دانلود پایان نامه ها
سایت مرجع دانلود پایان نامه های ارشددانلود پایان نامه ها
سایت مرجع دانلود پایان نامه های ارشدآثار حقوقی ابطال شرکتهای سهامی و بطلان تصمیمات ارکان آن
۲-۲. مفهوم مؤسس ۱۸
۲-۲-۱. تعریف تأسیس ۱۸
۲-۲-۲. انواع تأسیس شرکتها ۲۰
۲-۲-۳. تشریفات مقرر در تأسیس شرکتهای سهامی ۲۱
۲-۲-۳-۱. تشریفات مقرر در تشکیل شرکت سهامی عام. ۲۲
۲-۲-۳-۲. تشریفات مقرر در تشکیل شرکت سهامی خاص ۳۰
۲-۲-۴. ثبت شرکتهای سهامی ۳۱
۲-۲-۴-۱. ثبت شرکت سهامی عام. ۳۱
۲-۲-۴-۲. ثبت شرکت سهامی خاص ۳۲
۲-۲-۵. عدم رعایت شرایط مقرر در تأسیس و تشکیل شرکت سهامی ۳۴
۲-۳. حیات حقوقی شرکت سهامی ۳۶
۲-۳-۱. هیأت مدیره ۳۶
۲-۳-۱-۱. ترکیب هیات مدیره ۳۷
۲-۳-۱-۲. نحوه اداره هیأت مدیره ۳۷
۲-۳-۲. بازرسان ۳۹
۲-۳-۲-۱. جایگاه حقوقی بازرسان ۳۹
۲-۳-۲-۲. وظایف و اختیارات بازرسان ۴۱
۲-۳-۲-۲-۱. وظایف بازرس ۴۱
۲-۳-۲-۲-۲. اختیارات بازرسان ۴۲
۲-۳-۳. مجامع عمومی شرکتهای سهامی ۴۲
۲-۳-۳-۱. مجمع عمومی مؤسس ۴۳
۲-۳-۳-۲. مجمع عمومی عادی ۴۴
۲-۳-۳-۳. مجمع عمومی فوقالعاده ۴۵
فصل سوم: علل بطلان شرکتهای سهامی ۴۷
۳-۱. تعریف بطلان ۴۸
۳-۲. ضمانت اجرای شرایط اساسی قراردادها(بطلان و عدم نفوذ) ۵۱
۳-۳. اوصاف بطلان عقد. ۵۱
۳-۴. بطلان نسبی ۵۴
۳-۵. فرق بین بطلان مطلق و بطلان نسبی ۵۵
۳-۶. علل بطلان شکلی ۵۶
۳-۷. علل بطلان ماهوی ۵۶
۳-۷-۱. عدم قصد طرفین و رضای طرفین ۵۸
۳-۷-۲. عدم اهلیت طرفین ۵۹
۳-۷-۳. معین بودن موضوع معامله. ۵۹
۳-۷-۴. مشروعیت جهت معامله. ۶۲
فصل چهارم: آثار، ذینفعان بطلان و دعوی بطلان شرکتهای سهامی و بطلان تصمیمات ارکان آن ۶۴
۴-۱. ضمانت اجرای تشریفات مقرر در تأسیس شرکت سهامی ۶۷
۴-۱-۱. مسئولیت مدنی ۶۷
۴-۱-۲. مسئولیت کیفری ۶۹
۴-۲. وضعیت حقوقی معاملات انجام شده ۷۰
۴-۲-۱. قبل از بطلان ۷۲
۴-۲-۲. بعد از بطلان ۷۲
۴-۳. ذینفعان بطلان ۷۴
۴-۳-۱. سهامداران ۷۵
۴-۳-۱-۱. سهام. ۷۵
۴-۳-۱-۲. سهامدار ۷۶
۴-۳-۲. شخص ثالث. ۷۷
۴-۴. دعوی بطلان شرکت. ۷۸
۴-۴-۱. مرور زمان ۷۹
۴-۴-۲. رفع اثر از موجبات بطلان ۷۹
۴-۴-۲-۱. بطلان متکی بر قواعد عمومی ۸۰
۴-۴-۲-۲. بطلان ناشی از قواعد تجاری ۸۰
۴-۴-۳. محدودیت آثار بطلان ۸۱
۴-۴-۴. گستره مسئولیتها ۸۲
۴-۴-۵. آیین رسیدگی به دعوای بطلان ۸۳
۴-۴-۵-۱. سازوکار رفع اختیاری موجبات بطلان ۸۵
۴-۴-۵-۲. سازوکار رفع الزامی موجبات بطلان ۸۶
۴-۵. موارد احصاء شده بطلان ۸۸
۴-۶. بطلان تصمیمات مجامع و هیأت مدیره شرکت سهامی ۸۹
۴-۶-۱. روش رسیدگی به صورتجلسات مجمع عمومی فوق العاده ۹۰
۴-۶-۱-۱. تبدیل نوع شرکت. ۹۱
۴-۶-۱-۲. افزایش یا کاهش سرمایه. ۹۲
۴-۶-۱-۲. روش رسیدگی به صورتجلسات مجمع عمومی عادی ۹۳
۴-۶-۳. صورتجلسات هیأت مدیره با قابلیت ابطال ۱۰۰
۴-۶-۴. ضمانت اجراهای عدم رعایت تشریفات برگزاری جلسات. ۱۰۱
۴-۶-۴-۱. ضمانت اجراهای کیفری ۱۰۱
۴-۶-۴-۲. ضمانت اجراهای مدنی ۱۰۲
۴-۷. تصفیه و مباحث مربوط به آن ۱۰۶
۴-۷-۱. وظایف مدیر یا متصدی تصفیه. ۱۰۶
۴-۷-۲. اداره شرکت باطل شده ۱۰۹
۴-۷-۳. اداره تصفیه امور ورشکستگی ۱۱۲
فصل پنجم: بحث، نتیجهگیری و پیشنهادها ۱۱۵
۵-۱. بحث و نتیجهگیری ۱۱۶
۵-۲. پیشنهادها ۱۱۹
منابع ۱۲۱
۱) منابع فارسی ۱۲۲
۲) منابع عربی ۱۲۴
۳) منابع اینترنتی ۱۲۴
چکیده انگلیسی ۱۲۵
۱-۱. بیان مسأله
موضوع بطلان شرکت سهامی در برخی از مواد لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب ۲۴/۱۲/۱۳۴۷ (مبحث اول از باب سوم قانون تجارت ۱۳۱۱) پیشبینی شده است. موارد بطلان شرکت سهامی در ماده ۸۲ قانون تجارت مصوب ۱۳۱۱ به صراحت پیشبینی شده و در ماده ۲۷۰ لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب ۱۳۴۷ (مبحث اول از باب سوم قانون تجارت ۱۳۱۱) به صورت قاعده کلی مقرر شدکه به موجب آن هرگاه مقررات قانونی در مورد تشکیل شرکت سهامی رعایت نشود، میتوان بطلان شرکت را از دادگاه تقاضا کرد. بدین معنا که اگر مقررات لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب ۱۳۴۷ (مبحث اول از باب سوم قانون تجارت ۱۳۱۱) راجع به تشکیل شرکت سهامی رعایت نشده باشد، شرکت باطل است. با این وجود، مفاد ماده ۲۷۰ مذکور مانع از بطلان شرکت سهامی به عللی از علل مربوط به قراردادها نیست.[۱]
هرگاه در تشکیل شرکت سهامی عام یا خاص، مقررات قانونی مراعات نشود، بنا به درخواست هرذینفع، دادگاه پس از رسیدگی، حکم بطلان شرکت را صادر خواهد کرد.
مطلب دیگر :
پایان نامه با موضوع آلاینده ها، محیط زیست، زیست محیطی، محصولات کشاورزی
بدین ترتیب رعایت نکردن هریک ازمقرراتی که در مورد تشکیل و ثبت شرکت سهامی عام یا خاص وجود دارد، موجب بطلان آن خواهد شد. بطلان مزبور هرگز نمیتواند در حقوق اشخاص ثالث مؤثر باشد و مؤسسین و مدیران و بازرسان و صاحبان سهام شرکت، نمیتوانند در مقابل اشخاص مذکور، به این بطلان استناد نمایند.[۲] خسارات ناشی از بطلان به صورت تضامنی، متوجه اشخاصی خواهد بود که مسئول بطلان هستند.[۳] اشخاصی را که مسئول بطلان هستند، دادگاه تعیین میکند.[۴]
با توجه به اینکه اغلب قوانین امروز شرکتهای سهامی را سازمان قانونی دانسته و فقط تابع عقد قرارداد بین شرکا نمیدانند تشریفاتی که برای تشکیل آن درقانون پیشبینی شده باید رعایت گردد. قانون تصریح نموده است که عدم رعایت تشریفات مزبور باعث بطلان شرکت است. ولی ل.از طرف دیگر برای جلوگیری از این که اشخاص سوء استفاده جو با تهدید ابطال شرکت منافعی برای خود تحصیل کنند مقرر داشته است که در صورتی که موجبات رفع ابطال قبل از صدور حکم محکمه مرتفع گردد شرکت میتواند به حیات خود ادامه دهد و دعوای ابطال دیگر پذیرفته نخواهد شد.[۵]
ضمانت اجرای یک عمل حقوقی معیوب معمولاً بطلان آن است که عطف به ماسبق میشود. این قاعده مدنی در زمینه شرکتهای تجاری که با اشخاص ثالث طرف معامله هستند، فاقد انعطاف و نرمش لازم به شمار میرود. کارگران بنگاههای اقتصادی برپا شده، توزیع کنندگان کالا و خدمات در صورت بطلان شرکت متضرر گردیده و تنها به مؤسسین آن حق مراجعه دادند که توفیق شان در این مسیر تردید باقی میگذارد.
پیش از تغییرات سال ۱۳۴۷، قانونگذار در باب شرکتهای سهامی، یک بند مشتمل بر شش ماده به بطلان شرکت و یا ابطال اعمال وتصمیمات آن اختصاص داده بود. امری که در این قواعد جلب نظر میکند، احصای موارد بطلان شرکت است: هر شرکت سهامی که مقررات یکی از مواد ۲۸ و ۲۹ و ۳۶، ۳۷، ۳۸، ۳۹، ۴۱، ۴۴، ۴۵، ۴۶، ۴۷ و ۵۰ این قانون را رعایت نکرده باشد از درجه اعتبار ساقط و بلا اثر خواهد بود. مطابق برهان خلف، سایر عیوب در تشکیل شرکت سهامی که ناشی از اجرا نشدن دیگر مقررات امری این قانون بوده، سبب بطلان به حساب نمیآید.
در اثر اقتباس از قانون تجارت فرانسه مصوب ۱۹۶۶ در هنگام تنظیم لایحه مورخ ۱۳۴۷ ملاحظه میشود این شاید به جهت اطلاق عبارت فراز ماده۲۷۰ لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب ۱۳۴۷ (مبحث اول از باب سوم قانون تجارت ۱۳۱۱) م رعایت کلیه موازین قانونی در تشکیل شرکت سهامی میتواند موجب ابطال آن باشد.
هر شرکت با مسئولیت محدود نیز که برخلاف مواد ۹۶ و ۹۷ قانون تجارت تشکیل شده باشد، باطل و از درجه اعتبار ساقط است.
همین حکم با وحدت ملاک از مواد ۱۱۸ و ۱۲۲ در خصوص شرکت تضامنی نیز صادق است.
اولین هیأت نظارت در شرکت مختلط سهامی هم باید بعد از انتخاب شدن بلافاصله تحقیق کرده و اطمینان حاصل کند که تمام مقررات مواد ۲۸، ۲۹، ۳۸، ۳۹، ۴۱ و ۵۰ این قانون را رعایت کردهاند.[۶]
در مورد شرکتها و اتحادیههای تعاونی، قانون بخش تعاونی اقتصاد جمهوری اسلامی ایران مورخ ۵/۷/۱۳۷۷، مقرر میدارد که آنها موظفند اساس نامه خود را با این قانون تطبیق دهند و پس از تأیید وزارت تعاون تغییرات اساس نامه خود را به عنوان تعاونی به ثبت رسانند. در غیر این صورت از مزایای مربوط به بخش تعاونی و این قانون برخوردار نخواهند شد.[۷]
ضمانت اجراهای عدم رعایت قواعد مربوط به تشکیل شرکت سهامی را میتوان از دو منظر بررسی نمود. ضمانت اجراهایی که نتیجه آن، عدم تشکیل شرکت یا بطلان شرکت است و ضمانت اجراهایی که متوجه کسانی میشود که عدم تشکیل شرکت یا بطلان آن حاصل اقدامات آنان است. اقدامات مؤسسان شرکت که ممکن است مسئولیتهای مدنی و کیفری به همراه داشته باشد، از آن جملهاند.
عدم تشکیل شرکت سهامی ممکن است به سبب عوامل متعددی باشد. با توجه به تفاوتهایی که در تأسیس شرکتهای سهامی عام و خاص وجود دارد، عدم تشکیل این شرکتها نیز میتواند متفاوت باشد. در شرکت سهامی عام، عدم ثبت شرکت تا قبل از پذیرهنویسی نتایج حقوقی مشخصی را به همراه ندارد. اما پس از انجام پذیرهنویسی، عدم تشکیل شرکت و یا ثبت آن تبعاتی دارد که فراتر از مؤسسان خواهد بود. در این بین پذیرهنویسان نیز در تشکیل یا عدم تشکیل شرکت ذینفع محسوب میشوند.
تشکیل نشدن شرکت سهامی ممکن است به دلایل ذیل باشد:
- عدم دعوت از مجمع مؤسس؛
- عدم حصول حد نصاب لازم برای انعقاد مجمع مؤسس؛
- عدم حصول اکثریت قانونی لازم برای تصمیمگیری در جلسه مجمع مؤسس.
هر یک از حالتهای فوق الذکر به تنها یی برای عدم تشکیل و ثبت شرکت سهامی عام کفایت می کند. همان طور که مشاهده میشود، حالات مذکور تنها در خصوص عدم تشکیل مجمع عمومی مؤسس و یا عدم حصول حد نصابهاواکثریت های لازم است، لیکن ممکن است این مجمع مطابق شرایط قانونی تشکیل شود و با رعایت تشریفات قانونی تصمیماتی را اتخاذ کند، ولی به دلیل اهمال افرادی که میبایست اسناد و مدارک لازم برای ثبت شرکت را به مرجع ثبت شرکتها ارائه کنند و انقضای بیش از ۶ ماه از تاریخ تسلیم اظهارنامه اولیه و استرداد وجوه پرداختی از سوی هر یک از مؤسسان و پذیرهنویسان، هرگز شرکت به ثبت نرسد.
ماده ۱۹ (ل. ا. ق. ت) در این خصوص مقرر میدارد:
«در صورتی که شرکت تا شش ماه از تاریخ تسلیم اظهارنامه مذکور در ماده ۶ این قانون به ثبت نرسیده باشد به درخواست هر یک از مؤسسین یا پذیره نویسان مرجع ثبت شرکتها که اظهارنامه به آن تسلیم شده است گواهی نامهای حاکی از عدم ثبت شرکت صادر و به بانکی که تعهد سهام و تأدیه وجوه در آن به عمل آمده است ارسال میدارد تا مؤسسین و پذیرهنویسان به بانک مراجعه و تعهدنامه و وجوه پرداختی خود را مسترد دارند. در این صورت هرگونه هزینهای که برای تأسیس شرکت پرداخت یا تعهد شده باشد به عهده مؤسسین خواهد بود.»
در این ماده از پذیرهنویسان حمایت شده است. بدین شکل که اگر شرکت تا شش ماه از تاریخ تسلیم اظهارنامه تشکیل نشود هر پذیرهنویس قادر خواهد بود به اداره ثبت شرکتها مراجعه و گواهی عدم ثبت شرکت را دریافت و سپس از بانک مربوط مبلغ پرداختی خود را مسترد کند. ضمناً تمام هزینههای مربوط به شرکت در شرف تأسیس به عهده مؤسسین میباشد.
البته قانونگذار در این ماده، حق رجوع به مرجع ثبت شرکتها را منحصر به پذیره نویسان ندانسته است، بلکه بر طبق نص ماده موصوف، مؤسسان نیز از چنین حقی برخوردارند. این امر از آن جهت قابل دفاع به نظر میرسد که عدم تشکیل شرکت همیشه در نتیجه اهمال و تقصیر مؤسسات حادث نمیشود، بلکه ممکن است به دلائلی سرمایه مقرر پذیرهنویسی نشود یا مجمع عمومی مؤسس تشکیل نشود یا تشکیل شود لیکن قادر به اتخاذ تصمیم نشود، که در هر یک از شرایط پیش گفته باید حق درخواست عدم تشکیل شرکت را برای همه سرمایهگذاران به رسمیت شناخت.
در شرکت سهامی خاص نیز میتوان مواردی را برای عدم تشکیل شرکت برشمرد. این موارد به شرح ذیل میباشند:
- استنکاف یکی از مؤسسین از امضای اساسنامه، اظهارنامه و. که موجب شود تا تعداد سهامداران به کمتر از سه نفر کاهش یابد؛
- عدم ارائه اسناد به مرجع ثبت شرکتها؛
- نقص در ارائه اسناد به مرجع ثبت شرکتها و عدم رفع نقض آنها؛
- انصراف یکی از مؤسسین که سبب شود به هر دلیلی مؤسسین دیگر نیز تأسیس شرکت منصرف شوند.
ابطال شرکت ممکن است در اثر عدم رعایت مقررات تجارتی و یا قواعد راجع به بطلان معاملات باشد. در خصوص مراعات نشدن مقررات تجارتی لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب ۱۳۴۷ (مبحث اول از باب سوم قانون تجارت ۱۳۱۱)، قانونگذار به هیچ مورد ویژهای اشاره ندارد. بنابراین رعایت نکردن هر یک از قواعد آمره این قانون راجع به تشکیل شرکت میتواند سبب بطلان شرکت باشد.
برعکس، در شرکت با مسئولیت محدود فقط مراعات نشدن دو ماده ۹۶ و ۹۷ از موجبات بطلان شرکت شناخته شده است. طبق ماده ۹۶، شرکت وقتی تشکیل میگردد که تمام سرمایه نقدی تأدیه و سهم الشرکه غیر نقدی نیز تقویم و تسلیم شده باشد. و براساس ماده ۹۷، در شرکت باید صراحتاً قید شده باشد که سهم الشرکههای غیر نقدی هر کدام به چه میزان تقویم شده است.[۸]
ترتیبات فوق عیناً در ماده ۱۱۸ و ۱۲۲، راجع به شرکت تضامنی ملاحظه میگردد. در شرکت نسبی هم دو ماده فوق باید رعایت شود.[۹]
در خصوص شرکت مختلط غیرسهامی، ماده ۱۴۳ مقرر میدارد: «هر یک از شرکا با مسئولیت محدود که اسمش جز شرکت باشد در مقابل طلبکاران شرکت شریک ضامن محسوب خواهد شد. هر قراری بر خلاف این ترتیب بین شرکاء داده شده باشد در مقابل اشخاص ثالث بی اثر است.
[۱]- اسکینی، ربیعا، حقوق تجارت، شرکتهای تجاری، انتشارات سمت، چاپ هفتم، ۱۳۸۴، ص ۵۴.
فروچاله ها در دشت کبودرآهنگ استان همدان
۳-۶ژئومورفولوژی۴۳
فصل چهارم
مقدمه.۴۹
۴-۱مرور بر شرایط هیدروژئولوژی دشت کبودرآهنگ.۴۹
۴-۲ارزیابی شرایط زیرسطحی دشت کبودرآهنگ بر پایه بررسی چاه های اکتشافی.۵۱
۱)چاه اکتشافی خنجر آباد.۵۱
۲)چاه اکتشافی عین آباد.۵۱
۳)چاه اکتشافی ایده لو.۵۲
۴)چاه اکتشافی طاسران۵۲
۵)چاه اکتشافی کوریجان.۵۲
۶)چاه اکتشافی اورقین.۵۳
۷)چاه اکتشافی داق داق آباد۵۳
۸)چاه اکتشافی قاپاق تپه.۵۳
۹)چاه اکتشافی تپه دبی۵۳
۱۱)چاه پیزومتری بیوک آباد.۵۳
۱۲)چاه پیزومتری یسترلو۵۴
۴-۲-۱ساختار زیرین دشت کبودرآهنگ۵۵
۴-۳ارزیابی چگونگی افت سطح آب و ظرفیت بهره برداری آب های زیرزمینی ۵۹
۴-۳-۱ارزیابی ظرفیت دشت.۵۹
۴-۳-۲ارزیابی وضعیت افت سطح آب در دشت کبودرآهنگ.۶۲
۴-۳-۳تاثیر افت سطح آب زیرزمینی در توسعه و نشست زمین و فروچاله ها.۶۷
۴-۴بررسی فرایند تشکیل و توسعه فروچاله ها در منطقه.۷۰
۴-۴-۲توسعه حفرات در داخل توده آبرفتی۷۲
۴-۴-۳فروچاله های دشت کبودرآهنگ.۷۳
۴-۴-۳-۱پدیده فروچاله۷۳
۴-۴-۳-۱نحوه کاربری اراضی در محل فروچاله ها۷۶
۴-۴-۴مخاطرات نوع فروچاله های دشت کبودرآهنگ.۷۹
فصل پنجم
۵-۱نتایج و پیشنهادات۸۰
۵-۲اثبات فرضیات۸۲
۵-۳پیشنهادات۸۲
۵-۳-۱پیشنهاداتی در رابطه با چگونگی بهسازی و ترمیم محل فروچاله۸۳
منابع۸۴
فهرست جداول
جدول ۲-۱ شش نوع فروچاله با نیمرخ عرضی و پارامترهایی برای هرنوع.۱۹
جدول ۲-۲ طبقه بندی نایسیو وهمکاران ۲۳
جدول ۱ مشخصات فروچاله های دشت کبودرآهنگ.۷۴
فهرست اشکال
شکل شماره۳- ۱ موقعیت جغرافیایی دشت کبودرآهنگ در استان همدان.۳۳
شکل شماره۳- ۲موقعیت فروچاله ها در نقشه زمین شناسی.۳۸
مطلب دیگر :
شکل شماره۳- ۴ نقشه ایستگاه های باران سنجی و آبراهه سطحی دشت کبودرآهنگ۴۰
شکل شماره۳- ۵ نقشه ناهمواری دشت کبودرآهنگ۴۴
شکل شماره۳- ۶ نقشه طبقات ارتفاعی دشت کبو
درآهنگ.۴۶
شکل شماره۳- ۷ نقشه طبقات شیب دشت کبودرآهنگ۴۷
شکل شماره ۳-۸ نقشه ژئوموفولوژی دشت کبودرآهنگ۴۸
شکل شماره۴- ۱ لوگ های زمین شناسی دشت کبودرآهنگ۵۴
شکل شماره ۴-۲نقشه موقعیت چاه های اکتشافی در دشت کبودرآهنگ.۵۵
شکل شماره ۴-۳ نقشه گسل مدفون احتمالی در دشت کبودرآهنگ.۵۷
شکل شماره۴- ۴نقشه گسل های دشت کبودرآهنگ و فروچاله ها۵۸
شکل شماره۴- ۵ نقشه پهنه بندی تخلیه سالانه در حوضه کبودرآهنگ.۶۰
شکل شماره ۴-۶ نقشه پراکندگی چاه های عمیق۶۱
شکل شماره۴- ۷ نقشه پراکندگی چاه های نیمه عمیق۶۱
شکل شماره۴- ۸ نقشه انطباق فروچاله ها بر محل چاه های عمیق.۶۲
شکل شماره۴- 9 نقشه هم تراز سطح آب زیرزمینی در سال ۱۳۸۰۶۴
شکل شماره ۴-۱۰ نقشه هم تراز سطح آب زیرزمینی در سال ۱۳۹۰.۶۵
شکل شماره۴- ۱۱ نقشه ترکیب خطوط تراز سال های ۱۳۸۰ و ۱۳۹۰.۶۶
شکل شماره۴-۱۲ نمایی از نحوه شکل گیری فروچاله ریزشی۷۷
شکل شماره۴-۱۳ نمایی از فروچاله مدفون.۷۸
شکل۵- ۱ نمایی از عملیات ترمیم فروچاله۸۴
فصل اول
کلیات طرح تحقیق
مقدمه
لندفرمهایی که با انحلال سنگهایی مثل سنگ آهک، دولومیت، مرمر، ژیپس، و نمک ایجاد میشوند به عنوان کارست شناخته میشوند. اشکال کارستی چشماندازهایی شامل فروچالهها، غارها، چشمههای بزرگ، درههای خشک هستند که با انحلال سنگ بستر به وجود میآیند. این مناطق غنی از آب ، سنگ آهک، کانیها، نفت، و گاز طبیعی هستند. بیشتر مناطق کارستی چشماندازهای زیبایی دارند که مناطق شهری در این سایتها گسترش یافته است. این مناطق زهکشی سطحی ضعیفی دارند و ریزشهای ناگهانی و اشکال فرونشینی در این مناطق اغلب دیده میشود. حدود ۲۵% از سطح زمین را مناطق کارستی تشکیل میدهد که البته مناطق کارستی در سطح زمین توزیع ناهمگونی دارند[۱]
اصطلاح دولین[۱] از واژه اسلووانیایی[۲] دولینا[۳] گرفته شده که یک لندفرم معکوس است، در کارستهای آهکی اسلووانی درههای غیرواقعی به صورت چالههای بسته در آنجا وجود دارد که همان دولینا میباشند.این اصطلاح اولین بار در نوشتههای سیویچ[۴] (۱۸۹۳)به علم وارد شد و در حال حاضر در میان ژئومورفولوژیستهای جهان پذیرفته شده است. اصطلاح سینکهول[۵] از فرایندهای انحلالی گرفته شده است. چالابی در سطح زمین که به صورت بسته میباشد(مانع از دریاچه شدن) ،رسوبات این چالهها به وسیله آب شسته شده و در زمین فرو میروند، درنتیجه سطح زمین به صورت ناگهانی نشست می کند و فروریزش اتفاق میافتد[۲]
فروچالهها که به آبفروچالهها نیز موسوم هستند و در بعضی موارد، دولین هم نامیده میشوند، در نتیجه فعالیتهای شیمیایی آب تشکیل میشود. در سنگهای آهکی، در محلهایی که دویا بیشتر از دو گسل وجود دارد بیشترین امکان برای کارستی شدن و ایجاد فروچالهها فراهم میگردد. به همین دلیل فروچالهها در زونهای گسله فراوان هستند.این پدیده کارستی از ریزش سقف غارها نیز نتیجه میشود که ناشی از دست دادن مقاومت سقف غار در اثر اعمال بار حاصل از وزن مواد بالایی و بالاخره جریان یافتن آب به درون آنهاست. تعداد فروچالهها باتوجه به شرایط توپوگرافی، زمینشناسی و نیز میزان کارستی شدن متغیر است. برای مثال اگر دشتها را با نواحی تپه ماهوری مقایسه کنیم، خواهیم دید که تعداد آنها در دشتها زیاد است ولی ابعاد کوچک دارند؛ در حالی که در نواحی تپه ماهوری تعدادشان کم بوده و ابعاد بزرگتری دارند معمولا در شیبهای تند فروچاله مشاهده نمی شود و اگرهم موجود باشد، نتیجه فروریختن سقف غار است. فروچالهها به اشکال گوناگون از جمله قیفی شکل، به صورت چاه عمودی و نیز گودیهای دراز دیده میشوند. عمق آنها ممکن است زیاد باشد و به چند صدمتر برسد. کف فروچالهها اغلب با یک لایه ضخیم خاکی- گلی پوشیده شده است وبندرت فاقد پوشش است. کف آنها از رسهای ماسهای پوشیده شده است، در مواقع خالی بودن ازآب به عنوان زمین کشاورزی میتوانند مورد استفاده قرار بگیرند[۳].
آگاهی از نقش و جایگاه مناطق نمونه گردشگری در توسعه پایدار استان مازندران
۳) نوری و همکاران، (۱۳۹۱) در تحقیق با عنوان “اولویت بندی قطب های گردشگری استان کرمانشاه براساس پتانسیل مناطق نمونه گردشگری با بهره گرفتن از روش تصمیم گیری چند معیاره تاپسیس” به این نتیجه رسیدهاند که داشتن تعداد بالای مناطق نمونه ی گردشگری، نمی تواند نشان از توسعهی گردشگری یک منطقه باشد، بلکه وجود دیگر شاخصهای گردشگری نیز در توسعه ی این قطبها سهم عمدهای دارند؛ به طوری که قطب گردشگری اورامانات با ۱۵ منطقه ی نمونه ی گردشگری در رتبه ی دوم و سایر قطبهای گردشگری در رتبههای بعدی قرار دارند. رتبه بندی صورت گرفته نشان میدهد که مناطق نمونه ی گردشگری قطب کرمانشاه برای واگذاری به سرمایه گذاران، در سطح بسیارخوب ارزیابی شده و سرمایه گذاران در این مناطق توجیه اقتصادی داشته و از میزان ریسک پذیری کمتری برخوردارند. همچنین وضعیت مناطق نمونه ی قطب گردشگری اورامانات در سطح متوسط ارزیابی شده اند و سایر قطبها در سطوح بعدی قرار دارند. بر این اساس در حال حاضر در استان کرمانشاه باید مناطقی که از نزدیکی نسبی کمتری به وضعیت ایده آل برخوردارند را تقویت و مناطقی که رتبهی بالاتری دارند را برای واگذاری به سرمایه گذاران آماده کرد؛ چون واگذاری مناطق با رتبه ی پایین به سرمایه گذار و سرمایه گذاری توسط سرمایه گذاران در داخل این مناطق، توجیه اقتصادی نداشته و باعث اتلاف منابع و عدم تحقق اهداف خواهد شد. از سوی دیگر برنامهریزان گردشگری استان با به کارگیری روشهای کمی، همچون روشهای تصمیمگیری چندشاخصه در تصمیم گیریهای مدیریتی، میتوانند قابلیت اطمینان تصمیم گیری را افزایش دهند.
۴) حاجی نژاد وهمکاران (۱۳۹۱)در مقالهای با عنوان ” تدوین برنامه استراتژیک توسعه گردشگری در مناطق نمونه گردشگری روستایی مطالعه موردی: روستای نمونه گردشگری هجیج در شهرستان پاوه” به این نتیجه رسیدهاند که روستای هجیج از جاذبه های متنوع به همراه فرهنگ غنی و سنتی و قدمت تاریخی آن نشان دهنده توانایی بالای روستا برای تبدیل به یک منطقه نمونه گردشگری واقعی است. بنابراین تدوین برنامه هدفمند برای توسعه گردشگری روستایی در این منطقه احساس میشود و توسعه گردشگری روستایی نیازمند ارائه سیاستهای مناسب در جهت رفع محدودیتها و استفاده از مزیت نسبی میداند.بنابراین با توجه به ارزیابی عوامل داخلی و خارجی در منطقه نمونه گردشگری (s4) با امتیاز وزنی ۳۷۵/۰(وجود معماری منحصر به فرد پلکانی) به عنوان اولین نقطه قوت، (s1)با امتیاز وزنی ۳۲۵/۰(غنای جاذبه های اکوتوریسمی)به عنوان دومین قوت و (s3)با امتیاز وزنی ۲۰۸/۰(انتخاب به عنوان روستای هدف گردشگری)به عنوان قوت های برتر در روستا ارزیابی شده است.محیط درونی ۱۲۵/۴و محیط بیرونی ۶۱۴/۴در توسعه گردشگری منطقه موثر و در یک سطح ارزیابی شده است. همچنین در این روستا ، راهبردهای حداقل – حداکثر و سپس حداکثر – حداکثر قرار گرفته است و بقیه راهبردها در الویت های بعدی قرار گرفته اند بنابراین در مرحله اول باید راهبردهای wo، همچون:۱-توسعه و بهبود تورهای سیاحتی و توریستی برای جذب گردشگران به روستا، ۲- تبلیغات و شناساندن جاذبه های گردشگری روستا و ۳- توسعه زیر ساختها و ترمیم و بهسازی راه های دسترسیی به جاذبهها گردشگری (همچون آب، برق، راه، هتل، متل، کمپینگ و. به مرحله اجرا گذاشته و سپس ، راهبردهای حداکثر-حداکثرسازی soبه مرحله اجرا گذاشته شود.
۵)فرجی سبکبار و همکاران، (۱۳۹۰) در مقالهای تحت عنوان ” بررسی قابلیت های googel maps API در بازاریابی گردشگری و برنامهریزی سفر ( مطالعه موردی: مناطق نمونه گردشگری حوزه رویان)” به این نتیجه رسیدهاند که خدمات مکان مبنا به ویژه فن آوری googel maps API با قابلیت های جستجو، مسیریابی و اطلاع رسانی میتواند مزایای بسیار زیادی برای مدیریت بازاریابی در برنامهریزی سفر مطلوب ارائه نماید. اطلاع رسانی در مورد جاذبه های گردشگری (تاریخی، باستان شناسی، طبیعی، فرهنگی، صنایع دستی و غیره )، اطلاعات جغرافیایی( نقشه ها، راه های دسترسی، آب و هوا، مورفولوژی منطقه، عکس های هوایی و تصاویر ماهوارهای )، ویزای الکتونیکی، فراهم آوردن امکان خرید و رزرواسیون ، کمک به توسعه اقتصادی مناطق کمتر توسعه یافته، فروش صنایع دستی و استقرار منابع در آن تفریحی و گردشگری از جمله مزایای googel maps API محسوب میشوند. با توجه به گسترش دست یابی به شبکه جهانی اینترنت دسترسی داشته باشد میتواند با بهره گرفتن از این سیستم، برنامه سفر خود را تنظیم و از هزینه های آن مطلع گردد. در چنین موقعیتی معمولا سیستم های راهنمای محصولات و خدمات، اطلاعات مورد نیاز مصرف کنندگان را فراهم کرده و فرایند تصمیم گیری آنان در انتخاب مقصد، اسکان و غیره تسهیل مینمایند.
۶) فیروزی و همکاران، (۱۳۹۰) در مقالهای با عنوان ” ارزیابی توان اکولوژیک منطقه نمونه گردشگری سد شهید عباسپور با تاکید بر توسعه پایدار گردشگری ” به این نتیجه رسیده اند که – با توجه به اینکه قسمت اعظم منطقه دارای شیب بیش از ۷۳/۴۲ درصد است بنابراین نتیجه میگیریم که اجرای کاربری تفرج متمرکز، صرف هزینههای
سنگین اقتصادی را به دنبال خواهد داشت و مقرون به صرفه نیست.- با توجه به شیبهای زیاد و سنگ و خاک نامناسب در منطقه، این نتیجه حاصل میگردد که تفرج گسترده بهترین نوع کاربری توریستی در این منطقه میباشد.
– به طور کلی عدم وجود محور یا محورهای مناسب جهت عبور و مرور، دوری و پرت واقع شدن این جزیره برای گردشگران، وجود شیبهای تند در مسیر، موجب میگردد که جزیره فاقد توان و استعداد ذاتی لازم جهت اجرای فعالیتهای تفرجی باشد. با توجه به شرایط فیزیکی و بیولوژیکی اصلی منطقه و شرایط موجود، که خاک منطقه تغییر پیدا کرده، پوشش گیاهی به صورت مصنوعی کاشت شده و ایجاد و احداث ویلاها و خدمات با هموارسازی محیط و کاهش شیبها صورت گرفته که هزینه زیادی به دنبال داشته است، این جزیره به صورت مصنوعی و نه بکر و طبیعی برای توریسم گسترده با ۹۸/۶۷ درصد و توریسم متمرکز با ۱/۲۱درصد قابل بهره برداری است و چنانچه حفاظت و کنترل منطقه به صورت اصولی و با مدیریت صحیح اعمال نشود، تخریب منطقه در آینده نزدیک، دور از انتظار نخواهد بود.۷) زیویار، (۱۳۹۰) در مقالهای با عنوان” برنامهریزی راهبردی توسعه گردشگری منطقه نمونه گردشگری علیصدر با بهره گرفتن از swot” به این نتیجه رسید که منطقه نمونه گردشگری علیصدر به سبب حساسیت بالای زیست محیطی خود و در عین داشتن قابلیت های فراوان برای توسعه به ویژه در بخش گردشگری، نیازمند توجه ویژه به مسئله ظرفیت های توسعه است و ایجاد فرصت های اشتغال منتج از توسعه گردشگری در صورت توزیع عادلانه عواید حاصل از آن بعنوان عاملی مهم مطرح بوده که در گرو تعریف مناسب جایگاه نهادهای تصمیمگیر و تصمیمساز در منطقه و مشارکت بیشتر اهالی بومی در فرایند توسعه است و عدم همخوانی کمیت و کیفیت خدمات ارائه شونده به گردشگران با هزینه های آن از دیگر عوامل ضعف منطقه بوده و نیازمند برنامهریزی و ساماندهی است.توسعه پایدار گردشگری در منطقه علیصدر اتخاذ راهبردهایی چون استفاده از پتانسیل های طبیعی محیط برای ارتقاء شرایط زیست محیطی، استفاده حتی الامکان از نیروهای محلی برای اشتغال در فرصت های ایجاد شونده در فرایند توسعه و بهره برداری، تحلیل میزان کشش اراضی و آستانه های محیطی جهت توسعه، تقویت حس اجتماعی و مشارکت جمعی و سازماندهی تولید محلی همراه است با توسعه گردشگری و پرهیز از رهیافت های مبتنی بر مکانیزم بازار ضروری مینماید.
۸) رکن الدین افتخاری و همکاران، (۱۳۹۰) درمقالهای با عنوان ” نقش مناطق نمونه گردشگری در توسعه مناطق عشایری ( مطالعه موردی: منطقه نمونه گردشگری الوند شهرستان همدان ) “به این نتیجه رسیده اند که تصرف منابع آب عشایر(چشمهها)جهت استفاده در تأسیسات تلهکابین همچنین به دلیل کم توجهی یا بی توجهی ادارات دولتی مرتبط با عشایر مانند منابع طبیعی، سازمان جنگلها و مراتع و اداره امور عشایر و در رأس آنها استانداری همدان به عنوان هماهنگ کننده فعالیت سایر ادارات و نظارت برعملکرد آنها به دلایل مختلف سیاسی، اقتصادی و. باعث شده است که تأسیسات تله کابین بیش از ۵/۷ هکتاری- که ۵ هکتار آن به شیوه غیر کارشناسی از عشایر خریداری شده است که همین امر باعث شده است که در هیچ یک از فعالیتهای تأسیسات تله کابین عشایر حضور و مشارکت نداشته باشند و از منافع حاصل از آن بی بهره باشند. با این شرایط تله کابین میتواند توسعه صنعت گردشگری در این منطقه را بدون در نظر گرفتن حقوق و مشارکت جوامع محلی)عشایر منطقه) و همچنین ملاحظات زیست محیطی تحقق بخشد. به سخن دیگر نوع شیوه نگرش در ساخت و ایجاد مجتمع، همان نگرش دهه ۷۰ میلادی یعنی توسعه به معنای کلاسیک آن میباشد که بدون در نظر گرفتن ملاحظات زیست محیطی، اجتماعی و اقتصادی توسعه مناطق صورت میگیرد. توسعه مجتمع تفریحی توریستی تله کابین گنج نامه نه تنها فرایند تخریب منابع طبیعی را فراهم کرده است، بلکه اقتصاد عشایر و بنیانهای اجتماعی عشایر منطقه مورد مطالعه را با چالشهای جدی رو به رو کرده است که در صورت استمرار این رهیافت، نه تنها توسعه پایدار گردشگری تحقق نخواهد یافت، بلکه با سرمایه گذاری زیادآثار منفی را هم نمی توان به حداقل رساند.
۹) فتوحی و همکاران ، (۱۳۹۰)در مقالهای با عنوان ” ارزیابی توانمندیهای ژئومورفوتوریسمی لندفرمها براساس روش پرالونگ مطالعه موردی؛ منطقه نمونه گردشگری بیستون” به این نتیجه رسیده اند که مناطقی مانند منطقه بیستون به علت بالا بودن عیارهای توریسمی به عنوان مناطق نمونه گردشگری مورد اقبال گردشگران قرار گرفته است و بیشترین بازدید از جاذبههای گردشگری این منطقه بیشتر به علت زیبایی ظاهری، ارزش تاریخی – فرهنگی و به جهت پر کردن اوقات فراغت و تفریح صورت گرفته است و کمتر از لحاظ ژئوتوریسمی به این مسئله نگاه شده است بر اساس این محاسبات کوه بیستون با ۸۱/۰دارای بیشترین ارزش بهره برداری است که به دلیل
مطلب دیگر :
پایان نامه درباره روان درمانی سالمندان
موقعیت استراتژیکی، وجود آثار تاریخی و فرهنگی کوه بیستون و وجود امکانات نسبی گردشگری در منطقه است که دارای بیشترین ارزش بهره وری میباشد، و جهت انجام فعالیتهای گردشگری چون کوهنوردی، دامنه نوردی، کایت سواری و تیغه نوردی، ایجاد تورهای علمی و توسعه امکاناتی همچون تله کابین و ورزشهای کوهستانی مناسب است که باید برنامهریزیهای اساسی در زمینه توسعه و گسترش آنها صورت پذیرد. لندفرم رودخانه با میانگین۳/۰دارای کمترین ارزش بهره وری است لندفرمهای دیگر دارای ارزش بهره وری متوسط میباشد.با توجه به پتانسیلهای بالایی که در این لندفرمها وجود دارد عدم وجود برنامهریزی منسجم، نبودن امکانات زیربنایی و رفاهی، کمبود تبلیغات در سطح ملی و بین المللی، عدم توجه به سودآوری گردشگری از جمله مسایلی هستند که باعث کند شدن توسعه گردشگری پایدار در این منطقه شده است.
۱۰) کاویانی، نوری کرمانی(۱۳۹۰) در مقالهای با عنوان “نقش برنامهریزی در توسعه پایدار روستاهای منطقه نمونه ی گردشگری پارک جنگلی دالخانی” به این نتیجه رسیدهاند که ارتباط بین برنامهریزی گردشگری و توسعه پایدار وجود دارد. از نظر جامعه محلی و مدیران و مسئولین محلی، ارتباط معناداری بین برنامهریزی توسعه گردشگری کارآمد و تحولات اقتصادی – اجتماعی و کالبدی منطقه مورد مطالعه وجود دارد که از نظر گردشگران این ارتباط بیشتر بین ابعاد کالبدی و زیست محیطی با برنامهریزی میباشد. دلیل این امر را میتوان در تاکید خاص جامعه گردشگران بر محیطی پاک و سالم برای گذراندن اوقات فراغت دانست و توسعه گردشگری در منطقه مستلزم رفع عوامل باز دارنده و تقویت عوامل جذب گردشگر میباشد عواملی مانندعدم معرفی صحیح منطقه و در نتیجه عدم شناخت کافی گردشگران از منطقه به واسطه ضعف در تبلیغات مناسب، کمبود تسهیلات و تاسیسات گردشگری ، عدم رضایت گردشگران از تاسیسات ابتدایی وکاهش امنیت اجتماعی و آسیب رسانی به مناظر زیبای روستایی، الگو برداری نامناسب روستائیان از گردشگران و میباشد. رفع این عوامل بازدارنده در توسعه گردشگری مستلزم شناخت کافی از منطقه و تدوین یک برنامه جامع و کارآمد میباشد به گونهای که نه تنها منجر به افزایش جذب گردشگر و مدت اقامت آنها شود بلکه به کاهش اثرات منفی ناشی از گردشگری و دستیابی به توسعه پایدار گردشگری در منطقه گردد.۱۱)بدری و یاری حصار(۱۳۸۸) در مقالهای با عنوان ” انتخاب مناطق نمونه گردشگری با بهره گرفتن از روش AHPنمونه موردی: استان کهگیلویه و بویراحمد ” به این نتیجه رسیده اند که فرایند انتخاب منطقه برتر، مستلزم اتخاذ رویکردی نظام مند و همه جانبه نگر است که همه ابعاد – شامل معیارها و میزان ضرایب اهمیت آنها – در نظر گرفته شده باشد فرایند امتیاز دهی نهایی به این شکل است که ابتدا مجموع امتیازهر منطقه نسبت به هر کدام از معیارها به شکل یک ماتریس فهرست میشود؛ آنگاه امتیاز هر منطقه در هر کدام از معیارها در ضریب اهمیت آن معیار ضرب شده و سپس امتیازات با هم جمع میشوند. هر چه امتیاز منطقهای بیشتر باشد، دارای ضریب اهمیت بیشتری بوده، در اولویت بالاتری قرار میگیرد. بر این اساس، مناطق چشمه بلقیس، کوه گل و دریاچه سد کوثر با کسب بیشترین امتیاز، به عنوان مناطق برتر برای تهیه طرح مناطق نمونه گردشگری انتخاب میشوند.
بی شک، با توجه به نتایج به دست آمده و مجموع عوامل مؤثر مورد بررسی در انتخاب منطقههای برتر، هرگونه برنامهریزی و سرمایه گذاری در آ ن ها، از بازدهی بیشتر و مناسبتری نسبت به سایر مکانها برخوردار خواهد بود. استفاده از روشهای مکان یابی چند معیاری، همچون روش AHP در امر ، برنامهریزیها فرایندهای فرساینده را کاهش داده، با توجه به مجموعه خصوصیات این روش ها، از جمله به کارگیری معیارهای کمی و کیفی، ارزش گذاری معیارها و سایر ویژگی ها، امکان انتخاب مناطق مورد نظر را بر اساس واقعیتهای مکانی -فضایی فراهم می کند.
۱۲) توکلی و همکاران، (۱۳۸۸) در مقالهای با عنوان ” تاثیر مناطق نمونه گردشگری در محرومیت زدایی از دیدگاه اجتماعات محلی (مطالعه موردی: منطقه اورامان تخت کردستان ) ” به این نتیجه رسیده اند که ظرفیت تحمل پذیری منطقه در بخش گردشگری بسیار بالاست و فاصله زیادی با میزان بهره گیری در شرایط فعلی دارد؛ با (CPM) ” روش مسیر بحرانی” غلبه درفعالیتهایی است، که به رشد و توسعه فرهنگی منجرمیگردد و در عین حال، مؤید ضعف در اقدامات اقتصادی محرومیت زدایی است؛به طور کلی، مؤلفههای مشهود و تأثیرگذار بر محرومیت زدایی در منطقه بر پایداری اقدامات تأکید ندارد، همانند افزایش مشارکت بخش خصوصی، تقویت پیوندهای اقتصادی در رشد منابع درآمدی؛ زنجیره های پسین و پیشین بخش گردشگری بر اساس پایداری در حیطه تغییرات کارکردی، قویتر از حیطه فعالیت هاست و در عین حال، در حیطه مشارکت ضعیفتر از تغییرات اجتماعی است، که این موضوع به پایداری منجرخواهد شد؛جهت گیری نهادها و منابع بر عناصر محیطی و عمومی استوار است، که در نهایت به گردشگری محلی و منطقهای منجر میگردد و در عین حال، کمتر میتواند به رشد گردشگری ملی و منطقهای بیانجامد.
1-7 روش پژوهش
این پژوهش بنا به ماهیت، موضوع و اهدافی که برای آن پیش بینی شده است از نوع توصیفی – تحلیلی و در زمره تحقیقات کاربردی است. از آنجائیکه در این پژوهش از ابزار پرسشنامه و مصاحبه برای گردآوری اطلاعات مورد نیاز استفاده خواهد شد، بنابراین از زاویه دیگر میتوان این پژوهش را یک تحقیق پیمایشی (میدانی) (survey research) نیز قلمداد کرد.
1-7-1 محدوده ومقطع زمانی تحقیق
محدوده مورد مطالعه مناطق نمونه گردشگری در استان مازندران میباشد. این استان با مساحت حدود ۲۳۸ هزار کیلومتر مربع به لحاظ مساحت خاکی هیجدهمین استان کشور میباشد. (معاون برنامهریزی و اشتغال مازندران ، ۳،۱۳۹۱)همچنین قرار گرفتن در شمال کلانشهر تهران(پایتخت ایران)با فاصلهای ۲۵۰ کیلومتری با مرکز استان از موقعیت جغرافیایی استراتژیکی برخوردار است.(ویکیپدیا، دانشنامه ی آزاد)
1-7-2 روش تجزیه و تحلیل اطلاعات
پس از جمع آوری اطلاعات میدانی که با بهره گرفتن از ابزار پرسشنامه تکمیل خواهد شد، با بهره گرفتن از نرم افزارSPSS و آزمون های آماری کای اسکویر(x2)، T تک دامنه ایی، Binomial Test و Feridman اقدام به تحلیل روابط بین متغییرهای تحقیق خواهد شد. همچنین برای نمایش نتایج داده های تحلیلی و توصیفی از انواع نمودارها، دیاگرامها، نقشه ها، منحنیها و. نیز استفاده خواهد شد.
1-8 متغیرهای تحقیق
۱-۸-۱متغیر وابسته
– نقش و جایگاه مناطق نمونه گردشگری در توسعه پایدار استان مازندران
1-8-2 متغیرهای مستقل
– سطح توسعه زیرساختهای حمل ونقل
– کمبود امکانات رفاهی ( هتلها و اماکن اقامتی )، بهداشتی در مناطق نمونه گردشگری
– عدم تبلیغات مناسب در معرفی مناطق نمونه گردشگری
– پایین بودن سطح آگاهی جامعه در مورد مناطق نمونه گردشگری و جاذبههای گردشگری در توسعه پایدار
– مشکلات قانونی و ضعف قوانین و مقررات حمایتی از بخش خصوصی در مناطق نمونه گردشگری
– نیاز به تغییر نگرش مدیران، سیاستگذاران و مردم به مقوله گردشگر و مناطق گردشگری و پذیرش آن به عنوان یک اصل مهم اقتصادی
– کمبود نیروهای متخصص
– فقدان یک برنامه جامع و استراتژیک و همچنین مشخص نبودن هدفها و سیاستها در قالب یک برنامه اجرایی
– شناخت تنگناها و موانع توسعه پایدار در مناطق نمونه گردشگری مازندران
-ارائه راهکارهای مناسب برای توسعه پایدار در مناطق نمونه گردشگری مازندران
ارزیابی میزان تحققپذیری مولفه های شهر خلّاق
۲-۱۲-۱- سابقه مطالعات شهرهای خلّاق در جهان. ۵۵
۲-۱۲-۲- سابقه مطالعات شهرهای خلّاق در ایران ۵۶
۲-۱۳- جمعبندی. ۵۷
فصل سوّم (مواد و روش ها) ۶۰
۳-۱- مقدمه ۶۱
۳-۲- روششناسی پژوهش ۶۲
۳-۲-۱- جامعه آماری و محدوده پژوهش ۶۲
۳-۲-۲- روش های گردآوری اطلاعات ۶۲
۳-۲-۲-۱- مطالعات کتابخانهای و اسنادی: ۶۳
۳-۲-۲-۲- مطالعات میدانی(پرسشنامهای): ۶۴
۳-۲-۳- شاخصهای مورد مطالعه : ۶۴
۳-۳- روشها و متدهای رایج در رتبه بندی عوامل. ۶۵
۳-۳-۱- مدلها ۶۶
۳-۳-۱-۱- مدلهای تصویری. ۶۷
۳-۳-۱-۲- مدلهای قیاسی. ۶۷
۳-۳-۱-۳- مدلهای ریاضی یا مدلهای نمادی. ۶۷
۳-۳-۱-۴- مدلهای ارزیابی چند معیاری. ۶۷
۳-۳-۱-۵- مدلهای پیش بینی کننده ۶۸
۳-۳-۱-۶- روشهای تصمیم گیری چند معیاره ۶۸
۳-۳-۲- مدلهای تصمیم گیری چندمعیاره ۶۹
۳-۳-۲-۱- مدل تاپسیس ۶۹
۳-۴- رگرسیون. ۷۳
۳-۴-۱- رگرسیون خطی ساده ۷۴
۳-۴-۲- رگرسیون چند متغیره ۷۴
۳-۵- آشنایی با خصیصهها و ویژگیهای طبیعی شهر بناب ۷۷
۳-۵-۱- موقعیت جغرافیایی شهر بناب ۷۷
۳-۵-۲- ژئومورفولوژی شهرستان بناب ۷۷۸
۳-۵-۳- شیب ۷۹
۳-۶- ویژگیهایی اقلیمی. ۸۰
۳-۶-۱- آب و هوا ۸۰
۳-۶-۲- دما(درجه حرارت) ۸۱
۳-۶-۳- روزهای یخبندان. ۸۲
۳-۶-۴- بارندگی. ۸۲
۳-۶-۵- باد ۸۲
۳-۷- خاک شناسی. ۸۳
۳-۸- منابع آب ۸۳
۳-۸-۱- آبهای سطحی. ۸۳
۳-۸-۲- آبهای زیر زمینی. ۸۳
۳-۹- جغرافیای انسانی شهر بناب ۸۴
۳-۹-۱- وجه تسمیه شهر بناب ۸۴
۳-۹-۲- تعداد جمعیت ۸۴
۳-۹-۳- ساختار سنی و جنسی جمعیت ۸۵
۳-۹-۴- بُعد خانوار. ۸۶
۳-۹-۵- مهاجرت ۸۶
۳-۱۰- تحصیلات ۸۸
۳-۱۱- خصیصههای اقتصادی شهر بناب ۸۹
۳-۱۱-۱- وضعیت فعالیت در شهر بناب ۸۹
۳-۱۱-۲- اشتغال. ۹۰
۳-۱۱-۳- صنعت شهر بناب ۹۱
۳-۱۱-۴- معادن شهر بناب ۹۱
۳-۱۲- جمعبندی. ۹۲
فصل چهارم (ارزیابی میزان تحققپذیری مولفههای شهر خلّاق) ۹۳
۴-۱- مقدمه ۹۴
۴-۲- روش شناسی تحقیق. ۹۵
۴-۳- یافته های توصیفی پژوهش ۹۷
۴-۳-۱- جنس ۹۷
۴-۳-۲- سن. ۹۷
۴-۳-۳- وضعیت تحصیلات ۹۸
۴-۳-۴- وضعیت شغلی. ۹۹
۴-۳-۴-۱- افراد شاغل. ۹۹
۴-۳-۴-۲- افراد غیر شاغل. ۹۹
۴-۴- بررسی میزان تحققپذیری مولفههای شهر خلّاق در شهر بناب ۱۰۰
۴-۴-۱- بررسی معیارهای شهر خلّاق در محلات شهر بناب ۱۰۱
۴-۴- ۲- رتبه بندی محلات شهر بناب به لحاظ میزان خلّاقیت از طریق مدل تاپسیس ۱۰۵
۴-۴-۲-۱- رتبه بندی محلات شهر بناب از نظر شاخص سرمایه انسانی. ۱۰۵
۴-۴-۲-۲- رتبه بندی محلات شهر بناب از نظر شاخص نوآوری. ۱۰۷
۴-۴-۲-۳- رتبه بندی محلات شهر بناب از نظر شاخص سرمایه اجتماعی. ۱۰۹
۴-۴-۲-۴- رتبه بندی محلات شهر بناب از نظر شاخص کیفیت زندگی. ۱۱۱
۴-۵- بررسی میزان تأثیرگذاری هریک از مؤلفه های شهر خلّاق در تحقق شهر خلّاق در سطح محلات شهر بناب ۱۱۵
۴-۵-۱- تحلیل رگرسیون. ۱۱۵
۴-۵-۲- تحلیلی آماری بر شاخصهای خلّاقیت شهر بناب(براساس یافته های پرسشنامه) ۱۱۷
۴-۶- آزمون فرضیات ۱۱۹
۴-۶-۱- فرضیه اول: «به نظر میرسد محلات شهر بناب از نظر مولفههای شهر خلّاق پتانسیل شهر خلّاق را دارند». ۱۱۹
۴-۶-۲- فرضیه دوم: « به نظر میرسد میزان تأثیرگذاری هریک از مؤلفه های شهر خلّاق در تحقق شهر خلّاق در سطح محلات شهر بناب متفاوت است». ۱۲۲
۴-۷- جمعبندی. ۱۲۵
فصل پنجم (جمعبندی و نتیجه گیری و ارائه پیشنهادات) ۱۲۷
۵-۱- مقدمه ۱۲۸
۵-۲- جمعبندی و نتیجه گیری. ۱۲۸
۵-۳- ارائه پیشنهادات ۱۳۷
منابع و مآخذ ۱۳۹
الف) منابع فارسی. ۱۳۹
ب) منابع لاتین. ۱۴۲
پیوست (پرسشنامه نظر سنجی از شهروندان بناب) ۱۴۵
فهرست نمودارها
عنوان صفحه
نمودار۲-۱: بسترهای اجتماعی شهر خلّاق. ۳۵
نمودار۲-۲: چشمانداز شهر خلّاق. ۵۰
نمودار ۳- ۱: وضعیت گروه های سنی جمعیت مرد شهر بناب در سال۱۳۹۰. ۸۵
نمودار۳-۲: وضعیت گروه های سنی جمعیت زن شهر بناب در سال ۱۳۹۰. ۸۵
نمودار۳-۳: مقایسه محل تولد افراد مهاجران شهر بناب ۸۷
نمودار۳-۴: سهم جمعیت باسواد و بی سواد شهرستان بناب ۸۸
نمودار۳-۵: توزیع نسبی برآورد شاغلان ۱۰ ساله و بیشتر شهرستان برحسب بخش های فعالیت ۹۰
نمودار ۳- ۶: توزیع نسبی برآورد شاغلان ۱۰ ساله و بیشتر نقاط شهری برحسب بخشهای فعالیت ۹۱
نمودار ۴-۱: فراوانی و درصد جنسیت پاسخ دهندگان. ۹۷
نمودار۴-۲: فراوانی و درصد سن پاسخ دهندگان. ۹۸
نمودار۴-۳: فراوانی و درصد تحصیلات پاسخ دهندگان. ۹۸
نمودار ۴-۴: توزیع فراوانی شاغلان به درصد ۹۹
نمودار ۴-۵: توزیع فراوانی افراد غیر شاغل به درصد ۱۰۰
فهرست اشکال
عنوان صفحه
شکل۲-۱: داراییهای شهر خلّاق. ۳۱
شکل۲-۲: مقایسه ویژگیهای طبقه خلّاق و شهر خلّاق. ۳۴
شکل ۲-۳: مدل مفهومی تحقق محلات خلاق در شهر خلاق. ۵۹
شکل ۳-۱: انواع مدلهای چندشاخصه ۶۹
شکل۴-۱: میزان برخورداری از مراکز آموزشی در سطح محلات شهر بناب ۱۰۴
شکل۴-۲: اثرات هر یک از مؤلفه های شهر خلّاق در تحقق شهر خلّاق در محلات شهر بناب ۱۱۹
شکل۴-۳: اثرات هر یک از مؤلفه های شهر خلّاق در تحقق شهر خلّاق در محلات شهر بناب ۱۲۳
فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول۱-۱: شاخصهای شهر خلّاق. ۱۵
جدول۱- ۲: مساحت و جمعیت محلات شهر بناب بر اساس محلهبندی طرح تفصیلی سال ۹۰- ۱۳۸۲. ۱۶
جدول۲-۱: شاخصهای خلّاقیت اروپایی. ۲۸
جدول۲-۲: شاخصها و زمینه های خلّاقیت در شهرها از دید فلوریدا ۲۸
جدول۲-۳ : مقایسه ویژگیهای چشمانداز شهر خلّاق و چشمانداز منفعتطلبانه ۴۹
جدول۲-۴: فهرست شهرهای خلّاق یونسکو. ۵۶
جدول۳-۱: مساحت و جمعیت محلات شهر بناب براساس محلهبندی طرح تفصیلی سال ۹۰- ۱۳۸۲. ۶۳
جدول۳-۲: شاخصهای به کار گرفته شده در تحقیق. ۶۵
جدول۳- ۳: جمعیت شهر بناب به تفکیک جنس(تعداد- درصد) ۸۴
جدول۳-۴: رشد جمعیت شهر بناب در فاصله سرشماری ۱۳۳۵- ۱۳۹۰. ۸۴
جدول۳- ۵: وضعیت خانوارهای شهر بناب در مقایسه با کل شهرستان. ۸۶
جدول۳- ۶: مهاجران وارد شده طی۱۰سال گذشته برحسب آخرین محل اقامت به تفکیک جنس، شهربناب ۸۷
جدول۳-۷: درصد باسوادی و بیسوادان شهرستان بناب ۸۸
جدول۳-۸: دانش آموختگان دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی برحسب جنس، سن و آخرین مدرک تحصیلی- بناب ۸۹
جدول ۳-۹: توزیع نسبی بر آورد شاغلان ۱۰ ساله و بیشتر بر حسب بخشهای کشاورزی، صنعت و خدمات شهر بناب در مقایسه با شهرستان به تفکیک جنس ۸۹
جدول۴-۱: تحولات جمعیتی شهر بناب از سالهای(۶۵-۱۳۹۰) ۱۰۱
جدول۴-۲: مساحت و جمعیت محلات شهر بناب بر اساس محلهبندی طرح تفصیلی سال ۹۰- ۱۳۸۲. ۱۰۲
جدول۴-۳: میزان تاپسیس و جایگاه هریک از محلات شهر بناب از نظر شاخص سرمایه انسانی. ۱۰۶
جدول۴-۴: میزان تاپسیس و جایگاه هریک از محلات شهر بناب از نظر شاخص نوآوری. ۱۰۸
جدول۴-۵: میزان تاپسیس و جایگاه هریک از محلات شهر بناب از نظر شاخص سرمایه اجتماعی. ۱۱۰
جدول۴-۶: میزان تاپسیس و جایگاه هریک از محلات شهر بناب از نظر شاخص کیفیت زندگی. ۱۱۲
جدول ۴-۷: رتبه بندی نهایی محلات شهر بناب به لحاظ میزان خلّاقیت با بهره گرفتن از مدل تاپسیس ۱۱۴
جدول۴-۸ : آمارههای تحلیل رگرسیون معیارهای شهر خلّاق و تحقق شهر خلّاق محلات بناب ۱۱۶
جدول۴-۹: تحلیل واریانس و رگرسیون مؤلفه های شهر خلّاق و تحقق شهر خلّاق. ۱۱۶
جدول ۴-۱۰: شاخصهای شهر خلاق( تحلیل پرسشنامه) ۱۱۷
جدول۴-۱۱: رتبه بندی محلات شهر بناب از نظر سطح خلاقیت ۱۲۲
جدول۴-۱۲ : آمارههای تحلیل رگرسیون معیارهای شهر خلّاق و تحقق شهر خلّاق محلات بناب ۱۲۳
جدول۴-۱۳: تحلیل واریانس و رگرسیون مؤلفه های شهر خلّاق و تحقق شهر خلّاق. ۱۲۳
فهرست نقشهها
عنوان صفحه
نقشه ۳-۱: موقعیت شهرستان بناب درتقسیمات سیاسی استان. ۷۷
نقشه ۳-۲: موقعیت استان آذربایجان شرقی و شهرستان بناب درتقسیمات سیاسی کشور. ۷۸
نقشه۳-۳: نمایش ارتفاعات و پستی بلندی شهرستان بناب ۸۰
نقشه۳-۴: اقلیم شهرستان در پهنههای اقلیمی استان آذربایجانشرقی. ۸۱
نقشه۳-۵: پهنه اقلیمی شهرستان بناب ۸۱
نقشه۴-۱: وضعیت هریک از محلات مورد مطالعه از لحاظ برخوداری از شاخصهای توسعه انسانی با توجه به میزان تاپسیس ۱۰۷
نقشه۴- ۲: وضعیت هریک از محلات مورد مطالعه از لحاظ برخوداری از شاخصهای نوآوری با توجه به میزان تاپسیس ۱۰۹
نقشه ۴-۳: وضعیت هریک از محلات مورد مطالعه از لحاظ برخوداری از شاخصهای سرمایه اجتماعی با توجه به میزان تاپسیس ۱۱۱
نقشه ۴-۴: وضعیت هریک از محلات مورد مطالعه از لحاظ برخوداری از شاخصهای کیفیت زندگی با توجه به میزان تاپسیس ۱۱۳
نقشه ۴-۵: رتبه بندی نهایی محلات شهر بناب به لحاظ میزان خلّاقیت با بهره گرفتن از مدل تاپسیس ۱۱۵
فصل اوّل
(طرح تحقیق)
1-1- مقدمه
به نظر میرسد که امروزه رقابت اصلی در فرایند جهانی شدن بین مراکز شهری میباشد و میان دولتها و ملّتها نیست. اما رقابتی که بین شهرها در عصر جهانی شدن وجود دارد یا خواهد داشت، در جذب افراد متخصص است. اگر در گذشته جذب کارگر ماهر و نیمه ماهر مد نظر بود، اکنون رقابت در جذب کسانی است که در زمینه تکنولوژیکی و اطّلاعات مهارت دارند. شهرها، امروز و در آینده سعی می کنند محیطی را فراهم سازند که متخصصین راغب شوند در آن محیط زندگی کنند و در مقابل تخصص خود را بدون دغدغه در اختیار جامعه قرار دهند(سیف الدینی و همکاران، ۱۳۸۶، ۱۰). سیر تحولات جهانی به ویژه در حوزه اقتصاد توجه حوزههای حاکمیتی و بنگاههای بخش خصوصی را به اقتصادهای دانش بنیان جلب نموده است. در پیشرفت سریع اقتصادهای دانش بنیان، شهرها و مقوله مدیریت شهری نقش کلیدی را به خصوص در دو دهه اخیر ایفا نموده و از همین رو بسیاری از شهرهای دنیا، منافع اجتماعی و اقتصادی حاصل از اقتصاد خلّاق و توسعه آن را به عنوان یک اولویت راهبردی در برنامه ریزی شهری مدنظر قرار دادهاند.
در جهان امروز در شهرهایی که از ساختار مناسب در حوزه اقتصادی و زیرساختهای شهری موردنیاز جهت تامین نیازهای خدماتی مصرف کننده و تولیدکننده و ارتباط گسترده با سایر نقاط جهان برخوردار است، حرکت توسعهای به سمت “شهرهای خلّاق” جهت بهره گیری موثر از ظرفیتها و توانمندیهای موجود امری ضروری است. چراکه این شهرها میتوانند به عنوان موتورهای محرک شکل گیری خلّاقیت، اقتصاد مبتنی بر دانایی، صنایع خلّاق و اقتصاد پویا عمل نموده و در بسترهای تلفیقی فرهنگی و اجتماعی تبلور یابند. این موتورهای محرک سرمایه های انسانی خلّاق را جذب و رشد و توسعه اقتصادی شهر را به دنبال خواهد داشت.
1-2- تعریف مساله و بیان سؤالهای اصلی تحقیق:
در عصر جهانی شده امروز که تعاملات و فرایندهای اقتصادی، اجتماعی و سیاسی به شدت درهم تنیدهاند، توسعه طرحها و برنامه های اقتصاد فرهنگی در شهرهای بزرگ جهان به یکی از ارکان توسعه پایدار شهری تبدیل شده است. شهر به عنوان یک پدیده ماهیتاً فرهنگی و اجتماعی در عین برخورداری از یک کالبد فیزیکی از کالبد محتوایی و فرهنگی نیز برخوردار است. گاهی اوقات شهروندان میتوانند شاهد رشد سریع یک شهر و حرکت به سوی پراکندگی شهری باشند که بسیاری از ویژگیهای اصلی خود را در بین حومههای جدید از دست می دهند به گونهای که هزینه های زندگی افزایش پیدا می کند. در این زمان مدیران شهری اقداماتی نظیر اجرای برنامه های مؤثر کاربری زمین، منطقهبندی و استفاده مجدد از زمینهای رها شده در مرکز شهر، جهت رسیدگی به این مشکلات انجام میدهند.(۲۵ ,Florida, 2004). اما این برنامه ها به طور گسترده منجر به درهم آمیختگی و افزایش تراکم و گسترش عمودی شهرها به ویژه در مراکز شهری میشود و مراکز شهری حس مکانی خود را از دست می دهند( ۱۸۸,۲۰۰۷ ,McCann). هر چند این روند منجر به گسترش مراکز علمی، فناوری، نوآوری و نهایتاً گسترش سرمایه های انسانی خلّاق میگردد، اما تا زمانی که این چنین توسعهای بر مبانی نظری سنتی شکل بگیرد، پیامدهایی چون افزایش بیکاری، افزایش نابرابری فضایی در داخل شهر و بدتر شدن شکاف اجتماعی و اقتصادی را به دنبال دارند(موسوی، ۱۳۹۳، ۲۰).
اولبنبار «دبور» در سال ۱۹۶۷ مبحثی با عنوان «شهر تماشایی یا شهر نمایش» مطرح کرد. نظر او ظهور پیش از موعد ایدههای تلفیق فضای اقتصادی و فرهنگی در مقیاس انسانی بهویژه در موضوعاتی نظیر فضاهای مولد جدید، مجموعههای فرهنگی و به نمایش در آوردن محیطهای بصری که در مادر شهرهای اصلی سراسر جهان بسیارند(۲۰۰۶ ,J. SCOTT). ریچارد فلوریدا[۱] اولین کسی است که بحث شهرهای خلاق را مطرح نمود او اولین کتاب خود را تحت عنوان کریتیو کلس(Creative Class) در سال ۲۰۰۲ میلادی منتشر و پس از آن در سال ۲۰۰۵ میلادی کتاب دیگری را برای تقویت موضوع خود منتشر نمود(رفیعیان، ۱۳۸۹، ۱۲۱).
شهر خلّاق مکانی برای رشد و نمو خلّاقیتها است. شهر خلّاق منزلی برای خلاقیتهای هنری، نوآوریهای علمی و تکنولوژیکی و صدایرسای فرهنگهای رو به رشد است. شهری که همه پتانسیلهای خلّاق خود را جامه عمل میپوشاند و پرچمدار فعالیتهای فرهنگی و توسعهای است. یک شهر خلاق یک شهر پویا از لحاظ یادگیری فرهنگی و بین فرهنگی است. در این شهر، هر شهروند اطمینان خاطر به استفاده از ظرفیتهای علمی، فنی، هنری و فرهنگی خود دارد(ابراهیمی، ۱۳۸۷، ۶۵). عناصر کلیدى که براى به وجود آمدن مناطق و شهرهاى خلاق مطرحاند شامل: شبکهاى از تولید کنندگان منطقهاى، بازار نیروى کار محلى یعنى تکنسینها و کارگران خلّاقى که در یک منطقه استقرار دارند و میتوانند در شکلگیرى توسعه خلّاقیت در شهر و منطقه اثرگذار باشند و رقابت و همکارى بین مجموعهاى از شهرها که بتوانند عنصر خلّاقیت را به منطقه و شهر تزریق کنند. مباحث مطرح درا ین زمینه بیشتر مربوط به مناطق کلانشهرى و شهرهاى بزرگ است و هرچه قدر که از شهرهاى بزرگتر دور میشویم، بحث مربوط به خلّاقیت، بیشتر به عناصر سنتى تا عناصر جدید ارتباط پیدا می کند.اما امروزه عناصر سنتى مانند جواهرآلات با وجود سنتى بودن، میتوانند به عنوان یک صنعت خلّاقیت آفرین تاثیر خود را بر شکلگیرى شهر خلاق بگذارند(MUSTURD, 2001). همچنین از جمله ویژگیهاى عمومى هر شهر خلاق این است که مکانى جذاب براى کار کردن و زندگى شهروندان خود (به خصوص براى نسل جوان)، مکانى جذاب براى گردشگران (صنعت توریسم)، توانمند در شکوفایی بخشهاى مختلف اقتصادى (از راه به کارگیرى فناورى و مدیریت صحیح آن) و همچنین مرکز جذب بنگاه هاى مختلف اقتصادى نوظهور (خوشه ها و مراکز تحقیقاتى به ویژه در زمینه فناوریهاى برتر High-Tech) باشد(ابراهیمی، ۱۳۸۷).
نظریه سرمایه خلاق فلوریدا بیان میدارد افراد خلاق موجب قدرتمند شدن شهر و رشد اقتصادی ناحیهای میشوند و این افراد مکانهایی را برای زندگی ترجیح می دهند که دارای ویژگیهای نظیر خلاقیت و نوآوری، متنوع و تسامح باشد.(۳۴ ,Florida, 2005). بنابراین شهرها برای موفقیت در جهان امروز باید افراد بسیار خلاق را جذب و حفظ کنند. شهر خلاق[۲] از مباحث جدید در حوزه مطالعات شهری توسط جغرافیدانان، اقتصاددانان و جامعهشناسان در رسیدن به جامعه دانا و توسعه دانایی محور مورد تاکید قرار گرفته شده است. در این راستا شهر به عناوین محل شکل گیری خلاقیت دانایی، صنایع خلاق و نوآور و اقتصاد دانایی در یک ترکیبی در نظر گرفته شده است. حال ما برای داشتن شهر خلاق نیازمند بستری مستقیم هستیم تا از طریق آن شهروندان بتوانند شهر خلاق را شکل دهند. فلسفه شهر خلاق آن است که در هر شهری همیشه ظرفیتی بسیار بیشتر از آنچه ما در وهله اول تصور میکنیم وجود دارد. اگر بتوانیم شرایطی فراهم کنیم که مردم بتوانند براساس تخیلات بلند پروازانه فکر، برنامه ریزی و عمل کنند و فرصتهای توسعه به طور مداوم تکامل یابد میتوانیم یه تحقق شهر خلاق نزدیکتر شویم(محمدی، ۱۳۸۹، ۲۱-۱۶).
حرکت به سوی تحقق و ایجاد شهرهای خلّاق راهکار اساسی برای حل این گونه بحرانها میباشد. در این گونه شهرها با تأکید بر نخبگان و متخصصین برنامه ریزی شهری، مدیریت شهری، شهرسازان و سایر علوم مربوطه، شهرها تبدیل به مکان جذاب برای مطالعه، محل کار و حفظ نخبگان شهر میگردد و با بهبود کیفیت دانشگاها و مراکز علمی، کیفیت کار، کیفیت زندگی، سطح تحمل و شیوه زندگی میتوان در این مسیر حرکت کرد.(۹۵ ,Healey, 2004). همچنین با به کارگیری این معیارها، ارتباط مستقیم بین امکانات و معیارهای شهری در جذب سرمایه های انسانی خلّاق و سرمایه های اجتماعی در زمینه اقتصاد شهری به وجود میآید به گونهای که با بهره گرفتن از این سرمایههای انسانی و اجتماعی خلّاق، می توانیم رشد و توسعه شهری را پیش بینی کنیم(۱۱۹ ,Higgins and Morgan, 2000).
سرمایه اجتماعی معلول و گسترش دهنده سه مؤلفهی مهم اعتماد اجتماعی، ارتباطات شبکهای (انسجام اجتماعی) و هنجارها (مشارکت اجتماعی) است که وابستگی و ارتباط متقابل و محکمی با سرمایه فیزیکی، اقتصادی و انسانی دارند و به تسریع توسعه اقتصادی، فرهنگی و اطلاعاتی و رشد و بالندگی جامعه یاری میرساند و موجب ایجاد حس همکاری، همیاری و مشارکت میان اعضای جامعه میشود(موسوی و باقری کشکولی، ۱۳۹۱، ۱۱۲). امروزه استعدادها، انگیزهها، تمایلات، رؤیاها و خلّاقیت» شهروندان بهتدریج جای مزیتهای سنتی شهرها مانند موقعیت مکانی، منابع طبیعی و نزدیکی به بازارها را میگیرد. خلّاقیت افرادی که در شهرها زندگی می کنند یا مدیریت شهری را بر عهده دارند، متضمن موفقیت آن شهر در دنیای آینده است»(شهابیان و رهگذر، ۱۳۹۱، ۶۷). همچنین شهرهای خلاق باعث رونق و شکوفایی شهری میگردد که این خود سطح مناسبات یک شهر را در پیوند با سایر شهرها در مقیاس ملی و فراملی گسترش میدهد. ایده شهر خلّاق مبحثی جدید و مورد توجه در حوزه مطالعات شهری و به ویژه مدیریت شهری بوده است که بر بهتر شدن محیط زندگی و ارتقای کیفیت زندگی به واسطه تفکرات نو شهروندان تأکید دارد.
با توجه به مطالب بالا، شهر بناب یکی از شهرهای استان آذربایجانشرقی و مرکز شهرستان بناب است. این شهر از دیرباز یک موقعیت ممتاز جغرافیائی برخوردار بوده و نیز با قرار گرفتن در نقطۀ تلاقی محورهای اصلی آذربایجانهای شرقی، غربی، کردستان، کرمانشاه، عتبات عالیات و دسترسی به راه های هوائی و ریلی، ضمن این که موقعیت خود را حفظ کرده بلکه بر موقعیتش نیز افزوده شده و همیشه به عنوان یک شهر مطرح در شمالغربی کشور مورد توجه قرار گرفته است(اکبری، ۱۳۹۲، ۶). مساحت شهر بناب ۱۱۹۲.۱ هکتار میباشد. این شهر براساس آخرین سرشماری نفوس مسکن سال ۱۳۹۰ دارای ۷۹۸۹۴ جمعیت و دارای ۱۳ محله میباشد. بر همین اساس محله ۱ (فرهنگیان ۱، کوی پاسگاه، فرهنگیان ۳، کوی لاله) با ۷۲۳۴ هزار نفر جمعیت و محله 7 (اولاد ذکور) با ۳۶۲۷ هزار نفر جمعیت به ترتیب پرجمعیتترین و کمجمعیت ترین محلات سطح شهر بناب میباشند. در این راستا تحقیق حاضر میکوشد تا با ارزیابی میزان تحققپذیری مولفههای شهر خلّاق و با هدف بررسی مولفههای سرمایه انسانی خلّاق، نوآوری، سرمایه اجتماعی و کیفیت زندگی در محلات شهر بناب در راستای افزایش زیستپذیری محلات شهر و حرکت به سوی ایجاد محلات خلّاق می کند. با توجه به مسایل فوقالذکر سوالات اصلی تحقیق به شرح زیر مطرح میگردد:
۱). آیا شهر بناب پتانسیل تبدیل شدن به شهر خلّاق را دارد؟
۲). میزان تحققپذیری مولفههای شهر خلّاق در محلات شهر بناب چگونه است؟
۳). راهکارهای علمی برای تحققپذیری مولفههای شهر خلّاق در محلات شهر بناب کدام است؟
۱-۳- سابقه و ضرورت انجام تحقیق:
شهر خلّاق از جمله مباحث جدید در حوزه مطالعات شهری است که در رسیدن به جامعه و توسعه دانایی محور همواره مورد تاکید قرار گرفته است. بیشتر ادبیاتی که در زمینه های شهرهای خلاق و نوآور به نگارش در آمدهاند، علاوه بر نقش خلّاقیت در رشد و شکلدهی شهر، به این نکته نیز تاکید دارند که با حذف محدودیتها و موانع(فیزیکی، اجتماعی، فرهنگی و ) از شهرها، خلّاقیت تبدیل به نیروی محرکه رشد و توسعه اقتصادی شهرها، مناطق و ملتها خواهد شد. شهر با بهره گرفتن از اصطلاحاتی چون «شهر خلاق»(۳۴ ,Landry, 2008). و «طبقه خلاق[۳]» (۷ ,Florida, 2002)، که بیانگر اهمیت فرهنگ و هنر در بافت شهری است، به طور فزایندهای مفهومسازی میشود. از میانهی دههی ۱۹۹۰ به بعد، ابتدا در بریتانیا و سپس در آمریکا، مفهوم شهر خلاق به یک پارادایم معمول و یک مدل جدید از گرایش به برنامه ریزی سیاستهای شهری تبدیل شده است(۴ ,Reckwitz, 2009). چالرز لندری[۴] نظریهپرداز شهری، و ریچارد فلوریدا[۵] اقتصاددان، نمایندگان اصلی آنچه می تواند به عنوان
مفهوم شهر خلاق تعریف شود، بوده اند. این به شکلی غالب توسط مقامات شهری، برنامهریزان شهری، تاجران، و هر شخص درگیر در توسعه شهری، با هدف باز تعریف شهر؛ به عنوان یک مرکز خلاق، به کار گرفته شده است. اولین کسی که به مطالعه و ارائه مطالبی درباره شهرهای خلّاق پرادخت ریچارد فلوریدا بود(خسروی، ۱۳۸۹، ۱۱۱).
او معتقد بود خلّاقیت و نوآوری با هم به عنوان عناصر کلی حرکت شهرها به سمت موفقیت هستند(موسوی، ۱۳۹۳، ۲۲). به گونهای که این نوآوریهای فن شناختی منجر به دگرگونی شهرها و افزایش سرمایه گذاری در آنها میشوند(موسوی، سعیدآبادی و قهر، ۱۳۸۹، ۴۳). این خلّاقیت و نوآوریها از سرمایه های انسانی خلّاق منتج میگردند و منجر میشود افراد خلّاق زمینه های قدرتمند شدن شهر و رشد اقتصادی ناحیهای را فراهم سازند. در نتیجه اقتصاد شهر خلّاق براساس نوآوریها و ایدههای شهروندان خلّاق به بالاترین سطح بازدهی دست مییابد و با پویایی که در همه ابعادش وجود دارد به پایداری خواهد رسید. این افراد مکانهایی را برای زندگی ترجیح می دهند که دارای ویژگیهایی نظیر خلّاقیت، نوآوری، تنوع و تسامح باشند (قورچی، ۱۳۹۱، ۶۶). همچنین این طبقه خلّاق با شکل دادن روابط بین فرایندهای اجتماعی و فعالی تهای اقتصادی، شبکه های خلّاق را ایجاد می کنند، به طوری که با برقراری ارتباط بین مردم، مکانها و شبکهها، میتوان به سمت تحقق شهر خلّاق حرکت کرد(۱۳۸ ,Evans, 2009). در این حرکت به سمت تحقق شهر خلّاق، مدیریت شهری نقش کلیدی را برعهده دارد. مدیریت شهری با اهدافی چون شهر برای مردم، برخورداری اقتصادی، شهر دانش، شهر اکولوژیک، شهر متصل، شهر پیش رو و استفاده بهینه از منابع منجر به ارتقای کیفیت زندگی و زیست پذیری شهر کمک خواهد کرد (خان سفید، ۱۳۹۱، ۹۴-۹۲). ارتقای کیفیت زندگی با توسعه فضاهای عمومی و جمعی بعنوان بستر شهر خلّاق حاصل میشود زیرا فضاهای عمومی با درگیرکردن مفاهیمی چون مشارکت، تنوع، سرزندگی، جذابیت، ارزش اقتصادی و هویت بخشی به عنوان موتور محرکه شهر خلّاق عمل می کند بنابراین توجه به فضای عمومی نیازمند مدیریت شهری خلّاق است تا از تخریب فضاهای عمومی شهر جلوگیری کند و باعث افزایش: خلّاقیت در ساکنین گردد (کلانتری و همکاران، ۱۳۹۱، ۷۸-۷۴). در جستجوی سابقه شهرهای کشورمان، اسنادی مربوط به نامهی کمیسیون ملی یونسکو با استانداری فارس را میتوان مشاهده کرد که در آن درخواست شده، مقدمات معرفی شهر شیراز با سازمان علمی، آموزشی و فرهنگی سازمان ملل (یونسکو) فراهم شود. در صورت عملی شدن این موضوع شیراز نخستین شهر ایران در مجموعه شهرهای خلاق یونسکو میشود. برای ثبت نهایی شیراز در بخش ادبیات شهرهای خلاق یونسکو، لازم است ضوابط ویژهای مانند امکان برگزاری برنامه های هنری و جشنوارههای ادبی، انتشارات فعال، واحدهای ادبیات در دانشگاه، کتابخانه و فروشگاههای مهم کتاب برپا شود(رفیعیان، ۱۳۸۹، ۱۶). در کشورمان نیز در سالهای اخیر در مورد شهر خلّاق تحقیقاتی انجام شده است که در این پژوهش به چند مورد از آنها در ذیل اشاره میشود.
– احمد موذنی در پایان نامه دکتری جامعه شناسی(۱۳۹۰)؛ به بررسی جایگاه تنّوع اجتماعی در ایجاد شهرهای خلاقآور مورد مطالعه: شهر اصفهان پرداخته است. و نتیجه گیری می کند که استان اصفهان از لحاظ درصد مهاجرپذیری در بین استانهای ایران در رتبهی دهم قرار داشته و رتبهی سوم را پس از استانهای تهران و خراسان رضوی، در میزان حضور افراد غیر بومیبه خود اختصاص داده است. در میان شهرستانهای استان اصفهان، بالاترین درصد مهاجرپذیری را داشته، اما از لحاظ درصد افراد غیربومی در میان شهرستانهای استان، از رتبه سوم برخوردار است. همچنین شهر اصفهان از تنوع زبانی برخوردار نیست. بهطور کلی شهر اصفهان، بر طبق آمارها و به لحاظ کمّی از شهرهای مهاجرپذیر ایران به حساب آمده و پتانسیل حرکت به سمت شهر خلاق و نوآور زا داراست.
– پویان شهابیان و عرفانه رهگذر(۱۳۹۱)؛ در مقالهای تحت عنوان پیوند محیط خلاق با شهر» به بررسی مفاهیم مرتبط با رویکرد شهر خلّاق، با بررسی چند تجربه موفق جهانی در زمینه استفاده از فضاهای باز و عرصه محیطهای دانشگاهی در پرورش خلّاقیت، لزوم توجه جدی به این موضوع را در راستای افزایش بهره گیری از فضاهای دارای پتانسیل ارتقای خلّاقیت و توسعه شهرهای کشور مورد تاکید و بررسی قرار میدهد. و با توجه به بررسی تجارب جهانی نتیجه گیری می کنند که میتوان با برنامه ریزی صحیح جهت استفاده بهینه از اینگونه فضاها (محیطهای دانشگاهی) تا چه اندازه میتوان در ایجاد فضاهای عمومی موفق و ارتقای خلّاقیت گام برداشت.
– بهرنگ کلانتری، وحید یاریقلی و اکبر رحمتی (۱۳۹۱)؛ در مقالهای تحت عنوان « فضاهای جمعی و شهر خلاق» به بررسی مزایای فضاهای عمومی همچون سرزندگی، تنوع، هویت، جذابیت، ارزش اقتصادی، مشارکت و نقش آنها در شکل گیری شهر خلّاق میپردازند. و نتایج حاصل از این پژوهش نشان میدهد توجه به نقش و ارتقای وضعیت فضاهای عمومی از بدو پیدایش شهرها و به ویژه در طول بیش از یک سده گذشته همواره مورد توجه بوده است. به طوری که امروزه فضاهای شهری، مکانهایی هستند که به عموم شهروندان تعلق داشته، منحصر به جنبه کالبدی و فیزیکی نبوده و در حقیقت با حضور انسان و فعالیت اوست که معنا پیدا می کنند. این فضاها به نوبه خود می تواند بستری برای بروز خلّاقیتهای افراد باشند. بنابراین با توجه به اینکه افراد خلّاق نیاز به فضایی برای زندگی، کار، الهامبخشی و نمایش کارهای خود دارند، فضاهای عمومی میتوانند به کانونی برای بروز خلّاقیت در بین شهروندان تبدیل شوند.
– هانیه توکلی و حسین حسنپور(۱۳۹۲)؛ در مقالهای تحت عنوان «بررسی معیارهای شهر خلاق با تاکید بر توسعه پایدار شهری(نمونه موردی پیرانشهر)» پرداختهاند. و نتیجه حاصله از این مقاله نشان میدهد با اصلاح برخی شاخصها و تعمیم آن در محیط شهری میتوان شهر پیرانشهر را در زمره شهرهای خلاق به شمار آورد. نتایج نشان می دهند شاخص آموزش فرهنگی و الکترونیکی با امتیاز نرمال ۰.۱۴۸۳۲۳ و شاخص توسعه و نگهداری فضای سبز با امتیاز نرمال ۰.۱۱۳۹۸۰ دارای رتبه و امتیاز بالاتری نسبت به دیگر شاخصها میباشند.
– میرنجف موسوی(۱۳۹۳)؛ در مقالهای تحت عنوان «رتبه بندی محلات شهر سردشت از نظر حرکت به سوی خلّاقیت با تأکید بر تحقق شهر خلّاق » پرداخته است و نتایج حاصله
مطلب دیگر :
از این پژوهش نشان میدهد که محلات آزادگان و ترمینال به سبب وجود مراکز علمی، بیشترین میزان استفاده از خدمات فرهنگی را به خود اختصاص داده اند و همچنین بالاترین میزان نوآوری و اختراعات و ابداعات در محلات آزادگان و ترمینال با ۶۴ درصد بوده است. در این میان شاخصهای تعداد مراکز علم و فناوری، تعداد اختراعات به ترتیب با میزان ۳۳% و ۳۱% بیشترین نقش را در تحقق شهر خلّاق سردشت دارند. همچنین بر اساس مدل تاپسیس، محلات استادیوم و آزادگان در شاخصهای مورد مطالعه در بالاترین سطح از نظر میزان خلّاقیت قرار دارند. محاسبات ضریب همبستگی چندگانه نیز روشن کرد که ۱۴.۸ درصد از تغییرات تحقق محلات خلّاق شهر سردشت ناشی از بهبود و افزایش به کارگیری مؤلفه های شهر خلّاق است به گونهای که به ازای یک واحد تغییر در اثر انحراف معیار، معیارهای تحقق شهر خلّاق ۰.۶۵۲ واحد تغییر در تحقق محلات خلّاق شهر سردشت ایجاد میگردد. در نتیجه برای قرارگرفتن هر یک از محلات در مسیر تحقق شهر خلّاق، استراتژیهایی چون تشکیل انجمن نخبگان و اتاقهای فکر نخبگان مدیریت شهر، توزیع عادلانه خدمات و امکانات علمی و فناوری، اختصاص مکانهایی به طبقه خلّاق جامعه و قرار دادن امکانات دسترسی به اینترنت برای طبقه خلّاق و سایر شهروندان و . بسیار تأثیرگذار میباشند.
– مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران(۱۳۹۲)؛ در پژوهشی تحت عنوان «شهر خلّاق (مبانی نظری و شاخصها)» به بررسی شهر خلّاق از دیدگاه مبانی نظری، مفاهیم و شاخصها می پردازد. در این گزارش مفاهیم و شاخصهای شهر خلّاق با نمونه عملی آنها در سطح جهان مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته و سپس کلانشهر تهران را با این نمونه ها مورد مقایسه قرار داده و در نهایت نتیجه گیری می کنند که تهران با وجود سابقه تاریخی، هنری، فرهنگی، ظرفیتهای مذهبی، جاذبههای فرهنگی شامل موزههای هنری و نمایشنامهها، راهاندازی کریدور علم و فناوری و صنایع خلّاق می تواند در جهت تحقق شهر خلّاق حرکت کند.در کشورمان مشکل همیشه این است که همیشه به دنبال مداخلات وسیع کالبدى و عوض کردن فرم فضاهاى شهرى هستیم. آنچه در شهرهاى سرزنده و خلاق دنیا اتفاق مىافتد، غالباً این طور است که مستقیم به کالبد پرداخته نمىشود، بلکه سعى مىشود حیات شهرى را آرام آرام بیاورند و اجازه دهند این حیات در کالبد رشد کند. در عین حال اجازه نمىدهند کالبد از کنترلشان خارج شود. بنابراین آنچه که به وجود مىآید، یک ماسک یا یک پوسته نیست که همیشه این سوال را ایجاد کند که چرا این را که ما ساختهایم، رونق ندارد. بلکه حیات پررونقى در بافت شکل گرفته که کم کم ایجاد شده و به تدریج موجب تغییرات مثبتى در کالبد هم مىشود.در حالت کلی جهت حرکت به سمت ایجاد و تحقق شهر خلّاق به دلایل جایگاه شهر به عنوان محل شکل گیری بسترهای جامعه دانایی، اهمیت و محور بودن شهرها در توسعه اقتصادی (اقتصاد دانایی)، جایگاه و اهمیت شهر به عنوان یکی از الزامات اساسی تشکیل خوشه های علم و فناوری و نقش و جایگاه شهرها در جذب، انجام تحقیقاتی در این زمینه بسیار ضروری و مهم است.
۱-۴- هدفها:
تحقیق حاضر در زمرۀ تحقیقات کاربردی است و هدف آن ارزیابی میزان تحققپذیری مولفههای شهر خلّاق و همچنین ارائه راهکارهای در جهت جهت تحقق شهر خلّاق در محلات شهر بناب است. با توجه به این مسائل اهداف تحقیق حاضر عبارتند از :
- بررسی مؤلفه های شهر خلّاق در محلات شهر بناب.
- شناسایی میزان تأثیرگذاری هر یک از مؤلفهها در تحقق شهر خلّاق در محلات شهر بناب.
- رتبه بندی محلات شهر بناب از نظر میزان خلّاقیت.
- ارائه راهکارهایی جهت تحقق شهر خلّاق در محلات شهر بناب.
۱-۵- فرضیه ها:
۱). به نظر میرسد محلات شهر بناب از نظر مولفههای شهر خلّاق پتانسیل شهر خلّاق را دارند.
۲). به نظر میرسد میزان تأثیرگذاری هر یک از مؤلفه های شهر خلّاق در تحقق شهر خلّاق در سطح محلات شهر بناب متفاوت است.
۱-۶- کاربردهای متصور از تحقیق:
هدف از این تحقیق ارزیابی میزان تحققپذیری مولفههای شهر خلّاق و با هدف بررسی مولفههای سرمایه انسانی خلّاق، نوآوری، سرمایه اجتماعی و کیفیت زندگی در محلات شهر بناب در راستای افزایش زیستپذیری محلات شهر و حرکت به سوی ایجاد محلات خلّاق میباشد. حرکت به سوی تحقق و ایجاد شهرهای خلّاق راهکار اساسی برای حل این گونه بحرانها میباشد. با ایجاد محلات شهری خلّاق در شهر بناب با تأکید بر نخبگان و متخصصین برنامه ریزی شهری، مدیریت شهری، شهرسازان و سایر علوم مربوطه کاربردهای مفیدی دارد که عبارتند از: گسترش امکانات و توزیع عادلانه آنها در محلات شهر ، ساماندهی مطلوب بافتهای تاریخی و بافتهای فرسوده محلات سطح شهر بناب و ارائه امکانات و خدمات ارتباطی به آنها و ایجاد مراکز علمی در سطح محلات بافت فرسوده شهر، بهبود وضعیت اقتصادی ساکنین محلات شهر و غیره میباشد.
۱-۷- مراجع استفاده کننده از نتیجه پایان نامه :
مطمئناً نتایج حاصل از این پژوهش و راهحلهای پیشنهادی در آن می تواند راهگشای بسیاری از محققان، پژوهشگران و دستاندرکاران حوزۀ مطالعات شهری و ارگانهای دولتی در حیطه شهرهای خلّاق باشد، بنابراین برای برخی از سازمانها و نهادهایی که با مسائل برنامه ریزی شهری در ارتباط دارند از جمله:
۱). شهرداری بناب ۲). شورای اسلامی شهر بناب ۳). فرمانداری شهر بناب ۳). پارکهای تحقیقات علم و فناوری ۴). معاونت توسعه و برنامه ریزی استان ۵). استانداری ۶). دانشجویان، دانشپژوهان ۷). و سایر متخصصان علاقمند به مسائل شهری می تواند مُثمر ثمر باشد.
1-8- روش انجام تحقیق:
دستیابی به هدفهای علم با شناخت علمی میسر نخواهد بود. مگر زمانی که با روششناسی درست صورت پذیرد. به عبارت دیگر، تحقیق از حیث روش است که اعتبار مییابد نه موضوع تحقیق(خاکی، ۱۳۸۴: ۱۵۵). تحقیق حاضر با توجه به اهداف تحقیق و مؤلفه های مورد بررسی، از نظر ماهیت از نوع تحقیقات کاربردی، و از لحاظ روش تحقیق از نوع روشهای توصیفی- تحلیلی است.
۱-۸-۱- روش و ابزار گردآوری اطلاعات:
هر پژوهشی به لحاظ بنیانهای اندیشهای و چارچوب نظری – مفهومی خود، روش و اسلوب خاصی را طلب می کند. معمولا آن دسته از مقولات کلی با پایه های وسیع نظری، روش تحقیق کلی و یکپارچهنگری را ایجاب می کند. در این پژوهش نیز با توجه به وجود زمینه های کنکاش نظری و مقولههای نسبتاً کلی، دو روش مختلف اسنادی و میدانی در فرایند تحقیق، انتخاب و اتخاذ گردیده است.
۱- مطالعات کتابخانهای و اسنادی: در این بخش به جمعآوری اطلاعات جمعیتی، اقتصادی، اجتماعی و تاریخی و . در مورد شهر بناب از کتابها، مقالات، پایان نامهها و منابع موجود در شهرداری و دیگر ادارات مربوط استفاده گردید ابزار گردآوری اطلاعات برای بررسی معیارهای شهر خلّاق شامل ۲۰ شاخص شهر خلّاق میباشد. (جدول ۱) که از سرشماری عمومی نفوس مسکن، سالنامههای آماری، شهرداری ها، مراکز آموزش عالی، پارکهای علم و فناوری، مراکز رشد و سازمانها و نهادهای ذیربط جمعآوری شده است.
۲- مطالعات میدانی: که در واقع مکمل مطالعات کتابخانهای است. در این بخش با پخش پرسشنامهها در سطح محلات شهری اقدام به جمعآوری داده های شاخصهای شهر خلاق(سرمایه انسانی، نوآوری، سرمایه اجتماعی، کیفیت زندگی) شهر بناب گردید.
جدول۱-۱: شاخصهای شهر خلّاق
| سرمایه انسانی خلاق | تعداد فرهنگیان و هنرمندان، تعداد دانشجویان، تعداد شاغلان دارای تحصیلات عالی، مهاجرین وارد شده برای تحصیلات عالی، میزان تراکم جمعیت |
| نوآوری | تعداد واحدهای تحقیق و توسعه، تعداد محققان واحدهای تحقیق و توسعه، تعداد اختراعات، تعداد پارکها و مراکز رشد علم و فناوری، تعداد خوشه های صنعتی، فعالیتهای تحقیق و توسعه |
| سرمایه اجتماعی | مشارکت اجتماعی، علاقه فراوان به جامعه، اعتماد اجتماعی، تعاون و همیاری، شرکت در شبکه روابط اجتماعی |
| کیفیت زندگی | فرهنگ و گردشگری، اوقات فراغت، وضعیت زیست محیطی، وضعیت اقتصادی، وضعیت کالبدی |