روشی برای ارزیابی عملکرد واحدهای تصمیم ­گیری مبتنی بر تحلیل پوششی داده­ ها و وزن­های مشترک

۸-۱- نقشه راه ۹

۹-۱- شرح واژه‌ها و اصطلاحات تحقیق ۱۰

۱۰-۱- جمع‌بندی ۱۲

۱-فصل دوم: مبانی نظری و پیشینه تحقیق

۱-۲- ارزیابی عملکرد. ۱۴

۱-۱-۲- مقدمه. ۱۴

۲-۱-۲- تعریف ارزیابی ۱۵

۳-۱-۲- تعریف عملکرد. ۱۶

۴-۱-۲- تعاریف سنجش و ارزیابی عملکرد. ۱۸

۵-۱-۲- تاریخچه ارزیابی عملکرد. ۲۰

۶-۱-۲- تاریخچه ارزیابی عملکرد در ایران. ۲۱

۷-۱-۲- اهمیت و ضرورت ارزیابی عملکرد. ۲۲

۸-۱-۲- اهداف ارزیابی عملکرد. ۲۳

۹-۱-۲- مزایای ارزیابی عملکرد. ۲۴

۱۰-۱-۲- مشکلات و موانع ارزیابی عملکرد. ۲۵

۱۱-۱-۲- دیدگاه­های نوین و سنتی در ارزیابی عملکرد ارزیابی عملکرد. ۲۶

۱۲-۱-۲- مفاهیم اساسی ارزیابی عملکرد. ۲۸

۲-۲- کارایی ۳۰

۱-۲-۲- مفهوم کارایی ۳۰

۲-۲-۲- انواع کارایی ۳۲

۳-۲-۲- تفاوت کارایی و بهره­وری ۳۳

۴-۲-۲- اندازه ­گیری کارایی ۳۴

۳-۲- تحلیل پوششی داده‌ها و مفاهیم آن. ۳۵

۱-۳-۲- بازدهی به مقیاس در تحلیل پوششی داده‌ها ۳۶

۲-۳-۲- مدل‌های تحلیل پوششی داده‌ها ۳۸

۱-۲-۳-۲- مدل CCR 38

۲-۲-۳-۲- مدل BCC 45

۳-۲-۳-۲- مدل جمعی ۵۰

۳-۳-۲- مفهوم قیمت سایه در تحلیل پوششی داده‌ها ۵۱

۴-۳-۲- ناکارایی تکنیکی و مقیاس. ۵۱

۵-۳-۲- رتبه ­بندی واحدهای کارا ۵۳

۱-۵-۳-۲- روش اندرسون پترسون. ۵۴

۲-۵-۳-۲ روش کارایی متقاطع. ۵۴

۳-۵-۳-۲- تحلیل پوششی داده‌ها وزن‌های مشترک. ۵۵

۴-۲- نوآوری ۶۰

۱-۴-۲- مفهوم نوآوری ۶۰

۲-۴-۲- ضرورت و اهمیت نوآوری ۶۱

۵-۲- معرفی گزارش  شاخص نوآوری جهانی ۶۳

۶-۲- پیشینه تحقیق ۷۰

۱-۶-۲- پیشینه خارجی ۷۰

۲-۶-۲- پیشینه داخلی ۸۲

۷-۲- جمع‌بندی ۸۸

۱-فصل سوم: روش شناسی تحقیق

۱-۳- مقدمه. ۹۰

۲-۳- تعریف تحقیق ۹۰

۳-۳- انواع تحقیق ۹۱

۱-۳-۳- انواع تحقیق علمی بر اساس هدف ۹۱

۲-۳-۳- انواع تحقیق علمی بر اساس ماهیت و روش. ۹۲

۴-۳- الگوریتم تحقیق ۹۳

۵-۳-  مدل‌های پیشنهادی ارزیابی عملکرد مبتنی بر تحلیل پوششی داده‌ها وزن‌های مشترک. ۹۴

۱-۵-۳- مدل پیشنهادی شماره ۱. ۹۵

۲-۵-۳- مدل پیشنهادی شماره ۲. ۹۶

۳-۵-۳- مدل پیشنهادی شماره ۳. ۹۸

۶-۳- شاخص‌های ورودی و خروجی ۱۰۵

۷-۳- جمع‌بندی ۱۰۶

۱-فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده ها

۱-۴- مقدمه. ۱۰۹

۲-۴- داده ­های شاخص‌های ورودی و خروجی کشورها ۱۰۹

۳-۴- اجرای مدل­ها ۱۱۴

۱-۳-۴- مدل CCR 114

۲-۳-۴- مدل BCC 119

۳-۳-۴- مدل اندرسون پترسون. ۱۲۱

۴-۳-۴ ماتریس کارایی متقاطع. ۱۲۲

۶-۳-۴-  مدل وزن مشخصه. ۱۲۳

۷-۳-۴- مدل کائو هنگ (۲۰۰۵ م) ۱۲۴

۸-۳-۴- مدل امیری و همکاران (۱۳۸۹ ه.ش) ۱۲۶

۹-۳-۴- مدل علینژاد و همکاران (۲۰۰۸) ۱۲۷

۱۰-۳-۴ مدل پیشنهادی ۱. ۱۲۹

۱۱-۳-۴ مدل پیشنهادی ۲. ۱۳۰

۱۲-۳-۴ مدل پیشنهادی ۳. ۱۳۲

۴-۴- ضریب همبستگی اسپیرمن ۱۳۳

۵-۴- کشورهای مرجع برای جمهوری اسلامی ایران. ۱۳۴

۶-۴ رتبه بندی کشورهای منتخب ۱۳۵

۷-۴- جمع‌بندی ۱۳۹

۱-فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادات

۱-۵- مقدمه. ۱۴۱

۲-۵- نتایج تحقیق ۱۴۱

۳-۵- نوآوری تحقیق ۱۴۴

۴-۵- پیشنهادات ۱۴۴

۱-۴-۵- پیشنهادات عملیاتی ۱۴۵

۲-۴-۵- پیشنهادات تحقیقات آتی ۱۴۵

۵-۵- محدودیتهای تحقیق ۱۴۵

۶-۵- جمع‌بندی ۱۴۶

منابع. i

منابع فارسی i

منابع انگلیسی v

پیوست xiv

مقدمه

در این فصل به بیان مسئله پرداخته می­شود و ضرورت و اهمیت موضوع مورد بحث قرار می­گیرد. همچنین چهار سؤال برای تحقیق حاضر مطرح می­شود که در طول انجام تحقیق به سؤالات پاسخ داده می­شود. علاوه بر آن هدف از انجام پژوهش و روش کلی تحقیق نیز بیان می­شود و نقشه راه تحقیق در بطور خلاصه در نمایی نشان داده می­شود. و در نهایت به تعریفی از واژگان اصلی پرداخته می­شود.

۲-۱- بیان مسئله

در طول سال­های گذشته، مدل‌های مختلفی برای اندازه ­گیری کارایی ابداع شده است که می­توان آنها را در دو دسته کلی مدل‌های سخت با تکیه بر داده ­های کمی و عینی، و مدل‌های نرم با تکیه بر داده ­های ذهنی و کیفی تفکیک کرد (آذر, ۱۳۷۹) و از آنجا که هریک از مدل‌های ارزیابی عملکرد ابزاری می‌باشد که پس از اجرا اطلاعات گوناگونی را در اختیار تصمیم­گیرندگان قرار می‌دهد، بنابراین، استفاده از اینگونه مدل­ها به منظور پاسخگویی به سؤالات و مسائلی که در ذهن تصمیم­گیرندگان شکل گرفته است، اجتناب ناپذیر است (آذر و ترکاشوند، ۱۳۸۵).

تحلیل پوششی داده‌ها از جمله روش‌های ناپارامتری است که کارایی نسبی واحدها را در مقایسه با یکدیگر ارزیابی می­ کند (مهرگان, ۱۳۹۱). قوت DEA از آنجا ناشی می­شود که با وجود مطلوب‌ترین وزن‌های بدست آمده از حل مدل، ممکن است واحد هدف، ناکارآمد شناخته شود که در اینصورت برای بازنگری در عملکرد آن جای بحثی باقی نمی­گذارد (مؤمنی، ۱۳۹۲)، و تکنیکی است که از تمامی داده‌ها برای ارزیابی و اندازه ­گیری کارایی استفاده می­ کند و هر کدام از مشاهدات را در مقایسه با مرز کارا بهینه می­ کند و با ساخت و حل n مدل، عملکرد n واحد را بررسی می­ کند. در این‌ روش نیازی به تخمین تابع تولید و بدست آوردن تابع توزیع و بکارگیری مفروضاتی در مورد آن نیست. بعلاوه اینکه، این ‌روش بطور کلی، با ترکیب تمامی واحدهای تحت بررسی، یک واحد مجازی با بالاترین کارایی را می­سازد واحدهای ناکارا را با آن می­سنجد. و از آنجا که تحلیل پوششی داده‌ها روشی غیر پارامتریک است، می ­تواند بدون نیاز به شناخت فرایند سیستم و بر اساس داده ­های ورودی و خروجی ارزیابی را انجام دهد (فقیه و عسگری، ۱۳۹۳).

. از دیگر مزایای این ‌روش می­توان به موارد ذیل اشاره کرد (چارنز۱و دیگران، ۱۹۹۵):

1. تمرکز بر هریک از مشاهدات در مقابل میانگین جامعه.
2. ایجاد یک روش اندازه ­گیری منحصر به فرد و جامع برای هر واحد که از ورودی­ ها برای ایجاد خروجی­ها استفاده می­ کند.
3. در نظر گرفتن چندین ورودی و خروجی بطور همزمان.
4. بی­نیازی این‌ روش از دادن وزن و یا قیمت به ورودی­ ها و خروجی­ها.
5. ارائه جواب بهینه پار­تو.
6. سازگار با متغیرهای برون­زا
7. تخمین تغییر در ورودی­ ها و خروجی­ها برای تبدیل کردن واحدهای ناکارا به واحدی کارا.

این مدل که در سال ۱۹۷۸ توسط چارنز، کوپر و رودز معرفی گردید، با تمرکز بر هر یک از واحدهای تصمیم ­گیری، اوزانی برای ورودی و خروجی­های آنها  بصورت جداگانه محاسبه و با بهره گرفتن از نسبت مجموع موزون ورودی­ ها به خروجی­ها، کارایی هر واحد را بدست می­آورد.  سادگی فهم و اجرای روش تحلیل پوششی داده‌ها و در کنار آن دقت بالا و کاربرد وسیع آن در زمینه‌ها مختلف سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی باعث شده است پژوهشگران زیادی از این روش برای دست یافتن به اهداف خود استفاده کنند (جعفریان مقدم و قیصری، ۱۳۸۹). یکی از مهم‌ترین سؤالات در خصوص این روش بحث پیرامون اوزان محاسبه شده برای شاخص­های ورودی و خروجی است. گروهی از محققین معتقدند محاسبه اوزان مختلف برای شاخص­های یکسان در مجموعه ­ای از واحدهای تصمیم ­گیری همگن منطقی به نظر نمی­رسد و از این‌رو در جستجوی مدل­هایی برای محاسبه اوزان مشترک شاخص­های ورودی و خروجی بر آمده­اند (صالحی صدقیانی و دیگران، ۱۳۸۹)؛ از دیگر ضعف‌های مدل کلاسیک، قدرت

مطلب دیگر :

بایگانی‌های پایان نامه ها - سازین : تجربه های کارآفرینی و نوآوری

 تشخیص و رتبه‌بندی ضعیف بین واحدهای تصمیم ­گیری می‌باشد (مهرگان و شفیعی، ۱۳۸۳).

در برخی از مدل‌هایی که برای محاسبه وزن‌های مشترک ارائه شده است، ابتدا مدل CCR مربوط به هریک از واحدهای تصمیم ­گیری بطور جداگانه حل می­شود و سپس از با بهره گرفتن از وزن‌هایی که از مدل‌های CCR بدست می­آید، به محاسبه وزن‌های مشترک اقدام می­شود. در پژوهش حاضر سعی بر آن است که مدلی جامع برای محاسبه وزن‌های مشترک ارائه شود، بطوریکه برای محاسبه اوزان مشترک، نیازی به نوشتن و حل مدل CCR هر یک از واحدهای تصمیم­­گیری بطور مجزا نباشد و تنها با نوشتن و حل یک مدل، وزن‌های مشترک محاسبه گردد.

شایان ذکر است در عصر کنونی، کشورهای مختلف به علم ، فناوری و نوآوری به مثابه منابع کلیدی برای کسب مزایای رقابتی و همچنین به منزله ابزار اساسی برای بهبود بخشیدن سطح زندگی مردم می­نگرند و موسسه­های بین‌المللی نیز توسعه یافتگی کشورها را بر اساس همین معیارها ارزیابی می­ کنند (نوفرستی و محمدی، ۱۳۸۸). از طرفی دیگر مبنای ثروت آفرینی در اقتصاد امروز،  دانش و تخصص است و کشورها با بهره گرفتن از عناصر نوآوری، دانش و اطلاعات ثروت می‌آفرینند. از این‌رو نوآوری مولفه­ایست که به‌ عنوان ضرورتی جهت ارتقا سطح زندگی و رفاه انسان‌ها و جوامع مورد توجه صاحبنظران اقتصادی قرار گرفته است. لذا بررسی شاخص‌های نوآوری امری ضروری بنظر می­رسد (شاه آبادی و ساری گل، ۱۳۹۲).

با توجه به اهمیت نوآوری و تأثیر آن بر رشد اقتصادی، توزیع درآمد، رفاه سطح زندگی، بهره­وری و محیط‌زیست، در این مطالعه سعی بر آن است تا با بدست آوردن شاخص‌های سنجش  نوآوری، عملکرد برخی از کشورها را از نظر  نوآوری با بهره گرفتن از مدل ارائه شده، ارزیابی و رتبه‌بندی نموده تا ضمن مشخص شدن کشورهای کارا و ناکارا، رتبه کشور جمهوری اسلامی ایران در میان کشورهای منتخب تعیین شود و برای آنکه ایران به کشوری نوآورتر تبدیل شود، الگوهایی مناسب برای آن در نظر گرفته می­شود و راهکارهایی برای نوآورتر شدنش ارائه می­گردد.

در این مطالعه برای تعیین داده‌ها و اطلاعات لازم برای مورد مطالعه (کشورهای منتخب جهان با شاخص‌های نوآوری )، از گزارش شاخص جهانی نوآوری در سال ۲۰۱۴(GII2014) استفاده شده است. این شاخص نقش نوآوری را به‌عنوان محرک رشد اقتصادی و رفاه کشورها مهم و کلیدی می‌شناسد و هدف آن بدست آوردن جنبه‌های چندگانه نوآوری و کاربردپذیری یکسان آن برای اقتصادهای توسعه‌یافته و نوظهور است. برای تحقق این هدف، شاخص GII به سیاست‌گذاران و رهبران کسب‌وکار کمک می‌کند فراتر از معیارهای تک ‌بعدی نوآوری حرکت کرده و به تحلیل‌ کلی‌گرانه‌ای از محرکان نوآوری و نتایج آن برسند.

در طول هفت سال گذشته GII یک مرجع مهم در نوآوری بوده است؛ بطوری ‌که تصمیم‌گیران سیاسی با هدف توسعه عملکرد نوآوری کشورها از آن به‌عنوان یک ابزار استفاده می‌کنند.

۳-۱- اهمیت و ضرورت موضوع

از مهم‌ترین دغدغه‌ی ذهنی مدیران، تصمیم‌گیری می‌باشد. تصمیم‌گیری یکی از مهم‌ترین نقش‌های مدیریت می‌باشد. حتی برخی از محققین نظیر سایمون تصمیم‌گیری را معادل مدیریت دانسته‌اند (غضنفری و غفاریان، ۱۳۷۹).

دانش تحقیق در عملیات بر اساس مبانی قدرتمند ریاضی خود کاربرد گسترده‌ای در زمینه‌های مختلف تصمیم‌گیری دارد. یکی از شاخه­های کاربردی این دانش، تحلیل پوششی داده‌ها در مسئله سنجش کارایی نسبی مجموعه‌ای از واحدهای همسان با چندین ورودی و خروجی مشابه است. بنا بر ادعای پدیدآورندگان این روش، پس از پیدایش آن بیش از هزاران مقاله و کتاب در این خصوص تدوین و بسیاری از مراکز تحقیقاتی بر روی آن فعالیت داشته‌اند (کوپر[۱] و دیگران، ۲۰۰۶).

در دهه­های اخیر نیز ادبیات آکادمیک و مدیریتی، توجه روز افزونی به مسئله اندازه ­گیری عملکرد سازمان داشته است؛ چرا که منجر به انگیزش کارکنان، پشتیبانی از تصمیم ­گیری و بهبود مستمر و افزایش ارتباطات و هماهنگی می­شود (چیسا[۲] و دیگران، ۲۰۰۹) .

بهبود مستمر عملکرد سازمان‌ها با ایجاد نیروی عظیم هم افزایی می ­تواند پشتیبان برنامه رشد و توسعه و ایجاد فرصت‌های تعالی سازمان شود، بدون بررسی و کسب آگاهی از میزان پیشرفت و دستیابی به اهداف و بدون شناسایی چالش‌های پیش روی سازمان و کسب بازخور و اطلاع از میزان اجرای سیاست‌های تدوین شده و شناسایی مواردی که به بهبود جدی نیاز دارند، بهبود مستمر عملکرد میسر  نخواهد شد. تمامی موارد مذکور، بدون اندازه‌گیری و ارزیابی امکان‌پذیر نیست. موضوع اصلی در تمام تجزیه و تحلیل­های سازمانی، عملکرد است و بهبود آن مستلزم اندازه‌گیری است و از این‌رو سازمان بدون سیستم ارزیابی عملکرد قابل تصور نمی­باشد (آکاراتونگا[۳] و دیگران، ۲۰۰۷)

همچنین ارزیابی عملکرد به‌عنوان ابزار مدیریت عملکرد، می ­تواند مبنای استواری برای تصمیم ­گیری در مورد مسائل مختلف سازمان باشد (لثام[۴] و دیگران، ۲۰۰۵)

از طرفی امروزه با توجه به رشد و اهمیت فزاینده سازمان‌ها در اجتماع، ارزیابی عملکرد آنها بسیار مورد توجه قرار گرفته است و شاخص‌های گوناگونی به‌عنوان معیار عملکرد سازمان‌ها مطرح شده است؛ که کارایی از اینگونه معیارها می‌باشد (آذر و زارعی محمود آبادی، ۱۳۹۲).

کارایی، توانایی یک بنگاه در بدست آوردن حداکثر ستانده از یک مجموعه نهاده معین با فرض فناوری معلوم و یا توانایی یک بنگاه برای بازده معین با حداقل مجموعه نهاده­های در دسترس تعریف می­شود (فارل[۵]، ۱۹۵۷).

امروزه کارایی به‌عنوان یک فرهنگ و چشم‌انداز در تمام حیطه­های کار و زندگی بشر مطرح می‌باشد و عامل پیشرفت و توسعه اقتصادی است. از طرفی، الگوهای ارزیابی کارایی به‌عنوان یک موضوع مهم مورد توجه فعالان در این حوزه بوده است. (آذر و زارعی محمود آبادی، ۱۳۹۲). همچنین کارایی یک مفهوم مدیریتی است که سابقه­ای طولانی در علم مدیریت دارد (ویتزل[۶]، ۲۰۰۲).کارایی نشان می­دهد که یک  سازمان به چه خوبی از منابع خود در راستای تولید نسبت به بهترین عملکرد در مقطعی از زمان استفاده کرده است (صالحی صدقیانی و دیگران، ۱۳۸۹).

اغلب روش‌های اندازه‌گیری کارایی تا سال ۱۹۵۷ میلادی، بر شاخص جزئی تولید تأکید داشتند. فارل با درک این ضعف و با بهره گرفتن از مفهوم تابع تولید مرزی، به اندازه‌گیری شاخص کلی عوامل تولید پرداخت. در سال ۱۹۷۶ میلادی، رودز با بهره گرفتن از مدل فارل به مقایسه واحدهای مشابه با چند نهاده و ستانده در فضای بازده به مقیاس ثابت پرداخت و نتیجه را تحت عنوان CCR ارائه کرد (چارنز[۷] و دیگران، ۱۹۷۸).

چالش‌های رقابت در دنیای امروز به ویژه در کشورهای در حال توسعه، تغییر کرده است ، تمرکز بر تغییر ساختار، کاهش هزینه و بالا بردن کیفیت جای خود را به نوآوری داده است (فارمن[۸] و دیگران، ۲۰۰۲).

از طرفی ویژگی عصر حاضر، عصر صنایع مبتنی بر دانش است و بر این اساس ثروتمندترین کشورهای جهان، کشوری است که توانایی تولید دانش بیشتری را داشته باشد. از این‌رو، کشورهایی موفق هستند که نوآوری نوک پیکان حرکت آنان را تشکیل می‌دهد (شاه آبادی و ساری گل، ۱۳۹۲).

طبق نظر پیتر دراکر[۹] (۱۹۸۵) در  جهانی که دستخوش تغییر و دگرگونی است و امنیت آن هر روز در معرض خطر است، تنها راه بقا، ابداع و نوآوری است (دراکر، ۱۹۸۵). ایده اصلی نوآوری، مبتنی بر این نکته است که نوآوری سبب افزایش تولید از طریق افزایش توان تولید افراد و نهایتاً افزایش رشد اقتصادی می­گردد و همچنین نوآوری به‌عنوان منبع کلیدی برای ایجاد مزیت نسبی محسوب می­شود و یکی از عوامل مؤثر بر رشد اقتصادی است (ربیعی، ۱۳۸۸). در نهایت می­توان بیان داشت که افزایش رشد اقتصادی، افزایش بهره­وری و تولید ثروت از علم و فناوری، تولید فناوری و کالا و خدمات جدید و ایجاد اشتغال­های مولد از جمله فواید نوآوری می‌باشد (شاه آبادی و ساری گل، ۱۳۹۲).

۴-۱- گزاره‌های تحقیق

۱-۴-۱- پرسش‌های تحقیق

1. مدل ریاضی ارزیابی عملکرد واحدهای تصمیم‌گیری با روش تحلیل پوششی داده‌ها و وزن‌های مشترک چگونه است؟
2. وزن شاخص‌های نوآوری کشورهای منتخب به چه صورت است؟
3. کارایی کشورهای منتخب با بهره گرفتن از مدل­های ارائه شده چه مقدار است؟
4. برای نوآورتر شدن جمهوری اسلامی ایران چه راهکارهایی می­توان ارائه داد؟

۲-۴-۱- هدف‌های تحقیق یا نتایج مورد انتظار

در این پژوهش به دنبال آن هستیم که ابتدا روشی برای ارزیابی عملکرد واحدهای تصمیم‌گیری با رویکرد تحلیل پوششی داده‌ها وزن‌های مشترک ارائه دهیم و سپس به‌عنوان مورد مطالعه، با بهره­ گیری از مدل ارائه شده، کشورهای منتخب جهان را از نظر نوآوری مورد ارزیابی قرار دهیم.

۵-۱- روش کلی تحقیق

ارائه مدلی برای انتخاب استراتژی مدیریت دانش

۱-۹. سازمانهایی که در انجام پژوهش همکاری می کنند. ۱۳

۲-ادبیات تحقیق ۱۴

مقدمه. ۱۴

۲-۱. داده،اطلاعات، دانش و خرد. ۱۵

۲-۱-۱. داده ۱۵

۲-۱-۲. اطلاعات. ۱۶

۲-۱-۳: دانش ۱۶

۲-۱-۴. خرد. ۱۷

۲-۱-۵. هرم دانش ۱۷

۲-۲.نقش و اهمیت دانش ۱۸

۲-۳. انواع دانش ۱۹

۲-۳-۱.تقسیم بندی ارسطو. ۱۹

۲-۳-۲.دانش ضمنی و صریح ۲۰

۲-۳-۳. دانش شخصی و دانش سازمانی ۲۰

۲-۳-۴. تقسیم بندی کاربردی ۲۱

۲-۴. منابع دانش ۲۲

۲-۵. تاریخچه‌ی مدیریت دانش ۲۲

۲-۶.تعاریف مدیریت دانش ۲۳

۲-۷.مدل های مدیریت دانش ۲۴

۲-۷-۱. مدل کلی ساختار نظام های مدیریت دانش ۲۴

۲-۷-۲. مدل راهبردی مدیریت دانش ۲۵

۲-۷-۳. مدل زنجیره دانش ۲۵

۲-۸. ابزارهای مدیریت دانش ۲۶

۲-۷.مزایای مدیریت دانش ۲۸

۲-۸. فرایند مدیریت دانش ۲۹

۲-۹. استراتژی مدیریت دانش ۳۰

۲-۹-۱. طبقه بندی استراتژی مدیریت دانش بر اساس تمرکز بر دانش ۳۰

۲-۹-۱-۱. ماتریس انواع دانش نوناکو و تاکوچی ۳۰

۲-۹-۱-۲. مدل استراتژی مدیریت دانش هانسن ۳۲

۲-۹-۱-۳. مدل فضای اطلاعاتی بویسوت. ۳۳

۲-۹-۱-۴. تئوری دانشی سویبی ۳۴

۲-۹-۲. طبقه بندی استراتژی مدیریت دانش بر اساس فرایندهای کسب و کار ۳۵

۲-۹-۲-۱. کارل ویگو مرکز کیفیت و بهره وری آمریکا ۳۵

۲-۹-۲-۲.استراتژی مک کینزی و شرکا ۳۵

۲-۹-۳. طبقه بندی استراتژی مدیریت دانش بر اساس نتایج نهایی ۳۶

۲-۹-۳-۱. طبقه بندی تریسی و ویرسما بر اساس حوزه ارزشی ۳۶

۲-۹-۳-۲. استراتژی دانشی زک. ۳۷

۲-۹-۴. طبقه بندی استراتژی مدیریت دانش بر اساس مدیریتی ۳۸

۲-۹-۴-۱. طبقه بندی بهات. ۳۸

۲-۹-۵. طبقه بندی استراتژی مدیریت دانش بر اساس رویکرد ترکیبی ۳۹

۲-۹-۵-۱. طبقه بندی پیوستار مدیریت دانش بین نی ۳۹

۲-۹-۶. سایر طبقه بندی های استراتژی مدیریت دانش ۴۰

۲-۱۰. عوامل موثر بر انتخاب استراتژی مدیریت دانش ۴۲

۲-۱۰-۱. شاخص‌های موثر بر  موفقیت مدیریت دانش ۴۲

۲-۱۰-۱-۱. فرهنگ ۴۲

۲-۱۰-۱-۲. فرایندهای مدیریت دانش ۴۳

۲-۱۰-۱-۳. ساختار فرایندهای  سازمانی ۴۳

۲-۱۰-۱-۴. رهبری ۴۳

۲-۱۰-۱-۵. مدیریت منابع انسانی ۴۴

۲-۱۰-۱-۶. فناوری اطلاعات. ۴۴

۲-۱۰-۲. شاخص‌های موثر بر  انتخاب استراتژی مدیریت دانش ۴۷

۲-۱۰-۲-۱. دانش آشکار و ضمنی ۴۸

۲-۱۰-۲-۲. ساختار سازمانی ۴۸

۲-۱۰-۲-۳. فرهنگ سازمانی ۴۸

۲-۱۰-۲-۴.  استراتژی عمومی کسب و کار ۴۸

۲-۱۰-۲-۵.  استراتژی مدیریت منابع انسانی ۴۹

۲-۱۰-۲-۶.  سطح بلوغ فناوری اطلاعات. ۴۹

۲-۱۱.اصول مدیریت دانش ۵۰

۲-۱۲. چالش ها و موانع پیاده سازی استراتژی مدیریت دانش ۵۲

۲-۱۳. چارچوب نظری تحقیق ۵۴

۳-روش تحقیق ۵۵

مطلب دیگر :

ﺳﺒﺰ ﮐﺮدن زﻧﺠﯿﺮه تاﻣﯿﻦ : ﻓﺮاﯾﻨﺪ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻣﻌﯿﺎرﻫﺎ ﯾﺎ ﻣﻼﺣﻈﺎت زﯾﺴﺖ ﻣﺤﯿﻄﯽ

مقدمه. ۵۵

۳-۱. روش تحقیق ۵۶

۳-۲. انواع طبقه بندی روش تحقیق ۵۶

۳-۲-۱. انواع تحقیق براساس غایت و هدف. ۵۶

۳-۲-۲. انواع تحقیق از نظر رویکرد. ۵۷

۳-۲-۲-۱. ویژگی های رهیافت کیفی ۵۹

۳-۳-۱. نظریه داده بنیاد (گراندد تئوری) ۵۹

۳-۴. انواع طرح های پژوهشی به روش گراندد تئوری(نظریه داده بنیاد ) ۶۰

۳-۵.گام های انجام پژوهش به روش گراندد تئوری ۶۰

۳-۵-۱.مرحله مطالعات مقدماتی ۶۱

۳-۵-۲. مرحله مطالعات اصلی ۶۱

۳-۵-۳.گردآوری داده ها ۶۱

۳-۶. ابزار اندازه گیری و جمع آوری اطلاعات تحقیق ۶۲

۳-۶-۱. استفاده از اسناد و مدارک. ۶۲

۳-۶-۲. مصاحبه. ۶۳

۳-۷. جامعه آماری ۶۴

۳-۸. حجم نمونه. ۶۴

۳-۹. روش نمونه گیری ۶۴

۳-۱۰. روش تجزیه و تحلیل داده ها ۶۵

۳-۱۱. مراحل کدگذاری در گراندد تئوری ۶۷

۳-۱۱-۱. گام اول: کدگذاری باز ۶۷

۳-۱۱-۲.گام دوم :کدگذاری محوری ۶۸

۳-۱۱-۲-۱.شاخصه های انتخاب یک طبقه محوری ۶۹

۳-۱۱-۳.گام سوم: کدگذاری انتخابی(گزینشی) ۷۰

۳-۱۲. روایی و پایایی داده ها ۷۰

۳-۱۳.  اعتبار بخشی به نتایج ۷۲

۴-روش تجزیه و تحلیل داده های تحقیق ۷۴

مقدمه. ۷۴

۴-۱. ورود به میدان پژوهش ۷۵

۴-۲. گام اول:کدگذاری باز ۷۶

۴-۲-۱.مراحل کدگذاری باز ۷۶

۴-۲-۲. کدگذاری ثانویه و شکل دهی مقولات. ۸۹

۴-۲-۳. شکل­دهی طبقات اصلی ۹۷

۵-نتیجه گیری ۹۹

مقدمه. ۹۹

۵-۱. گام دوم : کدگذاری محوری ۱۰۰

۵-۱-۱. تشریح مدل پارادایم در عمل ۱۰۲

۵-۲.گام سوم: مرحله نظریه­پردازی (کدگذاری انتخابی) ۱۰۳

۵-۲-۱.مدل مکانیزم تجاری سازی دانش ۱۰۳

۵-۳. فرضیه و کدهایی انتخابی ۱۰۴

۵-۴. پیشنهادهایی برای تحقیقات آتی ۱۰۶

۵-۵. محدودیت های تحقیق ۱۰۶

۶-فهرست منابع ۱۰۸

مقدمه:

در سال‌های اخیر با توجه به رشد رقابت در صنایع مختلف، مدیریت دانش به عنوان موضوع مهم و حیاتی مطرح شده است. در سازمان‌های سنتی تمرکز مدیران بر دارایی‌های مشهود (ساختمان، ماشین آلات و.) بوده و از ارزشمندترین سرمایه سازمان یعنی دانش سازمانی و حفظ آن ناآگاه بوده‌اند. دانش به عنوان عامل حیاتی برای حفظ رقابت پذیری و سودآوری در سازمان مطرح می‌باشد. در این فصل به بررسی اجمالی تعاریف اصلی پارامترهای مدیریت دانش، ادبیات موضوع و همچنین روش تحقیق می‌پردازیم.

۱-۱. بیان مسئله:

شرکت‌های متعددی در جستجوی مدیریت مؤثر دانش خود، به منظور تبدیل دانش به مزیت رقابتی می‌باشند. برای حصول اطمینان از اجرای موفقیت آمیز مدیریت دانش، موضوع مهم چگونگی انتخاب یک استراتژی مدیریت دانش مطلوب در شرکت می‌باشد تا بتوان نیاز به انتخاب اثربخش‌ترین نوع استراتژی مدیریت دانش را برآورده نمود. ضرورت شناخت عوامل مؤثر بر انتخاب نوع استراتژی مناسب مدیریت دانش بیش از پیش آشکار شده است. بهره‌گیری درست از دانش می‌توان هم افزایی مناسبی در سازمان ایجاد نماید که منجر به چابکی سازمان می‌گردد. قبل از پیاده‌سازی مدیریت دانش باید نسبت به عوامل مؤثر بر آن آگاهی کافی داشت. لذا شناخت و درک روشنی از این عوامل و میزان تأثیر آن‌ها، مدیران دانش را در اجرای هر چه بهتر برنامه‌های مدیریت دانش یاری می‌کند. از این رو با توجه به اهمیت و نقش انتخاب استراتژی مناسب مدیریت دانش سازمان‌ها، در این پژوهش می‌کوشیم تا عوامل مؤثر بر انتخاب استراتژی مناسب مدیریت دانش را مورد مطالعه قرار دهیم.

۱-۲. تشریح موضوع، ضرورت و اهمیت تحقیق:

رتبه بندی مالی شرکت های تولید کننده مواد غذایی و آشامیدنی حاضر در بورس اوراق بهادار

۲-۱ مقدمه ۱۱

۲-۲ سرمایه‌گذاری  ۱۲

۲-۳ اهمیت بازارهای مالی  ۱۲

۲-۴ مفهوم بازار کارا ۱۳

۲-۵ تئوری افشا ۱۸

۲-۶ رتبه بندی شرکت ها ۱۸

۲-۷ صورتهای مالی  ۲۲

۲-۸ روش های تصمیم گیری چند معیاره ۲۴

۲-۹ مجموعه فازی و اعداد فازی  ۲۵

۲-۱۰ روش تاپسیس   ۲۹

۲-۱۱ روش ویکور ۳۱

۲-۱۲ روش پرامتی  ۳۳

۲-۱۳ پژوهش های پیشین  ۳۸

۲-۱۴ جمع بندی و نتیجه گیری از ادبیات تحقیق  ۴۶

فصل سوم  ۴۸

روش تحقیق   ۴۸

۳-۱ مقدمه ۴۹

۳-۲ قدم های انجام تحقیق  ۵۰

۳-۳ تعریف روش سنجش روایی ابزار جمع آوری داده ها ۵۷

۳-۴ تعیین پایایی ابزار جمع آوری داده ها ۵۷

۳-۵ قلمرو تحقیق: ۵۸

۳-۶ جامعه آماری  ۵۸

۳-۷ نرم افزارهای استفاده شده در طول انجام تحقیق  ۵۹

فصل چهارم  ۶۰

تجزیه و تحلیل اطلاعات   ۶۰

۴-۱ مقدمه ۶۱

‏۴-۲ تعیین وزن شاخصها و تعیین اهمیت هر کدام از شاخصهای مالی  ۶۱

۴-۳  گردآوری داده های مربوط به شرکتها از طریق گزارشهای مالی و محاسبه نسبتهای مالی  ۶۳

۴-۴ رتبه بندی گزینه ها با بهره گرفتن از هر کدام از روش های تاپسیس، ویکور و پرامتی ۲  ۷۰

۴-۵ رتبه بندی تلفیقی  با بهره گرفتن از روش های میانگین حسابی، بردا یا کوپلند ۷۸

فصل پنجم  ۹۵

تحلیل نتایج و پیشنهادات   ۹۵

۵-۱ مرور موضوع پژوهش و روش اجرای آن  ۹۶

۵-۲ نتایج پژوهش و پاسخ به سوالات تحقیق  ۹۷

۵-۳ پیشنهادات عملیاتی و کاربردی  ۱۰۰

۵-۴ پیشنهاداتی در مورد پژوهشهای آتی  ۱۰۰

۵-۶ منابع  ۱۰۱

ضمائم  ۱۰۶

فصل اول

کلیات تحقیق

 ۱-۱ مقدمه

امروزه با توجه به فضای رقابتی و تغییر شرایط کسب وکار، مهم ترین موضوع برای شرکتها، اعتبار و سطح مقبولیت آنها می‌باشد. یکی از ابزارهای مهم برای نشان دادن این موضوع، رتبه بندی شرکتهاست. در واقع رتبه شرکتها می‌تواند نشان دهنده میزان اعتبار و قدرت آنها باشد. از این رو اغلب کشورها اقدام به رتبه بندی شرکتهای موجود در بورس اوراق بهادار خود کرده اند. با توجه به کارآیی ضعیف روش های رتبه بندی مورد استفاده در بورس تهران، ارائه روشی که بتواند این امر را آسان کند و از قابلیت اتکای بالایی برخوردار باشد حائز اهمیت است.

رتبه بندی با لحاظ کردن چندین معیار که هر یک از جایگاه ویژه ای برخوردارند تنها با به کارگیری مدل‌های تصمیم گیری چند معیاره ممکن می‌شود. در این روش‌ها از شاخص‌های مختلفی متناسب با نوع رتبه بندی استفاده می‌شود. نسبتهای مالی مفیدترین شاخص برای عملکرد و وضعیت مالی شرکت هستند.لذا این تحقیق دانشگاهی به رتبه بندی شرکت‌های تولید کننده مواد غذایی و آشامیدنی حاضر در بورس اوراق بهادار تهران با بهره گرفتن از روش های تصمیم گیری چند شاخصه با رویکرد فازی می‌پردازد.

۱-۲ تشریح و بیان موضوع

در محیط بسیار پیشرفته و پیچیده امروز که تصمیم گیری درست، علمی و به موقع نقش تعیین کننده‌ای در شکست یا موفقیت هر پروژه‌ای دارد، مسئله تصمیم گیری به عنوان چالشی در دهه‌های اخیر مطرح شده است. از این رو کاربرد فنون و تکنیک های تصمیم گیری بالاخص روش های تصمیم‌گیری چند معیاره در مسائل مختلف متداول گردیده است که به فراخور نیاز مورد استفاده قرار می‌گیرند. این متدولوژی‌ها شامل یک مدل، الگوریتم، یا تکنیک استاندارد هستند که در بعضی از آنها با تصمیم گیران تعامل وجود دارد، این تعامل می‌تواند قبل از حل مدل، یا در حین حل مدل باشد (صارمی و دیگران،۱۳۸۵).

تصمیم‌گیری چند شاخصه به رویکردی از حل مسئله اشاره می‌کند که به منظور انتخاب یک گزینه از بین تعداد محدودی گزینه مورد استفاده قرار می‌گیرد و رویه ای برای تعیین چگونگی پردازش اطلاعات شاخصها بوده، بگونه‌ایی که بتوان بهترین گزینه را انتخاب نمود. هر یک از این تکنیک ها مزایا و معایبی را شامل می‌شوند؛ به عنوان نمونه تکنیکی ممکن است قادر باشد هم شاخصهای کمی و هم شاخص های کیفی را بطور کارآمدی مورد بررسی قرار دهد، اما در بررسی تعداد بسیار زیاد شاخص ها و گزینه ها ناتوان باشد(رائو و داویم ۲۰۰۸).

رتبه‌ بندی در بحث مالی در فرهنگ بزرگ علوم اقتصادی، مرتب کردن شرکت ها بر اساس توانایی، کیفیت کارایی و بهره وری تعریف شده است. حال آنکه نتایج حاصل از روش های متداول رتبه بندی و تفکیک شرکتها، به دلیل عدم کارایی بورس اوراق بهادار تهران، از اعتبار لازم برخوردار نیستند. بطور کلی رتبه بندی شرکت های بورس تهران به دو شکل انجام می‌شود؛ در روش اول معمولا رتبه بندی بر اساس یک متغیر-معمولا فروش- انجام می‌شود و روش دوم بر اساس میانگین همساز است. رتبه بندی یک متغیره قابلیت اتکای کمی دارد چون بر یک بعد از فعالیت شرکتها متمرکز می‌شود.میانگین همساز نیز با تکیه بر محورهایی نظیر میزان داد و ستد در تالار معاملات، تناوب داد و ستد سهام در تالار معاملات و متغیرهای نماگر میزان تأثیرگذاری بر بازار، بیشتر بر محصول مکانیزم عرضه و تقاضای بازار سرمایه توجه دارد که شاید تمرکز بر معلول بجای علت باشد.یعنی بجای توجه به ارزش شرکت و عملکرد آن، تنها به میزان عرضه و تقاضای سهام آنها توجه می شود.در حالی که طبق پژوهش های انجام شده توسط سینایی و فدایی نژاد و دیگران، مشخص شد که بازار اوراق بهادار تهران دارای کارایی حتی در شکل ضعیف نمی باشد(قلیزاده ۱۳۸۳). مفهوم بازار کارا بر این فرض استوار است که سرمایه گذاران در تصمیمات خرید و فروش خود، تمامی اطلاعات مربوط را در قیمت سهام لحاظ خواهند کرد و قیمت سهام، شاخص خوبی برای تعیین ارزش سرمایه گذاری است.با توجه به عدم کارایی بازار سرمایه ایران، امکان دارد تصمیم گیری بر اساس این روش دارای اعتبار کافی نباشد. از طرفی با در نظر گرفتن چندین نسبت مالی به عنوان معیار ارزیابی، استفاده از تکنیک های تصمیم گیری چند معیاره مورد توجه قرار می گیرد،این تکنیک ها از قابلیت اتکا بالاتری

مطلب دیگر :

پایان نامه روانشناسی در مورد سلامت روان

 برخوردارند و برای انواع تصمیم گیری ها قابل کاربرد هستند.

۱-۳ بیان موضوع تحقیق

رتبه بندی شرکت ها به منظور تصمیم گیری در جهت انتخاب برترین شرکت انجام می گیرد. در نتیجه رتبه‌بندی، الویت‌ها و برتری‌ها مشخص شده، لذا می توان موفق ترین شرکت را انتخاب نمود و سرمایه گذاری درستی انجام داد. رتبه بندی باعث می‌شود تا از یک طرف شرکت های ضعیف صنعت، فاصله خود را با برترین‌ها تشخیص داده و استراتژی مناسب برای رسیدن به آنها را تدوین کنند و از طرف دیگر، شرکت‌های برتر با تعریف برنامه‌ها و استراتژی‌های مناسب برتری خود را مستحکم تر کنند. در کنار این موارد، ارائه اطلاعات، فرصتی مناسب برای سرمایه گذاران در جهت سرمایه گذاری مناسب فراهم می کند. مجموع این موارد منجر به افزایش رقابت در بازار شده، فواید فراوانی به همراه می آورد و بطور کلی منجر به توسعه جامعه می شود(صارمی و دیگران ۱۳۸۵). تفکیک، شناسایی و رتبه بندی بنگاه های با عملکرد مالی بالا نه تنها برای سرمایه گذاران بلکه برای بستانکاران، اعتبار دهندگان مالی، سهامداران و غیره نیز مسئله مهمی بشمار می‌رود، از این‌رو تفکیک بنگاه ها بعنوان یکی از مسائل ضروری در بورس اوراق بهادار مطرح است. با توجه به عدم کارایی بورس تهران و در نتیجه عدم اعتبار روش های رایج، رتبه بندی در این بازار، مسئله انتخاب شرکت بهینه برای سرمایه گذاری با مشکل مواجه شده است. این پژوهش قصد دارد با ترکیب تکنیکهای تصمیم‌گیری، رویکردی ترکیبی را ارائه نماید که از توان بالاتری برخوردار بوده و قادر به حل این مسئله می‌باشد.

با توجه به این موارد، موضوع تحقیق رتبه بندی شرکت های تولید مواد غذایی و آشامیدنی حاضر در بورس اوراق بهادار تهران با بهره گرفتن از روش های چند معیاره فازی می باشد. به گونه ای که کلیه عوامل،معیارهای اساسی موثر در نظر گرفته شده و در نهایت بهترین گزینه انتخاب شود.

۱-۴ اهمیت و ضرورت انجام تحقیق:

با توجه به مطالب ارائه شده در زمینه اهمیت رتبه بندی شرکتها، عدم وجود روش مناسب رتبه بندی در ایران و همچنین برتری مدل های تصمیم‌گیری، در این پژوهش مدلی تصمیم‌گیری برای رتبه بندی شرکتها ارائه می‌شود. بر اساس این مدل ترکیبی، اهمیت نسبی و ارزش مقداری نسبتهای مالی (به عنوان شاخصهای تصمیم‌گیری) مد نظر قرار می‌گیرند. این نسبت ها که از صورتهای مالی مختلف مانند ترازنامه، سود و زیان و صورت وجوه نقد استخراج می‌شوند، می‌توانند شاخصهای خوبی برای رتبه بندی شرکتها و در نتیجه تصمیم‌گیری برای سرمایه گذاری با توجه به عملکرد مالی شرکت در سال مورد بررسی باشند.

۱-۵ اهداف تحقیق:

اهدافی که این تحقیق دنبال می کند عبارتند از:

-ارائه مدل تصمیم گیری فازی برای رتبه بندی شرکتها

-استفاده از روش های نوین برای بررسی عملکرد شرکتهای حاضر در بورس

-بررسی عملکرد شرکت های تولید کننده مواد غذایی

-بررسی علل تفاوت در رتبه بدست آمده توسط شرکتها در رتبه بندی

۱-۶ سوال های تحقیق:

سوالهای این تحقیق عبارتند از:

سوال کلی تحقیق:

-شرکتهای تولید مواد غذایی و آشامیدنی حاضر در بورس اوراق بهادار تهران، دارای چه رتبه بندی مالی هستند؟

سوالات جزئی تحقیق:

۱-معیارها و شاخصهای مناسب مالی برای رتبه بندی شرکتهای موضوع تحقیق کدامند؟

۲-هر کدام از معیارها و شاخصهای مالی از نظر خبرگان چه اهمیتی در رتبه بندی دارد؟

۳-با توجه به وزن هر کدام از معیارها و شاخصها و بر اساس روش های تصمیم گیری چند معیاره فازی، رتبه بندی شرکت ها چیست؟

۴-برای بهبود شرکتهای رتبه پایین چه راهکارهایی پیشنهاد می شود؟

۱-۷ روش تحقیق:

این پژوهش از جمله پژوهشهای به لحاظ هدف کاربردی و به لحاظ روش جمع آوری داده‌ها پیمایشی می‌باشد. در تحقیق حاضر برای گردآوری داده ها و اطلاعات مورد نیاز از داده های اولیه( داده‌هایی که از طریق ابزارهای اندازه‌گیری مناسب مانند پرسشنامه جمع آوری می‌شوند) و داده‌های ثانویه( شامل اطلاعات موجود در سایتهای اینترنتی مرتبط با موضوع، اسناد و مدارک موجود در سازمانهای مورد تحقیق ، کتابها ، مجلات، سمینارها و داده‌های بورس اوراق بهادار ایران و . ) استفاده شده است.

گام اول: بررسی ادبیات موضوع به منظور شناخت معیارها و روش های رتبه بندی شرکتهای تحقیق

گام دوم: تدوین و تنظیم پرسشنامه ماتریس مقایسات زوجی و محاسبه وزن فازی با بهره گرفتن از وزنهای زبانی کارشناسان

گام سوم: گردآوری داده های مربوط به شرکتها از طریق گزارش های مالی

گام چهارم: رتبه بندی گزینه ها با بهره گرفتن از هر کدام از روش های تاپسیس[۱]، ویکور[۲] و پرامتی ۲[۳]

گام پنجم: رتبه بندی تلفیقی  با بهره گرفتن از روش های میانگین حسابی، بردا یا کوپلند و تعیین بهترین شرکت

گام ششم: تحلیل نتایج و رتبه ها و ارائه راهکار برای بهبود رتبه شرکتها

گام هفتم: نتیجه گیری نهایی و گزارش نویسی

۱-۸ متغیرهای تحقیق و تعریف عملیاتی متغیرهای مستقل و وابسته

متغیر‌های مستقل بکار رفته، شاخصهایی هستند که برای ارزیابی بکار می روند که در اینجا شاخص ها، نسبتهای مالی هستند که با توجه به وزنشان رتبه شرکت ها را مشخص می‌کنند. این متغیرهای مستقل شامل نسبتهای نقدینگی، اهرمی، فعالیت، سودآوری و رشد هستند. این نسبتها معیارهای اصلی در تشکیل جدول تصمیم می‌باشند و متغیر وابسته، رتبه هر یک از گزینه ها است.

۱-۹ قلمرو تحقیق:

-قلمرو موضوعی تحقیق: قلمرو موضوع این تحقیق، حوزه های تصمیم گیری چند معیاره فازی و معیارهای مالی را شامل می‌شود.

-قلمرو زمانی تحقیق: قلمرو زمانی از لحاظ دوره انجام تحقیق سال  ۹۱ و ۹۲ و از لحاظ دوره گردآوری داده ها، سال های۸۶ تا ۹۰ را در بر می‌گیرد.

-قلمرو مکانی تحقیق: شرکتهای مواد غذایی و آشامیدنی حاضر در بورس اوراق بهادار سال های ۸۶ تا ۹۰ را شامل می‌گردد.

۱-۱۰ جامعه آماری

جامعه آماری تحقیق شرکتهای تولید مواد غذایی و آشامیدنی را شامل می شود که در سال های ۸۶ تا ۹۰ در بازار بورس حاضر بوده و داده های آنها در سایت سازمان بورس و اوراق بهادار موجود باشد. همچنین جهت یکپارچه بودن اطلاعات شرکتهایی که سال مالی آنها منتهی به ۲۹ اسفند نبود از جامعه آماری حذف گردید و در نهایت تعداد نهایی شرکتهای موجود در جامعه آماری به ۱۵ عدد رسید.

۱- ۱۱ روش نمونه گیری

به منظور افزایش قابلیت اعتبار نتایج تحقیق، از بین اعضای جامعه آماری ذکر شده، نمونه‌گیری به عمل نیامده و تمامی مشاهدات مورد بررسی قرار می گیرند، لذا جامعه و نمونه آماری برابر می‌باشد.

۱-۱۲ روش های گرد آوری اطلاعات

رتبه بندی استراتژی مدیریت دانش با بهره گرفتن از رویکرد تلفیقی ANP و DEMATEL

۲-۳- مفهوم مدیریت دانش ۱۲

۲-۴- الگوهای چهارگانه ایجاد دانش در هنگام تغییرات پروژه های سازمانی ۱۵

ذخیره دانش ۱۷

تحلیل و داده کاوی ۱۷

انتقال و توزیع دانش ۱۸

بکارگیری و رواسازی دانش ۱۹

ارزیابی عملکرد مدیریت دانش ۱۹

۲-۵- مفهوم سازی پیاده سازی مدیریت دانش ۲۱

۲-۶- مبانی تئوریک مدیریت دانش ۲۵

دانش چیست؟. ۲۵

داده ۲۶

اطلاعات ۲۷

دانش ۲۸

روابط داده، اطلاعات و دانش ۲۹

عناصر دانش ۲۹

تجربه. ۳۰

پیچیدگی ۳۰

قضاوت و داوری ۳۰

ارزش‌ها و باورها ۳۱

۲-۷- ویژگیهای دانش ۳۱

۲-۸- انواع دانش ۳۴

۲-۸-۱- انواع دانش از نظر نوناکا ۳۴

۲-۸-۲- انواع دانش از نظر جورنا ۳۵

۲-۸-۳-  انواع دانش از نظر ماشلوپ ۳۶

۲-۸-۴-  طبقه بندی بلاکلر از دانش ۳۷

۲-۸-۵- طبقه بندی لیدنر و علوی از دانش ۳۷

۲-۹- عوامل کلیدی موفقیت در پیاده‌سازی مدیریت دانش ۳۸

۲-۱۰- ارزیابی عملکرد مدیریت دانش ۴۳

۲-۱۱- بررسی پیشینه پژوهش مدلهای استراتژیک مدیریت دانش ۴۵

۲-۱۱-۱- گروه‌بندی دانش بر مبنای استراتژی دانش ۴۸

۲-۱۱-۲- مدل کلی ساختار نظام‌های مدیریت دانش ۴۸

۲-۱۱-۳- مدل استراتژی مدیریت دانش میلتون ۵۰

۲-۱۱-۴- مدل استراتژی مدیریت دانش بنیادی در سازمان ۵۲

۲-۱۱-۵- مدل راهبردی مدیریت دانش ۵۴

۲-۱۱-۶- مدل استراتژی زنجیره‌دانش ۵۶

۲-۱۱-۷- مدل  استراتژی چهار حلقه‌ای مدیریت دانش ۵۸

۲-۱۱-۸- مدل استراتژی چند عاملی توسعه نظام‌های مدیریت دانش ۵۹

۲-۱۱-۹- مدل استراتژی چرخه حیات دانش ۶۰

۲-۱۱-۱۰- مدل استراتژی مدیریت دانش SECI. 64

۲-۱۱-۱۱- استراتژی مدیریت دانش کدگذاری و شخصی سازی (Hansen et al, 1999) 67

۲-۱۲- جمع بندی ۶۸

فصل سوّم روششناسی پژوهش ۶۹

۳-۱- مقدمه. ۷۰

۳-۲- روش  پژوهش ۷۰

۳-۳- فرایند  پژوهش ۷۲

۳-۳-۱- شناسایی اهداف، معیارها و استراتژیهای مدیریت دانش ۷۲

۳-۳-۲- گردآوری داده‌‌های  پژوهش ۷۳

۳-۴- جامعه و نمونه آماری ۷۳

۳-۵- تائید ابزار  پژوهش ۷۳

۳-۶- روشها و تکنیکهای تحلیل داده ها ۷۴

۳-۶-۱- معرفی تکنیکANP 74

۳-۶-۲- تکنیک دیماتل ۸۰

۳-۶-۳- تلفیق دو مدل تحلیل شبکهای و دیماتل ۸۱

۳-۷- جمعبندی فصل ۸۲

فصل چهارم تحلیل داده‌ها ۸۳

۴-۱ – مقدّمه. ۸۴

۴-۲- مدل سلسله مراتبی  پژوهش ۸۴

۴-۳- پایایی ابزار  پژوهش ۸۵

۴-۴- اولویت‌بندی استراتژی‌های مدیریت دانش ۸۶

۴-۴-۱- یافته‌های تکنیک DEMATEL 87

۴-۴-۲- اولویت‌بندی استراتژی‌‌های مدیریت دانش با تکنیک ANP 90

۴-۵- جمع‌بندی ۹۹

فصل پنجم نتیجه‌گیری و پیشنهادها ۱۰۰

۵-۱- مقدمه. ۱۰۱

۵-۲- نتایج حاصل از پاسخ‌دهی به سؤال‌های  پژوهش ۱۰۱

۵-۳-  پیشنهادها کاربردی ۱۰۶

۵-۴- پیشنهادهایی برای پژوهش های آینده ۱۰۷

۵-۵ محدودیت های پژوهش ۱۰۷

۵-۶  جمع بندی ۱۰۸

مطلب دیگر :

پایان نامه روانشناسی در مورد : ضبط هویتی (هویت زود شکل گرفته)  

منابع و مآخذ:

۱-۱مقدمه

در اقتصاد کشورهای پیشرو، موازنه میان دانش و سایر منابع، به نفع دانش تغییر یافته است؛ به گونه­ای که دانش به عاملی تعیین کننده در زندگی حتی بیش از زمین، کار و سرمایه تبدیل شده است. یادگیری سازمانی یکی از مؤلفه‌های بحرانی در هوش سازمانی است که به معنای توانایی حل مسائل و مشکلات آن سازمان می‌باشد. به این ترتیب یادگیری سازمانی منبعی راهبردی محسوب می‌گردد که در تمام سطوح سازمانی ظاهر می‌شود و مهمترین راه برای بهبود سطح یادگیری سازمان نیز مدیریت دانش ضمنی کارکنان و تبدیل آن به دانش صریح میباشد. میتوان استراتژی دستیابی به مدیریت دانش را جزء ضروریات سازمانهای کنونی دانست زیرا از یک سو حوزه منابع انسانی آنها را در مقابل رقبا بی­بدیل خواهد ساخت و از سوی دیگر میتواند بر سایر ابعاد سازمان همچون چابکی سازمان و یا کیفیت خدمات و عملکرد آن اثرگذار باشد (صمدیان و سیدعلوی، ۱۳۹۰) که این  پژوهش نیز در جهت انتخاب مناسب­ترین استراتژی مدیریت دانش در سازمان طراحی شده است. این فصل از پژوهش به تعریف و بیان کلیات  پژوهش از جمله بیان مساله، فرضیات و قلمرو  پژوهش خواهد پرداخت تا بتواند راهنمایی کلی برای انجام فصول دیگر این  پژوهش را فراهم آورد.

۱-۲- بیان مساله

در اقتصاد دانش­محور، محصولات و سازمان­ها بر اساس دانش زندگی می­ کنند و می­میرند و موفق­ترین سازمانها، آنهایی هستند که از این دارایی نامشهود به نحوی بهتر و سریع­تر استفاده کنند. از دیدگاه استراتژیک، امروزه از مدیریت دانش و سرمایه های فکری به منظور خلق و افزایش ارزش سازمانی استفاده می­شود و موفقیت هر سازمانی به مدیریت این منابع کمیاب بستگی دارد (Lambe, 2011).

یکی از ویژگی­های سازمان­های جدید انباشتگی بیش از حد دانش است، به طوریکه افزایش حجم اطلاعات در سازمان­ها و لزوم استفاده از آن در تصمیم­های سازمانی طی دو دهه اخیر باعث ظهور پدیده­ای به نام مدیریت دانش شده است (Wiig, 2007). این امر ضرورت برنامه ­ریزی، سازماندهی، رهبری و پایش دانش سازمانی و  همچنین مدیریت فرایند دسترسی به دانش درست به گونه­ای که کارایی و اثر بخشی داشته باشد را نشان می دهد (Marr and Neely, 2002). درعصر کنونی سازمانها دریافته­اند که عمر آنها تداوم نخواهد داشت مگر اینکه یک راهبرد برای مدیریت و ارزش­گذاری دانش سازمانی خود داشته باشند (Wieneke &  Phylpo-Price, 2010). لذا راهبردها و چرخه­هایی برای اجرای مدیریت دانش ارائه شده

است. با تحولات رخ داده در عرصه جهانی، اکنون توجه مدیران و نظریه پردازان مدیریت، بیش از پیش به دارایی­های فکری سازمان­ها معطوف شده است (حسن زاده، ۱۳۸۵). مدیریت دانش، طراحی هوشمندانه فرایندها، ابزار، ساختار و غیره با قصد افزایش، نوسازی، اشتراک یا بهبود استفاده از دانش است که در هر کدام از سه عنصر سرمایه فکری یعنی ساختاری، انسانی و اجتماعی نمایان می شود Seemann et al, 1999, 81)). مدیریت دانش به سازمان­ها کمک می­ کند تا اطلاعات و مهارت­های مهم را که به عنوان حافظه سازمانی محسوب  می­شوند و به طور معمول به صورت سازماندهی نشده وجود دارند، شناسایی، انتخاب، سازماندهی و منتشر نمایند.  این امر سازمان را به صورت کارا و موثر برای حل مسائل یادگیری، برنامه ریزی راهبردی و  تصمیم ­گیری­های پویا قادر می­سازد. مدیریت دانش بر شناسایی دانش و ارائه آن تاکید می­ورزد، به روشی که بتواند به صورت رسمی به اشتراک گذاشته شود و در نتیجه دوباره مورد استفاده قرار گیرد (Gupta, 2000).  اگرچه در مورد تعریف مدیریت دانش و حیطه­های آن توافق کلی وجود ندارد، اما متون مختلف در این نکته اتفاق نظر دارند که برای   موقعیت­ها و سازمان­های متفاوت، راهبردهای متفاوتی برای اجرای مدیریت دانش وجود دارد (امیرخانی، ۱۳۸۳، ۱۰۲). بنابراین، امروزه با توجه به شرایط رقابتی، دانش به عنوان با اهمیت­ترین سرمایه، جایگزین سرمایه­ های مالی و فیزیکی شده است. لذا، هر شرکت می­بایست برای حفظ بقاء در بازار به منظور کسب دانش، تلاش مضاعف نماید (Chen et al., 2004). از طرف دیگر، کسب و کار دانش محور، نیازمند رویکردی است که دارائی های نامشهود سازمانی نظیر دانش و شایستگی­های منابع انسانی، نوآوری، روابط با مشتری، فرهنگ سازمانی، رویه­ ها و ساختار سازمانی را در بر گیرد. در این راستا، مفهوم سرمایه فکری ^[۱](IC) در قالب مدیریت دانش، توجه پژوهشگران دانشگاهی و دست اندرکاران سازمانی را به خود جلب نموده است (Bontis, 2001).

مطالعات اجمالی نشان  می­دهد در بخش دولتی کشور ما، پدیده مدیریت دانش بیشتر بر جنبه استخراج دانش پنهان و مستند سازی تجارب مدیران تمرکز می­یابد در حالیکه اجرای مدیریت دانش  در بخش خصوصی بر کاربرد دانش به منظور تولید محصولات یا ارائه خدمات جدید تاکید دارد. اگر چه دست­یابی به هریک از اهداف فوق مسیر جداگانه­ای داشته و از شرایط خاص خود برخوردار است، اما در عین حال مستلزم تبعیت از اصولی است که اجرای مدیریت دانش را در پروژه­ها در نهایت به کسب مزیت رقابتی و توسعه سازمانی منجر نماید (خرقانی و سلسله، ۱۳۸۶(

۱-۳-ضرورت و اهمیّت موضوع

در حقیقت نفوذ مدیریت دانش در کشورهای توسعه یافته در جهت آشتی دادن به تنش تئوری و عمل است. این در حالی است که در اغلب کشورهای در حال توسعه، این حلقه­ها به شکل جزیره ای جدا از هم موجودند و یک استراتژی برای پیوند دادن بین آنها موجود نیست. دانش بدون توجه به محمل کاربرد تولید میشود و تولید کنندگان دانش، مرجعی را برای به کار بستن دستاوردهای خود نمی­یابند. چرخه مدیریت دانش در سطح خرد به دنبال یافتن دانش موجود در سازمان که از قبل خلق شده (حلقه خلق دانش)، در قالب مناسب آن ریختن (حلقه سازماندهی)، تبادل (شریک کردن ذینفعان دانش) و به کار بستن (انعکاس دانش و تبلور آن به شکل یک محصول یا خدمت) است. در سطح کلان نیز با بهره گرفتن از رویکرد مدیریت دانش می توان حلقه های منتزع و جدا از هم تولید، سازماندهی، تبادل و به کار بستن دانش را برای تبلور دانش در قالب محصولات و خدمات (صریح سازی دانش) یکپارچه نمود. تمامی این مراحل نیازمند ایجاد استراتژی واحد مدیریت دانش سازمانی میباشد تا این بخشها را به یکدیگر مرتبط سازد. با انجام این پژوهش میتوان انتظار داشت که مدیران سازمان مورد بررسی اولا بتواند سطح پیاده­سازی مدیریت دانش در سازمان خود را تشخیص دهند و از سوی دیگر راهی بهینه برای انتخاب استراتژی مدیریت دانش بیابند. نتایج این  پژوهش مختص شهرداری تهران نخواهد بود بلکه کلیه سازمانهایی که برای دانش سازمانی خود ارزش قائل هستند، از دستاوردهای نهایی، بهره­مند خواهند شد.

یکی از سازمان­هایی که افزایش بهره­وری کارکنان و توجه به دانش سازمانی در آن اهمیت زیادی دارد شهرداری ­ها هستند. در واقع شهرداری­ عبارت است از: «یک سازمان گسترده و متشکل از تمام عناصر و اجزای رسمی و غیررسمی ذی­ربط و مژثر در ابعاد مختلف اجتماعی، اقتصادی و کالبدی حیات شهرها با هدف اداره، هدایت، و توسعه همه جانبه و پایدار شهر و زندگی شهری». این توسعه پایدار و همه جانبه زمانی عملی خواهد شد که    بهره­وری سازمان شهرداری در حد مطلوبی بوده و کارکنان بتوانند با افزایش بهره­وری خود بیشترین خدمت را در جهت دستیابی به رضایت شهرواندان ارائه کنند (برک­پور و همکاران، ۱۳۸۹). به منظور افزایش بهره­وری کارکنان در سازمان­ها به خصوص شهرداری ­ها باید به مفهوم هوش سازمانی، مدیریت دانش و نحوه دستیابی به آن توجه ویژه­ای شود. از آنجایی که امروزه، شهرها به ویژه کلان شهرها، کانون­های اصلی جمعیت، اشتغال، اقتصاد، تحولات اجتماعی، فرهنگی و سیاسی کشور هستند، رشد و بالندگی همه جانبه و مطلوب شهرها و کلان شهرها در آینده مشروط به برنامه ­ریزی، بودجه ­ریزی، سازماندهی، هدایت و نظارت هدفمند امور و افزایش بهره­وری دانش سازمانی و کارکنان شهرداری­های به عنوان نهاد متولی این امور است (رحیمی­کیا و همکاران،

۱۳۹۰). از این رو می توان با توجه به نقش حساسی که این سازمان در رشد و اعتلای کشورمان دارد به انتخاب استراتژی دانش آن بپردازیم.

۱-۴- اهداف  پژوهش

۱-  شناسایی شاخصهای اثرگذار بر انتخاب استراتژی مدیریت دانش

۲- ارائه مدل تلفیقی انتخاب استراتژی مدیریت دانش با رویکرد ANP و DEMATEL

۳-  انتخاب استراتژی مدیریت دانش در شهرداری تهران با بهره گرفتن از رویکرد تلفیقی ANP و DEMATEL

۱-۵- سوالات پژوهشی

به علت ماهیت اکتشافی  پژوهش، در مطالعه حاضر به جای فرضیات از سوالات پژوهشی استفاده میگردد که بر مبنای اهداف طراحی شده است:

۱-  مهمترین شاخصهای اثرگذار بر انتخاب استراتژی مدیریت دانش چیست؟

۲- مدل تلفیقی انتخاب استراتژی مدیریت دانش با رویکرد ANP و DEMATEL به چه صورت است؟

تلفیق تکنیک تحلیل پوششی داده‌ها DEA با کارت امتیازی متوازن BSC برای ارزیابی و مقایسه عملکرد شعب بانک تجارت

۲-۲-۲- انواع کارایی ۱۴

۲-۳- کارایی، بهره‌وری و اثر بخشی ۱۵

۲-۴- قانون بازده به مقیاس. ۱۶

۲-۵- روش‌های برآورد کارایی ۱۸

۲-۶- روش‌های غیر پارامتریک. ۲۰

۲-۷- دیدگاه ورودی محور و دیدگاه خروجی محور. ۲۲

۲-۸- تحلیل پوششی داده‌ها DEA 23

۲-۸-۱- مدل CCR 24

۲-۸-۲- مدل BCC 28

۲-۹- برنامه ریزی آرمانی ۳۱

۲-۱۰- مدل رتبه بندی کارایی متقاطع. ۳۲

۲-۱۱- مزایای تحلیل پوششی داده‌ها ۳۳

۲-۱۲- کارت امتیازی متوازن ۳۴

۲-۱۳- معرفی کارت امتیازی متوازن ۳۶

۲-۱۴- مناظر کارت امتیازی متوازن ۳۸

۲-۱۴-۱ منظر مالی ۳۸

۲-۱۴-۲ منظر مشتری ۳۸

۲-۱۴-۳ منظر فرایندهای داخلی ۳۹

۲-۱۴-۴ منظر یادگیری و رشد. ۴۰

۲-۱۵-پیشینه تحقیق ۴۲

۲-۱۵-۱- مرور پیشینه تحقیق تحلیل پوششی داده‌ها ۴۲

۲-۱۵-۱-۱ مقالات چاپ شده در مجلات بین‌المللی ۴۲

۲-۱۵-۱-۲ مقالات چاپ شده در مجلات داخلی ۴۹

۲-۱۵-۲ مرور ادبیات موضوع کارت امتیازی متوازن ۵۴

۲-۱۵-۳ مرور ادبیات موضوع تحلیل پوششی داده‌ها و کارت امتیازی متوازن ۵۸

فصل ۳. ۷۶

روش تحقیق ۷۶

۳-۱- مقدمه. ۷۷

۳-۲- روش انجام تحقیق ۷۷

۳-۳- قلمرو زمانی مکانی تحقیق ۷۸

۳-۴- داده‌ها و شیوه گرد آوری اطلاعات ۷۸

۳-۵- واحد های تحت بررسی ۸۴

۳-۶- شیوه رتبه بندی شعب ۸۷

فصل ۴. ۹۰

یافته های تحقیق ۹۰

۴-۱-مقدمه. ۹۱

۴-۲- کارایی شعب بر اساس مدل ترکیبی DEA-BSC 91

۴-۲-۱- کارایی شعب از منظر آموزش. ۹۱

۴-۲-۱-۱- امتیاز کارایی شعب ۹۱

۴-۲-۱-۲- شعب مرجع برای شعب ناکارا ۹۴

۴-۲-۱-۳- مازاد عوامل تولید شعب ۹۵

۴-۲-۲- کارایی شعب از منظر فرایند های داخلی ۹۷

۴-۲-۲-۱- امتیاز کارایی شعب ۹۷

۴-۲-۲-۲- شعب مرجع برای شعب ناکارا ۱۰۰

۴-۲-۲-۳- مازاد عوامل تولید شعب ۱۰۱

۴-۲-۳- کارایی شعب از منظر مشتریان ۱۰۳

۴-۲-۳-۱- امتیاز کارایی شعب ۱۰۳

۴-۲-۳-۲- شعب مرجع برای شعب ناکارا ۱۰۶

۴-۲-۳-۳- مازاد عوامل تولید شعب ۱۰۷

۴-۲-۴- کارایی شعب از منظر مالی ۱۰۹

۴-۲-۴-۱- امتیاز کارایی شعب ۱۰۹

۴-۲-۴-۲- شعب مرجع برای شعب ناکارا ۱۱۲

۴-۲-۴-۳- مازاد عوامل تولید شعب ۱۱۳

۴-۲-۵- رتبه بندی شعب بر اساس تلفیق مدل DEA-BSC 115

۴-۶-کارایی شعب بر اساس برنامه ریزی آرمانی تحلیل پوششی داده‌ها DEAGP. 119

۴-۶-۱-محاسبه کارایی شعب ۱۱۹

۴-۶-۲-میزان بهینه ورودی‌ها ۱۲۴

۴-۶-۳- مازاد عوامل تولید شعب ۱۲۷

۴-۶-۴- رتبه بندی شعب بر اساس روش DEAGP. 125

فصل ۵. ۱۲۸

نتیجه گیری و پیشنهادها ۱۲۸

۵-۱-مقدمه. ۱۲۹

۵-۲- نتایج پژوهش. ۱۲۹

۵-۳- محدودیت‌های پژوهش. ۱۳۰

۵-۴-پیشنهادها برای بهبود هر شعبه. ۱۳۱

۵-۵-پیشنهادها اجرایی ۱۳۶

۵-۶-پیشنهادها برای تحقیق‌های آتی ۱۳۷

مراجع. ۱۳۷

پیوست‌ها ۱۴۴

۱-۱-مقدمه

برخورداری از رفتار خردمندانه و زندگی به همراه کار عقلایی از ابتدای زندگی انسان با وی بوده است در نتیجه بهره‌وری و کارایی از آغاز خلقت مورد توجه انسان قرار گرفته است. بشر همواره با دو مشکل، داشتن آرزوهای نامحدود و منابع محدود برای رسیدن به این خواسته‌ها مواجه بوده است. بدین جهت همواره کوشیده است تا به بهترین نحو از این منابع استفاده نماید. از صنایع بسیار ارزشمند هر جامعه می‌توان به صنعت بانکداری اشاره کرد که باعث توسعه روز افزون آن جامعه می‌شود. امروزه در تمامی جوامع پیشرفته، صنعت بانکداری را عاملی برای پیشرفت آن جامعه می‌دانند. به جهت دلایل ذکر شده و اهمیت بانک به عنوان یکی از شاخص‌های پیشرفت، ارزیابی عملکرد شعب بانک دارای اهمیت بالایی می‌باشد. بکار گیری موضوعات بنیادی و اصولی برای ارزیابی عملکرد می‌تواند از ابزارهای بهبود عملکرد باشد. استفاده از آن باعث می‌شود که سازمان‌ها عملکرد خود را تغییر دهند و به آن بهبود ببخشند تا بتوانند با سرعت مناسب‌تر به اهداف و استراتژی‌های از پیش تعیین شده دست یابند. در این پژوهش سعی شده است با شناسایی و تحلیل معیارهای ارزیابی عملکرد شعب بانک تجارت، مدلی مناسب با بهره گرفتن از تلفیق مدل تحلیل پوششی داده‌ها و کارت امتیازی متوازن ایجاد و عملکرد آن‌ها ارزیابی و با هم مقایسه شوند.

۱-۲- بیان مسئله تحقیق

ارزیابی عملکرد سازمان‌ها در جهت گیری تصمیمات آتی آن‌ها نقش اساسی دارد. در این راستا باید میزان کارایی و بهره‌وری سازمان‌ها مورد محاسبه قرار گیرد تا از این طریق بتوان در تصمیم سازی‌های آتی روند رشد اقتصادی را زیر نظر داشت. در عصر حاضر دستیابی به رشد اقتصادی از طریق ارتقای بهره‌وری از مهم‌ترین اهداف اقتصادی کشورها به شمار می‌رود. ارتقای بهره‌وری با استفاده بهینه از عوامل تولید حاصل می‌گردد و در نیل به رشد اقتصادی مستمر و تولید پایدار نقش مهمی را ایفا می‌کند.

یکی از ابزارهای مناسب و کارآمد در این زمینه، تحلیل پوششی داده‌ها، DEA می‌باشد که به عنوان یک روش غیر پارامتری به منظور محاسبه کارایی واحدهای تصمیم گیرنده استفاده می‌شود. از طرفی دیگر با توجه به جامع بودن کارت امتیازی متوازن برای ارزیابی عملکرد و کاربرد روزافزون آن برای مباحث استراتژیک مدیریتی، از چهار دیدگاه آن برای ارزیابی عملکرد سازمان استفاده شده است BSC . مبنای چارچوبی جامعی را برای مدیران فراهم می‌کند که استراتژی شرکت را به مجموعه‌ی منسجمی از معیارهای عملکردی ترجمه می‌کند (زارعی متین،۱۳۸۹).

در این پژوهش BSC به عنوان ابزاری برای طراحی شاخص‌های ارزیابی عملکرد و از DEA به عنوان ابزاری برای اندازه گیری عملکرد استفاده شده است.

روش‌های موجود ارزیابی و سنجش کارایی واحدهای بانک اغلب تجربی و فاقد پشتوانه علمی محکم می‌باشند و علاوه بر این به دلیل استاندارد نبودن این روش‌ها نتایج آن‌ها در بانک‌های مختلف با یکدیگر قابل مقایسه نیستند (بشلی،۱۳۸۲). از طرف دیگر هر بنگاه اقتصادی برای ادامه حیات خود در جریان رقابت با سایر بنگاه های موجود در یک صنعت با توجه به رشد فزاینده تکنولوژی و موج گسترده اطلاع رسانی و توسعه خدمات متنوع، همواره باید از پویایی لازم برخوردار باشد، لذا کنترل و ارزیابی مستمر فعالیت و عملکرد آن بنگاه ضرورتی اجتناب ناپذیر می‌باشد. در این رابطه شاخص‌های گوناگون و متفاوتی مورد استفاده قرار می‌گیرند که برخی از آنان عبارتند از اثر بخشی، کارایی، نوآوری، بهره‌وری و. در میان معیار های موجود کارایی و توسعه و بهبود آن اهمیت فراوانی داشته و صاحب‌نظران بسیاری به آن پرداخته‌اند. بدون شک بدون ارزیابی عملکرد سازمان‌ها نمی‌توان از اثربخشی و کارایی سازمان‌ها که شرط لازم برای حضور در عرصه رقابت بین‌الملل است اطمینان حاصل نمود (سلطان محمدی،۱۳۸۹). باید توجه کرد که ارزیابی عملکرد باید مناسب با جایگاه و کارکرد سازمان باشد و همچنین برای حفظ مزیت رقابتی شرکت باید به ارزیابی عملکرد بپردازد. در مقطع فعلی صنعت بانک و بیمه از مهم‌ترین نهادهای اقتصادی در جوامع پیشرفته و در حال توسعه کنونی می‌باشند. ارزیابی عملکرد شعب باعث می‌شود که مدیران ارشد سازمان بتوانند تحلیل مناسبی از عملکرد واحدهای خود داشته باشند. به طور کلی آنچه را نمی‌توان اندازه گیری کرد نمی‌توان به خوبی اداره کرد. گام بنیادی در پایداری چنین روش مدیریتی ایجاب می کند که با رویکرد به روش‌های کارآمد علمی و کاربردی به تعادل بین ورودی‌ها و خروجی‌های سازمان دست یابیم و با ارزیابی مستمر عملکرد به نهادینه کردن بهره‌وری اقدام نماییم. دستیابی به خواسته‌ها و ضرورت‌های مذکور و آنچه این پژوهش به دنبال آن است، با اندازه گیری فعالیت‌ها و از طریق به کار گیری مدل‌های علمی و کمیت پذیر و نهایتاً طراحی و استقرار یک نظام عملکرد ممکن خواهد بود. اندازه گیری موجب شناسایی عوامل موثر در بهره‌وری، تعیین اولویت‌ها می‌شود و به تصمیم گیری کمک می‌کند و اطلاعات با ارزشی را برای ارزیابی تأثیر تغییرات و ارزیابی منابع در اختیار مدیر قرار می‌دهد. در واقع این اطلاعات نمایانگر این موضوع است که بنگاه مورد مطالعه تا چه حد از منابع خود به صورت بهینه استفاده می کند، و در مقایسه با سایر بنگاه‌ها چه عملکردی دارد (محمدی،۱۳۸۹).

روش‌های متداول ارزیابی عملکرد قبلی عمدتاً بر جنبه های مالی سازمان توجه داشتند و شاخص‌های خود را حول آن متمرکز کرده بودند ولی کارت امتیازی متوازن شاخص‌های خود را به چهار چشم انداز مالی؛ فرایندها؛ مشتری و یادگیری و رشد نیروی انسانی توسعه داده و به دنبال ایجاد توازنی بین اهداف مالی به عنوان نتیجه عملکرد گذشته (شاخص‌های گذشته نگر) و سه شاخص دیگر (شاخص‌های آینده نگر) است.

مطلب دیگر :

پایان نامه رایگان درباره ضمن عقد، ازدواج مجدد، عقد نکاح

همچنین مدل‌های تحلیل پوششی داده‌ها DEA میزان توانایی در هر واحد تصمیم گیرنده (DMU) در تبدیل ورودی‌ها به خروجی‌ها را ارزیابی می‌کند که این میزان توانایی، کارایی نامیده می‌شود. این روش از تکنیک‌های معتبر ارزیابی و مقایسه عملکرد می‌باشد.

شایان ذکر است تکنیک‌های BSC و DEA به عنوان ابزارهایی هستند که نمی‌توان آن‌ها را به عنوان تکنیک‌های جایگزین هم مطرح نمود. بلکه استفاده تلفیقی از آن‌ها در نظام ارزیابی عملکرد لازم به نظر می‌رسد. به عبارت دیگر می‌توان یک ارتباط سیستماتیک بین دو مدل یاد شده ایجاد نمود. بطوریکه از یکی از آن‌ها به عنوان مکمل و پوشاننده نقاط ضعف مدل دیگر استفاده کرد.

لذا در این پژوهش با تلفیق دو روش کارت امتیاز متوازن BSC و تحلیل پوششی داده‌ها DEA که از معتبرترین و کاربردی‌ترین روش‌های سنجش کارایی و بهره‌وری هستند به ارزیابی عملکرد شعب منتخب بانک تجارت استان تهران می‌پردازیم.

۱-۳- اهمیت- ضرورت

از آنجا که در مجموع بهره‌وری اقتصاد کشور با رشد خفیفی افزایش یافته لیکن عملکرد کلی بسیاری از فعالیت‌های اقتصادی با توجه به منابع مادی و انسانی که در اختیار دارند قابل توجیه نمی‌باشد. بنابراین بی توجهی به مشکلاتی نظیر پایین بودن بهره‌وری نسبی علاوه بر اینکه فرصت رشد و توسعه اقتصادی را سلب می کند می‌تواند زمینه ساز بسیاری از مشکلات اقتصادی و فرهنگی و سیاسی در آینده باشد (عباسیان،۱۳۸۶). رشد بهره‌وری بر بسیاری از پدیده های اصلی اقتصادی و سیاسی و اجتماعی نظیر کاهش سطح تورم، افزایش رفاه عمومی، افزایش توان رقابت اقتصادی و افزایش سطح اشتغال بسیار موثر است. در نگاهی ساده بهره‌وری نسبت بازده به منافع مصرف شده است؛ لذا اگر با هزینه یکسان کالا و خدمات بیشتری تولید شود یا مقدار معینی محصول با هزینه کمتری تولید شود، منافعی برای کل جامعه حاصل می‌شود که می‌تواند برای تأمین زندگی بهتر افراد جامعه موثر باشد. لیکن دستیابی به بهره‌وری بالاترین هدف و ارزشمندترین در همه سازمان‌هاست به گونه ای که چرخه بهره‌وری در مراحل چهارگانه اندازه گیری – تحلیل – برنامه ریزی و اجرا باید در سازمان‌ها استقرار یابد. مهم‌ترین ویژگی این چرخه شکل گیری بر محورهای عملی و کمیت پذیر بودن شاخص‌های آن است (محمدی،۱۳۸۹).

لذا در سال‌های اخیر به مسئله کارایی و بهره‌وری در کشور توجه بیشتری شده است به نحوی که مصادیق بهره‌وری به طور صریح در ماده ۷۹ قانون برنامه پنجم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور مد نظر قرار گرفته است.

 قانون برنامه پنجم توسعه – ماده ۷۹

در راستای ارتقاء سهم بهره‌وری در رشد اقتصادی به یک سوم در پایان برنامه و به منظور برنامه ریزی، سیاست‌گذاری، راهبری، پایش و ارزیابی بهره‌وری کلیه عوامل تولید از جمله نیروی کار، سرمایه، انرژی و آب و خاک، سازمان ملی بهره‌وری ایران به صورت مؤسسه دولتی وابسته به معاونت با بهره گرفتن از امکانات موجود ایجاد می‌شود تا برنامه جامع بهره‌وری کشور شامل شاخص‌های استاندارد بهره‌وری و نظام اجرائی ارتقاء بهره‌وری، دربرگیرنده توزیع نقش‌ها و مسئولیت‌ها در کلیه بخش‌های اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی اعم از بخش‌های دولتی و غیردولتی، به صورت برنامه لازم اجرا برای تمامی بخش‌های یادشده، تدوین نماید و به تصویب هیئت وزیران برساند. تمام دستگاه های اجرائی موظفند از سال دوم برنامه تغییرات بهره‌وری و اثر آن بر رشد اقتصادی مربوط به بخش خود را به طور مستمر منتشر نمایند و سیاست‌ها و متغیرهای اثرگذار بر رشد بهره‌وری را شناسایی کنند تا اثر بهره‌وری از دستگاه‌های مزبور رشد صعودی داشته باشد. سیاست‌های مذکور می‌تواند حاوی سیاست‌های تشویقی بخش‌های غیردولتی و شرکت‌های دولتی باشد.

حداکثر سه درصد (۳%) از هر مرحله تخصیص اعتبارات هزینه ای دستگاه های اجرائی در خزانه نگهداری می‌شود و پرداخت آن به دستگاه منوط به ارائه تأیید معاونت مبنی بر رعایت مصوبات موضوع این ماده و دیگر تکالیف قانونی مربوط به بهره‌وری است.

آئین نامه اجرائی این ماده مشتمل بر برنامه پیشنهادی سازمان ملی بهره‌وری ایران به تصویب هیئت وزیران می‌رسد.

همچنین در فصل ۱۱ قانون مدیریت خدمات کشوری به مسئله ارزیابی عملکرد و بهره‌وری تاکید شده است که متن ماده ۸۱ تا ۸۳ این قانون به شکل زیر است.

قانون مدیریت خدمات کشوری، فصل یازدهم ـ ارزیابی عملکرد

ماده۸۱ ـ دستگاه‌های اجرائی مکلفند بر اساس آئین نامه‌ای که با پیشنهاد سازمان به ‌تصویب هیئت ‌وزیران می‌رسد، با استقرار نظام مدیریت عملکرد مشتمل بر ارزیابی عملکرد سازمان، مدیریت و کارمندان، برنامه‌های سنجش و ارزیابی عملکرد و میزان بهره‌وری را در واحدهای خود به مورد اجرا گذاشته و ضمن تهیه گزارش‌های نوبه‌ای و منظم، نتایج حاصل را به سازمان گزارش نمایند.

ماده۸۲ ـ سازمان موظف است استقرار نظام مدیریت عملکرد را در سطح کلیه دستگاه‌های اجرائی پیگیری و نظارت نموده و هر سال گزارشی از عملکرد دستگاه‌های اجرائی و ارزشیابی آن‌ها در ابعاد شاخص‌های اختصاصی و عمومی و نحوه اجرا احکام این قانون را بر اساس آئین نامه‌ای که با پیشنهاد سازمان به‌ تصویب هیئت‌ وزیران می‌رسد، تهیه و به رئیس جمهور و مجلس شورای اسلامی ارائه نماید.

ماده۸۳ ـ سازمان موظف است هر ساله بر اساس شاخص‌های بین‌المللی و گزارش‌های دریافتی از دستگاه‌های ذی‌ربط، پس از انطباق با چشم‌انداز ابلاغی، جایگاه و میزان پیشرفت کشور را در مقایسه با سایر کشورهای جهان تعیین و گزارش لازم را به رئیس جمهور و مجلس شورای اسلامی ارائه نماید و از نتایج آن در تدوین راهبردهای برنامه‌های توسعه استفاده نماید.

بنابراین در شرایط متلاطم دنیای کنونی وجود مدلی به منظور ارائه بازخورد در راستای بهبود عملکرد و بهره‌وری شعب مختلف سازمان‌ها و دستیابی به ابزاری جهت برآوردن این نیاز مدیران بسیار ضروری و منطقی به نظر می‌رسد. علاوه بر این، با توجه به گستردگی شعب بانک‌ها در سراسر کشور و احداث مؤسسات مالی و اعتباری جدید وضعیتی به وجود آمده است که هر یک از بانک‌ها باید از کارایی و بهره‌وری شعب خود اطلاع داشته باشند و علل کارایی و نا کارایی شعب خود را بررسی کنند (زارعی متین،۱۳۸۹). این پژوهش می‌تواند با تشریح وضعیت بهره‌وری و کارایی شعب مورد بررسی الگویی برای ارزیابی عملکرد تمام شعب ارائه دهد.

۱-۴- اهداف تحقیق

هدف اصلی

ارزیابی عملکرد، رتبه بندی و تحلیل بهره‌وری در شعب بانک تجارت با بهره گرفتن از تلفیق تکنیک تحلیل پوششی داده‌ها DEA با کارت امتیازی متوازن BSC

اهداف فرعی

1. تعیین شاخص‌های تأثیرگذار در عملکرد و کارایی شعب بانک
2. تعیین شعب کارا و ناکارای شعب بانک
3. تعیین گروه مرجع برای واحد های نا کارا شعب بانک
4. رتبه بندی شعب بانک بر اساس شاخص‌های تعیین شده
5. تدوین متدولوژی مناسب برای رتبه بندی شعب بانک
6. ارائه نتایج، راهکارها و پیشنهادات لازم جهت بهره‌وری شعب بانک

۱-۵- سوال های تحقیق

سوال اصلی

مسئله اصلی تحقیق حاضر عبارت است از اینکه چگونه می‌توان جهت ارزیابی عملکرد، رتبه بندی و تحلیل بهره‌وری در شعب بانک تجارت با بهره گرفتن از تلفیق تکنیک تحلیل پوششی داده‌ها DEA با کارت امتیازی متوازن BSC استفاده کرد؟

 سوال های فرعی

1. شاخص‌های تأثیرگذار در عملکرد و کارایی شعب بانک کدامند؟
2. شعب کارا و ناکارای شعب بانک کدامند؟
3. گروه مرجع برای واحد های نا کارا کدام است؟
4. شعب برتر بانک بر اساس شاخص‌های تعیین شده کدامند؟
5. متدولوژی مناسب برای رتبه بندی شعب بانک چیست؟

۱-۶- فرضیه های تحقیق