خدمت را نیز شامل می‌شوند. درواقع طیف وسیعی از کالاها برای داشتن مزیت رقابتی بر فعالیت‌های مبتنی بر خدمت تکیه‌دارند. هم‌اکنون خریدار یک خودرو یک بسته جامع از منافع خدمات و نه صرفاً یک خودرو را خریداری می‌کند. حتی کالاهایی نظیر تلویزیون و ماشین لباسشویی، معمولاً همراه خدماتی نظیر تحویل، تأمین مالی، بیمه و تعمیر همراه هستند [سیدجوادین و کیماسی، ۱۳۸۹،۱۱].

امروزه مفهوم خدمت به مشتریان، شامل تعاریف جدیدی است؛ چراکه ارائه خدمات فقط به بخش کوچکی در ساختمان مرکزی شرکت اختصاص ندارد؛ بلکه کل سازمان از مدیران عالی تا کارکنان عادی، همگی در برآورده ساختن نیازهای مشتریان موجود و بالقوه نقشی بر عهده‌دارند. حتی اگر فردی در موقعیتی نباشد که به‌طور مستقیم از مشتری حمایت کند، می‌تواند از کارمندانی که به مشتریان خدمت می­ کنند، پشتیبانی کند. بر اساس این نگرش، خدمت به مشتریان، شامل کلیه اموری است که شرکت به‌منظور جلب رضایت مشتریان و کمک به آن­ها برای دریافت بیشترین ارزش از خدماتی که خریداری کرده‌اند، انجام می‌دهد. این تعریف جامع، همه‌چیز را دربر می­گیرد. هر چیزی که اضافه بر خدمت هسته‌ای، عرضه و موجب تفکیک آن از خدمات رقبا می­شود، خدمت به مشتریان محسوب می‌­شود [ونوس و صفائیان،۱۳۸۴،۵۱].

۱-۲-۲ خدمت در بازار کالا و خدمات

هر چیزی را که شرکتی به بازار عرضه می‌کند، گاه همراه با مقداری خدمت است. جزء خدمت می‌تواند بخش کوچک یا بزرگی از هر آنچه عرضه می­شود باشد. در اینجا پنج طبقه ازآنچه به بازار عرضه می­شود را می‌توان از یکدیگر تفکیک کرد:

• کالای محسوس محض؛ اغلب، آنچه عرضه می­شود کالای محسوس است؛ نظیر صابون، خمیردندان یا نمک. در اینجا هیچ خدمتی همراه کالا نیست.
• کالای محسوس همراه با خدمات؛ آنچه عرضه می­شود از یک کالای محسوس همراه با خدمت یا خدماتی که برای افزایش جاذبه مصرفی به آن افزوده‌شده تشکیل می­شود. برای مثال، یک تولیدکننده اتومبیل باید چیزی بیش از یک اتومبیل برای فروش داشته باشد.
• دورگه؛ آنچه در این طبقه عرضه می­شود از دو بخش مساوی کالا و خدمات تشکیل‌شده است. برای مثال مردم به رستوران­هایی بیشتر توجه می­ کنند که هم غذا و هم خدمات خوبی دارند.
• خدمت عمده همراه با کالا و خدماتی اندک؛ در این طبقه آنچه عرضه می­شود اغلب خدماتی است که خدمات اضافی و یا کالاهایی همراه دارند. برای مثال، مسافران خطوط هواپیمایی خریدار حمل‌ونقل هستند. این سفر با دریافت اقلام محسوسی نظیر غذا و نوشیدنی، ته بلیت و یک مجله که در هواپیما به آنان داده‌شده، همراه است. تحقق خدمت نیازمند وجود یک کالای سرمایه­بر (اینجا هواپیما) است؛ اما قلم اصلی همان خدمت است.
• خدمت محض؛ آنچه عرضه می­شود، خدمت است. مثلاً بچه‌داری، روان‌درمانی و ماساژ دادن [کاتلر،۱۹۹۶،۸۰۹].

۳-۲ ویژگی‌های خدمات

خدمات دارای ویژگی‌هایی هستند که آن­ها را از کالاها متمایز می‌سازد. این ویژگی‌ها عبارت‌اند از:

بررسی ارتباط بین ساختار سرمایه و عملکرد شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

۱-۷-۵- نمونه آماری۱۱

۱-۷-۶- روش‌های تجزیه و تحلیل اطلاعات.۱۱

۱-۸-تعریف واژگان و مفاهیم اختصاصی طرح۱۲

۱-۹-خلاصه فصل.۱۳

 فصل دوم:مبانی نظری و ادبیات تحقیق

۲-۱- مقدمه۱۴

۲-۲- مدل‌های ارزیابی عملکرد.۱۵

۲-۲-۱- مدل‌های حسابداری ارزیابی عملکرد.۱۵

۲-۲-۱-۱- رشد سود۱۶

۲-۲-۱-۲- سود هر سهم ۱۷

۲-۲-۱-۳- سود تقسیمی.۱۷

۲-۲-۱-۴- جریان نقدی آزاد۱۸

۲-۲-۱-الف )مزایای سود حسابداری و معیارهای ارزیابی عملکرد مبتنی بر آن۱۹

۲-۲-۱-ب) نارسایی‌های مدل‌های ارزیابی عملکرد مبتنی بر سود حسابداری.۲۰

۲-۲-۲- مدل‌های اقتصادی ارزیابی عملکرد. ۲۲

۲-۲-۲-۱- ارزش افزوده اقتصادی.۲۳

۲-۲-۲-۱-الف)مزایای ارزش افزوده اقتصادی ۲۴

۲-۲-۲-۱-ب)معایب ارزش افزوده اقتصادی. ۲۴

۲-۲-۲-۲- ارزش افزوده بازار۲۶

۲-۲-۲-۳- ارزش افزوده اقتصادی پالایش شده۲۸

۲-۲-۲-۴- سود اقتصادی باقیمانده.۲۸

۲-۳- سرمایه.۲۹

۲-۴- هزینه سرمایه  ۲۹

۲-۴-۱- محاسبه هزینه بدهی ۳۰

۲-۴-۲- هزینه سهام ممتاز. ۳۰

۲-۴-۳- هزینه سهام عادی ۳۱

۲-۴-۳-۱-مدل قیمت گذاری دارایی های سرمایه ای۳۱

۲-۴-۳-۲- مدل گوردون ۳۲

۲-۴-۳-۲-۱-میانگین حسابی رشد.۳۴

۲-۴-۳-۲-۲- میانگین هندسی رشد۳۴

۲-۴-۳-۲-۳-میانگین لگاریتمی رشد.۳۴

۲-۴-۳-۲-۴-الگوی مبتنی بر نرخ رشد نگهداری۳۵

۲-۴-۳-۳-روش تعدیل نرخ اوراق مشارکت(قرضه).۳۵

۲-۴-۴- هزینه سود انباشته  ۳۵

۲-۵- میانگین موزون هزینه سرمایه۳۶

۲-۶- نظریه­ های ساختار سرمایه  . ۳۶

۲-۶-۱- نگرش سود خالص عملیاتی ۳۶

۲-۶-۲- نگرش سود خالص  .  ۳۷

۲-۶-۳- نگرش سنتی  . ۳۸

۲-۶-۴-نظریه مودیلیانی و میلر ۳۹

۲-۶-۵- نظریه توازن پایدار .  ۴۲

۲-۶-۶- نظریه سلسله مراتب گزینه­های تامین مالی ۴۲

۲-۷- پژوهش‌ها و مطالعات انجام شده ۴۳

۲-۷-۱- پژوهش‌های خارجی .  ۴۳

۲-۷-۱-۱-جدول خلاصه نتایج پژوهش های خارجی ۵۳

۲-۷-۲- پژوهش‌های داخلی. ۵۷

۲-۷-۲-۱- جدول خلاصه نتایج پژوهش های داخلی. ۶۱

۲-۸-خلاصه فصل . ۶۴

  فصل سوم:روش شناسی تحقیق

۳-۱-مقدمه۶۶

۳-۲-ماهیت داده­ ها.۶۶

۳-۳- روش تحقیق.۶۷

۳-۴-فرضیه ­های تحقیق۶۷

۳-۵- تعریف عملیاتی متغیرهای تحقیق۶۷

۳-۵-۱-نحوه محاسبه سود خالص عملیاتی بعداز مالیات۶۸

۳-۵-۲-نحوه محاسبه سرمایه گذاری۶۸

۳-۵-۳-نحوه محاسبه سرمایه۶۸

۳-۵-۴-نحوه محاسبه هزینه سرمایه.۶۹

۳-۵-۵-نحوه محاسبه هزینه بدهی۶۹

۳-۵-۶-نحوه محاسبه هزینه حقوق صاحبان سهام۷۰

۳-۵-۷-نحوه محاسبه اهرم مالی۷۱

۳-۵-۸-رشد شرکت۷۱

۳-۵-۹-عایدی هر سهم۷۱

۳-۶- روش گردآوری اطلاعات۷۲

۳-۷- قلمرو تحقیق۷۲

۳-۷-۱- دوره زمانی انجام تحقیق ۷۲

۳-۳-۸- جامعه آماری . ۷۲

۷-۲- مکان تحقیق۷۲

۳-۸-۱- نمونه آماری۷۲

۳-۹- آمار توصیفی۷۳

۳-۱۰- مدل مورد استفاده در تحقیق.۷۴

۳-۱۱-آزمون فرضیه ­های تحقیق۷۴

۳-۱۱-۱-آزمون لیمر .۷۵

۳-۱۱-۲-آزمون هاسمن. ۷۵

۳-۱۱-۳-آزمون معنادار یودن مدل مربوط به فرضیه ­ها۷۶

۳-۱۱-۴-آزمون معنادار بودن متغیرهای مستقل.۷۷

۳-۱۱-۵-آزمون دوربین – واتسون۷۸

۳-۱۲-خلاصه فصل.۷۸

   فصل چهارم:تجزیه و تحلیل اطلاعات

۴-۱-مقدمه ۸۰

۴-۲- آمار توصیفی متغیرها.۸۰

۴-۳- آزمون فرضیه‌ها.۸۱

۴-۳-۱- آزمون فرضیه اول۸۱

۴-۳-۱-۱-آزمون فرضیه اول با بهره گرفتن از ارزش دفتری دارایی­ها به عنوان متغیر رشد.۸۲

۴-۳-۱-۱-۱- ارزش افزوده اقتصادی به عنوان معیار عملکرد.۸۲

۴-۳-۱-۱-۲- جریان نقدی آزاد به عنوان معیار عملکرد.۸۳

۴-۳-۱-۲-آزمون فرضیه اول با بهره گرفتن از ارزش بازار سهام به عنوان متغیر رشد.۸۴

۴-۳-۱-۲-۱- ارزش افزوده اقتصادی به عنوان معیار عملکرد۸۴

۴-۳-۱-۲-۲- جریان نقدی آزاد به عنوان معیار عملکرد.۸۴

۴-۳-۲- آزمون فرضیه دوم.۸۵

۴-۳-۲-۱-نتایج حاصل از آزمون فرضیه دوم در صنعت خودرو و ساخت قطعات۸۵

۴-۳-۲-۲- نتایج حاصل از آزمون فرضیه دوم در صنعت مواد و محصولات دارویی.۸۶

۴-۳-۲-۳- نتایج حاصل از آزمون فرضیه دوم در صنعت سیمان، آهک و گچ۸۷

۴-۳-۲-۴- نتایج حاصل از آزمون فرضیه دوم در صنعت محصولات شیمیایی۸۸

۴-۳-۲-۵- نتایج حاصل از آزمون فرضیه دوم در صنعت محصولات غذایی و آشامیدنی۸۹

۴-۳-۲-۶- نتایج حاصل از آزمون فرضیه دوم در صنعت فلزات اساسی.۹۰

۴-۳-۲-۷- نتایج حاصل از آزمون فرضیه دوم در صنعت کاشی و سرامیک ۹۱

۴-۳-۲-۸- نتایج حاصل از آزمون فرضیه دوم در صنعت ماشین­آلات و تجهیزات.۹۲

۴-۳-۲-۹-جدول خلاصه نتایج آزمون فرضیه دوم. ۹۴

۴-۳-۳- آزمون فرضیه سوم۹۶

۴-۳-۳-۱- نتایج حاصل از آزمون فرضیه سوم در صنعت خودرو و ساخت قطعات ۹۶

۴-۳-۳-۲- نتایج حاصل از آزمون فرضیه سوم در صنعت مواد و محصولات دارویی. ۹۷

۴-۳-۳-۳- نتایج حاصل از آزمون فرضیه سوم در صنعت سیمان، آهک و گچ۹۸

۴-۳-۳-۴- نتایج حاصل از آزمون فرضیه سوم در صنعت محصولات شیمیایی.۹۹

۴-۳-۳-۵- نتایج حاصل از آزمون فرضیه سوم در صنعت محصولات غذایی و آشامیدنی. ۹۹

۴-۳-۳-۶- نتایج حاصل از آزمون فرضیه سوم در صنعت فلزات اساسی۱۰۰

۴-۳-۳-۷- نتایج حاصل از آزمون فرضیه سوم در صنعت کاشی و سرامیک۱۰۱

۴-۳-۳-۸- نتایج حاصل از آزمون فرضیه سوم در صنعت ماشین­آلات و تجهیزات۱۰۲

۴-۳-۳-۹-جدول خلاصه نتایج آزمون فرضیه سوم۱۰۲

۴-۴-خلاصه فصل.۱۰۶

فصل پنجم:نتایج وپیشنهادات

۵-۱-مقدمه.۱۰۸

۵-۲- خلاصه تحقیق۱۰۸

۵-۳- تجزیه وتحلیل یافته­ ها و نتایج تحقیق.۱۰۸

۵-۳-۱- بررسی فرضیه اول.۱۰۸

۵-۳-۱-۱-ارزش افزوده اقتصادی به عنوان معیار عملکرد.۱۰۹

۵-۳-۱-۲-جریان نقدی آزاد به عنوان معیار عملکرد۱۰۹

۵-۳-۲- بررسی فرضیه دوم۱۰۹

۵-۳-۲-۱- بررسی فرضیه دوم در صنعت خودرو و ساخت قطعات.۱۱۰

۵-۳-۲-۲-بررسی فرضیه دوم درصنعت موادومحصولات دارویی.۱۱۰

۵-۳-۲-۳-بررسی فرضیه دوم در صنعت سیمان، آهک و گچ.۱۱۰

۵-۳-۲-۴- بررسی فرضیه دوم در صنعت محصولات شیمیایی۱۱۰

۵-۳-۲-۵- بررسی فرضیه دوم در صنعت محصولات غذایی و آشامیدنی.۱۱۰

۵-۳-۲-۶- بررسی فرضیه دوم در صنعت فلزات اساسی۱۱۱

۵-۳-۲-۷- بررسی فرضیه دوم در صنعت کاشی و سرامیک.۱۱۱

۵-۳-۲-۸- بررسی فرضیه دوم در صنعت ماشین­آلات و تجهیزات۱۱۱

۵-۳-۳-بررسی فرضیه سوم۱۱۲

۵-۳-۳-۱- بررسی فرضیه سوم در صنعت خودرو و ساخت قطعات۱۱۲

۵-۳-۳-۲-بررسی فرضیه سوم درصنعت موادومحصولات دارویی۱۱۲

۵-۳-۳-۳- بررسی فرضیه سوم در صنعت سیمان، آهک و گچ۱۱۲

۵-۳-۳-۴- بررسی فرضیه سوم در صنعت محصولات شیمیایی۱۱۲

۵-۳-۳-۵-بررسی فرضیه سوم در صنعت محصولات غذایی وآشامیدنی۱۱۲

۵-۳-۳-۶- بررسی فرضیه سوم در صنعت فلزات اساسی۱۱۲

۵-۳-۳-۷- بررسی فرضیه سوم در صنعت کاشی و سرامیک.۱۱۲

۵-۳-۳-۸-بررسی فرضیه سوم در صنعت ماشین­آلات وتجهیزات.۱۱۲

۵-۴-جمع بندی و خلاصه تحقیق۱۱۳

۵-۵- محدودیت­های تحقیق۱۱۵

۵-۶-پیشنهاد برای تحقیقات آتی.۱۱۶

۵-۷-خلاصه فصل.۱۱۶

منابع و ماخذ۱۱۷

پیوست ها و ضمائم.۱۲۵

پیشگفتار

تقریباً تا دو دهه اخیر واحدهای اقتصادی در اغلب کشورهای کمتر توسعه یافته درانتخاب گزینه­های تامین سرمایه مورد نیاز خود با محدودیت­های اساسی روبه رو بوده ­اند. از جمله این محدودیت­ها می­توان به حاکمیت اقتصاد دولتی و سلب رقابت از واحدهای اقتصادی غیردولتی، عدم توسعه بازار سرمایه و محدود بودن منابع تامین مالی اشاره کرد و تامین مالی واحدهای اقتصادی غالباً در انحصار موسسات مالی و نهادهای اعتباری نظیر بانک­های تجاری قرار داشته است. از نقطه نظر قانونی نیز قوانین تجاری متناسب با شرایط محیطی و زمانی، و شفاف در خصوص فعالیت واحدهای اقتصادی، نطارت بر عملکرد شفاف آنها، قانون ورشکستگی، استاندارهای حسابداری و گزارشگری مالی و از این قبیل وجود نداشته است.

نظام اقتصادی و واحدهای اقتصادی ایران نیز از این محدودیت­ها و نارسایی‌ها در امان نبوده است. حرکت به سوی اقتصاد باز همراه با توسعه کیفی و کمی بازار سرمایه در دو دهه اخیر، رواج اوراق  مشارکت به عنوان یکی از منابع اصلی تامین مالی، تدوین استانداردهای حسابداری و حسابرسی و لازم­الاجرا برای واحدهای اقتصادی و از این قبیل فرصتی فراهم نموده است که مدیران مالی شرکت‌های سهامی در انتخاب گزینه­های تامین مالی برای دست یافتن به یک الگوی مطلوب ساختار سرمایه با آزادی عمل بیشتری در خصوص حداکثر نمودن ارزش شرکت‌ها مواجه گردند.

برای حداکثر کردن ارزش شرکت باید در مورد بهترین سرمایه ­گذاری­ها و ترکیب آن­ها و نیز نحوه تامین مالی بهینه آنها تصمیم ­گیری شود. تامین مالی می ­تواند از طریق استفاده از بدهی و ایجاد اهرم، یا با بهره گرفتن از آورده­های سهام‌داران باشد.در انتخاب گزینه­های تامین مالی، آنچه اهمیت دارد هزینه سرمایه این گزینه­هاست.زیرا هر چه هزینه سرمایه کمتر باشد، ارزش شرکت افزایش و شرکت توسعه یافته ، به دنبال آن ثروت سهام‌داران افزایش می‌یابد. از طرفی با توسعه شرکت‌ها بتدریج مدیریت از مالکیت جدا می‌شود و بحث مسئولیت پاسخ‌گویی به‌وجود می‌آید، بدین معنی که مدیران در برابر مالکان باید پاسخ‌گو باشند. با تمایز مالکان از مدیران و توجه به اینکه مالکان آگاهی کمی از مسائل مالی دارند و به اطلاعات گزارش‌شده از سوی مدیریت متکی هستند آنان به ارزیابی عملکرد مدیریت نیاز دارند و در این ارزیابی ناچار به استفاده از اندازه‌گیری می‌باشند (مثالی در ادبیات مدیریت وجود دارد که اگر کسی نتواند چیزی را اندازه بگیرد نمی‌تواند آن را اداره کند).مالکان برای ارزیابی عملکرد مدیران از معیارهایی استفاده می­ کنند تا مدیریت را تشویق نمایند که به بهترین نحو، منابع آنها را در جهت کسب ثروت بیشتر بکار گیرد. در واقع مقصود مالکان استفاده بهینه و مطلوب از منابع کمیابی است که در اختیار مدیران قرار داده­اند.مالکان تمایل دارند منابع محدود خود را در جایی سرمایه ­گذاری کنند که بیشترین بازده را به ارمغان بیاورد.

اختیار و قدرت تصمیم گیری در شرکت‌های سهامی عام که ناشی از ابتکار عمل و سرمایه بخش خصوصی است در کل در حیطه وکنترل گروه‌هایی از طبقات مدیریت است. مدیرانی که اقتصاد کشور تحت نفوذ تصمیمات آنهاست و برنامه ریزی بنگاه ها را به نحوی  انجام می دهند که چه بسا با منافع طبقه سهامدار و یا حتی اقتصاد ملی در تضاد باشد. در شرکت‌های سهامی بزرگ که سهام آن در اختیار افراد متعددی است، به علت تضاد بالقوه منافع بین مالکان و مدیران، اهداف مدیریت سازمان از اهداف سهام‌داران جدا است، لذا سهام‌داران کنترل ناچیزی بر مدیریت شرکت دارند. هر چه شرکت وسیع­تر و تعداد سهام‌داران بیشتر باشد، قدرت نفوذ و دسترسی به منابع اطلاعاتی شرکت کمتر است. سهام‌داران به عنوان مالک نیاز دارند از عملکرد نمایندگان خود مطلع باشند تا با مقایسه عملکرد آنان در زمینه تداوم یا قطع سرمایه ­گذاری در آن واحد تصمیم ­گیری نمایند.در نهایت توجه به این نکته ضروری است که سهام‌داران با انتخاب معیار مناسب ارزیابی عملکرد،که در نهایت مبنای محاسبه پاداش

 مدیریت قرار می­گیرد، علاوه بر اتخاذ تصمیمات سرمایه ­گذاری بهتر، می­توانند با همسو کردن منافع مدیران در راستای منافع خود، بهتر و سریع­تر به اهدافشان دست یابند.

۱-۱-مقدمه

هر فعالیت اقتصادی به سرمایه و منابع مالی نیازمند است تا بتواند دارایی­های مورد نیاز خود را خریداری کرده و به سرمایه ­گذاری بپردازد. به دنبال بزرگ­شدن شرکت­ها و توسعه فناوری نیاز به مبالغ هنگفت سرمایه و منابع مالی شدت گرفته و بازارهای متعدد مالی توسعه یافته­اند. این توسعه به نوبه خود از یکسو، تعدد روش­های تامین مالی توسط شرکت­ها را می­طلبد و از سوی دیگر، مدیران را به تعیین راهبرد مناسب در زمینه تامین مالی و تعیین ساختار مطلوب سرمایه شرکت ملزم ساخته است. تهیه راهبرد صحیح بر مبنای متغیرهای اقتصادی، بازاریابی، تولید ومالی از مهمترین وظایف مدیریت شرکت است. راهبرد مناسب مالی توان شرکت را، در نیل به اهداف کلی تقویت می کند.

نمایش عملکرد مناسب، از مهمترین وظایف مدیران است که از ابزار های عملکرد بهتر ساختار سرمایه مناسب است. به همین دلیل، مدیر مالی باید نسبت به درک مسائل مالی و بررسی عملکرد شرکت دیدگاه وسیعی داشته باشد تا برای اهداف واحد تجاری، نحوه سرمایه گذاری، تامین مالی و تصمیمات مرتبط با تقسیم سود و . تصمیم گیری مطلوب و مناسبی را انجام دهد.

بدون تردید شناسایی راه های مختلف تامین مالی و بهره گیری از ابزارهای مناسب مالی، مدیریت را در اتخاذ تصمیمات صحیح تر و کسب منافع بیشتر برای شرکتها یاری خواهد نمود و استفاده بهینه از منابع مالی به عنوان موضوع اصلی بحث ساختار سرمایه ، در حقیقت به مدیران این فرصت را می دهد تا ارزش کل شرکت و ثروت صاحبان سرمایه را افزایش دهند.

۱-۲-مساله اصلی تحقیق

مساله اصلی در این تحقیق  این  است که آیا ساختار سرمایه شرکت­ها بر عملکرد آنها تاثیرگذار است یا خیر؟ بطور کلی این تحقیق به دنبال آن است تا با بهره گرفتن از بیان ارتباط بین ساختار مالی شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران و عملکرد آنها با بهره گرفتن از مدل ارزش افزوده اقتصادی[۱]و جریان نقدی آزاد[۲] ساختار مالی مناسبی را برای این شرکت­ها پیشنهاد نماید، تا عملکرد شرکت را مطلوب تر و به دنبال آن ثروت سهامداران حداکثر

۱-۳-تشریح و بیان موضوع

مدیران در اداره شرکت­ها نباید نسبت به بازار سرمایه بی تفاوت باشند و حداکثر سازی ثروت سهامداران باید از اولویت های نخستین کار خود قرار دهند. در این شرایط، رقابت در بازار سرمایه مانند رقابت در بازار محصولات، نقش خاص خود را ایفا می کند. اگرچه مدیران شرکت­ها به درستی دریافته اند در صورتی شرکت آنها رشد می یابد و به حیات خود ادامه می دهد که از نظر هزینه عملیاتی قابل رقابت باشد.اما آنچه در این بازار سرمایه و رقابت مغفول مانده است انتخاب ساختار سرمایه مناسب در واحد های تجاری است که می‌تواند هم بر هزینه سرمایه و هم بهبود عملکرد واحدهای تجاری موثر باشد. مفهوم ساختار سرمایه در نظریه های مدیریت مالی به عنوان معیاری برای انتخاب نوع منبع تامین مالی جایگاه ویژه‌ای دارد. با کنکاش در ادبیات نظری مشاهده می شود که تاکنون پاسخ قاطعی برای تعیین تاثیر ساختار مالی شرکت ها بر عملکرد آنها یافت نشده است. از یک طرف، در دیدگاه سنتی عنوان می شود که عملکرد شرکت ها با تغییر در ساختار مالی آنها تغییر می کند. از طرف دیگر، فرانکو مودیلیانی و مرتون میلر (۱۹۵۸) در مورد نظریه ساختار سرمایه بهینه عنوان نموده اند در دنیای بدون مالیات بر درآمد و هزینه معاملات، ساختار سرمایه شرکت­ها با ارزش آنها ارتباطی ندارد. یعنی هیچ نسبت بدهی به سرمایه بهینه ای وجود ندارد و هر نسبت بدهی می تواند به خوبی نسبت های دیگر باشد. اما مودیلیانی و میلر با در نظر گرفتن مالیات بر درآمد شرکت­های سهامی و هزینه معاملات اعتقاد دارند که استفاده از بدهی در تامین مالی شرکت ها اگرچه مدبرانه بنظر می رسد، لیکن

مطلب دیگر :

دانلود مقاله - پایان نامه |

 ریسک شرکت را به دلیل افزایش خطر ورشکستگی، افزایش داده و ازاینرو، توقع سهامداران افزایش می یابد. بنابراین، نسبت بدهی به سرمایه، زمانی بهینه بنظر می رسد که در آن سطح هزینه سرمایه حداقل و ارزش شرکت حداکثر شود (Modigiliani& Miller,1958,201).

معیارهایی که به منظور ارزیابی عملکرد واحدهای تجاری در این تحقیق از آنها استفاده می شود و بازار سرمایه می تواند برای ارزشیابی واحد تجاری از آنها بهره مند شود، مقیاس ارزش افزوده اقتصادی وجریان نقدی آزاد است. ارزش افزوده اقتصادی، از بهترین معیارهای اقتصادی وجریان نقدی آزاد، از بهترین معیار های حسابداری ارزیابی است و به عنوان شاخص اندازه گیری عملکرد واحدهای تجاری امروزه قابلیت کاربرد فراوانی دارند(Stewart,1991). ارزش افزوده اقتصادی به عنوان سودخالص عملیاتی پس از کسر مالیات[۳] تعریف می‌شود که از آن هزینه سرمایه کسر می‌گردد.هزینه‌های سرمایه شامل کلیه هزینه‌های تامین مالی واحد تجاری اعم از هزینه بهره وام‌ها و بازده مورد انتظار سهامداران می‌باشد که همه در نرخ متوسط هزینه سرمایه [۴] تبلور می‌یابد.

EVA = NOPAT – Capital Charge

EVA = NOPAT – (Invested Capital * WACC)

EVA = Invested Capital *(RONA – WACC)

بر این اساس، ارزش زمانی ایجاد می‌شود که واحد تجاری بتواند تمام هزینه‌های عملیاتی و همچنین هزینه‌های سرمایه‌ای خود را پوشش دهد و مبالغی نیز مازاد باقی بماند(ایزدی‌نیا،۱۳۸۴).

ارزش افزوده اقتصادی ،راه حل بدیل برای سنجش عملکرد واحد تحاری است و مقیاس ارزیابی عملکردی است که می‌تواند در سطح واحد تجاری و بخش‌های تابعه آن محاسبه شود.این مقیاس جوابگوی ارزیابی عملکرد در طول دوره‌های زمانی است و به ویژه آنکه مولد ثروت آفرینی و ارزش آفرینی برای طبقه سهامدار است.

منظور از جریان نقدی آزاد واحد تجاری ، خالص جریان های نقدی بدست آمده از عملیات واحد تجاری است که مازاد بر وجوه نقد سرمایه‌گذاری شده برای رشد است. اگر کل دریافتیهای نقدی حاصل از عملیات مستمر شرکت را در نظر بگیریم و تمام پرداخت ها و مخارج نقدی را از آن کسر کنیم آنچه باقی می‌ماند جریان نقدی آزاد است که همان وجه نقد باقی‌مانده ناشی از فعالیتهای عملیاتی است . واحد تجاری می‌تواند وجه نقد باقی مانده را به صورت پرداخت متقابل به تأمین کنندگان مالی پرداخت نماید. با توجه به مباحث نظری پیشگفته می توان برای محاسبه جریان نقدی آزاد دوره جاری واحد تجاری معادلات زیر را ارائه نمود:

۱) FCF=Sales–Operating .Exp–Tax–(DWorking Capital+D Fixed Assets)

۲) NOPAT= Sales – Operating . Exp – Tax

۳) Investment = D Working capital + D Fixed Assets

۴) FCF= NOPAT – Investment

با توجه به مزیت در دسترس بودن اطلاعات مورد نیاز در این مدل‌ و آسانی محاسبات مربوط به آن، این معیار ارزیابی عملکرد به شکل گسترده‌ای توسط استفاده کنندگان اطلاعات مالی مورد استفاده قرار می گیرد و به طور کلی شاید بتوان جریان نقدی آزاد را ساده ترین و در عین حال، مطلوب ترین معیار ارزیابی عملکرد دانست.

در این تحقیق، سعی بر این است تا با ارائه الگویی، رابطه بین ساختار سرمایه و عملکرد شرکت‌ها با بهره گرفتن از معیارهای ارزش افزوده اقتصادی وجریان نقدی آزاد مورد بررسی قرار گیرد. اگرچه متغیر مستقل در این پژوهش ساختار سرمایه در نظر گرفته شده است و متغیر وابسته عملکرد شرکتها است ، اما متغیر های توضیحی وجود دارند که ممکن است که ساختار سرمایه و ارزش شرکت را تحت تاثیر خود قرار دهند. اگر تاثیر این متغیرها نادیده گرفته شود، نتایج تحقیق تا حدی زیادی آسیب پذیر خواهد بود. از این رو مدل زیر برای آزمون فرضیات تحقیق مورد استفاده قرار می­گیرد:

که در رابطه فوق:

K= عملکرد شرکت، در این تحقیق، به عنوان متغیر وابسته، در نظر گرفته شده است و معیار عملکرد شرکت ها معیار های ارزش افزوده اقتصادی و جریان نقدی آزاد است.

در این تحقیق اهرم مالی به عنوان نماینده و معرف ساختار سرمایه مورد استفاده قرار می‌گیرد.در اکثر تحقیقات پیشین (برای مثال،فاما و فرنچ[۵]) اهرم مالی هم بر اساس ارزش‌های دفتری و هم بر اساس ارزش‌های بازار محاسبه شده است.در این تحقیق اهرم مالی به روش زیر محاسبه می‌شود(تهرانی و رهنما فلاورجانی،۱۳۸۷).

که درآن:

ML_i,t = اهرم مالی بر مبنای ارزش بازار برای شرکتi ام در زمانt ام

BD_i,t  = ارزش دفتری بدهی‌ها برای شرکت iام در زمان tام

ME_i,_t= ارزش بازار حقوق صاحبان سهام شرکت iام در زمانt ام.

G = رشد شرکت، که حذف آن در تحقیق منجر به آسیب پذیری نتایج تحقیق می شود. از رشد به عنوان متغیر کنترلی[۶] در این تحقیق استفاده می شود. روند خطی رشد دارائی ها در ترازنامه در دوره ۵ ساله به عنوان نماینده رشد شرکت­ها در نظر گرفته شده است.

که در این فرمول  BVA _tارزش دفتری دارایی ها در سالt  و  BVA _t-1ارزش دفتری دارایی ها در سالt-1 است.

= EPS عایدی  هر سهم

۱-۴-ضرورت انجام تحقیق

جوهره اقتصاد امروز شرکت ها رقابت است. شرکت های سهامی عام از طریق تخصیص بهینه سرمایه و استفاده از نیروی کار مدیریتی در بازارهای منسجم کالا و خدمات، سرمایه و نیروی کار در توسعه و رفاه اقتصادی جوامع نقش کلیدی را بازی می کنند. در همین راستا، نظریه ساختار سرمایه و ارتباط آن را با عملکرد ارائه نموده اند.

متاسفانه این نظریه های نوین اقتصادی و مدیریتی به صورت منسجم حتی در دانشگاه های ایران راه نیافته است و اغلب دانشجویان و اساتید با این نظریه ها و حوزه کاربرد آن بیگانه هستند و بعضا در آموزش نیز از مفاهیم و نظریه های سنتی استفاده می کنند. لذا از اهداف اولیه این پژوهش ارائه این نظریه ها به صورت منسجم با تکیه بر شواهد عملی است.

شرکت های سهامی به عنوان بلوک های اصلی اقتصادی، نقش کلیدی را در دستیابی به اهداف اقتصادی بازی می کنند. بطور خلاصه، می توان گفت ساماندهی اقتصادی یعنی استفاده بهینه از نیروی کار، مواد اولیه و سرمایه. وقتی این ساماندهی منجر به عدالت اقتصادی و در نهایت افزایش رفاه اجتماعی می انجامد که با درنظر گرفتن تضادهای موجود بین: (۱) مدیران و سهامداران (۲) مدیران و اعتباردهندگان (۳) سهامداران و اعتباردهندگان، به گونه ای عمل کرد که برای افزایش بهبود در عملکرد، چنین تضادهایی را به حداقل ممکن کاهش داد. (بلکویی،۲۰۰۱).

یکی از اصلی ترین شیوه های کاهش هزینه نمایندگی[۷] استفاده از ساختار مناسب سرمایه است. ساختار مناسب سرمایه علائق گروه های درگیر در شرکت ها را تا سرحد ممکن همسو نموده، و با کاهش تضادهای موجود امکان بهبود در عملکرد را فراهم می کند.

۱-۵-فرضیه‌های تحقیق

کانون اصلی این تحقیق بیان ارتباط بین ساختار سرمایه و عملکرد شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است.بطور کلی فرضیات زیر در رابطه با این تحقیق مطرح می‌باشد:

فرضیه ۱- رابطه معنی­داری بین بین اهرم مالی و سطح عملکرد شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران وجود دارد.

فرضیه ۲- تاثیر اهرم مالی بر ارزش افزوده اقتصادی شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، بر اساس نوع صنعت متفاوت است.

فرضیه۳- تاثیر اهرم مالی بر جریان نقدی آزاد شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، بر اساس نوع صنعت متفاوت است.

۱-۶-اهداف اساسی تحقیق

موضوع ساختار سرمایه و رابطه آن با عملکرد شرکت، از جمله موضوعاتی است که همواره مورد بحث و تبادل نظر بوده است. آنچه اهمیت دارد دست یافتن به ترکیبی از منابع تامین مالی است که باعث افزایش ارزش و بهبود عملکرد شرکت گردد. هدف اصلی این تحقیق نیز ارزشیابی ساختار سرمایه شرکت‌ها بر اساس میزان تاثیری است که برعملکرد شرکت‌ها می‌گذارد. بطور کلی، اهداف تحقیق شامل اهداف علمی ، کاربردی و ضرورت های خاص انجام تحقیق به شرح زیر می باشد:

۱- شناسایی ارتباط بین ساختار سرمایه و عملکرد شرکت­ها.

۲- تعیین  بهترین مبنا برای ارزیابی عملکرد شرکت­ها