دانلود پایان نامه ها
سایت مرجع دانلود پایان نامه های ارشددانلود پایان نامه ها
سایت مرجع دانلود پایان نامه های ارشدپایش تابشپذیری شهرهای ایران
۱۱۲- تابش خورشید۱۵۱- ۲- عوامل مؤثر در شدت تابش خورشید۱۶۱- ۱- ۲- میزان انرژی گسیلشده از خورشید۱۶۲- ۱- ۲- فاصلهی زمین تا خورشید۱۸۳- ۱- ۲- ارتفاع خورشید (زاویهی تابش خورشید)۲۰۴- ۱- ۲- مدتزمان تابش خورشید (طول روز)۲۳۲- ۲- تأثیر جو زمین در شدت تابش خورشید۲۶۳- ۲- مؤلفه های تابش خورشید۲۶۴- ۲- روشهای تابشسنجی
فصل سوم: مواد و روشها۲۹۳- مواد و روشهای به کار رفته در پژوهش۲۹۱- ۳- تحلیل فضایی تابش ورودی۳۱۲- ۳- محاسبهی ضریب تغییرپذیری۳۸۳- ۳- فرایند درونیابی۳۸۱- ۳- ۳- روشهای درونیابی دقیق یا قطعی۳۸۱- ۱- ۳- ۳- روش معکوس فاصلهی وزنی۳۹۲- ۱- ۳- ۳- توابع شعاعمحور۳۹۲- ۳- ۳- روشهای درونیابی تقریبی یا زمینآمار۴۰۱- ۲- ۳- ۳- روش کریجینگ۴۰۳- ۳- ۳- اعتبارسنجی روشهای درونیابی۴۰۴- ۳- خوشهبندی۴۶۵- ۳- نیازهای گرمایشی و سرمایشی محیط و روشهای برآورد آن۴۹۶- ۳- محاسبهی نسبت تابش خورشید به بار گرمایشی
فصل چهارم: نتایج و یافته های پژوهش۵۲۴- تحلیل فضایی و زمانی تابش ورودی۶۲۱- ۴- تغییرپذیری تابش ورودی۶۴۲- ۴- تحلیل فضایی دمای هوا در فصول گرم و سرد۶۶۳- ۴- تحلیل فضایی درجه – روزهای سرمایش و گرمایش در فصول گرم و سرد۶۷۴- ۴- خوشهبندی سلسلهمراتبی شهرهای مورد بررسی با توجه به تابش ورودی در فصول گرم و سرد۶۸۵- ۴- خوشهبندی سلسلهمراتبی شهرهای مورد بررسی با توجه به دمای هوا در فصول گرم و سرد۶۸۶- ۴- خوشهبندی سلسلهمراتبی شهرهای مورد بررسی با توجه به درجه – روزهای گرمایش و سرمایش۷۴۷- ۴- محاسبهی نسبت تابش خورشید به بار گرمایشی
فصل پنجم: راهکارها و پیشنهادها۷۷۵- تابش خورشید و گسترش سایه در سطوح شهری۷۷۱- ۵- زاویهی تابش خورشید و راستای شبکهی گذرگاههای شهری۷۸۱- ۱- ۵- راستای شمالی – جنوبی۷۸۲- ۱- ۵- راستای شرقی – غربی۷۹۳- ۱- ۵- راستای جنوب شرقی – شمال غربی۷۹۴- ۱- ۵- راستای جنوب غربی – شمال شرقی۸۰۵- ۱- ۵- فضاهای سبز خیابانی۸۰۲- ۵- نمای ساختمان و نحوهی تعبیهی پنجرهها برای جذب تابش خورشید در فصول سرد۸۱۳- ۵- شکل و پلان ساختمان برای کاهش گرمای خورشید در فصول گرم۸۲۴- ۵- جهت قرار گرفتن ساختمان با توجه به وضعیت آبوهوایی محیط۸۳۵- ۵- نقش آفتابگیرها و شیشهها در کاهش گرمای خورشید در فصول گرم۸۴۶- ۵- معماری سایبان۸۵۱- ۶- ۵- محاسبهی عمق سایبان۸۵۲- ۶- ۵- سایبانهای طبیعی۸۶۷- ۵- نقش بامهای مسطح و شیبدار در جذب تابش خورشید۸۶۸- ۵- نسبت سطح بیرونی به حجم بنا۸۷۹- ۵- بالا بردن ضریب بازتاب سطوح بیرونی روبهروی پنجرههای در معرض تابش زمستانی۸۸۱۰- ۵- کاهش ضریب بازتاب سطوح بیرونی روبهروی پنجرههای در معرض تابش تابستانی۸۸۱۱- ۵- تأثیر رنگ سطوح خارجی بنا در جذب تابش خورشید۸۹۱۲- ۵- فرم و پلان ساختمان۸۹۱۳- ۵- ظرفیت و مقاومت گرمایی مصالح ساختمانی۹۳۱- ۱۳- ۵- ظرفیت و مقاومت گرمایی مصالح ساختمانی با توجه به وضعیت آبوهوایی محیط۹۳۲- ۱۳- ۵- ظرفیت و مقاومت گرمایی بام۹۵منابع فارسی۹۹منابع لاتین
فهرست جداول
| صفحه | عنوان |
| ۱۴ | ۲- محدوده طیف الکترومغناطیسی تابش خورشید |
| ۱۵ | ۱- ۲- تبدیل واحدهای اندازه گیری طول موج به متر |
| ۱۵ | ۲- ۲- مقدار انرژی حملشده توسط امواج تابش خورشید |
| ۲۰ | ۳- ۲- ارتفاع خورشید در اعتدالین و انقلابین، برحسب عرض جغرافیایی |
| ۲۲ | ۴- ۲- طول روز در انقلابین، برحسب عرض جغرافیایی |
| ۲۶ | ۵- ۲- نسبت زاویهی تابش با طول مسیر طیشدهی پرتوهای خورشید |
| ۳۳ | ۳- مقایسه میانگین سالانهی داده های زمینی و ماهوارهای از طریق آزمون t دونمونه ای مستقل |
| ۳۴ | ۱- ۳- نتایج کنترل کیفیت داده های ایستگاههای تابشسنجی ایران |
| ۳۵ | ۲- ۳- نتایج کنترل کیفیت داده های ایستگاه تابشسنجی اصفهان از طریق آزمون t یکنمونه ای |
| ۳۶ | ۳- ۳- نتایج کنترل کیفیت داده های نقطهی تابشپذیر از طریق آزمون t یکنمونه ای |
| ۳۷ | ۴- ۳- نتایج کنترل کیفیت داده های ایستگاههای تابشسنجی ایران |
| ۴۳ | ۵- ۳- نتایج اعتبارسنجی روشهای درونیابی با روش ریشه دوم میانگین مربعات خطا |
| ۴۵ | ۶- ۳- سنجش طبیعی بودن توزیع داده ها از طریق آزمون کولموگروف – اسمیرنوف یکنمونه ای |
| ۵۳ | ۴- میانگین متغیرهای مؤثر در شدت تابش خورشید در شمال، شمال غرب، و بخشهایی از شمال شرق ایران، در ماه دسامبر (۱۹۸۳ تا ۲۰۰۵) |
| ۵۴ | ۱- ۴- میانگین متغیرهای مؤثر در شدت تابش خورشید در جنوب و جنوب شرق ایران، در ماه دسامبر (۱۹۸۳ تا ۲۰۰۵) |
| ۶۹ | ۲- ۴- خوشهبندی سلسلهمراتبی شهرهای مورد بررسی با توجه به میانگین تابش ورودی در فصول گرم |
| ۷۰ | ۳- ۴- خوشهبندی سلسلهمراتبی شهرهای مورد بررسی با توجه به میانگین تابش ورودی در فصول سرد |
| ۷۱ | ۴- ۴- خوشهبندی سلسلهمراتبی شهرهای مورد بررسی با توجه به میانگین دمای هوا در فصول گرم |
| ۷۲ | ۵- ۴- خوشهبندی سلسلهمراتبی شهرهای مورد بررسی با توجه به میانگین دمای هوا در فصول سرد |
| ۷۳ | ۶- ۴- خوشهبندی سلسلهمراتبی شهرهای مورد بررسی با توجه به مجموع درجه – روزهای سرمایش در فصول گرم |
| ۷۴ | ۷- ۴- خوشهبندی سلسلهمراتبی شهرهای مورد بررسی با توجه به مجموع درجه – روزهای گرمایش در فصول سرد |
| ۷۵ | ۸- ۴- درصد گرمایش قابل تأمین توسط تابش خورشید در ماههای سرد |
| ۸۸ | ۵- ضریب بازتابندگی سطوح مختلف |
| ۹۱ | ۱- ۵- درصد جذب تابش خورشیدی در رنگهای مختلف |
| ۹۲ | ۲- ۵- مقاومت و ظرفیت گرمایی مصالح ساختمان |
فهرست اشکال
دانلود پایان نامه درمورد سازمان های دولتی، کارشناسی ارش
| صفحه | عنوان |
| ۱۷ | ۲- کمینه و بیشینهی فاصلهی زمین تا خورشید |
| ۱۷ | ۱- ۲- کجی محور زمین |
| ۱۹ | ۲- ۲- نسبت سطح دایرهالبروج به سطح استوای کیوانی (انحرافالبروج) |
| ۲۰ | ۳- ۲- مدار میل خورشید در اعتدالین و انقلابین |
| ۲۳ | ۴- ۲- طول روز در اعتدالین و انقلابین |
| ۳۲ | ۳- موقعیت نقاط تابشپذیر |
| ۵۰ | ۱- ۳- منحنی محاسبهی درصد گرمایش قابل تأمین توسط خورشید |
| ۵۴ | ۴- میانگین تابش ورودی در ماه دسامبر (۱۹۸۳ تا ۲۰۰۵) |
| ۵۶ | ۱- ۴- میانگین تابش ورودی در ماه ژوئن (۱۹۸۳ تا ۲۰۰۵) |
| ۵۶ | ۲- ۴- میانگین درخشندگی آسمان در ماه ژوئن (۱۹۸۳ تا ۲۰۰۵) |
| ۵۷ | ۳- ۴- وضعیت توپوگرافی ایران |
| ۵۷ | ۴- ۴- منحنی کمینه و بیشینهی تابش ورودی ماهانه (کیلوواتساعت در مترمربع در روز) |
| ۵۹ | ۵- ۴- میانگین تابش ورودی در ماه ژانویه |
| ۵۹ | ۶- ۴- میانگین تابش ورودی در ماه فوریه |
| ۶۰ | ۷- ۴- میانگین تابش ورودی در ماه مارس |
| ۶۰ | ۸- ۴- میانگین تابش ورودی در ماه آوریل |
| ۶۰ | ۹- ۴- میانگین تابش ورودی در ماه می |
| ۶۰ | ۱۰- ۴- میانگین تابش ورودی در ماه ژوئن |
| ۶۰ | ۱۱- ۴- میانگین تابش ورودی در ماه جولای |
| ۶۰ | ۱۲- ۴- میانگین تابش ورودی در ماه آگوست |
| ۶۱ | ۱۳- ۴- میانگین تابش ورودی در ماه سپتامبر |
| ۶۱ | ۱۴- ۴- میانگین تابش ورودی در ماه اکتبر |
| ۶۱ | ۱۵- ۴- میانگین تابش ورودی در ماه نوامبر |
| ۶۱ | ۱۶- ۴- میانگین تابش ورودی در ماه دسامبر |
| ۶۱ | ۱۷- ۴- مجموع تابش ورودی در فصل بهار |
| ۶۱ | ۱۸- ۴- مجموع تابش ورودی در فصل تابستان |
| ۶۱ | ۱۹- ۴- مجموع تابش ورودی در فصل پاییز |
| ۶۱ | ۲۰- ۴- مجموع تابش ورودی در فصل زمستان |
| ۶۲ | ۲۱- ۴- مجموع تابش ورودی سالانه |
| ۶۳ | ۲۲- ۴- تغییرپذیری در فصل بهار |
| ۶۳ | ۲۳- ۴- تغییرپذیری در فصل تابستان |
| ۶۳ | ۲۴- ۴- تغییرپذیری در فصل پاییز |
| ۶۳ | ۲۵- ۴- تغییرپذیری در فصل زمستان |
| ۶۴ | ۲۶- ۴- تغییرپذیری تابش ورودی سالانه |
| ۶۵ | ۲۷- ۴- میانگین دمای هوا در فصول گرم |
| ۶۵ | ۲۸- ۴- میانگین دمای هوا در فصول سرد |
| ۶۶ | ۲۹- ۴- مجموع درجهروزهای سرمایش در فصول گرم |
| ۶۷ | ۳۰- ۴- مجموع درجهروزهای گرمایش در فصول سرد |
| ۸۳ | ۵- جهت بنا در مناطق سرد |
| ۸۳ | ۱- ۵- جهت بنا در مناطق معتدل و مرطوب |
| ۸۳ | ۲- ۵- جهت بنا در مناطق گرم و خشک |
| ۸۳ | ۳- ۵- جهت بنا در مناطق گرم و مرطوب |
فصل اول
کلیات پژوهش
1– بیان مسأله پژوهش
شرایط آبوهوایی[۱] در شکل گیری سکونتگاههای شهری بسیار مؤثر است. در واقع، هر گونه دخل و تصرف انسانی در محیط تا حدود زیادی تابع شرایط آبوهوایی است. توجه به شرایط آبوهوایی در برنامه ریزی[۲] و طرحریزی شهری[۳] از دو جهت حائز اهمیت است. نخست اینکه با شناخت ویژگیهای آبوهوایی میتوان قابلیتهای سازگاری انسان با محیط را بررسی کرد و دیگر این که متناسب با شرایط آبوهوایی میتوان شکلهای مطلوب ساختهایی فضایی[۴] را به وجود آورد (رهنمایی، ۱۳۸۹: ۱۲۷). شرایط آبوهوایی یک منطقه حاصل روابط متقابل عناصر و عوامل آبوهوایی است. دما، بارش، فشار، رطوبت و تابش عناصر آبوهوایی هستند (کاویانی و علیجانی، ۱۳۸۸: ۲۷). یکی از عناصر مهم آب-وهوایی تابش خورشید[۵] است. انرژی تابشی خورشید در برنامه ریزی و طرحریزی شهری کاربردهای مختلفی دارد. هر چند که تاکنون جنبه های کاربردی آن در برنامه ریزیها و طرحریزیها چندان مورد توجه قرار نگرفته است. از مهمترین کاربردهای انرژی خورشیدی[۶]، تأمین نیازهای گرمایشی و سرمایشی سکونتگاههای شهری است (خلجیِاسدی و همکاران، ۱۳۸۰: ۵۲۴). کاستن از هزینه های گرمایشی و سرمایشی توسط انرژیهای تجدیدپذیر[۷] بهویژه انرژی خورشیدی در سکونتگاههای شهری از نکاتی است که برنامهریزان شهری باید به آن توجه کنند. این انرژی تجدیدپذیر کاملاً با محیطزیست سازگار است و سبب آلودگی آن نمی شود. نامحدود و پایانناپذیر است. در همهی کشورها وجود دارد و میتوان از آن بهصورت منطقهای و محلی بهره برداری کرد. در صورتی که انرژیهای تجدیدناپذیر نظیر سوختهای فسیلی سبب آلودگی محیطزیست میشوند. محدودند و روزی به پایان میرسند و فقط در برخی از کشورها وجود دارند (ابراهیمیِقوامآبادی و فولادیِدهقی ۱۳۸۰: ۴۲۶). بنابراین، پایش[۸] – ترکیبی از گردآوری، ضبط، سنجش و پردازش داده ها و اطلاعات برای کمک به تصمیم گیری و برنامه ریزی یک پروژه (مجتهد و حسنزاده، ۱۳۸۰: ۴۸) – تابش خورشید و تأکید بر بهره گیری از این منبع تجدیدپذیر در برنامه ریزی و طرحریزی شهری بسیار ضروری است. با توجه به توضیحات ذکر شده پژوهش حاضر به پایش تابشپذیری شهرهای ایران می پردازد؛ تا به پرسشهای زیر پاسخ گوید:
- میزان تابشپذیری شهرهای ایران چقدر است؟
- میزان نیازهای گرمایشی و سرمایشی شهرهای ایران چقدر است؟
- تابش خورشید چه مقدار از نیازهای حرارتی شهرهای ایران را تأمین می کند؟
- با توجه به میزان تابشپذیری، چگونه میتوان نیازهای گرمایشی و سرمایشی شهرهای ایران را تأمین کرد؟
1- 1- هدفهای پژوهش
هدفهای این پژوهش به شرح زیر است:
- تعیین میزان تابشپذیری شهرهای ایران.
- تعیین میزان نیازهای گرمایشی و سرمایشی شهرهای ایران.
- محاسبهی نسبت تابش خورشید به بار گرمایشی[۹] در شهرهای ایران.
- ارائه راهکارهای مناسب برای تأمین نیازهای گرمایشی و سرمایشی شهرهای ایران با توجه به مقدار تابش دریافتی.
2- 1- نوع پژوهش
پژوهش حاضر یک پژوهش شناختی[۱۰] محسوب میشود؛ زیرا به تشریح و شناخت بیشتر موضوع مورد بررسی می پردازد. این پژوهش یک پژوهش کاربردی[۱۱] نیز محسوب میشود؛ زیرا میتوان نتایج آن را در تصمیم گیریها، برنامه ریزیها و طرحریزیها بهکار برد (حافظنیا، ۱۳۸۲: ۵۹).
3- 1- جامعه آماری، حجم نمونه و روش نمونه گیری
پژوهش حاضر به پایش تابشپذیری شهرهای ایران می پردازد؛ بنابراین، شهرهای ایران جامعهی آماری[۱۲] این پژوهش را تشکیل می دهند. با توجه به تنوع تابشپذیری در مناطق مختلف ایران، چندین شهر برای نمونه[۱۳] – با توجه به گسترهی هر منطقه – گزینش و بررسی میشود.
4- 1- روش گردآوری دادهها و اطلاعات
در این پژوهش، داده ها و اطلاعات به صورت کتابخانهای گردآوری شده است؛ یعنی داده ها و اطلاعات مورد نیاز با مراجعه به کتابها، مجلات تخصصی، مقالات علمی، طرحهای پژوهشی و پایگاههای داده[۱۴] گردآوری شده است.
5- 1- روش تجزیه و تحلیل داده ها و اطلاعات
روش تجزیه و تحلیل داده ها و اطلاعات در این پژوهش، آماری[۱۵] یا کمی[۱۶] است. روش آماری یا کمی به دو شکل توصیفی[۱۷] و استنباطی[۱۸] صورت میگیرد. آمار توصیفی[۱۹] برای خلاصه کردن، طبقه بندی و توصیف ویژگیهای موضوع مورد برررسی و آمار استنباطی[۲۰] برای تعمیم[۲۱] نتایج به دست آمده از بررسی گروه کوچکی به نام نمونه به گروه بزرگتری به نام جامعه[۲۲] به کار میرود (حافظنیا، ۱۳۸۲: ۲۴۲).
6- 1- ابزارهای مورد استفاده در پژوهش
در این پژوهش از دستگاه رایانه[۲۳] و نرمافزارهای[۲۴] SPSS 15 for Windows Evaluation Version برای پردازش[۲۵] داده ها، ۹.۳ ArcGIS برای ترسیم نقشهها، Microsoft Office Excel 2010 برای ترسیم نمودارها و Microsoft Office Word 2003 برای نگارش متون استفاده شده است.
[۱]– Climate Conditions
[2]– Urban Planning
[3]– Urban Projection
[4]– Spacial Strocture
[5]– Solar Radiation
[6]– Solar Energy
[7]– Renewable Energy
[8]– Monitoring
[9]– Solar Load Ratio
[10]– Identified
تحلیل تحولات جمعیتی در توزیع فضایی مراکز آموزشی در روستاهای شهرستان بندر انزلی
فهرست مطالب
عنوان صفحه
۱۱-۲- راهبرد نیازهای اساسی. ۴۶
۱۲-۲- روش های تعیین مراکز خدمات روستائی ۴۷
۱۳-۲- جمعیت شاخصی از مرکزیت ۴۸
۱-۱۳-۲- مکان یابی مدارس و شعاع دسترسی ۴۹
۲-۱۳-۲- ظرفیت ۵۰
۳-۱۳-۲-تراکم دانش آموز در کلاس ۵۰
۴-۱۳-۲- جمعیت تحت پوشش. ۵۱
۱۴-۲-مدلها وتکنیکها. ۵۲
۱-۱۴-۲- مدل بررسی اندازه مرکزیت(ثقل هندسی). ۵۲
۲-۱۴-۲- مدلهای کارکردی ۵۳
۳-۱۴-۲- روش درجه بندی روستاها براساس شاخص جمعیت . ۵۳
۴-۱۴-۲- روش ساده ی جمعیت. ۵۳
فصل سوم روش شناسی تحقیق. ۵۵
۱-۳-روش تحقیق و مراحل آن ۵۶
۱-۱-۳- روش تحقیق . ۵۶
۲-۳- مراحل تحقیق. ۵۶
۱-۲-۳- گردآوری داده ها و اطلاعات ۵۶
۲-۲-۳- سازماندهی داده ها و اطلاعات ۵۶
۳-۲-۳-تحلیل اطلاعات ۵۷
۳-۳- جامعه آماری و حجم نمونه . ۵۷
۴-۳- محدوده مورد مطالعه ۵۷
۱-۴-۳- توپوگرافی انزلی. ۶۰
۲-۴-۳- زمین شناسی . ۶۰
۳-۴-۳- ویژگیهای جمعیتی ۶۱
فهرست مطالب
عنوان صفحه
۵-۳- مقطع زمانی تحقیق ۶۲
۶-۳- تکنیکهای تحقیق 63
فصل چهارم کلیات تحقیق. ۶۵
۱-۴-موقعیت مکانی فضایی روستاها وتوزیع خدمات آموزشی. ۶۶
۱-۱-۴-پراکندگی مدارس بر حسب تقسیمات سیاسی و اداری ۶۶
۲-۱-۴-امکانات آموزشی در سطح شهر بندر انزلی تعداد و توزیع فضاهای آموزشی در سطح روستاها . ۶۸
۳-۱-۴-توزیع تعداد دانش آموزان به تفکیک مقطع و روستا ۷۳
۲-۴-نحوه استقرار مدارس با توجه به راه ارتباطی ۷۴
۳-۴- حوزه نفوذ و شعاع عملکردی مراکر آموزشی شهر بندر انزلی نسبت به روستاهای پیرامون ۷۹
۱-۳-۴-واحدهای آموزشی شهر انزلی ۷۹
۲-۳-۴-بررسی شعاع عملکرد مدارس . ۸۱
۱-۲-۳-۴-پیش دبستانی ۸۱
۲-۲-۳-۴-دبستان . ۸۲
۳-۲-۳-۴-راهنمایی . ۸۳
۴-۲-۳-۴-دبیرستان . ۸۴
۴-۴-تعداد جمعیت سکونتگاه های روستایی وتوزیع فضایی مراکز آموزشی . ۸۵
۱-۴-۴-بررسی رابطه بین تعداد جمعیت و تعداد دبستان . ۸۷
۵-۴- تحلیل جمعیت دانش آموزان . ۹۰
۱-۵-۴- توزیع دانش آموزان مقطع پیش دبستان 90
2-5-4-توزیع دانش آموزان مقطع ابتدایی. ۹۱
۳-۵-۴-توزیع دانش آموزان مقطع راهنمایی ۹۲
۴-۵-۴-توزیع دانش آموزان مقطع دبیرستان ۹۳
۶-۴-یافته های تحلیلی ۹۴
فصل پنجم نتیجه گیری، ارائه پیشنهادات ۹۹
فهرست مطالب
عنوان
صفحه
۱-۵-جمع بندی ۱۰۰
۲-۵-نتیجه گیری و پیشنهادات . ۱۰۲
منابع .۱۰۴
چکیده انگلیسی ۱۰۹
فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول ۲-۱-مکان یابی مدارس و شعاع دسترسی ۲۵
جدول ۲-۲-معایب ومزایای طبقات فضاهای آموزشی در ارتباط با اقلیم های پیشنهادی. ۲۶
جدول ۲-۳- کاربریهای فضاهای آموزشی و سازگاری ۲۸
جدول ۲-۴-شرا یط حرارتی و انعطاف پذیری فضاهای آموزشی ۳۱
جدول۲-۵-تناسبات و انعطاف پذیری فضاهای آموزشی. ۳۳
جدول ۲-۶- شعاع دسترسی مدارس بر حسب متر ۴۹
جدول ۲-۷- ضوابط تعیین آستانه جمعیتی برای سطوح آموزشی ۵۱
جدول ۲-۸- طبقه بندی جمعیت سکونتگاه. ۵۴
جدول ۳ – ۱ – ترکیب جنسی جمعیت شهر بندر انزلی طی سال های ۸۵ – ۱۳۳۵ ۶۱
جدول 3– ۲ – تعداد و متوسط بعد خانوار شهر بندر انزلی طی سال های ۸۵ – ۱۳۳۵ ۶۲
جدول۳-۳- جدول توافقی آزمون χ۲ ۶۳
جدول ۴-۱- روستاهای دارای خدمات آموزشی. ۶۶
جدول ۴-۲-تعداد و نوع مدراس روستاهای شهرستان بندر انزلی. ۶۸
جدول 4-3- ضوابط و استانداردهای خدمات رسانی روستایی ۷۳
جدول ۴-۴- تعداد و درصد واحدهای آموزشی به تفکیک مقاطع. ۷۹
جدول ۴-۵- طبقات جمعیتی روستاهای شهرستان بندر انزلی ۸۵
جدول ۴-۶- طبقات جمعیتی روستاهای دارای مدرسه شهرستان بندر انزلی ۸۵
جدول ۴-۷- استانداردها و ضوابط خدمات رسانی در محیط روستایی کشور و نحوه تجهیز مراکز روستایی ۸۶
جدول۴-۸- تعداد جمعیت روستاهای شهرستان بندر انزلی ۸۷
جدول ۴-۹-توزیع دانش آموزان مقطع پیش دبستان 90
جدول ۴-۱۰-توزیع دانش آموزان مقطع ابتدایی. ۹۱
جدول۴-۱۱-توزیع دانش آموزان مقطع راهنمایی ۹۲
جدول ۴-۱۲-توزیع دانش آموزان مقطع دبیرستان ۹۳
جدول ۴-۱۳- تعداد و درصد واحدهای آموزشی به تفکیک مقاطع. ۹۶
جدول ۴-۱۴- طبقات جمعیتی روستاهای شهرستان بندر انزلی ۹۷
جدول ۴-۱۵- طبقات جمعیتی روستاهای دارای مدرسه شهرستان بندر انزلی ۹۷
فهرست اشکال
عنوان صفحه
شکل ۳-۱- موقعیت جغرافیایی. ۵۹
شکل۴-۱- روستاهای برخورداری از خدمات آموزشی در شهرستان بندر انزلی ۶۷
شکل ۴-۲- روستاهای برخورداری از خدمات آموزشی پیش دبستان در شهرستان بندر انزلی ۶۹
شکل ۴-۳- روستاهای برخورداری از خدمات آموزشی دبستان در شهرستان بندر انزلی. ۷۰
شکل ۴-۴- روستاهای برخورداری از خدمات آموزشی راهنمایی در شهرستان بندر انزلی. ۷۱
شکل ۴-۵- روستاهای برخورداری از خدمات آموزشی متوسطه در شهرستان بندر انزلی ۷۲
نقشه ۴-۶-پراکندگی مدارس شهر بندر انزلی ۸۰
شکل ۴-۷-حوزهکشش خدمات آموزشی پیش دبستان شهرستان بندر انزلی ۸۱
شکل ۴-۸-حوزه کشش خدمات آموزشی دبستان روستاهای شهرستان بندر انزلی ۸۲
شکل ۴-۹-حوزه کشش خدمات آموزشی راهنمایی روستاهای شهرستان بندر انزلی ۸۳
شکل ۴-۱۰-حوزه کشش خدمات آموزشی متوسطه روستاهای شهرستان بندر انزلی. ۸۴
شکل ۴-۱۱-توزیع دانش آموزان مقطع پیش دبستان 90
شکل ۴-۱۲-توزیع دانش آموزان مقطع ابتدایی ۹۱
شکل ۴-۱۳-توزیع دانش آموزان مقطع راهنمایی ۹۲
شکل ۴-۱۴-توزیع دانش آموزان مقطع دبیرستان ۹۳
چکیده
توزیع فضایی خدمات آموزشی تاثیر مستقیم در آسایش خانواده ها، کاهش هزینه و سفرهای درون شهری، تناسب و انسجام فضاها، زیبایی شهر و . دارد و از حساسیت زیادی برخوردار است طی سال های گذشته توجه صرف به ساخت مدارس از نظر کمی و عدم توجه به سایر عوامل موثر در مکان یابی و همچنین کاربری های مجاور آن، نه فقط باعث کاهش کارایی مدارس از نظر آموزشی گشته بلکه سبب بروز مشکلات متعددی از قبیل صرف وقت و هزینه بیشتر برای رسیدن به مدرسه، خستگی و بی حوصلگی دانش آموزان، افزایش سفرهای دانش آموزی و حتی به مخاطره افتادن سلامت روحی و جسمی آن ها می شود که در نهایت منجر به بروز افت تحصیلی آن ها می گردد به همین جهت در این تحقیق نگارنده به بررسی فضاهای آموزشی شهرستان انزلی با توجه به تحولات جمعیتی پرداخته است. روش تحقیق توصیفی – تحلیلی و شیوه جمع آوری اطلاعات بصورت میدانی و کتابخانه ای است.
جامعه آماری تحقیق کل روستاهای شهرستان بندر انزلی است و حجم نمونه مدارسی هستند که دارای مدارس هستند هدف اصلی تحقیق ارائه الگوی مناسبی از توزیع خدمات آموزشی با توجه به جمعیت است نتایج تحقیق نشان می دهد که توزیع مدارس در شهرستان بندر انزلی نامتناسب است بطوریکه در برخی مقاطع مانند دبیرستان تعداد ۲ مدرسه در سطح روستاها وجود دارد که متناسب با جمعیت نبوده وجمعیت دانش آموزی به شهر ان
زلی مراجعه می کنند. و در سایر مقاطع نیز کمبودهایی احساس می گردد
واژگان کلیدی :تحولات جمعیتی ، توزیع فضایی ، مراکز آموزشی ، روستا ، شهرستان بندر انزلی
مقدمه
در سالهای اخیرتقاضا برای خدمات عمومی افزایش چشمگیری داشته است این امر به دلیل افزایش جمعیت در شهرهای کشور و همچنین مهاجرت از شهرهای کوچک به کلان شهرها، به ویژه به پایتخت میباشد. بعلاوه به دلیل ساختارهای اقتصادی- سیاسی کشور و وجود تنوع فرهنگی در بین اقوام مختلف و نیز پراکندگی جغرافیایی کلان شهرها، همواره سرعت پاسخگویی به نیازها از سرعت رشد نیازها به خدمات عمومی کمتر بوده است. یکی از دغدغه های اساسی این بحث دسترسی عادلانه و بهینه افراد جامعه به کاربریهای کالبدی شهری در مباحث کلان کشور برای رسیدن به توسعه پایدار می باشد.
با توسعه شهرنشینی و تبدیل شهرهای کم جمعیت به شهرهای با جمعیت متوسط و نیز تبدیل شهرهای متوسط به کلان شهرها، چالشهای جدیدی در زمینه مسافتهای
طولانی بین محل سکونت و کار یا محل تحصیل بوجود آمده است.در کنار مشکلات جمعیتی عدم تناسب کاربری اراضی و ایجاد کاربریهایی که ارتباطی با هم ندارند مزید بر علت گشته و باعث بوجود آمدن مشکلات عدیدهای شده است.
امروز با تحول در نگرش، بینش و فرهنگ افراد تقاضا برای آموزش افزایش یافته است. آموزش نیروی انسانی کارآمد متخصص و پرورش مردمی آگاه و با فرهنگ سبب بهبود در کیفیت زندگی افراد و افزایش میزان بهره وری و بهره گیری از هر گونه سرمایه گذاری مادی شده است. به طوری که یکی از مهم ترین وظایف دولت ها گسترش و تعمیم آموزش عمومی و فراهم کردن امکانات آموزشی برای همه افراد یک جامعه می باشد.موضوع آموزش و پرورش در اکثر جوامع امروزی با هر نظام و سیاستی مورد توجه است و نسبت به سایر فعالیت ها ی اجتماعی در مقیاس جهانی از اولویتی خاص برخوردار است و یکی از ویژگی های توسعه یافتگی را در آموزش وپرورش نیروی انسانیمی دانند.
در برنامه ریزیهای مربوط به مسایل شهری، دسترسی مناسب به خدمات آموزشی از جمله اهداف برنامهریزان و تصمیمگیران در سطح شهر میباشد. کاربریها و مراکز آموزش از جمله نیاز های اجتناب ناپذیر مردم به منظور دستیابی به دانش و بالابردن سطح سواد جامعه در پاسخگویی به نیازهای جمعیت دانش آموزی میباشد.
پراکندگی مکانی مناسب و توزیع فضایی این مراکز به دلیل اثرات مستقیم در آرامش و آسایش خانواده ها از مهمترین و حساسترین مسایل جامعه محسوب میشود. در همین راستا، در فرایند های مربوط به برنامه ریزی، مکانیابی مراکز آموزشی، مرحله ارزیابی و انتخاب مناسبترین گزینه از میان کاربریهای مختلف از اهم فعالیتها میباشد که با توجه به تراکم جمعیت جوان در هرم سنی موجود در کشور اهمیت آن دو چندان می شود.
سالانه تعدادی از مکان های آموزشی به دلیل مکان یابی نادرستشان تغییر، تعطیل و یا از گردونه فعالیت های موثر آموزشی خارج می شوند. و این موضوع هزینه های جبران ناپذیری را بر اقتصاد کشور تحمیل می نماید.
بر این اساس تجدید نظر در سازمان دهی مکان های آموزشی ساختار بندی و، تغییر موقعیت و یکی از دغدغه های مهم وزارت آموزش و پرورش می باشد.
لذا تحقیق حاضر در نظر گرفته شده است تا به این نا به سامانی ها تا حد امکان رسیدگی کرده و از تصمیمات نسنجیده جلو گیری کند بنابراین این تحقیق با انگیزه بهبود خدمات آموزشی صورتگرفته روش اجرا مطالعات کتابخانه ای و میدانی است که یافته ها ومباحث در ۵ فصل: فصل اول: کلیات تحقیق، فصل دوم مروری بر ادبیات تحقیق، فصل سوم روش شناسی تحقیق، فصل چهارم یافته های تحقیق و فصل پنجم، نتیجه گیری وپیشنهاد می باشد.
| فصل اول کلیات تحقیق ۱-۱-بیان مسئله ۲-۱-اهمیت ضرورت های تحقیق ۳-۱-اهداف تحقیق ۴-۱-سوالات و فرضیه های تحقیق ۵-۱- تعریف واژه ها و مفاهیم ۶-۱- محدودیتها و تنگناهای تحقیق |
1-1-بیان مسئله
شاخص های عمده بر نامه ریزی روستایی بر مبنای خدمات روستایی شامل خدمات زیربنایی و روبنایی است که خدمات آموزشی از جمله خدمات روبنایی محسوب می شوند که امکان دسترسی به آنها از سایر نقاط نیز امکان پذیر می باشد و با توجه به تحقیق های انجام شده مرتبط با عنوان پژوهش حاضر و در ارتباط با انواع مکان یابی ها ی خدمات آموزشی به نظر می رسدکه در استقرار آنها عوا ملی چون تعداد جمعیت، فاصله از روستا، محیط جغرافیایی، حوزه نفوذ روستاها و دخیل باشد. در گذشته گزینش وتعیین مکانها جهت احداث فضاهای آموزشی معمولا بر اساس تجارب روزانه اشخاص، اعمال نظر غیر تخصصی افراد یا گروه های بود که اعتبارات عمرانی جهت احداث آموزشگاه در راستای امکانات موجود از جمله وجود زمین صورت می گرفت که گاه هدر رفتن منابع را به دنبال داشت و وجود تعدادی فضاهای آموزشی بدون استفاده در استانهای مختلف کشور گواه این مدعاست. اجرای طرح مکانیابی و انجام مطالعات بنیادی در نقاط روستایی می تواند منابع و امکانات را به سمت نیازهای واقعی سوق دهد و ارزیابی این مکانهای آموزشی می تواند در بر نامه ریزیهای جدید خدمات و مکانهای آموزشی و رفع معضلات مربوط به تراکم دانش آموزان در نقاط خاص موثر واقع گردد.کمبود نیروی انسانی متخصص وماهر وعدم وجود اعتبارات عمرانی دولت در روستاهای کوچک ( زیر ۲۰ خانوار) زمینه را برای ارائه خدمات به روستاهای کوچک محدود می سازد بنابراین خدمات رسانی خاصه خدمات آموزشی به روستاهای کوچک بر اساس نقاط مر کزی و الویت بندی صورت می پذیرد.بررسی های سازمان
مطلب دیگر :
دانلود پایان نامه با موضوع میزان استفاده، مقایسه
یونسکو از طرح مکانیابی فضاهای آموزشی که در سال ۱۹۸۵ در کشور مالزی به انجام رسیده است نشان می دهد، این اقدام بسیار مفید بوده است ومعادل ۳۰% کل بودجه عمرانی آموزش و پرورش برای کشور مالزی صرفه جویی داشته است شهرستان بندر انزلی با مساحت ۳۱۸/۲۹۹ کیلومتر مربع بوده و تراکم نسبی جمعیت در بین شهرستان ۷/۴۴۴ نفر و در هر کیلومتر مربع می باشد با توجه به رشد جمعیت در سالهای اخیر و با توجه به اینکه مناطق روستایی از مراکز آموزشی داخل شهر استفاده می کنند
مجاورت روستاهای بخش مرکزی و همچنین محدود بودن مکان استقرار و توزیع خدمات آموزشی در نواحی روستایی سبب تراکم زیاد دانش آموزان در برخی از مدارس گردیده است در واقع بین میزان جمعیت و توزیع فضایی مراکز آموزشی تناسب وجود ندارد به همین دلیل در این تحقیق محقق در نظر دارد ابتدا به بررسی میزان جمعیت و توزیع فضایی مراکز آموزشی بپردازد ؟ و در انتها به ارائه پیشنهاداتی در رابطه توزیع ناسب فضاهای آموزشی بپردازد.2-1-اهمیت ضرورت های تحقیق
دسترسی همه ساکنین روستا به خدمات آموزشی امری ضروری است اما با توجه به میزان جمعیت دانش آموزی در روستاهای مختلف و پراکندگی روستاها این امر میسر نمی گردد. به نظر می رسد که توزیع خدمات آموزشی شهرستان انزلی متناسب با نیاز روستاییان روستاهای اطراف استقرار نیافته و شرایط مناسب را برای برخورداری از امکانات فراهم ننموده است.
به منظور رفع این کاستیها و سازماندهی فضایی مناسب امکانات و خدمات، اولین قدم، شناخت نابرابریها و شکاف میان مناطق است. کاهش نابرابری میان سکونتگاه ها و مناطق مختلف یک منطقه از مهمترین دغدغههای دولتها و مجامع علمی بوده و همواره برای تحقق آن اندیشیده و راهبردهایی طراحی نموده اند؛ بطوری که درسالهای اخیر تاکید بر نابرابریهای ناحیه ای و سازمان فضایی آن از اولویتهای اصلی تحقیقات جغرافیایی دراغلب کشورها بوده است. در کشور ما نیز همانند دیگر کشورهای در حال توسعه، با تمرکز روز افزون جمعیت در برخی مناطق این مناطق با و مشکلات متعددی مواجه بوده است؛ بنابر این لزوم بررسی رابطه بین خدمات و جمعیت در هر منطقه ای امری ضروری و مهم در توسعه است
3-1-اهداف تحقیق
۱-۳-۱-هدف کلی
این تحقیق در پی دستابی به اهداف زیراست:
تعیین و ارائه الگوی مناسبی از توزیع خدمات آموزشی با توجه به جمعیت است
2-3-1- هدف ویژه و کاربردی
۱- ارائه الگوی مناسب خدمات آموزشی در روستاهای محدوده مورد مطالعه.
۲- شناخت و تعیین عوامل موثر بر ارائه خدمات آموزشی در محدوده مورد مطالعه.
۳- تعیین نارساییها وکمبود ها در توزیع خدمات در محدوده مورد مطالعه.
۵- توجه به نقش جغرافیا در مکان یابی خدمات آموزشی.
4-1-سوالات و فرضیه های تحقیق
۱-۴-۱- سوالات تحقیق
۱- توزیع مکانی خدمات آموزشی در بندر انزلی چگونه است ؟
۲- چه عواملی در توزیع خدمات آموزشی موثرند ؟
۳- الگوی بهینه استقرار خدمات آموزشی در روستاهای پیرامونی شهر انزلی چیست؟
2-4-1-فرضیهها ی تحقیق
با توجه به اهداف تحقیق فرضیه های این تحقیق عبارتند از:
۱- بین موقعیت مکانی – فضایی روستاها توزیع خدمات آموزشی رابطه وجود دارد
2 – امکانات آموزشی موجود در سطح شهر در نحوه توزیع وتعداد واحد های آموزشی روستاهای پیرامونی موثر بوده است
3 – بین تعداد جمعیت سکونتگاه های روستایی و توزیع فضایی مراکز آموزشی رابطه وجود دارد .
5-1- تعریف واژه ها و مفاهیم
فضا :فضای جغرافیایی بخشی از سطح زمین است که به همراه دورنمایه مادی و اجتماعی به وجود می آید . ( شکوئی، ۱۳۷۸: ۱۱۸) درحوزه ها ورشته های مختلف به ویژه جغرافی دانان ومعماران
وبرنامه ریزان به تعریف فضا پرداخته اند و معانی متعددی برای آن ذکر کرده اند که ازجمله آنها میتوان « فاصله میان نقاط و پدیده ها» و«گستره پیوسته ای که در آن اشیا و پدیدها قرار گرفته وحرکت می کنند. » نام برد.در جغرافیا همراه و توأم با مکان ، فضای جغرافیایی مطرح می شود. که عبارت است از بخشی از زمین و زیست سپهرکه موردسکونت انسان قراردارد وجایگاهی است که زمان بندی زندگی اجتماعی درآن تحقق می یابد. از دید جغرافیایی فضا یک مقوله عینی است در حالی که از نظر فلسفه مفهومی ذهنی دارد.(پور احمد ،۱۳۸۵ : ۱۹۳ )
- فضای آموزشی :فضای آموزشی کالبدی است که درآن تعلیم و تربیت دانش آموزان به فعالیت می رسد فضا ی آموزشی به سه قسمت تقسیم می گردد . فضای بسته ، سرپوشیده وباز
- فضاهای بسته : به فضاهای مسقف که با چهار دیواری ، محصورشده باشد . مانند کلاس درس ، نماز خانه ، کارگاه ، آزمایشگاه
- فضای سرپوشیده : به فضاهای مسقف که بدون واسطه دیوار با محوطه باز مدرسه ارتباط دارند ، گفته می شوند . مانند پارکینک
- فضاهای باز: فضاهای بدون سقف که توسط عنصری به نام دیوار محصور شده باشند ومورد استفاده تفریحی ، ورزشی ، وارتباطی دانش آموزان قرارگیرند ، گفته می شود. ( قاضی زاده ، ۱۳۷۲، ص۱۴۹)
- دوره ابتدایی: آموزش ابتدایی مشتمل بر دوره آموزشی ۵ ساله ویژه کودکان رده های سنی ۶ تا ۱۱ سال می باشد.
زمانیکه دانش آموزان این دوره را با موفقیت به پایان برسانند. موفق به اخذ مدرک پنجم ابتدایی می شوند.
- دوره راهنمایی: دانش آموزان پس از گذراندن یک دوره پنج ساله و ارتباط با یک معلم درسی، با دوره تحصیلی جدیدی آشنا می شوند. تعداد درسها در مقطع راهنمایی افزایش یافته و هر درس مربوط به یک معلم می باشد.
دانش آموزان این مقطع را ،طی ۳ سال به پایان می رسانند.
- دوره متوسطه: مدرسه ای که دانش آموزان در آن تحصیل کنند که بالاتر از دبستان و راهنمایی و پایین تر از دانشگاه می باشد.
- واحد آموزشی: منظور همان مدرسه است که فضایی است شامل عرصه و اعیان که فراگیران (جمعیت واقع در سنین ۱۷-۶) در یکی از مقاطع سه گانه اموزشی به تحصیل می پردازند.
توزیع فضایی ( پراکندگی فضایی ) :
مفهوم آن شکلگیری پدیدهها در سطوح خطی، شبکهای، سطحی و نظایر آن میباشد و در آن تأثیر متقابل فضایی، آمد و شد روزانه از محل کار به محل مسکونی و مسکن موضوعاتی از این قبیل بررسی میشود. در واقع چگونگی قرارگیری عناصر، پدیده ها ، نقاط و مکانها برروی سطح کره زمین پراکندگی یا توزیع فضایی نامیده می شود. پراکندگی جغرافیایی از ارکان مهم و عمده مطالعات جغرافیایی بوده و به فهم و ادراک و بررسی خصوصیات موقعیت های جغرا فیایی کمک می کند . بطوررایج جغرافی دانان از شکل ها برای نشان دادن توزیع جغرافیایی پدیده ها در روی سطح زمین یا قسمتی از آن استفاده می کنند. به طور معمول توزیع فضایی دارای سه ویژگی است .
واگذاری وظایف شهرداری ها در شهرهای میانی(نمونه موردی شهر شوشتر)
۲-۲-۳-۸ سطوح واگذاری . ۴۹
۲-۲-۳-۹ سئوالات اساسی در واگذاری . ۵۰
۲-۲-۳-۱۰ واگذاری استراتژیک چیست؟. ۵۰
۲-۲-۳-۱۱ تولد واگذاری در کسب و کار. ۵۱
۲-۲-۳-۱۲ شرایط و ضرورتها برای واگذاری. ۵۲
۲-۲-۳-۱۳ دسته بندی های واگذاری. ۵۳
۲-۲-۳-۱۴ واگذاری و دوره عمر سازمان . ۵۴
۲-۲-۳-۱۵ عوامل موثر بر واگذاری. ۵۵
۲-۲-۳-۱۵-۱ مشتری . ۵۶
۲-۲-۳-۱۵-۲ فرایندهای داخلی. ۵۷
۲-۲-۳-۱۵-۳ منابع انسانی. ۵۸
۲-۲-۳-۱۵-۴ مالی. ۵۹
۲-۲-۳-۱۵-۵ همسویی راهبردی. ۵۹
۲-۲-۳-۱۵-۶ محیط بیرونی. ۵۹
2-2-3-16 رویکرد های مهم واگذاری. ۶۰
۲-۲-۳-۱۷ضرورت واگذاری. ۶۰
۲-۲-۳-۱۸ شیوههای واگذاری. ۶۱
۲-۲-۳-۱۹ مدل تصمیم گیری منبع یابی استراتژیک. ۶۲
۲-۲-۳-۲۰ فرایند اجرایی. ۶۳
۲-۲-۳-۲۱ ملاحظات سازمانی. ۶۶
۲-۲-۳-۲۲ منافع و چالش ها. ۶۶
۲-۲-۳-۲۳ مشکل عدم مهارت کافی. ۶۷
۲-۲-۳-۲۴ ملاحظات سازمانی در واگذاری . ۶۷
۲-۲-۳-۲۵ معیارهای طبقه بندی در واگذاری . ۶۷
۲-۲-۳-۲۶ مزایای واگذاری. ۶۸
۲-۲-۳-۲۷ معایب واگذاری. ۶۹
۲-۲-۳-۲۸تفاوت پیمانکاری فرعی با واگذاری. ۷۰
۲-۲-۳-۲۹ روند واگذاری . ۷۰
۲-۲-۳-۳۰ دلایل عمده واگذاری. ۷۰
۲-۲-۳-۳۱ فرایند واگذاری استراتژیک. ۷۱
۲-۲-۳-۳۲ مراحل اجرای یک سیستم مدیریت واگذاری موفق . ۷۱
۲-۲-۳-۳۲-۱ تعریف شاخصها و فرایندهای کلیدی سازمان . 71
۲-۲-۳-۳۲-۲ شناسایی ریسکها و دستهبندی مربوط به آنها . ۷۲
۲-۲-۳-۳۲-۳ تعیین حدود واگذاری در شرکت . ۷۳
۲-۲-۳-۳۲-۴ برنامهریزی در خصوص اولویتبندی در واگذاری و کنترل ریسکها . ۷۳
۲-۲-۳-۳۲-۵ ارائه برنامه جهت کاهش اثرات ریسکهای واگذاری . 73
2-2-3-32-6 تدوین برنامه واگذاری . ۷۴
۲-۲-۳-۳۲-۷ فرهنگ سازی سازمان ی در خصوص واگذاری فعالیتها . ۷۴
۲-۲-۳-۳۲-۸ تعریف صحیح و تشریح جامع فعالیت های انجام شده درون سازمان . ۷۴
۲-۲-۳-۳۲-۹ جذب و ایجاد تأمین کنندگان با صلاحیت. ۷۵
۲-۲-۳-۳۲-۱۰ انتقال اطلاعات تخصصی مربوط به فعالیت ها و تجارب خاص. ۷۵
۲-۲-۳-۳۳ منابع واگذاری. ۷۵
۲-۲-۳-۳۴ واگذاری با روش ISPDE برای کاهش مخاطرات. ۷۶
۲-۳ تحقیقات پیشین . ۸۱
۲-۳-۱ تحقیقات خارجی . ۸۱
۲-۳-۲ تحقیقات داخلی. ۸۲
۲-۴ توضیح در خصوص مدل تحقیق . ۸۷
۲-۴-۱ مدل مفهومی تحقیق . ۹۰
فصل سوم : روش اجرای تحقیق
مقدمه. ۹۲
۳-۱ نوع تحقیق. ۹۲
۳-۲ روش تحقیق. ۹۲
۳-۳ ابزار سنجش. ۹۳
۳-۴ جامعه آماری. ۹۳
۳-۵ حجم نمونه و روش نمونه گیری. ۹۴
۳-۶ روش سنجش روایی و پایایی ابزار تحقیق. ۹۵
۳-۶-۱ روایی. ۹۵
۳-۶-۲ اعتبار یا پایایی. ۹۵
۳-۷ روش های آماری تجزیه وتحلیل اطلاعات . ۹۶
فصل چهارم : تجزیه و تحلیل داده ها
۴-۱ مقدمه . ۹۸
۴-۲ نتایج حاصل از تحلیل توصیفی . ۹۸
۴-۲-۱ جنسیت. ۹۸
۴-۲-۲ تحصیلات. ۹۹
۴-۲-۳سن. ۱۰۰
۴-۲-۴ میزان رضایت از خدمات شهرداری. ۱۰۱
۴-۳ نتایج حاصل از تحلیل استنباطی . 102
4-4 آزمون فرضیه های تحقیق. ۱۰۳
۴-۴-۱آزمون کولموگروف اسمیرنف (KS) :. 103
فصل پنجم : بحث و نتیجه گیری
۵-۱مقدمه . ۱۱۲
۵-۲ نتیجه گیری مبتنی بر یافته های تحقیق. ۱۱۲
۵-۲-۱ نتیجه گیری فرضیات. ۱۱۲
۵-۳ پیشنهادات تحقیق. ۱۱۴
۵-۴ محدودیتهای تحقیق. ۱۱۶
منابع و مأخذ
منابع فارسی. ۱۱۹
منابع غیر فارسی . ۱۲۲
ضمائم
پرسشنامه . ۱۲۵
فهرست اشکال
عنوان شماره صفحه
شکل ۲-۱ : شرایط کلی سازمان ۳۶
شکل ۲-۲ خصوصی سازی سازمان دولتی ۳۷
شکل ۲-۳ عوامل موثر بر واگذاری ۵۶
شکل ۲-۴ فرایند واگذاری استراتژیک ۷۱
شکل ۲-۵ متدولوژی واگذاری راهبردی ۷۷
فهرست جداول
عنوان شماره صفحه
جدول شماره ۱-۱ جمعیت استان خوزستان برحسب سن و جنس- ۱۳۸۵ توزیع نسبی ۱۲
جدول شماره ۱-۲ میزان تولید بعضـــــــی از اقلام محصولات کشاورزی و سهم و رتبه استان
نتایج سرشماری کشاورزی ۱۳۸۲ ۱۶
جدول شماره ۱-۳ : ارزش افزوده به قیمتهای جاری سال ۱۳۸۵ 18
جدول شماره ۱-۴ : رتبه استــــــان خوزستان از نظر سهم ارزش افزوده فعالیت “حمل و نقل،
انبارداری و ارتباطات ” در کل کشور سال ۱۳۸۵ ۲۰
جدول شماره ۱-۵ : نرخ اشتغال مردان وزنان ۲۹-۱۵ساله استان ۲۱
جدول ۲-۱ معیارهای طبقه بندی در واگذاری ۶۸
جدول شماره (۴-۲-۱) توزیع فراوانی پاسخ دهندگان برحسب جنس ۹۸
جدول شماره( ۴-۲-۲ ) توزیع فراوانی پاسخ دهندگان برحسب تحصیلات ۹۹
جدول شماره (۴-۲-۳) توزیع فراوانی پاسخ دهندگان برحسب سن ۱۰۰
جدول شماره (۴-۲-۴ ) توزیع فراوانی پاسخ دهندگان برحسب سابقه مدیریت ۱۰۱
جدول شماره (۴-۳-۱ ) توزیع فراوانی شاخصهای مربوط به استراتژی واگذاری در سطح
کل شهرداری ۱۰۲
جدول شماره (۴-۴-۱) نتایج آزمون کولموگروف – اسمیرنف جهت بررسی نرمال بودن
توزیع متغیرها ۱۰۴
جدول شماره (۴-۴-۲) نتایج توصیفی آزمون t تک نمونه ای جهت استراتژی واگذاری در
سطح کل ۱۰۵
جدول شماره (۴-۴-۳) نتایج تحلیلی آزمون t تک نمونه ای ۱۰۵
جدول شماره (۴-۴-۴) نتایج توصیفی آزمون t تک نمونه ای جهت استراتژی واگذاری در
سطح وظیفه ای ۱۰۶
جدول شماره (۴-۴-۵)نتایج تحلیلی آزمون t تک نمونه ای ۱۰۶
جدول شماره (۴-۴-۶)نتایج توصیفی آزمون t تک نمونه ای جهت استراتژی واگذاری
در سطح واحدهای ۱۰۷
جدول شماره (۴-۴-۷) نتایج تحلیلی آزمون t تک نمونه ای ۱۰۷
جدول شماره (۴-۴-۸) نتایج توصیفی آزمون t تک نمونه ای جهت استراتژی واگذاری 108
جدول شماره (۴-۴-۹ )نتایج تحلیلی آزمون t تک نمونه ای ۱۰۸
جدول شماره (۴-۴-۱۰) نتایج توصیفی آزمون t تک نمونه ای جهت استراتژی واگذاری 108
جدول شماره (۴-۴-۱۱)نتایج تحلیلی آزمون t تک نمونه ای ۱۰۹
جدول شماره (۴-۴-۱۲)نتایج میانگین رتبه آزمون فریدمن ۱۰۹
جدول شماره (۴-۴-۱۳) نتایج تحلیلی آزمون فریدمن ۱۰۹
فهرست نمودارها
عنوان شماره صفحه
نمودار شماره (۴-۲-۱) فراوانی پاسخ دهندگان برحسب جنس ۹۹
نمودار شماره( ۴-۲-۲ ) فراوانی پاسخ دهندگان برحسب تحصیلات ۱۰۰
نمودار شماره (۴-۲-۳) توزیع فراوانی پاسخ دهندگان برحسب سن ۱۰۱
نمودار شماره (۴-۲-۴ ) توزیع فراوانی پاسخ دهندگان برحسب سابقه مدیریت ۱۰۲
فهرست نقشه ها
عنوان شماره صفحه
نقشه ۱-۱ : نقشه استان خوزستان ۲۳
نقشه ۱-۲ : نقشه شهرستان شوشتر ۲۸
چکیده :
امروزه سازمان ها در دنیایی به سر می برند که پویایی،تغییر و پیچیدگی جزء عناصر اصلی آن است و برای بهره وری از فرصت های زودگذر عصر حاضر ناچار به ایجاد ساختار منعطف و بهره مندی از امکانات بیرون از سازمان هستند .در این راستا دیدگاه غالب در مدیریت ،کاهش فعالیت های دولتی و حرکت به سمت کوچک سازی، مهندسی مجدد، واگذاری و خصوصی سازی می باشد. واگذاری به عنوان یکی از ابزارهای توسعه و بهبود عملکرد سازمان ها در سنوات اخیر مورد توجه مدیران ومسئولان سازمان ها قرارگرفته و به صورت های مختلف به اجرا درآمده است. این پژوهش به بررسی تأثیر استراتژی واگذاری بر عملکرد شهرداری شوشتر می پردازد. در این تحقیق تأثیر واگذاری در سه سطح کل، وظیفه (پروژه) و واحدهای شرکت، بر مؤلفه های عملکرد ،شامل اثربخشی،کارآیی،کیفیت و کمیت مورد بررسی قرار می گیرد. جامعه آماری تحقیق ، شامل تمامی مدیران، کارکنان و افراد مراجعه کننده به شهرداری بوده است که به شیوه تصادفی انتخاب شدند .روش این تحقیق از نوع توصیفی و از نظر زمانی پیمایشی و به جهت استفاده از نتایج تحقیق در شهرداری، کاربردی می باشد. ابزار گردآوری اطلاعات، پرسشنامه است. جهت آزمون روایی سوالات ، از اعتبار محتوایی و برای پایایی سوالات از روش آلفای کرونباخ استفاده شده است. یافته های این پژوهش نشان می دهد که استراتژی واگذاری در بر عملکرد شهرداری و تمامی مؤلفه های آن تأثیر مثبت دارد.
واژه های کلیدی: برنامه ریزی، استراتژی، واگذاری، عملکرد، خصوصی سازی
مقدمه :
روند سریع تغییرات در دنیای کسب وکار امروز و ضرورت همگامی سازمان ها با این روند موجب تغییرات اساسی در ساختار و رفتار آن ها به منظور واکنش سریع در بهره گیری از فرصت های زود گذر شده است.در این میان برنامه ریزی وتعیین استراتژی مناسب توسط مدیران سازمان، همگام با تحولات جوامع بشری و در پاسخگویی به نیاز های موجود نقش کلیدی جهت دسترسی به اهداف سازمانی ایفا می نماید، به طوری که بسیاری از دانشمندان و تحلیلگران اظهار میدارند. که اگر تنها یک عامل وجود داشته باشد که وجه افتراق بین سازمان های موفق و ناموفق را مشخص میکند، آن عامل برنامهریزی صحیح در سازمان است که میبایست توسط سیستم به صورت مناسب صورت پذیرد(الوانی،۱۰:۱۳۸۷).
هر چند برنامهریزی نوع ویژهای از تصمیمگیری است که مدیر، برای سازمان، آینده خاصی را مورد توجه قرار میدهد،لیکن باید توجه نمود که یک رویداد منحصر به فرد نیست که دارای یک ابتدا و انتهای مشخص باشد بلکه یک فرایند مستمر و دائمی است که منعکس کننده تغییرات است. (استونر، ۱۳۷۹: ۱۳۵).
یکی از مهمترین ویژگیهای یک رهبر و مدیر اثربخش در سازمان ، به کارگیری مناسب یک استراتژی و شیوه برخورد در رقابت است که البته میبایست این استراتژی توسط منابع اقتصادی و فنی آن سازمان و نیز به وسیله عوامل محیطی تعیین شود. (استونر، ۱۳۹:۱۳۷۹).
کشورها برای دستیابی به فاکتورهای اقتصاد توسعه یافته، نیازمند بهرهمندی از مزیتهای استراتژیهای رقابتی هستند. این استراتژیها در دنیای کسب و کار جدید به وسیله مکانیزم بازار اعم از(بازار داری،بازار سازی وبازار گردانی) حاصل میشود.
از جمله استراتژی های نوین، شبکه ای شدن فعالیت سازمان ها می باشد. به گو نه ای که سازمان ها فعالیتهایی که در آن ها قابلیت کلیدی دارند واز آن در مقایسه با رقبا ارزش آفرینی می کنند خود انجام می دهند و سایر فعالیت هارا به کسب وکارهایی واگذار می نمایند که در آن فعالیت ها قابلیت کلیدی داشته باشند. این استراتژی واگذاری[۱] نام دارد.(الوانی،۱۳۸۷ : ۱۲).
واگذاری موجب کوچک شدن سازمان همراه با کاهش هزینه ها، افزایش بهره وری ،سرعت وکیفیت خدمات، انعطاف پذیری،انتقال تکنولوژی و فن آوری ،جذب سرمایه گذاری خارجی،تقسیم خطر پذیری ودر مجموع عملکرد بهینه سازمان میگردد.
با توجه به اهمیت سیستم شهرداری که در تأمین نیازهای جامعه نقش اساسی دارد ، به کارگیری سیاستهای خصوصی سازی و واگذاری امور در راستای عملکرد بهینه و تأمین خواستههای جامعه می تواند شتاب تحولات محیطی و عدم اطمینان را برای سازمان تا حدودی بهبود بخشد لذا با توجه به ضرورت هماهنگی سازمان با تحولات بیرونی و دستیابی به مزیتهای رقابتی در دنیای کسب و کار کنونی، محقق امیدوار است این پژوهش بتواند پایه ای برای تحقیقات بعدی در آینده باشد و توسط پژوهشگران دیگر تکمیل گردد ، تا گامی کوچک در تحقق هدف دیرینه یعنی بهبود عملکرد در سازمان های خدماتی و به خصوص شهرداری که در ارائه بخش عظیمی از خدمات به جامعه سهیم هستند، برداشته شود
1-1 بیان مساله تحقیق
توجه جدی به مفهوم بهره وری و استفاده بهینه از امکانات و منابع سازمان ها امری روشن و بدیهی است و برای افزایش نرخ بهر ه وری، بازبینی در روش ها ی اداره سازمان و در صورت لزوم تجدیدنظر در آنها اجتناب ناپذیر می باشد. از نظر علمی، روش ها ی متعددی وجود دارد که مدیران می توانند در انتخاب راه حل های استفاده مناسب و عقلایی از منابع از آنها کمک بگیرند. سازمان ها در سراسر جهان به دنبال تکنیک ها و روش هایی برای حفظ و توسعه مزایای رقابتی خود هستند. استفاده از روش های نوین مدیریت خدمات، از جمله واگذاری که در آن تمام یا بخشی از فعالیت های سازمان به افراد یا سازمان های بیرونی واگذار می شود، یکی از روش های بهره وری است که در دو دهه اخیر مورد توجه قرار گرفته است. واگذاری در سال های اخیر خود را به عنوان یکی از این رویکردها ی پراهمیت معرفی کرده است . بعضی از شرکت ها به منظور بهبود کیفیت خدمات و محصولات، کاهش هزینه و زمان تولید، تمرکز بر روی مزیت ها ی اصلی رقابتی و به طور کلی افزایش اثربخشی سازمان ، اقدام به واگذاری برخی فعالیت ها نمود ه اند و چنین به نظر می رسد که شرکت ها با واگذاری فعالیت های خود به سازمان های تخصصی دیگر، بهتر می توانند بر روی فعالیت هایی که ارزش افزوده بیشتری ایجاد می کنند، تمرکز کرده و بدین طریق اثر بخشی فعالیت های خود را به حداکثر برسانند .
از نظر کلی[۲] و راشید[۳] (۲۰۰۰) واگذاری عبارت است از عقد قرارداد با عرضه کننده بیرونی برای انجام فعالیت هایی که قبلاً در شرکت انجام می شد، یا انجام فعالیت هایی که کاملاً جدید هستند. بنابراین، تصمیم گیری برای واگذاری از جمله مسائلی است که باید کلیه ملاحظات سازمانی، موارد پیش نیازی و شرایطی آمادگی سازمان و مراحل بکارگیری و مدیریت و کنترل فرایند در مورد آن در کانون توجه قرار گیرد .
امروزه، بسیاری از شرکت ها با تمرکز بر یک تخصص و یا مهارت ویژه فقط برای ارائه خدمات به مجموعه ای بیرون از خود فعالیت می کنند. تحقیقات نشان می دهد منافع حاصل از واگذاری برای بسیاری از شرکت ها، زیاد بوده و مهمترین آنها صرفه جویی در وقت و هزینه و ارتقای کیفیت و آزادسازی منابع داخلی به منظور استفاده بهینه از آنها بوده است.
در کشور ما به دلایل مختلف، واگذاری به مفهوم وسیع و گسترده خود مورد استفاده و توجه مدیران و مسئولان قرار نگرفته است . از این رو لازم است محققان و مدیران صنعتی در جهت بکارگیری آن و نیز بایدها و نبایدها در انجام آن به مطالعه و تحقیق بپردازند تا طبق شرایط مشخص علمی و روشن بدانیم چه چیز را، چه وقتی و به چه طریقی و به چه کسی بسپاریم.
1-2 اهمیت و ضرورت تحقیق
در گذشته، واگذاری زمانی مورد استفاده قرار می گرفت که سازمان ها نمی توانستند خوب عمل کنند. در رقابت ضعیف بودند، کاهش ظرفیت داشتند، با مشکل مالی روبرو بودند و یا از نظر فناوری عقب و شکست خورده بودند.
امروزه سازمان هایی که کاملاً موفق هستند نیز از این ابزار برای تجدید ساختار سازمان هایشان استفاده می کنند و مدیران این سازمان ها به عنوان یک موضوع حیاتی این موضوع را درک کرده اند که ایجاد قابلیت های کلیدی برای برآورده نمودن نیازهای مشتری ضروری است و باید دراین راه تلاش نمایند.
تحقیقات نشان می دهد که افزایش واگذاری می تواند منجر به کاهش هزینه ها شده و نیاز به سرمایه گذاری در زمینه تسهیلات، تجهیزات و نیروی انسانی را پایین بیاورد. از سوی دیگر شواهدی نیز حاکی از این است که افزایش واگذاری می تواند نوآوری و کنترل برروی کارها را کاهش دهد . واگذاری را شکلی از فعالیت پیمانکاری می دانند که قبلاً در شرکت انجام می شده است و اکنون انجام آن امور به دیگران واگذار شده است.
برای سپردن کار به بیرون متاسفانه بنگاه ها و سازمان های ما به وظایف دیگری که برعهده آنها گذاشته می شود، توجهی ندارند در صورتی که باید در هنگام واگذاری به برقراری مکانیزم های واگذاری بپردازند و با مدیریت صحیح، توانایی مانیتور کردن شرکتی را که کار به او واگذار شده، داشته باشند و به گزارش مداوم بپردازند.
همچنین شرکتی که تمایل به دریافت خدمات واگذاری دارد، باید متخصص انجام آن کار باشد و فعالیت هایش منحصر به خدمت گرفته شده باشد . همچنین شرکت خدمت گیرنده باید بتواند فعالیت خود را طوری تنظیم کند تا قابلیت کنترل شدن را داشته باشد و امکاناتی را به منظور مانیتور کردن امور فراهم کند.
فعالیت هایی که در محور فعالیت های اصلی سازمان قرار ندارند، باید واگذاری شوند و فقط کارهایی که به موضوع اصلی فعالیت سازمان مربوط بوده یا قیمت و شرایط انجام آن بهتر باشد، می توانند در داخل مجموعه انجام شوند . متأسفانه نگاه مدیران ما در مورد واگذاری با ناآگاهی همراه شده و دیدگاه مناسب در این زمینه کمتر وجود دارد، چنانچه بخشی فکر می کنند در صورتی که کار را به بیرون واگذار کنند، آن کار به طور صحیح انجام نشده و با کیفیت پایین تر و هزینه بیشتر انجام می پذیرد . در حالی که اگر کارفرما، کار را صحیح مطرح و بر آن کنترل داشته باشد، کیفیت خدمات افزایش می یابد.
رویکرد سیستماتیک در واگذاری امری حیاتی است و به عنوان یکی از عوامل بحرانی موفقیت در مدیریت تدارکات و مشارکت های پروژه های تحیقاتی، به این مساله پرداخته شده است . مساله واگذاری در سازمان ها
موضوعیت دارد . اما در پروژه های تحقیقاتی بواسطه وجود ریسک از دست رفتن دانش انحصاری سازمان اهمیت دو چندانی می یابد. نتیجه این امر افزایش آگاهی نسبت به اهمیت تصمیمات واگذاری شده است .
تصمیمات واگذاری مقداری از منابع و سرمایه را جهت صرف در موارد دیگر آزاد می سازد. واگذاری به این صورت سبب کاهش هزینه ها حتی تا ۳۹% شده است، جدا از اینکه منافعی مثل وارد شدن به بازارهای کلیدی نیز به این ترتیب و با این مشارکت ها تسهیل شده است . اولین موج واگذاری فعالیت ها به فعالیت هایی که مستلزم مهارت ها ی سطح پایین بودند محدود می شد، مثل مشاغل صنعت نساجی یا صنعت اسباب بازی .
دومین موج شامل صنایعی مثل تهیه نرم افزارها، پردازش کارت های اعتباری و مواردی از این دست بود . سومین موج یا موجی که الان در جریان است شامل فعالیت هایی می شود که دارای دستمزد بالایی هستند و نیاز به مهارت های سطح بالا دارند که از جمله آنها می توان به طراحی تراشه، مهندسی، تحلیل های مالی، داروسازی و تحقیق و توسعه اشاره نمود.
با بررسی ساختار هزینه شرکت های تولیدی در کشورهای مختلف نتایج مشابهی گزارش شده است . همه آنها بیان می کنند که مو اد و قطعات /فرایندهای خریداری شده از تأمین کنندگان به طور متوسط۵۰% کل هزینه ها ی تولیدی را تشکیل می دهد . بنابراین هزینه های مدیریت زنجیره تأمین، یک عنصر اصلی در مدیریت هزینه کل و افزایش سودآوری شرکت می باشد. شواهد حاکی از آن است که در گذشته رابطه تأمین به صورت سیستماتیک انجام نمی شده است . اما در سال ها ی اخیر مدل ها یی در این رابطه ارائه شده است.
تصمیمات تأمین تنها به مواد و قطعات / فرایندهای محصول ، محدود نمی شود و در رابطه با فعالیت های غیر تولیدی از قبیل خدمات پشتیبانی نیز قابل کاربرد است. در اکثر سازمان ها، تصمیمات تأمین بالقوه زیادی وجود دارد . به طور مثال، شرکت های تولیدی صدها قطعه دارند که می تواند از داخل یا خارج سازمان تأمین گردد.
نتیجه تصمیمات کاملاً متأثر از کیفیت اطلاعات در دسترس و فرضیات استفاده شده در تحلیل می باشد. در کنار ملاحظات هزینه و سود، در تصمیمات تأمین، مسائل استراتژیک، ارزیابی مالی، ابعاد کارایی و ریسک در رابطه با کیفیت تأمین کننده ، قابلیت اطمینان، زمان های پیشبرد و تحویل مد نظرقرار می گیرند. زمانیکه تمام این فاکتورها با هم در نظر گرفته می شوند، تصمیم تأمین می تواند یک تصمیم بسیار پیچیده و حساس باشد که بر سودآوری، سرمایه گذاری و موقعیت رقابتی تأثیر می گذارد. یک تصمیم اشتباه می تواند منجر به هزینه های محصول بالاتر، حیف و میل و از دست دادن فرصت ها، مشتریان و سهم بازار شود.
1-3 اهداف تحقیق
۱-۳-۱ هدف کلی :
تجزیه و تحلیل آثار ناشی از واگذاری کارها به پیمانکاران بر عملکرد شهرداری شهرهای با تاکید بر شهر شوشتر و ارائه پیشنهادات لازم به منظور بهبود آنها.
۱-۳-۲ اهداف جزئی :
۱)تأثیر واگذاری شهرداری شوشتر بر کیفیت ارائه خدمات به شهروندان
۲)تأثیر واگذاری شهرداری شوشتر بر زمان انجام تعهدات به شهروندان