دانلود پایان نامه ها

سایت مرجع دانلود پایان نامه های ارشد

دانلود پایان نامه ها

سایت مرجع دانلود پایان نامه های ارشد

بررسی رفتارسپرده ها درصنعت بانکداری ایران

 ۱۳

فصل دوم. ۱۵

ادبیات و پیشینه تحقیق ۱۵

۲-۱- مقدمه. ۱۶

۲-۲- نظام بانکی و جذب سپرده ۱۷

۲-۲-۱- استراتژی های جذب سپرده بانکی ۱۷

۲-۲-۲- نقش بانک ها در سیستم مالی ۱۹

۲-۲-۳- عوامل مؤثر بر قدرت نقدشوندگی ۱۹

۲-۲-۳-۱- شروع کار بازار. ۲۰

۲-۲-۳-۲- اخبار برجسته مرتبط ۲۰

۲-۲-۳-۳- اعشاری کردن. ۲۰

۲-۲-۳-۴- حداقل تغییر مجاز. ۲۰

۲-۲-۳-۵- خودکارشدن بورس. ۲۱

۲-۲-۴- برداشت های سپرده گذاران به عنوان عامل مشکل نقدینگی ۲۱

۲-۳- بانک و سپرده های بانکی ۲۳

۲-۴- وجوه نقد. ۲۳

۲-۴-۱- شاخص های نقدشوندگی ۲۴

۲-۵- تئوری های  عوامل مؤثر بر حجم سپرده های بانکی ۲۵

۲-۶- چارچوب بانکداری اسلامی و غیر اسلامی در حوزه سپرده گذاری ۲۸

۲-۶-۱- بانکداری غیراسلامی ۲۸

۲-۶-۲- بانکداری اسلامی ۲۹

۲-۷- اهداف سیاستگذاری های پولی در نظام بانکی ۳۱

۲-۸- مکانیسم اثرگذاری سیاست پولی ۳۳

۲-۸-۱- کانال جانشینی ۳۳

۲-۸-۲- کانال ثروت. ۳۳

۲-۸-۳- کانال نرخ بهره ۳۴

۲-۸-۴- کانال نرخ ارز. ۳۴

۲-۸-۵- کانال اعتباری ۳۵

۲-۸-۶- کانال وام دهی بانکی ۳۵

۲-۸-۷- کانال ترازنامه. ۳۶

۲-۹- رویکرهای تغییر رفتار مالی سپرده‌گذاران و بانک‌ها ۳۶

۲-۱۰- مدیریت ریسک نقدینگی در نظام بانکی ۳۷

۲-۱۱- بررسی استراتژی نگهداری وجه نقد و اعتباردهی در نظام بانکی ۳۸

۲-۱۱-۱- ترکیب دارایی ـ بدهی و ریسک نقدینگی ۴۰

۲-۱۲-  تحلیل ریسک بانکداری(گرونینگ و براتانویک ، ۲۰۰۷) ۴۲

۲-۱۲-۱- ریسک های مالی  نظام بانکی ۴۲

۲-۱۲-۲- برسی آرای مدیریت نقدینگی ۴۴

۲-۱۲-۳- نظریه‌های مدیریت نقدینگی (عرب مازار یزدی و همکاران، ۱۳۸۹) ۴۴

۲-۱۳- ریسک. ۴۵

۲-۱۳-۱- طبقه بندی انواع ریسک. ۴۶

۲-۱۳-۱-۱- ریسک سیستماتیک. ۴۷

۲-۱۳-۱-۲- ریسک تجاری ۴۷

۲-۱۳-۱-۳- ریسک مالی ۴۸

۲-۱۳-۱-۴- ریسک ورشکستگی ۴۹

۲-۱۳-۲- ریسکهای خارج از شرکت. ۴۹

۲-۱۳-۲-۱- ریسک نوسان نرخ بهره ۴۹

۲-۱۳-۲-۲- ریسک سیاسی ۵۰

۲-۱۳-۲-۳- ریسک بازار. ۵۰

۲-۱۳-۳- اندازه گیری ریسک. ۵۰

۲-۱۴- مبانی نظری مجرای وام دهی بانک انتقال سیاست پولی ۵۲

۲-۱۵- اهمیت تشکیل سرمایه مبتنی بر سپرده گذاری ۵۴

۲-۱۵-۱- تغییر رفتار سپرده‌گذاران. ۵۴

۲-۱۵-۲- کاهش رشد سپرده و وام‌های دولتی ۵۵

۲-۱۵-۳- رشد سپرده‌گیری نسبت به نقدینگی ۵۶

۲-۱۵-۴- ارزیابی مدیریت نقدینگی؛ گسترش یک ساختار مدیریت نقدینگی ۵۶

۲-۱۶- سپرده، سود و بازگشت سرمایه سپرده گذاران. ۵۹

۲-۱۷- انواع بدهی در نظام بانکی ۶۰

۲-۱۸- بانک سپه در یک نگاه ۶۱

۲-۱۸-۱- تاریخچه نخستین بانک ایرانی ۶۱

۲-۱۸-۲- ارزش های محوری بانک سپه. ۶۳

۲-۱۸-۳- بیانیه مأموریت بانک سپه. ۶۴

۲-۱۸-۴- اهداف کلان: ۶۴

۲-۱۸-۵- خدمات بانک سپه. ۶۵

۲-۱۹- مروری بر پژوهش های انجام شده ۶۷

۲-۱۹-۱- تحقیقات داخلی ۶۷

۲-۱۹-۲- تحقیقات خارجی ۷۰

فصل سوم. ۷۷

روش تحقیق و  گردآوری داده ها ۷۷

۳-۱- مقدمه. ۷۸

 ۷۸

۳-۳- متغیرهای موردمطالعه تحقیق ونقش وروش محاسبه آنها ۷۹

۳-۳-۱- مدل تحقیق ۷۹

۳-۳-۲- متغیرهای به کار رفته در معادلات مدل تحقیق ۷۹

 ۸۲

۳-۵- روش تجزیه و تحلیل داده ها ۸۳

۳-۶- جامعه آماری ۸۴

۳-۷- آزمون های مورد استفاده شده در این پژوهش ۸۵

۳-۷-۱- مانایی متغیر ها ۸۵

۳-۷-۱-۱- تفاوت سری های زمانی مانا و نامانا ۸۶

۳-۷-۲- آزمون ریشه واحد برای مانایی ۸۷

۳-۷-۳- آزمون دیکی فولر. ۸۸

۳-۶-۳-۱- آزمون دیکی – فولر تعمیم یافته. ۸۹

۳-۷- تعریف هم جمعی و مفهوم اقتصادی آن. ۹۱

۳-۷-۱- آزمون انگل- گرانجر و انگل- گرانجر تعمیم یافته برای همجمعی ۹۳

۳-۷-۱-۱- معایب روش  انگل-گرانجر. ۹۳

۳-۷-۲-  برآوردکننده‌های حداکثر درستنمایی جوهانسن و جوسیلیوس (آزمون فرضیه ها) ۹۴

۳-۷-۲-۱- تعیین تعداد بردارهای هم انباشته و تعیین الگوی مطلوب. ۹۶

۳-۷-۲-۲- مشکلات روش جوهانسن- جوسیلیوس. ۹۷

۳-۷-۳- نقاط ضعف و محدودیت‌های تحلیل هم انباشتگی ۱۰۰

۳-۸- توابع عکس العمل تحریک. ۱۰۱

۳-۹- خلاصه روش تحقیق فصل سوم. ۱۰۱

فصل چهارم. ۱۰۳

تجزیه و تحلیل داده ها ۱۰۳

۴-۱- مقدمه. ۱۰۴

۴-۲-  تحلیل توصیفی متغیر های تحقیق ۱۰۴

۴-۳- نمودار پراکندگی متغیرها ۱۰۵

۴-۴- برآورد مدل تحقیق ۱۰۶

۴-۴-۱- آزمون ریشه واحد. ۱۰۷

۴-۴-۲- هم‌انباشتگی و معادله بلندمدت. ۱۰۹

۴-۴-۳-  نتایج تعیین طول وقفه مناسب در مدل. ۱۰۹

۴-۴-۵- نتایج تابع پاسخ تکانه. ۱۱۳

۴-۵- نتایج آزمون فرضیات تحقیق ۱۱۶

فصل پنجم. ۱۱۸

نتیجه گیری و پیشنهادات. ۱۱۸

۵-۱- مقدمه. ۱۱۹

۵-۲- نتیجه گیری حاصل از آزمون فرضیات. ۱۱۹

۵-۲-۱- نتیجه گیری حاصل از آزمون فرضیه اول. ۱۲۰

۵-۲-۲- نتیجه گیری حاصل از آزمون فرضیه دوم. ۱۲۰

۵-۲-۳- نتیجه گیری حاصل از آزمون فرضیه سوم. ۱۲۰

۵-۲-۴- نتیجه گیری حاصل از آزمون فرضیه چهارم. ۱۲۱

۵-۲-۵- نتیجه گیری حاصل از آزمون فرضیه پنجم. ۱۲۱

۵-۳- بحث و نتیجه گیری ۱۲۱

۵-۴- مقایسه نتایج تحقیق با سایر تحقیقات. ۱۲۳

۵-۵- پیشنهادات. ۱۲۴

۵-۵-۱- پیشنهادات براساس نتایج فرضیه ها ۱۲۴

۵-۵-۲- پیشنهادات کاربردی ۱۲۵

۵-۵-۳- پیشنهادهایی برای مطالعات آتی ۱۲۶

فهرست منابع. ۱۲۷

 ۱۲۸

منابع خارجی: ۱۳۰

پیوست ها ۱۳۲

چکیده

هدف اصلی این مطالعه بررسی رفتارسپرده هادرصنعت بانکداری ایران در بانک سپه با بهره گرفتن از آزمون همگرایی برای دوره ی ۳۱ ساله ۱۳۹۳-۱۳۶۳ و آزمون وجود رابطه بلند مدت بین سپرده ها و تعیین کننده های آن می باشد. برای تحقق این هدف داده های کلان اقتصادی همچون نسبت  سپرده های مدت دار به نقدینگی در سیستم بانکی و برخی عوامل موثر برآن از جمله  نرخ سود واقعی سپرده ها، نرخ سود بازار غیرمتشکل پولی، نرخ ارز در  بازار غیر رسمی، تولید ناخالص داخلی و شاخص

 قیمت مسکن از بانک اطلاعات سری های زمانی اقتصادی بانک مرکزی و گزارش عملکرد سالانه بانک سپه گردآوری شد و پس از بررسی آزمون های ریشه واحد، از روش آزمون هم انباشتگی جوهانسون- جوسیلیوس و تابع پاسخ تحریک به بررسی وجود رابطه بلندمدت و ماندگار بین متغیرهای تحقیق اقدام شد. بر این اساس روش این تحقیق علی و همبستگی می باشد. نتایج حاصل از برآورد مدل جوهانسون – جوسیلیوس حاکی از وجود رابطه بلند مدت بین سپرده ها و تعیین کننده های آن می باشد، به طوری که نسبت سپرده های مدت دار  به نقدینگی با نرخ سود بازار غیرمتشکل پولی و تولید ناخالص داخلی ارتباط مثبت و با نرخ ارز در بازار غیر رسمی، شاخص قیمت مسکن و  نرخ سود واقعی سپرده های مدت دار،ارتباط منفی نشان می دهد.

 کلید واژگان: رفتار سپرده، بانکداری، هم انباشتگی، آزمون جوهانسن جوسیلیوس

 1-1-مقدمه

بانک ها وظایف مهمی را در اقتصاد به عهده دارند که شامل تجهیز پس اندازها و واسطه گری، تسهیل جریانات پرداخت، تخصیص اعتبارات و برقراری نظم مالی است. حتی در اقتصادهایی که دارای بازارهای مالی پیشرفته ای هستند، بانک ها در کانون فعالیت های مالی و اقتصادی قرار دارند و نقطه اتکایی برای اعمال سیاست های پولی به حساب می آیند.

در کشورهای در حال توسعه و اقتصادهای در حال گذار، که دارای بازارهای مالی کمتر توسعه یافته بوده، بانک ها نهادهای مهمی هستند که قادرند به واسطه گری مالی پرداخته و می توانند با ارائه روش های گوناگون به کاهش میزان ریسک سرمایه گذاری کمک کنند. هر یک از بانک ها سعی در جذب سپرده های مردم دارند جذب سپرده برای بانک ها اهمیت ویژه ای دارد، چون سپرده ها به عنوان منبع اصلی بانک از اهمیت ویژه ای برخوردار است؛ زیرا وضعیت سپرده ها بر نقدینگی و ریسک نقدینگی و میزان اعطای تسهیلات و در نتیجه بر هزینه ها و درآمدهای عملیاتی بانک تاثیرگذار است.

۱-۲- موضوع تحقیق

بررسی رفتارسپرده ها درصنعت بانکداری ایران با بهره گرفتن از آزمون همگرایی (مطالعه موردی: بانک سپه)

 

۱-۳- بیان مسأله

بانک های ایران نظیر سایر مؤسسات مالی نیاز دارند تا وجوه خود را از طریق تعهدات تأمین مالی برای خلق سود، بهینه سازی و مدیریت نمایند. بانک های ایران مجبورند تا نقدینگی خود را تحت شرایط مشابه با طرف مقابل قرارداد خود مدیریت نمایند. به خصوص در بانکداری ایران با ویژگی های عملیات و ارزش های یکتای خود باید ویژگی سپرده گذاران خود را به دقت شناسایی نمایند. بنابراین پیش بینی سپرده ها (رفتار سپرده گذاران) در زمره اقداماتی قرار دارند که آنها بایستی به طور مناسبی انجام دهند. زیرا برداشت سپرده ها به طور بالقوه می تواند کسب و کار و فرایند سرمایه گذاری آنها را که نیاز به جایگزینی وجوه بلندمدت دارد را مختل نمایند. از سوی دیگر در هر زمانی که سپرده گذاران بخواهند و بانک موافقت نماید نیز بایستی سپرده ها در دسترس باشند. شناخت رفتار سپرده گذاران شیوه مهمی است که یک نظام بانکی قوی در سمت بدهی می تواند داشته باشد. توانایی بانک ها در ارزیابی و مدیریت عرضه و تقاضای نقدینگی برای حفظ و تداوم عملیات بانکداری ضروری است بانک های ایران برای بهینه سازی وجوه  سپرده گذاران در پرتفوی تأمین مالی به مدیریت برداشت های سپرده گذاران به شیوه ای مناسب نیاز دارند.

بانک های ایران نیز مشابه همتای سنتی خود به پول سپرده گذاران به عنوان یکی از منابع اصلی وجوه وابسته اند. در واقع ربا در اسلام انعطاف پذیری بانک های ایران را

مطلب دیگر :

پایان نامه ارشد: شبیه­ سازی گسترش آتش­ سوزی با استفاده از مدل شبیه­ ساز سطح آتش

 در جمع آوری جریان ورودی پول برای تأمین مالی و پوشش هزینه ها دچار محدودیت کرده است. به همین دلیل سپرده گذاران در بانکداری ایران در مقایسه با بانکداری متعارف از اهمیت بیشتری برخوردار می باشند.

نوسانات معنی دار کل سپرده ها به عنوان نماینده ای از رفتار برداشت سپرده گذاران از نگرانی های بزرگ بانک های ایران است و بنابراین بایستی به طور دقیق مدیریت شود.

با توجه به اهمیت سپرده ها به عنوان یکی از ابزارهای مدیریت نقدینگی در سمت بدهی این تحقیق به بررسی رفتار سپرده ها در صنعت بانکداری ایران می پردازد.

 

۱-۴- اهمیت و ضرورت انجام تحقیق

مطالعه رفتار سپرده‌گذاران و تغییرات سپرده‌ها در بانکداری ایران به چند دلیل زیر مورد علاقه وتوجه مدیریت بانک ها و بانک مرکزی و بخش عمومی می‌باشد.

رفتار سپرده‌ها به طور معمولی شامل شاخص‌های تعیین کننده‌ استراتژی‌های پرتفوی بانک می‌باشد. هرچه این رفتار تغییرات بیشتری داشته باشد، ترکیب دارایی‌های آن بانک از نقدینگی بیشتری برخوردار خواهد بود.

از آنجا که رفتار برداشت سپرده‌گذاران بر وجه نقد و ذخایر اضافی نگهداری شده توسط بانک‌ها اثر می‌گذارد بنابراین توزیع ذخایر کل بانک‌های عضو سیستم بانکی و در نتیجه مسیر و سرعت اقدامات سیاست پولی را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد.

این رفتار وجوه لازم برای وام‌ها و متعاقباً نرخ وام‌ها را نیز تحت تأثیر قرار خواهد داد.

این رفتار بر نوسان درگیری تعدیل ذخایر پرهزینه اثر می‌گذارد و بنابراین می‌تواند سودآوری بانک را نیز تحت تأثیر قرار دهد.

در نهایت این رفتار یکی از عوامل مهم مؤثر بر میزان استفاده بانک‌ها از دریچه تنزیل بانک مرکزی می‌باشد. بنابراین بر سیاست مدیریت نرخ تنزیل مجدد نیز اثر می‌گذارد.

با توجه به اثرات ذکر شده در رفتار سپرده‌ ها انتظار می‌رود نتایج این مطالعه بتواند برای استفاده سیاست‌گذاران و بانک‌های ایران برای درک بهتر رفتار برداشت پول توسط سپرده‌گذاران و سیاست‌های مناسب برای مدیریت نقدینگی بانک مفید واقع شود. در ضمن براساس دانسته‌های نگارنده این تحقیق از معدود مطالعاتی است که سعی دارد به شناسایی وتحلیل رفتار  سپرده‌ها در صنعت بانکداری ایران بپردازد

نمودار شماره ۱-۱: فرایند مدیریت نقدینگی در بانکداری ایران (به اقتباس از ایسمال، ۲۰۱۰)

 

  • ویژگی‌های سپرده‌گذاران[۲]
  • رفتارهای سرمایه‌گذاری سپرده‌گذاران[۳]
  • انتظارات سرمایه‌گذاری سپرده‌گذاران[۴]

نتیجه خروجی بررسی‌های فوق شناسایی مشخصات وجوه و رفتار نقدینگی سپرد‌ه‌گذاران است. پس از تحلیل سپرده‌گذاران گام بعدی با بررسی روش مدیریت ریسک نقدینگی بانک‌های ایران ادامه می‌یابد. این بخش اقدامات و سیاست‌های اجرا شده توسط بانک‌های ایران را برای ایجاد توازن بین سمت دارایی‌ها و بدهی‌ها به منظور جلوگیری از عدم تطابق نقدینگی وصف می کند. در واقع این امر بسیار آسان‌تر می شود اگر وجوه به خوبی مدیریت شود، سپرده‌گذاران با بانک‌ها ارتباط و همکاری خوبی داشته باشند و رفتار نقدینگی قابل پیش‌بینی سپرده‌گذاران به خوبی شناسایی شود. در واقع برخی سپرده‌گذارن نسبت به مازاد نرخ بهره بسیار حساس هستند و وجوه خود را در سپرده‌های کوتاه مدت قرار می‌دهند و نمی‌توانند از فعالیت‌های تأمین وجوه مالی بانک های ایران پشتیبانی خوبی داشته باشند.

سرانجام اگرچه بانک‌های ایران سعی دارند که یک مدیریت نقدینگی قوی به اجرا بگذارند و شناسایی رفتار نقدینگی سپرده‌گذاران را به آن ضمیمه کنند، با این حال در برخی حوزه‌ها ممکن است هنوز مشکلات نقدینگی بالقوه برپا باشد (همانگونه که در شکل شماره ۱-۱ نشان داده شده است) به همین دلیل بانک‌های ایران برای تدبیر تقاضاهای با قاعده و بی‌قاعده سپرده‌ها، ابزارهای نقد اسلامی را برای کنترل و نگهداری توازن مداوم نقدینگی آماده  می کنند.

۱-۵- اهداف تحقیق

هدف اصلی:

هدف اصلی این تحقیق بررسی رفتار سپرده‌ها می‌باشد. با انجام این تحقیق یکی از مراحل اصلی فرایند مدیریت نقدینگی در سمت بدهی‌ها انجام می‌شود و به مدیریت بانک‌های ایران در هدایت و کنترل رفتار سپرده‌گذاران یاری می‌رساند. در ضمن با آزادسازی نرخ سود  در دو سال اخیر شناسایی رفتار سپرده‌ها در این دوره از ضروریات خاص تحقیق حاضر می‌باشد.

اهداف فرعی این تحقیق عبارتنداز:

اهداف فرعی این تحقیق بررسی مستقیم تأثیر نرخ واقعی سود سپرده های مدت دار،بر حجم سپرده های سرمایه گذاری مدت دار،بررسی مستقیم تاثیر نرخ سود بازار غیر متشکل پولی برحجم سپرده های سرمایه گذاری مدت دار بانک،بررسی مستقیم تاثیر نرخ تولید ناخالص داخلی بر حجم سپرده های سرمایه گذاری مدت دار بانک،بررسی مستقیم تاثیر نرخ ارز و نرخ شاخص قیمت مسکن  بر حجم سپرده های سرمایه گذاری مدت دار بانک می باشد.

۱-۶- جنبه جدید بودن و نوآوری تحقیق

تاکنون مطالعات متعددی در زمینه بررسی عوامل مؤثر برسپرده هادرکشورمان انجام شده است. بخش عمده ای از این پژوهش ها از روش های کیفی وبا بهره گرفتن از ابزار پرسشنامه به بررسی موضوع پرداخته اند. درصورتی که این مطالعه با بهره گرفتن ازروش کمی (آزمون همگرایی- جوهانسون-جوسیلیوس) انجام شده است ودر ضمن از نرخ بازارغیر متشکل پولی نیز برای بررسی رفتار سپرده گذاران استفاده شده است.

 1-7- جامعه و نمونه آماری

جامعه آماری این تحقیق شامل کلیه بانک های جمهوری اسلامی می باشد و بانک سپه به دلیل قدمت به عنوان نمونه آماری درسری زمانیسالهای۱۳۹۳-۱۳۶۳ انتخاب شده است.

 1-8- فرضیه ها و سوالات تحقیق

اصولاً فرضیه عبارتست از آنچه که محقق بدنبال آن می گردد یا حدس زیرکانه و علمی که برای نتیجه تحقیق می زند. یعنی پیشنهادی ارائه می دهد که می توان آن را در محک آزمایش علمی سنجید. فرضیه عبارت است از حدس یا گمان اندیشمندانه درباره ماهیت، چگونگی و روابط بین   پدیده ها، اشیاء و متغیرها که محقق را در تشخیص نزدیکترین و محتمل ترین راه برای کشف مجهول کمک می کند ( حافظ نیا،۱۳۷۷).

فرضیات تحقیق حاضر عبارتند از:

پس از گردآوری داده‌های تحقیق در این مطالعه با بهره گرفتن از مدل‌های تحقیق  اقدام به آزمون فرضیات زیر خواهیم نمود:

  1. نرخ واقعی سود سپرده های مدت داربرحجم سپرده های سرمایه گذاری مدت داربانک تاثیرمعناداری دارد.
  2. نرخ سود بازار غیر متشکل پولی برحجم سپرده های سرمایه گذاری مدت دار بانک تاثیر معنا داری دارد.
  3. تولید ناخالص داخلی بر حجم سپرده های سرمایه گذاری مدت دار بانک تاثیر معناداری دارد
  4. نرخ ارز در بازار غیر رسمی بر حجم سپرده های سرمایه گذاری مدت داربانک تاثیر معنی داری دارد.
  5. شاخص قیمت مسکن بر حجم سپرده های سرمایه گذاری مدت داربانک تاثیر معنی داری دارد.

 

۱-۹- روش شناسی تحقیق

بررسی راهکارها و چالش‌های تغییر رویکرد از مالیات ستانی سنتی به الکترونیکی

۲.۲.۳      مالیات ۱۳

۲.۲.۴      مالیات الکترونیک. ۱۵

۲.۲.۵      مزیتهای مالیات ستانی الکترونیک. ۱۶

۲.۲.۶      مروری بر عوامل مؤثر بر پذیرش دولت الکترونیکی ۱۶

۲.۲.۶.۲            عوامل مطرح شده در ارتباط با پذیرش فناوری جدید. ۱۹

۲.۲.۶.۱۰          ویژگی‌های فردی ۲۲

۲.۳.             پیشینه پژوهش. ۳۵

۲.۳.۱      پیشینه پژوهش در خارج از کشور   ۳۵

۲.۳.۲      پیشینه پژوهش در ایران. ۳۶

فصل سوم – روش شناسی

۳.۱              مقدمه. ۳۹

۳.۲              روش پژوهش. ۳۹

۳.۳              جامعه و نمونه آماری ۳۹

۳.۳.۱      الف- جامعه آماری ۳۹

۳.۳.۲      ب- نمونه آماری و روش محاسبه حجم نمونه ۴۰

۳.۴              متغیرهای تحقیق ۴۱

۳.۵              روش نمونه‌گیری ۴۱

۳.۶              روش های جمع‌ آوری اطلاعات ۴۱

۳.۶.۱      الف- مطالعات کتابخانه‌ای ۴۱

ب‌-         نامه همراه ۴۲

ج‌-          سوال‌های (گویه‌ها) پرسشنامه. ۴۲

د‌-            سوالات عمومی ۴۲

ه‌-            سوالات تخصصی ۴۲

۳.۷              روایی و پایایی پرسشنامه. ۴۳

۳.۸              تعیین اعتبار (روایی) پرسشنامه. ۴۴

۳.۹              روش تجزیه و تحلیل اطلاعات ۴۴

۳.۹.۱      آزمون تک‌نمونه‌ای ۴۵

۳.۹.۲      آزمون فریدمن ۴۶

فصل چهارم – تجزیه و تحلیل یافته های پژوهش

۴.۱              مقدمه. ۴۹

۴.۲              آمار توصیفی ۴۹

الف- وضعیت سنی پاسخگویان. ۴۹

۴.۴              %. ۵۰

ب‌-         جنسیت پاسخگویان. ۵۰

۴.۵             %. ۵۰

۴.۶              میزان پایایی ابزار اندازه‌گیری تحقیق ۵۲

۴.۷              آزمون فرضیات تحقیق ۵۲

الف- آزمون تک‌نمونه‌ای برای آرمون فرضیات ۵۲

۴.۸              آزمون رتبه‌بندی عوامل ۶۱

۴.۹              نتیجه‌گیری ۶۲

فصل پنجم – نتایج و ارائه پیشنهادات

۵.۱              مقدمه. ۶۵

۵.۲              فرضیات تحقیق ۶۵

۵.۳              نتایج آزمون تک‌نمونه‌ای ۶۶

۵.۴              نتایج آزمون فریدمن ۶۷

۵.۵              ارائه پیشنهادات مبتنی بر نتایج تحقیق ۶۷

الف- نگرش نسبت به استفاده از فناوری ۶۷


ب‌-         نیات رفتاری برای استفاده ۶۸

ج‌-          انتظار عملکرد. ۶۸

د‌-            انتظار تلاش. ۶۸

۵.۶              پیشنهادات برای تحقیقات آینده ۶۹

۵.۷              محدودیت‌های تحقیق ۶۹

  1. ضمایم. ۷۰
  2. خروجی‌های نرم افزار. ۷۰

پرسشنامه          ۷۵

منابع                ۷۸

 

چکیده

یکی از اقدامات مهم سازمان امور مالیاتی کشور جهت طراحی و اجرای صحیح وصول مالیات به عنوان یک منبع درآمدی گسترده، روی آوردن به سمت فناوری‌های جدید الکترونیکی می‌باشد. هدف آرمانی تحقیق شناسایی تمامی زوایای چالش‌ها در تغییر رویکرد از مالیات‌ستانی سنتی به الکترونیکی و شناسایی تمامی راهکارهای ممکن برای اجرای سیستم الکترونیکی مالیات‌ستانی در ایران است.

این تحقیق از نظر هدف کاربردی  و از نظر استراتژی پیمایشی است هم‌چنین تحقیق حاضر از نظر روش جمع‌ آوری داده‌ها توصیفی است. داده‌های تحقیق در پیمایش از طریق پرسشنامه جمع‌ آوری شده است. در مجموع ۲۷۸ پرسشنامه تکمیل و در اختیار محقق قرار گرفته است. جامعه آماری در این تحقیق کلیه مؤدیان مالیاتی مراجعه کننده به اداره امورمالیاتی بندر امام خمینی (ره)  می‌باشد.

برای تجزیه و تحلیل داده‌ها و آزمون فرضیه های پژوهش با بهره گرفتن از نرم‌افزار اس پی اس اس و با بهره‌گیری از آزمون‌ تی انجام شد. نتیجه آزمون فرضیه‌ها بدین صورت بود که فرضیه‌های مربوط به انتظار عملکرد، انتظار تلاش، نگرش نسبت به استفاده از فناوری و نیات رفتاری برای استفاده تایید و فرضیه‌های مربوط به اثر اجتماعی، تسهیلات، خودکارامدی و اضطراب رد شدند. هم‌چنین نتیجه آزمون تحلیل واریانس بدین صورت بود که نگرش نسبت به استفاده از فناوری، نیات رفتاری برای استفاده، انتظار عملکرد و انتظار تلاش بالاترین اولویت را در اثرگذاری بر پذیرش مالیات‌ستانی الکترونیکی داشتند. در انتها پیشنهادات کاربردی برای اداره امور مالیاتی و هم‌چنین پیشنهاداتی برای پزوهش‌های آتی ارائه شد.

واژگان کلیدی: مالیات، مالیات‌ستانی سنتی، مالیات‌ستانی الکترونیکی.

۱.۱  مقدمه

پیشرفت فناوری اطلاعات و ارتباطات در دو دهه اخیر، و گسترش کاربردهای آن در عرصه‌های مختلف اقتصادی و اجتماعی، موجب شکل‌گیری فصل نوینی از روابط متقابل بین افراد، نهادها، شرکتها و دولتها شده است. مفاهیم جدیدی در ادبیات اقتصادی و تجارت، در حال ظهور هستند. روش های سنتی تجارت و کسب و کار، در حال

مطلب دیگر :

مزایای استفاده از تجارت الکترونیکی در SMES - سازین : تجربه های کارآفرینی و نوآوری

 بازنگری بوده و در پرتو این تحول، مشاغل و فعالیتهای جدید اقتصادی در حال شکل‌گیری هستند. عده‌ای تحول مذکور در فناوری اطلاعات و ارتباطات را بزرگترین انقلاب تکنولوژیک بعد از انقلاب صنعتی ارزیابی کرده (مخیر ، ۱۹۹۶) و عده‌ای دیگر از آن تحت عنوان اقتصاد نوین و یا اقتصاد دیجیتال یاد می‌کنند.

نظر به تأثیراتی که مالیات­ها بر متغیرهای اقتصادی به جای می­گذارند­، اتخاذ سیاست­های مالیاتی مناسب در راستای اصلاح و بهبود سیستم از اهمیت فوق­العاده­ای برخوردار است­. ­ استفاده از­ فن­آوری اطلاعات در اجرای ­مالیات­ ستانی ­الکترونیکی­ و مکانیزه ­نمودن ­نظام مالیاتی کشو­ر­ می ­تواند بر رضایت مؤدیان و سهل الوصول بودن اخذ مالیات بیفزاید. شناسایی ظرفیت­های مالیاتی، ایجاد شبکه ­های اطلاعاتی درون سازمانی و برون سازمانی (مؤدیان مالیاتی) و نیز ارتقای­ کارایی جمع­آوری مالیات کشور مستلزم بکارگیری فن­آوری­های نوین در زمینه پیاده­سازی سیستم­های الکترونیکی اخذ مالیات و مکانیزاسیون اداری می­باشد (ملکی نجفدر و همکاران، ۱۳۹۱).

۲.۱ بیان مسأله اساسی تحقیق

نظام­ مالیاتی ­در ­کشورهای ­توسعه ­نیافته ­و ­در حال ­توسعه  ­هزینه ­بالایی ­را ­بر ­جامعه تحمیل می­ کند، مانند میزان وصولی ­کم،­­  هزینه وصولی ­­بالا، ­­اتلاف ­­وقت ­­مودیان مالیاتی ­­و ­­انحراف­­ تخصیص ­بهینه ­منابع ­و.­­ از ­­این­­­ روی، ­یکی ­از ­سیستم­های فرعی دولت­ الکترونیک برای اصلاح نظام مالیاتی­، نظام مالیات الکترونیک است که­علاوه برآنکه گامی بزرگ بسوی دولت ­الکترونیک ­است­، ­سبب­ صرفه‌جویی‌های ­زیادی ­در ­وقت و هزینه­­­­ مودیان ­­ مالیاتی ­و نظام بخشیدن به اظهارنامه­های مالیاتی­،­ افزایش ­­اعتماد ­مردم ­به­ منظور ­خود اظهاری­­­، کاهش­­­اختلاف­­ میان ­­مودیان­ و مأموران مالیاتی برای شناسایی میزان واقعی ­مالیات­ها، ­ایجاد ­ثبات ­و­ ساماندهی­­­­­اقتصادی ­شده­ و­ سبب­ آن­ می­شود ­که­ سلیقه­های ­انسانی­­ بطور ­کامل از بین رفته و عدالت ­مالیاتی­­ گسترش ­یابد ­­­با­ این­­ حال شواهد ­نشان­ می­دهد ­که­ با­ وجود­­ سرمایه ­گذاری­­های ­عظیم در زمینه سیستم­های فناوری ­­اطلاعات ­­ناکامی­­ در ­­این ­سرمایه­ گذاری­ها­ ­بیشتر ­از توفیق در آن بوده ­است و سازمان­ها نتوانسته ­اند به اهداف خود­ ­در­­­این­­ امر ­دست ­یابند.

مکانیزاسیون ­­و مدرن ­سازی ­و ­در ­مفهوم ­عام­ آن، ­فناوری ­اطلاعات (IT­)­ و ­سیستم­های ­اطلاعاتی­(IS)­­­ به ­عنوان یک عامل شناخته­ ­شده­ و­ توانمند­، ­مورد ­قبول ­است ­و ­افزایش ­سرمایه­ گذاری­ دراین­ زمینه­،­ سبب ­افزایش ­بهره­وری و صرفه­ جویی در هزینه­ها­ را ­امکان­ پذیر ­می­ کند. گزارش‌ها نشان می‌دهد که ایران از نظر ارائه‌ی خدمات الکترونیک و از جمله سیستم مالیات‌ستانی، رتبه‌ی ۳۷ را در جهان دارد که موقعیت مناسبی برای ایران به شمار نمی‌رود (ملکی نجفدر، ۱۳۹۱). بنابراین برای بهبود رتبه‌ی کشور در این خدمات لازم است تا چالش‌ها و موانع موجود شناسایی و راهکارهای بهبود این خدمات معرفی شوند. بنابراین تحقیق حاضر به بررسی چالش‌ها و راهکارهای تغییر رویکرد از سیستم مالیات‌ستانی سنتی به الکترونیک پرداخته است.

 

۳.۱ اهمیت و ضرورت انجام تحقیق

یکی ­از­ مهم­ترین عوامل تأثیر­گذار در­تغییر  نظام مالیاتی سنتی به نظام مالیاتی الکترونیکی­، توجه به خواسته‌های مالیات دهندگان و  ­همراهی ­و ­همکاری ­آنان است. بررسی ­مطالعات ­محققان ­و ­تجارب­­ مدیران­ در کشورهای ­پیشرفته بیانگر ­آن ­است­ که ­اصلاح­ و تجدید نظر مستمر در ­سیستم­ها­ و­ روش­های ­انجام­ کار­ و بهبود آن با توجه به پیشرفت علوم و فناوری­های روز دنیا امری اجتناب ناپذیر است­، چرا­­ که­ در­ غیر­ این ­صورت ­سیستم ­پاسخگوی ­نیازهای ­رو ­به ­رشد ­جامعه ­نبوده­ و­ محکوم به زوال است.رشد ­سریع ­فناوری ­اطلاعات ­خصوصاً در ­دو ­دهه ­گذشته،­ به­ عنوان ­مهمترین ­عامل ­تغییر­ در­ سطح­ ­جامعه­ و ­سازمان­­­ها ­­تلقی ­­می­شود. یکی ­از­ مهم­ترین ­انواع­ کاربرد ­دولت ­الکترونیک، ­ارائه ­خدمات ­مالیاتی ­الکترونیکی ­دولت ­به مؤدیان مالیاتی­ است که ­در ­آن­، ­مؤدیان ­با ­پر نمودن ­اظهارنامه­­های ­الکترونیکی ­به­ صورت ­آنلاین­ (­اینترنتی­)­ ضمن صرفه­­جویی ­­قابل ­توجه ­­­در ­­وقت و ­زمان ­­و ­­کاهش­­ هزینه­­ها­ به ­­بهترین ­­صورت ­­ممکن ­­مالیات­های خود­ را پرداخت­­­ می­­نمایند.­ لذا افزایش تمایل به­ دولت الکترونیک ­این ­سوال ­را­ در­ ذهن ­ایجاد ­می­نماید ­که ­آیا­­­ مودیان ­­­مالیاتی­­ تمایل ­­به­­ پرداخت مالیات به­ صورت الکترونیکی را­ دارند؟ (ملکی نجفدر و همکاران، ۱۳۹۱).

استقرار یک نظام مالیاتی مدرن یکی از اهداف برنامه ریزی شده در چارچوب اصلاح نظام مالیاتی کشور جمهوری اسلامی ایران است بنابراین مالیات الکترونیک از نتایج اجرای طرح کلان دولت الکترونیک می باشد . رشد این طرح نوپا در کشور نیازمند توجه بیشتر به شهروند الکترونیک می باشد. این طرح در جهت جمع آوری مالیات با کیفیت بیشتر نسبت به حالت کاغذی آن گام مهمی از گام هایدولت الکترونیک می باشد. طرح مذکور نیز همانند طرح کلانتر خود یعنی دولت الکترونیک در سایه همت تمامی ارکان جامعه مفید واقع خواهد شد.با هدف گیری مزایای طرح مالیات الکترونیک در جهت افزایش کمیت و کیفیت آن در سطوح مورد نیاز و تلاش در حل مشکلاتاین طرح امیدواری بسیاری در افزایش سطح درامدهای مالیاتی دولت به وجود خواهد آمد. بنابراین انتظار بر این است ، در بستر فناوریاطلاعات و بکارگیری علوم انسانی مشکلات جمع آوری مالیات ، این شریان حیاتی اداره کشور حل گردد . استفاده از تجربیات پیاده سازی این طرح کارامد در سایر کشور های توسعه یافته و در حال توسعه هم می تواند در صرفه جوئی هزینه های دوباره کاری این طرح کلان بسیار مفید واقع گردد ، که خود این صرفه جوئی باعث افزایش سطح درامد دولت به نوبه دیگر خواهد گردید (علیانی نژاد و همکاران، ۱۳۹۱).

جنبه نوآوری این تحقیق نگاه جامع به کلیه‌ی موارد اثرگذار بر تغییر رویکرد از مالیات‌ستانی سنتی به الکترونیکی و چالش‌های پیش‌رو و هم‌چنین ارائه پیشنهاداتی برای رفع چالش‌های شناسایی شده است. لازم به ذکر است که تحقیقات پیشین معمولاً نگاه جامع را به مساله نداشته و موضوع را از یک جنبه خاص مانند فناوری یا تمایل مشتریان و . بررسی کرده‌اند.

بنابراین برای تغییر رویکرد از سیستم مالیات‌ستانی سنتی به الکترونیک لازم است که چالش‌ها شناسایی شده و راهکارهایی برای رفع آن ارائه شود. در این راستا لازم است تا سهم مواردی مانند موارد قانونی، تکنولوژیکی و تمایل و پذیرش شهروندان و . به خوبی تبیین شود که در این تحقیق به این موارد پرداخته شده است و راهکارهای مناسب برای جاری سازی مناسب سیستم مالیات‌ستانی الکترونیکی معرفی می‌شود.

 

۴.۱ اهداف مشخص تحقیق

هدف آرمانی تحقیق شناسایی تمامی زوایای چالش‌ها در تغییر رویکرد از مالیات‌ستانی سنتی به الکترونیکی و شناسایی تمامی راهکارهای ممکن برای اجرای سیستم الکترونیکی مالیات‌ستانی در ایران است.

هدف کلی تحقیق بررسی راهکارها و چالش‌های تغییر رویکرد از مالیات‌ستانی سنتی به الکترونیکی است.

اهداف ویژه تحقیق حاضر به این صورت است:

  • شناسایی راهکارها و چالش‌های مرتبط با «انتظارعملکرد[۱]» در تغییر رویکرد از مالیات‌ستانی سنتی به الکترونیکی
  • شناسایی راهکارها و چالش‌های مرتبط با «انتظار تلاش[۲]» در تغییر رویکرد از مالیات‌ستانی سنتی به الکترونیکی
  • شناسایی راهکارها و چالش‌های مرتبط با «نگرش نسبت به استفاده از فناوری[۳]» در تغییر رویکرد از مالیات‌ستانی سنتی به الکترونیکی
  • شناسایی راهکارها و چالش‌های مرتبط با «اثر اجتماعی[۴]» در تغییر رویکرد از مالیات‌ستانی سنتی به الکترونیکی
  • شناسایی راهکارها و چالش‌های مرتبط با «شرایط تسهیل‌کننده[۵]» در تغییر رویکرد از مالیات‌ستانی سنتی به الکترونیکی
  • شناسایی راهکارها و چالش‌های مرتبط با «خودکارآمدی[۶]» در تغییر رویکرد از مالیات‌ستانی سنتی به الکترونیکی
  • شناسایی راهکارها و چالش‌های مرتبط با «اضطراب[۷]» در تغییر رویکرد از مالیات‌ستانی سنتی به الکترونیکی
  • شناسایی راهکارها و چالش‌های مرتبط با «نیات رفتاری برای استفاده[۸]» در تغییر رویکرد از مالیات‌ستانی سنتی به الکترونیکی

پس از شناسایی چالش‌های مرتبط با هر یک از مؤلفه‌های هشت‌گانه در تغییر رویکرد از مالیات‌ستانی سنتی به الکترونیکی، هدف کاربردی تحقیق شامل ارائه راهکارهایی عملی برای این تغییر رویکرد است. بدین ترتیب در صورتی که هر یک از مؤلفه‌های هشت‌گانه بر پذیرش تغییر رویکرد به مالیات‌ستانی الکترونیکی مؤثر باشند، اهداف کاربردی شامل زیر در این تحقیق دنبال شده است:

بررسی رابطه ی بین مسئولیت پذیری اجتماعی با عملکرد مالی شرکت ها

۱.۲. اهداف واحدهای انتفاعی ۱۵

۱.۱.۲. حداکثر نمودن سود. ۱۵

۲.۱.۲.  حداکثر نمودن ثروت ۱۶

۲.۲. نقش مدیران در واحدهای انتفاعی ۱۷

۳.۲. تاریخچه عملکرد مالی ۱۸

۴.۲. مفهوم عملکرد. ۲۰

۵.۲.عملکرد شرکتها از دیدگاه های مختلف. ۲۳

۱.۵.۲. عملکرد شرکت از دیدگاه بازار مشتری ۲۳

۲.۵.۲.  عملکرد شرکت از دیدگاه بازارهای عوامل ۲۴

۳.۵.۲.عملکرد شرکت از دیدگاه بازارهای مالی ۲۴

۶.۲   شاخص های عملکرد مالی ۲۶

۷.۲.  نسبتهای نقدینگی ۲۸

۸.۲. معیارهای اندازه گیری نقدینگی ۲۹

۱.۸.۲.  شاخص‌‌های  سنتی اندازهگیری نقدینگی ۲۹

۲.۸.۸. شاخص‌‌های  نوین اندازهگیری نقدینگی ۳۱

۳.۸.۲. همبستگی شاخص های سنتی نقدینگی و شاخص های نوین نقدینگی ۳۶

۹.۲.ارزیابی عملکرد. ۴۱

۱۰.۲. رویکردهای موجود پیرامون معیارهای عملکرد. ۴۲

۱۱.۲. معیارهای عملکرد حسابداری ۴۳

۱۲.۲. معیارهای عملکرد اقتصادی ۴۶

۱۳.۲. معیارهای رویکرد تلفیقی ۵۱

۱۴.۲. رویکرد مدیریت مالی ۵۳

۲-۱۵ روش‌های نوین ارزیابی عملکرد. ۵۵

بخش دوم: مسئولیت اجتماعی شرکت ها ۷۲

۱۷.۲. مفهوم مسئولیت اجتماعی ۷۲

۱۸.۲. مفهوم شناسی مسئولیت اجتماعی شرکت ها ۷۴

۱۹.۲. سطوح مسئولیت اجتماعی ۷۶

۲۰.۲. ابعاد سه گانه مسئولیت اجتماعی در سطح کلان. ۷۷

۲۱.۲. تأثیرات توجه به مسئولیت اجتماعی در سازمان: ۷۸

۲۲.۲. گام های کلیدی در اجرای مسئولیت  اجتماعی سازمان ها(CSR). 83

بخش سوم: پیشینه تحقیق ۸۵

۱.۳ مقدمه. ۹۴

۲.۳  روش اجرای  تحقیق ۹۴

۳.۳ روش تحقیق ۹۵

۴.۳ جامعه و نمونه آماری پژوهش. ۹۶

۱.۴.۳ جامعه آماری پژوهش. ۹۶

۲.۴.۳.  نمونه آماری پژوهش. ۹۶

۱.۲.۴.۳  روش نمونه گیری ۹۷

۵.۳  روش جمع آوری اطلاعات ۹۸

۱.۵.۳  مطالعات کتابخانه ای ۹۸


۲.۵.۳   مطالعات میدانی ۹۸

۶.۳ . روائی و پایائی ابزار اندازهگیری ۹۹

۱.۶.۳ .  روائی (اعتبار) ابزار اندازهگیری ۹۹

۲.۶.۳  .  پایائی (اعتماد) ابزار اندازهگیری ۹۹

۷.۳ . روش تجزیه و تحلیل داده های تحقیق ۱۰۰

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل آماری ۱۰۱

مقدمه. ۱۰۲

۱.۴  بخش اول :آمار توصیفی ۱۰۲

۱.۱.۴  جدول فراونی برحسب  متغیرجنسیت پاسخگویان. ۱۰۲

۲.۱.۴ جدول فراونی برحسب  متغیر گروه سنی  پاسخگویان. ۱۰۴

۳.۱.۴ جدول فراونی برحسب  متغیر تحصیلات  پاسخگویان. ۱۰۶

۴.۱.۴ جدول فراونی برحسب  متغیر سوابق خدمتی پاسخگویان. ۱۰۸

۵.۱.۴ جدول شاخص های توصیفی متغیر های اصلی تحقیق ۱۱۰

۲.۴  بخش دوم  آمار استنباطی ۱۱۱

ب – تحلیل همبستگی پیرسون. ۱۱۲

۲.۲.۴ بررسی  فرضیه فرعی اول پژوهش. ۱۱۸

۳.۲.۴بررسی  فرضیه دوم پژوهش. ۱۲۰

۴.۲.۴ بررسی  فرضیه سوم پژوهش. ۱۲۲

۵.۲.۴ بررسی  فرضیه چهارم پژوهش. ۱۲۵

۶.۲.۴ بررسی  فرضیه پنجم پژوهش. ۱۲۶

فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادات ۱۲۹

۱.۵  مقدمه. ۱۳۰

۲.۵  خلاصه پژوهش. ۱۳۰

.۳.۵ نتایج آمار توصیفی ۱۳۱

۴.۵ نتایج آزمون های پژوهش. ۱۳۱

۵-۵ نتایج کلی بر اسا س یافته های پژوهش. ۱۳۲

۶.۵ مقایسه نتایج پژوهش حاضر با تحقیقات مشابه. ۱۳۳

۷.۵ پیشنهادات بر اساس یافته های پژوهش. ۱۳۴

مطلب دیگر :


۱.۷.۵ پیشنهادات در خصوص تحول بعد شرایط محیط کار جهت بهبود عملکرد مالی ۱۳۴

۲.۷.۵ پیشنهادات در خصوص تحول بعد راهبردی شرکت جهت بهبود عملکرد مالی ۱۳۵

۳.۷.۵ پیشنهادات در خصوص تحول بعد ر فتار کسب و کار جهت بهبود عملکرد مالی ۱۳۷

۴.۷.۵ پیشنهادات در خصوص تحول بعد زیست محیطی جهت بهبود عملکرد مالی ۱۳۷

۸.۵پیشنهاد برای پژوهشهای آتی ۱۳۷

منابع. ۱۳۹

پیوست ۱- پرسشنامه. ۱۵۰

پیوست۲- نتایج خروجی نرم افزار SPSS. 153

چکیده

اگرچه سازمان­ها در طول زمان ایفاکننده­ نقش­ها و مأموریت­های مختلفی بوده ­اند ولی در دوره معاصر، کارکرد آن­ها بسیار گسترده شده و انتظارات از آن­ها به­طور مداوم رو به تزاید است . این پژوهش با هدف تعیین شدت رابطه ابعاد مسئولیت پذیری اجتماعی بر عملکرد مالی (نرخ بازده دارائی)  شرکت های تولید کننده مواد غذایی در استان گیلان و فراهم سازی شرایط توسعه و حفظ ارزش های اخلاقی انجام شده است؛ که در آن  با بهره گرفتن از روش نمونه گیری تصادفی ساده و باکاربست جدول مورگان از ۹۷ شرکت فعال تولید کنندۀ مواد غذایی ، ۷۶ مورد انتخاب شد ودر هر کدام از ۴ نفر از معاونین خواسته شد تا به سوالات پرسشنامه پاسخ دهند. بعد از تکمیل پرسشنامه های مذبور با روش رگرسیون چند متغیره در نرم افزار spss نتایج تحلیل گردید نتایج نشان می‌دهد  از ابعاد  مسئولیت پذیری شرکت ها ؛ بعد حفظ محیط زیست ، بعد راهبردی شرکت و بعد رفتار کسب و کار  بر نرخ بازده دارایی تاثیر معنادار دارد.از سویی وجود  رابطه  منفی معنادار بین اصول مسئولیت پذیری اجتماعی و عملکرد مالی بین شرکت های ایرانی ،دلایل گوناگونی می تواند داشته باشد. شاید یکی از دلایل این امر ،عدم توانایی شرکت های ایرانی در تبدیل عملکرد اجتماعی بهتر به عملکرد مالی بهتر است . اگر  این شرکت ها بتوانند سهامداران ،مشتریان و به طور کلی ذینفعان  خود را نسبت به عملکرد اجتماعی خود ، آگاه تر سازند و ذهنیت مثبت  آنان را تقویت کنند ، این ذهنیت مثبت به طور قطع باعث کاهش هزینه ها و در نتیجه ،عملکرد مالی بهتر خواهد شد.

کلید واژه ها :  مسئولیت پذیری اجتماعی ، عملکرد مالی ، نرخ بازده دارائی ، شرکت های تولیدی مواد غذایی

مقدمه

امروزه نقش واحدهای تجاری در اجتماع دست خوش تغییرات بسیار زیادی شده است. به گونه ای که انتظار می‌رود واحدهای تجاری نه تنها به فکر افزایش سود خود بوده بلکه نسبت به اجتماع نیز پاسخ گو، و برای جامعه ای که در تعامل با آن هستند مفید باشند. واحد تجاری نمی تواند از اجتماع فرار کند و جامعه نیز نمی تواند بدون واحد تجاری وجود داشته باشد، بنابراین، یک ارتباط دو طرفه بین واحد تجاری و اجتماع وجود دارد. در سال های اخیر نظری های بیان شده مبنی بر اینکه، واحدهای تجاری می توانند ایجاد ثروت، اشتغال و نوآوری کنند، بازار را تأمین نمایند، و فعالیت ها یشان را تقویت کرده و رقابت شان را بهبود بخشند، در صورتی که برای حفظ اجتماعی که خود در راه اندازی آن نقش اساسی داشته اند، همکاری کنند و در مقابل جامعه نیز با فراهم کردن شرایط لازم به منظور کسب بازده توسط سرمایه گذاران و ایجاد اطمینان برای ذینفعدان از نبود فعالیت های آربیتراژ و غیرعادلانه، بسترهای مناسب جهت توسعه و پیشرفت واحدهای تجاری را فراهم کند.در نتیجه مسئولیت شرکت نسبت به اجتماع هم برای خود واحد تجاری و هم برای اجتماع سودمند می باشد و در بهتر منافع بالقوه آن می تواند منجر به بازده های زیاد سرمایه گذاری برای شرکت ها شود. از سویی مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها  موضوع حساسیت‌ برانگیز و رو به توجه در سال‌های اخیر بوده است، تا آنجا که سازمان‌های بین‌المللی مانند سازمان ملل و اتحادیه اروپا، استانداردهایی را در این زمینه ارائه کرده‌اند. همچنین به خوبی آشکار شده که شرکت‌ها و صنایع به طور قابل توجهی رشد کرده‌اند و بر رفاه اجتماعی تاثیر می‌گذارند. از آنجا که کسب و کار در محیط اجتماعی در حال رشد است، شرکت‌ها باید رفاه اجتماعی که ممکن است توسط فرایند کسب و کار کاهش یابد، حفظ کنند. با توجه به این، مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها یکی از برنامه‌های استراتژیک انجام شده توسط شرکت‌ها در رابطه با سود و مزایای پایدار اجتماعی است. در واقع مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها اقداماتی است که در آن شرکت‌ها دخالت خود در فعالیت‌های اجتماعی را در نظر می گیرند و همچنین اثرات مخرب کسب و کار بر جامعه و محیط طبیعی را کاهش می دهند. در حوزه های اقتصادی ، پژوهش های فراوانی بر اثرات مثبت سرمایه اجتماعی بر رشد اقتصادی، سرمایه‌گذاری بخش خصوصی، ارزش افزایی به بنگاه های تجاری، توسعه اقتصادی، درآمد سرانه ، توزیع درآمد، جلوگیری از فرار مالیاتی و تاکید داشته اند.(تونی و همکاران[۱]، ۲۰۱۲: ۶۳۵)  و تاکید داشته اند که توسعه مالی به عنوان بهبود در کمیت، کیفیت و کارایی خدمات واسطه های مالی در نظر گرفته شده است.(چونگ و چان[۲]، ۲۰۱۱: ۲۰۱۷)

در دهه ۱۸۵۰، نقش شرکت‌ها صرفا اقتصادی بود و به  ایجاد حداکثر سود برای سهامداران محدود شده بود. در این رابطه، چنین رویکردی مطابق با دیدگاه کلاسیک بود که هر شرکتی به طور عمده مدیران و سهامداران را درنظر می‌گرفت. در حال حاضر ایده مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها، پاسخ گوی این چالش گسترده می‌باشد که نه تنها درگیر بحث‌های اقتصادی و مالی بلکه درگیر تعاملات اجتماعی، انسانی و نیز زیست محیطی ‌باشند. هر شرکتی که می‌خواهد از توسعه پایدار عملکرد اطمینان یابد، به ناچار نباید از مزیت تعامل در یک رویکرد اجتماعی چشم پوشی کند نابراین شرکت‌ها ضمن آنکه موسسه‌ای اقتصادی هستند، اساساً نهادهایی اجتماعی‌اند و لذا باید به پیامدهای اجتماعی فعالیت‌های خود اهمیت داده و بین مسئولیت‌های متضادی که نسبت به گروه‌های ذینفع مختلف دارند، تعادل برقرار سازند و خود را به عنوان شرکت‌هایی با مسئولیت اجتماعی به تصویر بکشند.

۱.۱ بیان مساله

گزارش‌های ارائه شده توسط سیستم حسابداری مالی، عملکرد واحد تجاری را از جنبه های خاص مورد ارزیابی قرار میدهد و سودآوری و توان مالی واحد تجاری را شاخص موفقیت یا عدم موفقیت میداند و بیشترین توجه را معطوف منافع گروه هایی میکند که مهمترین آنها عبارتند از:

  • سرمایه‌گذاری بالفعل و بالقوه،
  • مدیران واحد تجاری،
  • اعتباردهندگان بالفعل و بالقوه،
  • سازمانهای دولتی،
  • کارکنان واحد تجاری،
  • مشتریان، و فروشندگان.

به دلیل عدم توجه به منافع سایر گروه های اجتماع و همچنین اثرات زیست محیطی ناشی از فعالیتهای واحد تجاری، در اوایل دهه‌ی ۱۹۶۰ مفهوم جدیدی به نام حسابداری مسئولیتهای اجتماعی در مباحث نظری حسابداری مطرح شد و نویسندگانی از اروپا، کانادا و در نوشته‌های خود به آن اشاره‌هایی کرده‌اند. از میان آنان آندرسن[۳] را باید پدر این شاخه از دانش حسابداری دانست. اما در کشور امریکا مفهوم حسابداری مسئولیتهای اجتماعی با یک دهه تأخیر در اوایل دههی ۱۹۷۰  ، توسط انجمن حسابداری امریکا با تشکیل کمیتهای به منظور بررسی موانع و مشکلات مربوط به فرایند اندازه‌گیری و گزارشگری در حسابداری مسئولیتهای اجتماعی آغاز شد و با وجود گذشت بیش از چهار دهه، این مفهوم هنوز هم از جدیدترین مباحث حسابداری است که در مراحل اولیه‌ی رشد به سر می‌برد و از نظر اجرا و به کارگیری پیشرفت چندانی نداشته است.(عسگری، ۱۳۸۶)

بررسی رابطه میان خلاقیت مدیران و انگیزه کارکنان مورد مطالعه

۵

۱-۶ فرضیه تحقیق .۶۱-۷ تعریف نظری و عملیاتی متغیرها .۷۲-۷-۱ تعریف عملیاتی۸فصل دوم: ادبیات تحقیق۲-۱ مقدمه .۹۲-۲ خلاقیت۱۱۲-۲-۱ تغییرات محیطی، مدارس و خلاقیت۱۱۲-۲-۲ مدیران و خلاقیت .۱۲۲-۳-۳خاستگاه خلاقیت۱۳۲-۲-۴ نقش انگیزش در خلاقیت .۱۵۲-۲-۵ مفهوم شناسی خلاقیت .۱۷۲-۲-۶ فراگرد خلاقیت۱۹۲-۲-۷ سطوح خلاقیت۲۳۲-۲-۸ انواع خلاقیت۲۴۲-۲-۹ دیدگاه ها در مورد اخلاق۲۵۲-۲-۱۰ دیدگاه های مختلف درباره خلاقیت.۲۶۲-۲-۱۰-۱ خلاقیت از دیدگاه روانشناسی۲۶۲-۲-۱۰-۲ خلاقیت از دیدگاه سازمانی .۲۸۲-۲-۱۱ نظریه های خلاقیت .۲۸۲-۳ نظریه های جدید فلسفی .۳۰۲-۴ نظریه های علمی خلاقیت .۳۱۲-۵ دیدگاه روانشناختی اجتماعی۳۲۲-۶ دیدگاه عصب شناختی۳۲۲-۷ دیدگاه روانسنجی۳۲۲-۸ انگیزه کارکنان در سازمان ها۳۵۲-۸-۱ مفهوم انگیزش .۳۶۲-۸-۱-۱ انگیزه۴۲-۸-۲ نظریه های انگیزش۴۱۲-۸-۲-۱ نظریه سلسله مراتب نیازهای مازلو۴۳۲-۸-۲-۲ نظریه مبتنی بر نیازهای سه گانه دیوید مک کلند۴۳۲-۸-۲-۳ نظریه آلدرفر ERG .۴۴۲-۸-۲-۴ نظریه انتظار۴۴۲-۸-۲-۵نظریه دوگلاس مک گریگور .۴۵۲-۸-۲-۶ نظریه آمابیلی:۴۵۲-۸-۳- افزایش و کاهش انگیزه۴۶۲-۸-۴ رویکردهای عمده انگیزش:۴۸۲-۸-۵ مدیریت بر مبنای هدف.۴۹۲-۹ پیشینه تجربی پژوهش در خارج از ایران۵۰۲-۱۰ پیشینه تجربی پژوهش در داخل ایران۵۵۲-۱۱ مدل مفهومی تحقیق۵۶۲-۱۲جمع بندی.۵۶فصل سوم: روش تحقیق۳-۱ مقدمه .۶۲۳-۲ تعریف تحقیق.۶۲۳-۳ روش تحقیق۶۳۳-۴متغیرهای پژوهش۶۶۳-۴-۱تعیرف متغیر.۶۶۳-۴-۱-۲ متغیر مستقل.۶۷۳-۴-۲-۲-متغییر وابسته.۶۸۳-۵ جامعه آماری .۶۸۳-۶ روش نمونه گیری و حجم نمونه .۶۹۳-۷ مراحل اجرای تحقیق۷۰۳-۸ ابزار گردآوری داده ها .۷۲۳-۸-۱-مطالعات کتابخانه ای.۷۲۳-۸-۲-پرسشنامه۷۳۳-۹روایی پرسشنامه .۷۴۳-۱۰ پایایی پرسشنامه۷۵۳-۱۱ روش های تجزیه و تحلیل داده ها .۷۸۳-۱۲ روش های مورد نظر برای تجزیه و تحلیل اطلاعات و آزمون فرضیه ها .۷۸۳-۱۳ جمع بندی .۷۹فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده ها۴-۱ مقدمه .۸۱۴-۲ یافته های توصیفی۸۱۴-۲-۱ توصیف ویژگی های فردی پاسخگویان۸۱۴-۲-۱-۱ توزیع پاسخگویان بر حسب سن .۸۱۴-۲-۱-۲ توزیع پاسخگویان بر حسب جنسیت۸۳۴-۲-۱-۳ توزیع پاسخگویان بر حسب تحصیلات۸۴۴-۲-۱-۴ توزیع پاسخگویان بر حسب تأهل۸۶۴-۲-۱-۵ توزیع پاسخگویان بر حسب وضعیت استخدامی .۸۷۴-۲-۱-۶ توزیع پاسخگویان بر حسب پست سازمانی۸۹۴-۲-۲ توزیع خلاقیت مدیران از نظر کارکنان پاسخگو .۹۰۴-۲-۳ توزیع کارکنان بر حسب انگیزه شغلی۹۱۴-۳ یافته های استنباطی .۹۱۴-۳-۱ بررسی رابطه­ بین خلاقیت مدیران آموزش و پرورش و انگیزه شغلی کارکنان۹۱۴-۳-۲ بررسی رابطه­ بین خلاقیت مدیران آموزش و پرورش از حیث بعد “سیالی بودن” و انگیزه شغلی کارکنان .۹۲۴-۳-۳ بررسی رابطه­ بین خلاقیت مدیران آموزش و پرورش از حیث بعد “انعطاف” و انگیزه شغلی کارکنان .۹۳۴-۳-۴ بررسی رابطه­ بین خلاقیت مدیران آموزش و پرورش از حیث بعد “ابتکار” و انگیزه شغلی کارکنان .۹۴۴-۳-۵ بررسی رابطه­ بین خلاقیت مدیران آموزش و پرورش از حیث بعد “بسط جزئیات مدیران” و انگیزه شغلی کارکنان۹۴۴-۴ جمع بندی۹۴فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادات۵-۱ مقدمه .۹۸۵-۲ نتایج تحقیق۹۸۵-۲-۱ نتایج مربوط به آزمون فرضیه ها .۹۸۵-۲-۲ نتایج مربوط به تحلیل های جمعیت شناختی .۱۰۰۵-۳ بحث و نتیجه گیری۱۰۰۵-۴ پیشنهادها۱۰۰۵-۴-۱پیشنهادها برای تحقیق های آتی .۱۰۱۵-۴-۲ محدودیت ها۱۰۱منابع۱۰۴پیوست ها .۱۱۱پیوست ۱: پرسشنامه۱۱۱پیوست ۲: مشخصات آماری خلاقیت مدیران از نظر کارکنان .۱۱۵پیوست۳: مشخصات آماری انگیزه شغلی کارکنان .۱۰

 

مقدمه

نیروی انسانی مهمترین سرمایه سازمان است و هر چه این سرمایه از کیفیت مطلوب و بالاتری برخوردار گردد، احتمال موفقیت، بقا و ارتقاء سازمان بیشتر خواهد شد. با توجه به اینکه این نیروی انسانی دارای نگرش های شغلی متعددی هستند بررسی نگرش های کارمندان بدلیل نتایج قابل ملاحظه ای که می تواند بر بهبود رفتار سازمانی داشته باشد طی چند دهه مورد توجه پژوهشگران و صاحب نظران بوده است ( رابینز، استیفنز پی، [۱]۱۳۸۷ ). یکی از این نگرش ها انگیزه شغلی کارکنان می باشد. موضوع انگیزش در سازمان­ها طی سال­های اخیر توجه زیادی را به خود جلب کرده است تا حدود دهه ۱۹۵۰ پژوهش ها در این قلمرو به کوشش های کلاسیک محدود می

 شد که در نظر داشتند تصمیم­های نظری بر پایه های پژوهشی پراکنده ارائه نمایند. از اوایل دهه ۱۹۶۰، مسایل انگیزشی در سازمان ها به طوری که اشاره گردید، فکر اندیمشندان را هرچه بیشتر به خود جلب کرد و در دوره های دیگر این مفهوم گسترش یافت ( هرسی بلانچارد، ۱۹۹۳[۲]).

انگیزش نقش مهمی در جذب افراد و سهیم کردن آنها درکارها دارد و سعی می نماید تا کارکنان نه تنها باحق وحقوق خود بلکه با مسئولیت های محوله نیز آشنا شوند و محیط مناسبی فراهم شود تا افراد از روی اعتقاد کار را دنبال کنند و پیوسته خلاقیت های خود را بروز دهند تا سازمان در دستیابی به اهداف خود سریع تر حرکت نماید؛ لذا آشنایی با کاربرد آن می تواند به مدیران کمک نماید تا کارکنان را درجهت ارضای نیازهای خود یاری دهند و نیروی کاری آگاه، فعال و خلاقی پرورش دهند ( پیترسون و زیمرمن، ۲۰۰۴[۳] ).

از مهمترین اهداف آموزش و پرورش خلاقیت می باشد و جز مهمترین رسالت های سازمان های آموزشی می باشد. در توسعه و تقویت خلاقیت در سازمان های آموزشی، بیش از همه عامل مدیریت خلاق، موثر و اثر گذار است. زیرا نگرش و اعتقاد مدیران به خلاقیت در خود می تواند باعث ایجاد انگیزه در کارکنان شود و سازمان را به محیط آموزشی را به کانون تغییرات مبدل سازد ( سامخانیان، ۲۰۰۲). مدیر خلاق کسی است که بتواند در کارکنان تاثیر بگذارد ( زارعی، ۱۳۸۰)

یکی از وظایف مهم مدیران در سازمانها، شناسایی استعدادهای بالقوه کارکنان خود و فراهم کردن زمینه های رشد و شکوفایی آنان است که زمینه تحقق هدف مهم و اساسی ارتقای بهره وری را نیز فراهم می کند. به عبارت دیگر شناخت مسائل انگیزشی کارکنان جهت بهبود عملکرد و افزایش بهره وری سازمان بسیار حائز اهمیت است. همچنین کسب چنین شناختی می تواند به بهبود کاربرد منابع انسانی سازمانی کمک شایانی کند و در جلوگیری از مقاومت کارکنان در مقابل تغییرات، کاهش محدودیت در بازده و مبارزه با ستیز و مجادله کاری کارکنان بایکدیگر کمک کند و به ایجاد یک سازمان سودآور منتهی شود ( دک، ۲۰۱۴[۴] )

۱-۲ بیان مسئله

جوامع پیشرفته و متمدن گذشته و حال، پیوسته به ارزش و اهمیت توانایی های ذهنی و فکری انسان توجه نموده و درصدد تقویت آن برآمده اند و از این طریق به توسعه، رفاه، ترقی و خوشبختی نائل آمده اند. در دنیای پیچیده ی کنونی که شاهد رقابتهای بسیار فشرده ی جوامع مختلف برای دستیابی به جدیدترین تکنولوژیها و منابع قدرت هستیم، افراد تیزهوش، خلاق و صاحبان اندیشه های نو و مبتکرانه، همانند گرانبهاترین سرمایه ها، از جایگاه بسیار والا و ارزشمندی بر خوردار هستند (گیشانی، ۱۳۷۷). خلاقیت را معادل تفکر واگرا و شامل قابلیت های شناختی چون سیال بودن، مبتکر، انعطاف پذیر بودن و بسط و شمول پذیری می باشد ( گیلفورد،[۵]۹۵۹). خلاقیت به فرد کمک میکند بتواند  راه حلهایی خلاقانه برای مسأله ای دشواری بیابد که میتوان از زاویه های مختلف به آنها نگریست ( جینو و اریلی، ۲۰۰۹[۶] ).

از میان همه مفاهیمی که متخصصان رفتار سازمانی، مدیریت و رو انشناسان سازمانی و صنعتی در موقعیت های سازمانی مختلف مورد مطالعه قرار داده اند، انگیزه از مهمترین زمینه های پژوهشی مؤثر در رفتار فرد در سازمان است ( ناگی، ۱۹۹۶ ). بنابر این فرایند انگیزه به نیروهای پیچیده؛ سائق ها، نیازها، شرایط تنش زا یا مکانیزم های دیگر اطلاق می گردد که فعالیت فرد را برای تحقق هدفهای وی آغاز و به آن تداوم میبخشد ( رابینز، ۲۰۰۴[۷]). انگیزه  مدیران آموزشی و آموزشگاهی از جمله مضامینی است که خط فکری حاکم بر فرهنگ جامعه ما را در فرایند تعلیم و تربیت آشکار می سازد (نائلی، ۱۳۷۳). تحقیقات نشان داده است ثابت ماندن فرد در یک شغل باعث افزایش انگیزش شغلی می شود. همچنین انگیزه زمانی به وجود می‌آید که در کارکنان احساس امنیت و ثبات شغلی، مشارکت و نقش موثر در سازمان و همچنین شادابی و نشاط وجود داشته باشد ( خورشیدیان، ۱۳۷۷). درنظام آموزش و پرورش معاصر، تفکر خلاق و پرورش آن اهمیت به سزایی دارد و نظر بسیاری از محققان و نظریه پردازان در رشته ها و قلمروهای علمی مختلف را به خود جلب نموده است. تحقیقات و پژوه شهایی که در ده ههای اخیر به ویژه از اوایل دهه ۸۰ در ایران پیرامون خلاقیت صورت گرفته است، حاکی از شناخت جایگاه آن در نظام آموزشی میباشد و ضرورت غیر قابل انکار آن از سوی معلمان متخصصان، برنامه ریزان و مسئولان تأیید شده است. بنابراین خلاقیت  عنصربا اهمیتی در این میان است. بر این اساس و با توجه به اهمیت دو عامل میزان خلاقیت مدیران تمایل آنها برای به بوجود آمدن انگیزه کارکنان

مطلب دیگر :

چگونه با اتفاقات غیر منتظره روبرو شویم؟

 در مشاغل مربوطه در سازمان، در این پژوهش به بررسی رابطه میان خلاقیت مدیران و انگیزه کارکنان در سازمان اداره آموزش پرورش پرداخته می شود. در واقع دغدغه ذهنی پژوهشگر پس از هفت سال فعالیت تجربی در سازمان آموزش و پرورش با افراد، کارشناس، مشخص شد که خلاقیت عنصر مهم و یکی از عوامل مؤثر انگیزه کارکنان می باشد. در پی این دغدغه ذهنی و مطالعه مقدماتی که انجام شد، این تحقیق به دنبال بررسی این مسئله است که آیا ارتباط معناداری بین میزان خلاقیت مدیران با انگیزه کارکنان شغلشان وجود دارد یا خیر؟

۱-۳ اهمیت و ضرورت تحقیق

خلاقیت و نوآوری یکی از عالی ترین و پیچیده ترین فعالیتهای ذهن آدمی است که در تعلیم و تربیت باید به آن توجه نماید. از آنجایی که آموزش و پرورش وظیفه تعلیم و تربیت فرزندان و آینده سازان جامعه را بر عهده دارد باید از یک سو وظیفه فراهم آوردن زمینه رشد و پرورش خلاقیت و نوآوری و استفاده صحیح و جهت دار از استعدادها و توانایی های افراد را بر عهده بگیرد و از سوی دیگر برای پویایی خود نیازمند پرورش و بهره مندی از خلاقیت و نوآوری در سطوح سازمانی می باشد. خلاقیت موضوع بسیار پیچیده‌ای است و شناخت و شکوفا سازی آن به عنوان یک استعداد نیازمند فراهم آوردن روش های تربیتی نوین است و اهمیت این موضوع در جامعه صنعتی امروز به ویژه در دنیای آموزشی و پرورشی، مملوس تر می شود. نقش مدیران  خلاق در جهت پرورش افکار انگیزشی کارمندان و رشد توانایی های آنها از اهمیت بسزایی برخوردار است.

ضرورت و اهمیت هر تحقیقی از دو جنبه نظری و کاربردی می‌تواند مطرح باشد. این تحقیق در ‌درجه اول سعی دارد، دانش نظری موضوع و جنبه‌های خلاقیت را در سازمان آموزش و پرورش راشناسایی کند. در رابطه خلاقت با انگیزش متون و گزارش و در کل اسناد مکتوب بسیار کمی در داخل ایران درباره برنامه خلاقیت در سازمان ها وجود دارد و انجام این پایان نامه می تواند خلاء موجود را پرکند و بر دانش نظری موضوع بیافزاید. و  در درجه دوم این تحقیق اصول و مولفه هایی را مشخص می‌کند که چنانچه در سازمان آموزش و پرورش  به کار برده شود؛ می‌تواند باعث افزایش انگیزه کارکنان، تاثیرگذاری بیشتر، و دستیابی به اهداف و سیاست های سازمان آموزش و پرورش مورد نظر شود. همچنین با توجه به مطالب فوق در این پژوهش برآنیم تا مشخص کنیم که خلاقیت چه ارتباطی با انگیزه کارکنان در آموزش و پرورش شهرستان قشم دارد؟

۱-۴ اهداف تحقیق

هدف اصلی

هدف از این تحقیق شناخت رابطه میان خلاقیت مدیران با انگیزه کارکنان اداره آموزش و پرورش قشم می باشد.

 

اهداف فرعی 

۱-شناخت رابطه خلاقیت مدیران آموزش و پرورش از حیث بعد “سیالی” با انگیزه کارکنان

۲-شناخت رابطه خلاقیت مدیران آموزش و پرورش از حیث بعد ” انعطاف” با انگیزه کارکنان

۳- شناخت رابطه خلاقیت مدیران آموزش و پرورش از حیث بعد “ابتکار” با انگیزه کارکنان

۴- شناخت رابطه خلاقیت مدیران آموزش و پرورش از حیث بعد “بسط” با انگیزه کارکنان

مطلب دیگر :


۱- والات تحقیق

سوالات اصلی:

  • آیا بین خلاقیت مدیران با انگیزه کارکنان رابطه معناداری وجود دارد؟

 

سوالات فرعی:

  • آیا بین خلاقیت مدیران آموزش و پرورش قشم از حیث بعد سیالی با انگیزه کارکنان رابطه معناداری وجود دارد؟
  • آیا بین خلاقیت مدیران آموزش و پرورش قشم از حیث بعد انعطاف با انگیزه کارکنان رابطه معناداری وجود دارد؟
  • آیا بین خلاقیت مدیران آموزش و پرورش قشم از حیث بعد ابتکار با انگیزه کارکنان رابطه معناداری وجود دارد؟
  • آیا بین خلاقیت مدیران آموزش و پرورش قشم از حیث بعد بسط با انگیزه کارکنان رابطه معناداری وجود دارد؟

فرضیه تحقیق:

۱-۶ فرضیه تحقیق

بررسی رابطه بین کارآفرینی استراتژیک و مزیت رقابتی بر عملکرد سازمانی درشرکتهای صنعتی

۲-۴-۱-پژوهش های داخلی ۱۳

۲-۴-۲-پژوهشهای خارجی ۱۵

۲-۵-کارآفرینی استراتژیک: ۱۶

۲-۵-۱-تعریف کارآفرینی: ۱۶

۲-۵-۲-مفهوم کارآفرینی استراتژیک: ۱۹

۲-۶-مبنای تئوریک کارآفرینی استراتژیک که توسط(رضائیان و نجفی، ۲۰۱۲)مطرح گردیده  به شرح ذیل می باشد: ۲۰

۲-۶-۱-تفکر کارآفرینی ۲۰

۲-۶-۲- متعادل کننده اکتشاف و بهره برداری ۲۰

۲-۶-۳- نوآوری مستمر. ۲۱

۲-۷-مزیت رقابتی ۲۲

۲-۷-۱-نظریه پورتر در مزیت رقابتی: ۲۵

۲-۸- عملکرد سازمانی: ۲۶

۲-۸-۱-عوامل فشاردهنده عملکرد سازمان : ۲۹

۲-۸-۲-الگوهای نوین ارزیابی عملکرد سازمانی: ۲۹

۲-۸-۳-عوامل مؤثر بر عملکرد سازمانی: ۳۱

۲-۹-شاخص‌های عملکرد سازمانی که توسط(رضائیان و نجفی، ۲۰۱۲) ارائه و مطرح گردید به شرح ذیل می‌باشد: ۳۴

۲-۹-۱-سهم بازار. ۳۴

۲-۹-۲-سودبخشی ۳۴

۲-۹-۳-رقابت ۳۴

۲-۱۰-نمودار مدل مفهومی پژوهش: ۳۴

۲-۱۱-جمع بندی فصل دوم: ۳۵

فصل سوم: روش شناسی پژوهش

۳-۱- مقدمه: ۳۹

۳-۲- نوع و روش پژوهش. ۳۹

۳-۳- جامعه آماری مورد بررسی ۴۰

۳-۳-۱- نمونه آماری و روش نمونه‌گیری ۴۰

۳-۳-۲- حجم نمونه. ۴۰

۳-۴- متغیرهای پژوهش. ۴۱

۳- ۵- روش گردآوری داده ها: ۴۱

۳-۵-۱- ابزارهای گردآوری داده ها: ۴۱

۳-۵-۲- ساختار پرسشنامه. ۴۱

۳-۶- روایی و پایایی پرسشنامه. ۴۳

۳- ۶-۱- روایی پرسشنامه. ۴۳

۳- ۶-۲- پایایی پرسشنامه. ۴۴

۳- ۷- روش تجزیه و تحلیل داده ها ۴۶

۳-۸- تعاریف عملیاتی متغیرها: ۴۶

فصل چهارم: یافته های تحقیق

۴-۱- مقدمه. ۴۹

۴-۲- تحلیل‌های آماری توصیفی ۴۹

۴-۲-۱- اطلاعات دموگرافیک مربوط به مدیران. ۴۹

۴-۲-۲-کارآفرینی استراتژیک. ۵۵

۴-۲-۳-مزیت رقابتی و عملکرد کارکنان. ۵۷

۴-۲-۴- توصیف متغیر های پژوهش. ۵۸

۴-۳- آمار استنباطی ۶۰

۴-۳-۱- بررسی فرض نرمال بودن داده ها با بهره گرفتن از آزمون کولموگرف- اسمیرنوف (K- S) 60

۴-۳-۲- آزمون های رابطه‌ای متغیرهای دموگرافیک با متغیرهای پژوهش: ۶۳

۴-۳-۳- آزمون همبستگی ناپارامتریک(ضریب همبستگی اسپیرمن): ۶۴

۴-۳-۳-۱- نتایج آزمون ضریب همبستگی اسپیرمن: ۶۵

۴-۳-۳-۲-  آزمون ضریب همبستگی اسپیرمن برای فرضیه های فرعی ۶۶

۴-۴-معادلات ساختاری ۷۰

۴-۴-۱- تحلیل عاملی تائیدی مرتبه اول کارآفرینی استراتژیک. ۷۲

۴-۴-۲- تحلیل عاملی تائیدی مرتبه دوم ابعاد کارآفرینی استراتژیک: ۷۵

۴-۴-۳- تحلیل عاملی تائیدی مرتبه اول ابعاد عملکرد سازمانی ۷۹

۴-۴-۵- تحلیل عاملی تائیدی مرتبه دوم ابعاد عملکرد سازمانی ۸۱

۴-۴-۶- تحلیل عاملی تائیدی مدل ساختاری ۸۵

فصل پنجم: بحث، نتیجه گیری و پیشنهادات

۵-۱-مقدمه. ۹۰

۵-۲-مرور بر فصل های پنج گانه پژوهش: ۹۱

۵-۳- تفسیرنتایج آمار توصیفی و استنباطی ۹۲

۵-۴-یافته‌های پژوهش: ۹۳

۵-۴-۱-  وضعیت کارآفرینی استراتژیک و مزیت رقابتی بر عملکردسازمانی شرکت‌های صنعتی شهرستان کرمانشاه  ۹۳

۵-۴-۲- وضعیت مزیت رقابتی، عملکرد سازمانی و ابعاد آن در شرکت‌های صنعتی شهرستان کرمانشاه ۹۳

۵-۵- نتیجه گیری از فرضیه‌های پژوهش. ۹۴

۵-۵-۱- نتایج حاصل از فرضیه  اصلی ۹۴

۵-۵-۲- نتایج حاصل از فرضیات فرعی ۹۴

۵-۶-  بحث و نتیجه‌گیری ۹۵

۵-۷- پیشنهادهای پژوهش. ۹۷

۵-۷-۱-پیشنهادهای مبتنی بر فرضیات پژوهش: ۹۷

۵-۷-۲- پیشنهادهای کاربردی ۹۹

۵-۷-۳- پیشنهاد برای تحقیق‌های آتی ۱۰۰

۵-۸- محدودیت‌های تحقیق. ۱۰۱

پیوستها(منابع و پرسشنامه) ۱۰۲

چکیده:

این پژوهش با هدف بررسی رابطه بین کارآفرینی استراتژیک و مزیت رقابتی بر عملکرد سازمانی شهرستان کرمانشاه  به مرحله اجرا در آمده است. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه مدیران شرکتهای صنعتی می‌شود. این مطالعه از نظرروش شناسی از نوع پژوهش‌های همبستگی و از منظر هدف، کاربردی و به لحاظ شیوه گردآوری اطلاعات پیمایشی است. روش نمونه گیری به صورت تصادفی ­­_طبقه‌ای که از جامعه آماری تعداد۳۸۴ نفرانتخاب گردیده. ابزارجمع آوری داده های پژوهش شامل پرسشنامه استاندارد کارآفرینی استراتژیک۱۲سوال، مزیت رقابتی ۳سوال و عملکرد سازمانی۶سوال بوده، روایی توسط نخبگان و اساتید دانشگاهی تائید، پایایی پرسشنامه با توزیع پرسشنامه در بین جامعه آماری به وسیله نرم افزارspss به ترتیب با الفالی کرونباخ۸۹۱/۰، ۷۶۶/۰، ۸۷۲/۰ تائید گردید. نتایج آزمون ضریب همبستگی و معادلات ساختاری نشان داده که بین کارآفرینی استراتژیک و مزیت رقابتی بر عملکرد سازمانی درشرکتهای صنعتی شهرستان کرمانشاه رابطه معناداری وجود دارد. شاخصهای تفکر استراتژیک، متعادل کننده اکتشاف و بهره برداری و نوآوری مستمر به ترتیب بیشترین اهمیت را از دید مدیران بر کارآفرینی استراتژیک داشته اند.

واژگان کلیدی: کارآفرینی استراتژیک، مزیت رقابتی، عملکرد سازمانی و شرکتهای صنعتی

۱-۱- مقدمه:

اندیشه و تفکر استراتژیک، ضرورت انکارناپذیر مدیریت هزاره سوم میلادی به شمار می‌رود. تحولات شگرف و دائمی در حال تغییر همه عرصه‌های تجاری و اقتصادی، مبین داشتن تفکر استراتژیک است. گسترش اهداف و قلمروهای مدیریت استراتژیک و نقش مؤثر آن در تصمیم‌گیری، موجب گردید، که برخورداری از تفکر استراتژیک در این حوزه اهمیت پیدا کند(پولاریس و یانیس[۱]، ۲۰۰۳). کارآفرینی استراتژیک مفهومی نوظهور و ترکیبی از کارآفرینی و علم مدیریت استراتژیک است(ایرلند و همکاران[۲]، ۲۰۰۳). تحولات پر شتاب جهانی در علم، تکنولوژی، صنعت و مدیریت و به طور کلی ارزشها و معیارها، بسیاری از سازمان‌ها و شرکتهای موفق جهان را بر آن داشته است تا اهداف، گرایش و علایق خود را در جهت به کارگیری خلاقیت و نوآوری هدایت کنند. سازمانها، مؤسسات و شرکتهای دولتی و خصوصی با توجه به عرصه رقابت سخت و شدید جهانی، بودجه واحدهای پژوهش و تحقیقات خود را نسبت به سال‌های گذشته افزایش داده‌اند. افزون بر آن برای محیطی که خلاقیت و نوآوری را ترغیب و استعدادهای افراد را در این سو متبلور کند. اهمیت قابل ملاحظه‌ای قایل شده‌اند. سازمان‌ها و شرکتها در برهه‌ای از زمان که تحت عناوین مختلف از جمله عصر دانش، عصر فرا صنعتی، عصر جامعه اطلاعاتی، عصر عدم تداوم، عصر جوامع موقت و عصر سرعت و بالاخره عصر خلاقیت و نوآوری مطرح شده است، خود را در جهت مدیریت تغییرات شتابان و دگرگونی‌های ژرف جهانی آماده می‌سازند. انباشتگی دانش پیرامون موضوع کارآفرینی سازمان  با سرعت بالایی در حال روی دادن است، بسیاری از سازمان ها به طور فزاینده‌ای به کارآفرینی سازمانی، به عنوان روشی برای مقابله با ایستایی و بوروکراسی که شر کت ممکن است به آن دچار شود، می‌نگرند. فشارهای رقابتی وارد به شرکت های بزرگ باعث شده تا آنها خصوصیات سازمان های کوچک و چابک را دارا شوند که این امر به بقاء آنها کمک شایانی کرده است بسیاری از آنها کوچکتر و چابکتر شده، لایه‌ای مدیریتی کمتر شده، وابستگی شان به روابط افقی و ساختارهای گروهی بیشتر شده و به طور فزاینده‌ای نیز از تکنولوژی بهره می‌برند که تمامی این موارد در زیر سایه یک استراتژی هدفمند و متناسب با تغییرات روز اتفاق می‌افتد(ناهید وگلابی، ۱۳۹۱). تغییرات تقاضای محیط جهانی کسب و کار ابزاری هستند، که بنگاه های موجود، استراتژیهای کارآفرینانه خود را با آنها به عنوان مسیری به سوی موفقیت تطبیق می‌دهند. با پیگیری استراتژیهای کارآفرینی بنگاه ها خود را در موقعیت‌هایی قرارمی‌دهند که به صورت مکرر و نظام‌مند فرصتهای کارآفرینانه را تشخیص داده و از آنها بهره‌برداری کنند. کارآفرینی استراتژیک به عنوان یک

 دیدگاه، نشانگر یک ایدولوژی مشترک که در پی‌کسب مزیت رقابتی از این ایدئولوژی در  طریق نوآوری و رفتار کارآفرینانه، بر مبنایی پایدار می‌باشد، مطرح می‌شود(راسل[۳]، ۱۹۹۹).

۱-۲-بیان مسئله:

اهمیت کارآفرینی استراتژیک در زمینه کسب و کارهای پویا تاکید می‌شود و به عنوان یک راه پیشرفت و دست‌یابی به اهداف سازمانی توسط مدیران و سازمان‌ها در نظر گرفته شده است. تحقیقات نشان می دهد که کارآفرینی استراتژیک منجر به مزیت رقابتی و ایجاد ثروت برای سازمان‌ها گردیده است. سرمایه گذاری در زمینه فن‌آوری و راه اندازی در دهه گذشته استدلال می‌کنند که بیشتر شرکت های نوآورانه شانس بیشتری برای استفاده از فرصت های رشد را دارا هستند(ایرلند و همکاران، [۴]۲۰۰۳). رابطه بین مزیت رقابتی و عملکرد سازمانی هر چند که دستیابی به مزیت رقابتی با عملکرد برتر برابر نیست تاکید شده است. شرکت‌ها با مزایای رقابتی بیشتر قادر به بدست آوردن ارتقاء عملکرد در سطح بلاتر هستند، مطالعات کارآفرینی استراتژیک شواهد قانع کننده بیشتری در مورد نقش واسطه مزیت رقابتی بر عملکرد سازمانی ارائه داده شده. مزیت رقابتی به عنوان واسطه قابل توجهی در رابطه بین کارآفرینی استراتژیک و عملکرد سازمانی دارد. در واقع کارآفرینی استراتژیک و عملکرد سازمانی برای دستیابی به مزیت رقابتی رسیدن به اهداف شرکت را تسهیل خواهد کرد. شرکت‌ها می‌توانند با بکارگیری کارآفرینی استراتژیک اثربخشی لازم  در زمینه عملکرد سازمانی به دست آورند(ایرلند و وب[۵]، ۲۰۰۹). کارآفرینی استراتژیک در سطح سازمان به عنوان یک الگو، بیانگر اتکای پایدار و همیشگی به رفتارهای کارآفرینانه خودآگاه یا ناخودآگاه می‌باشد(میتینز برگ[۶]، ۱۹۸۷). کارآفرینی استراتژیک مفهومی کلیدی در ادبیات کارآفرینی استراتژیک و یک جلوه بارز از کارآفرینی در سطح بنگاه می‌باشد. محققان بسیاری  تاکید می‌کنند که نگاه به کارآفرینی استراتژیک، در حال تبدیل شدن یک منبع کلیدی مزیت‌های رقابتی بنگاه می‌باشند. همچنین راهی است که بنگاه‌های موجود می‌توانند توانمندی‌های استراتژیک خود را که برای موفقیت‌های مکرر کلیدی هستند توسعه‌دهند. در این پژوهش کارآفرینی استراتژیک به عنوان یک مفاد سه عامل تعریف می‌کند: کارآفرینی راه متعادل اکتشاف، بهره برداری و نوآوری مستمر است. بررسی ادبیات مدیریت استراتژیک نشان می‌دهد که مزیت رقابتی در عملکرد سازمانی نقش اساسی واسطه دارد.

 

۱-۳-اهدف پژوهش:

۱-۳-۱-هدف اصلی پژوهش

شناسایی رابطه بین کارآفرینی استراتژیک و مزیت رقابتی بر عملکرد سازمانی در شهرکهای صنعتی شهرستان کرمانشاه می‌باشد.

۱-۳-۲-اهداف فرعی

  • تعیین رابطه بین طرز تفکر کارآفرینی و عملکرد سازمانی
  • تعیین رابطه بین متعادل کننده اکتشاف و بهره برداری و عملکرد سازمانی
  • تعیین رابطه بین نوآوری مستمر و عملکرد سازمانی

۱-۴-فرضیه های پژوهش:

۱-۴-۱- فرضیه اصلی

بین کارآفرینی استراتژیک و مزیت رقابتی بر عملکرد سازمانی در شرکت های صنعتی شهرستان کرمانشاه تاثیر معناداری وجود دارد.

مطلب دیگر :


۱-۴-۲-فرضیات فرعی

  • بین طرز تفکر کارآفرینی و عملکرد سازمانی تاثیر معنا داری وجود دارد.
  • بین متعادل کننده اکتشاف و بهره برداری و عملکرد سازمانی تاثیر معنا داری وجود دارد.
  • بین نوآوری مستمر و عملکرد سازمانی تاثیر معنا داری وجود دارد.

 

۱-۵- قلمروهای پژو هش:

۱-۵-۱-قلمرو موضوعی پژوهش حاضر به بررسی رابطه کارآفرینی استراتژیک و مزیت رقابتی برعملکرد سازمانی است.

۱-۵-۲- قلمرو مکانی پژوهش حال حاضر مربوط به شرکت‌های صنعتی در شهرستان کرمانشاه است.

۱-۵-۳-قلمرو زمانی پژوهش حال حاظر مربوط به سال ۱۳۹۴ شمسی است.

۱-۶- متغیرهای پژوهش:

در این پژوهش کارآفرینی استراتژیک (متغیر مستقل)، مزیت رقابتی(متغیر میانجی) و عملکرد سازمانی(متغیر وابسته) است.

۱-۷- روش پژوهش :

این تحقیق از لحاظ هدف کاربردی می باشد، و همچنین از لحاظ روش جزء تحقیقات همبستگی و از شاخه پیمایشی می‌باشد. هدف اصلی پژوهش کاربردی است زیرا نتایج این پژوهش در بنگاهای اقتصادی و سازمانها بکار گرفته می‌شود، چون رابطه متغیرها را بررسی می کند از نوع تحقیقات همبستگی است به دلیل بکارگیری از پرسشنامه برای گردآوری اطلاعات استفاده می‌شود از شاخه پیمایشی است.

۱-۸- تعاریف مفهومی[۷] متغیرها:

تعریف مفهومی کارآفرینی استراتژیک[۸]: کارآفرینی استراتژیک راه‌هایی برای زندگی مجدد بخشیدن به سازمانهای موجود و نوآورتر ساختن آنها پیشنهاد می‌کنند. بر اساس برداشت‌های آمیت، بیرگام و مارکمن(۲۰۰۰)، کارآفرینی استراتژیک به افراد این امکان را می‌دهندکه در اتخاذ تصمیم ها نوآورتر، خلاق تر و مسئولیت پذیرتر باشند.

تعریف مفهومی تفکر کارآفرینی[۹]: طرز فکر کارآفرینی به این معنی است که سازمان در جهت دستیابی که افکار نو وخلاق به فکر به افزایش ثروت و اشتغال زایی حرکت کند(رضائیان و نجفی، ۲۰۱۲).

تعریف مفهومی متعادل کننده اکتشاف و بهره برداری[۱۰] : متعادل کننده اکتشاف و بهره برداری به این صورت است که اگر در سازمان اختراع یا اکتشاف در جهت و راستایی اهداف سازمانی شرکت یا سازمان بتواند از این طرح جدید استفاده کرده و آن را در چرخه تولید محصولات خود بکارگیرد و در نهایت از افکار خلاق، جدید و نو بهره لازم را ببرد(رضائیان و نجفی، ۲۰۱۲).

تعریف مفهومی نوآوری مستمر[۱۱] : به عقیده مؤلف منظور از نوآوری مستمر این است که  طراحی محصول جدید و نوآورانه مربوط به مدت زمان خاصی نباشد که شرکت یا سازمان از آن در طی چندین بار از آن استفاده کند بلکه به این معنی است که سازمان بطور مداوم و همیشگی از آن استفاده کند و همچنین طرح نوآور باید به روز و استاندارد باشد(رضائیان و نجفی، ۲۰۱۲).

تعریف مفهومی مزیت رقابتی[۱۲]: مزیت رقابتی از مفاهیم اساسی درکسب وکار است که موقعیت رقابتی سازمان را تعیین می کند و به سازمان توانایی ایجاد موقعیت تدافعی در برابر رقبایش را می‌دهد(مشبکی، ۲۰۰۹).

تعریف مفهومی عملکرد سازمان[۱۳]: عملکرد در لغت یعنی حالت یا کیفیت کارکرد. بنابراین، عملکرد سازمانی یک سازه کلی است که بر چگونگی انجام عملیات سازمانی اشاره دارد. معروف ترین تعریف عملکرد توسط (نیلی و همکاران[۱۴] ‌۲۰۰۲، ص۸).

تعریف مفهومی سهم بازار[۱۵] : سهم بازار به این معنی است که محصولات تولید شده شرکت ار لحاظ کیفیت، استحکام، نوآوری، قیمت و. چند در صد فروش بازار را نسبت به رقبای شرکت به خود اختصاص می‌دهد(رضائیان و نجفی، ۲۰۱۲).

تعریف مفهومی سود بخشی[۱۶] : انجام تولیدات شرکت و ارائه محصولات جدید به بازار تاچه اندازه می‌تواند هزینه های ثابت و متغیر را جبران کند و سود دریافتی شرکت به لحظ تولید محصولات به چه میزان  است(رضائیان و نجفی، ۲۰۱۲).

تعریف مفهومی رقابت[۱۷]: منظور از رقابت به این معنی است که محصولات تولید شده شرکت از لحاظ کیفیت و کمیت تا چه حد و مرزی می تواند با رقبای خود در بازار رقابت کند  و شرکت هم با توجه به رقبای موجود در بازار استراتژی‌های مناسب را تدوین کند(رضائیان و نجفی، ۲۰۱۲).

مقدمه:

 

کارآفرینی استراتژیک ترکیبی از رفتارهایی است که به طور همزمان به جستجوی فرصت وجستجوی مزیت رقابتی می‌پردازند (ایرلند و وب[۱]،۲۰۰۳). مدیریت استراتژیک عمدتا با بهینه سازی کاربرد منابع موجود، اخذ تصمیمات عاقلانه جهت تخصیص اعتبار و کنترل و بهره برداری صحیح از آنها می‌پردازد. این در حالی است که فرهنگ کارآفرینانه در شرکت های نوپا، بر شناسایی نیازها و ارائه پیشنهاد و راه حل، تاکید دارد.  تا کنون تحقیقات اندکی در حوزه کارآفرینی استراتژیک به انجام رسیده است. بنابراین انجام تحقیقات گسترده در این زمینه ضروری به نظر می‌رسد. نتیجه مطالعات اخیر در حوزه کارآفرینی نشان می دهد که نداشتن دیدگاه استراتژیکی در فعالیت‌های کارآفرینانه، باعث وارد آمدن صدمات جبران ناپذیر سرمایه ای و معنوی به کارآفرینان در برخی فعالیت‌های کارآفرینانه، بالاخص فعالیت‌های کارآفرینانه نوپا شده است. بر این اساس شرکت های نوپا می بایست برای پیشی گرفتن از رقبا در ایجاد کسب و کار کارآفرینانه، به صورت استراتژیک عمل نمایند. صاحبان کسب و کارهای نوپا عموما در شناسایی فرصتها موفق عمل می‌کنند، اما در توسعه مزیت های رقابتی متناسب با آن فرصت ها موفقیت کمتری داشته‌اند. در مقابل، شرکتهای باثبات بزرگ اغلب در تثبیت مزیت های رقابتی نسبتاً موفق هستند، اما موفقیت کمتری در تشخیص فرصتهای جدید دارند. بنابراین شرکت‌ها با دارا بودن فرصت‌های محدود برای تاثیر گذاشتن بر ساختار بازار، می‌بایست در شروع فرایند کسب و کار جدید، خلاقانه و بادیدگاه استراتژیک وارد بازار شوند(زهرا و همکاران[۲]، ۱۹۹۹؛ مسم[۳]، ۲۰۰۳). در طول دو دهه گذشته، در محیط کسب و کاری که شرکتها در آن رقابت می‌کنند تغییرات شگرفی رخ داده است. امروزه، بسیاری از شرکتهای پرنفوذ مزیت رقابتی خود را از منابعی به دست می آورند که متفاوت از منابع سنتی ایجاد ثروت هستند(بارتلت و گوشال[۴]، ۲۰۰۵).

 

 

 

۲-۲-بیان مسئله:

 

شرایط اقتصادی، صنعتی، اجتماعی و فرهنگی امروز کشور به گونه‌ای است که حل مشکلات و تنگناها، الگوها و راه حل‌های جدید و متفاوتی را طلب می‌کند. تحقیقات نشان داده که بین رشد اقتصادی و تعداد کارآفرینان در یک کشور رابطه همبستگی مثبت وجود دارد، زیرا کشوری که دارای تعداد زیادی کارآفرین باشد از محرک‌های تجاری و اقتصادی قویتری برخوردار است(وارث، ۱۳۷۸). برای حل مسائل و پیش بینی آینده سازمان‌ها با استراتژی های سنتی نمی توان موفق بود، و مشکلات آتی را حل نمود، بلکه باید برای پیش سازی آینده اقدام کرد.  سازمان‌ها باید به قدرکافی منعطف باشند تا بتوانند پاسخگوی تمام شرایط ممکن باشند. ایجاد کارآفرینی در سازمان ها کمک می‌کند تا این انعطاف پذیری را به دست آورند و نیز کمک می‌کند تا سازمان برای هر وضعیتی یک ایده داشته باشد تا خلاقیت در سازمان نهادینه شود. نیاز امروز جوامع به کارآفرینی سازمانی در پاسخ به چند مشکل به وجود آمده است که از آن جمله می‌توان به: رشد سریع تعداد رقبای پیچیده و جدید، حس بی‌اعتمادی نسبت به روش های سنتی در مدیریت شرکت‌ها، خروج جمعی بهترین و درخشان ترین کارمندان از شرکت جهت تبدیل شدن به کارآفرینان کوچک، رقابت بین المللی، کوچک کردن شرکت های بزرگ و میل عمومی به بالا بردن بازدهی و بهره وری، اشاره داشت. بسیاری از سازمان‌های بزرگ هم اکنون از کارآفرینی سازمانی به عنوان روشی که در بلندمدت به آنها مزیت رقابتی بیشتری می‌دهد، استفاده می‌کنند. کارآفرینی سازمانی دو هدف اصلی دارد: خلق و پیگیری فرصت‌ها جهت ایجا د کسب و کارهای مخاطره آمیز جدید  و نوسازی بازسازی استراتژیک کارآفرینی سازمانی نوعاً بر توسعه کسب و کارهای مخاطره آمیز جدید بصورت درونی تمرکز دارد. خصوصیات فردی نیز نقش مهمی در بروز کارآفرینی ایفا می کند که می تواند شامل نیاز به استقلال کاری، مرکز کنترل درونی، ریسک پذیری، تسلط بر سرنوشت خود، پر انرژی بودن، پافشاری و انگیزه کسب موفقیت باشد. استراتژی کارآفرینی سازمانی دلالت بر وجود توجه آگاهانه و مستمر بر فرصتهای کارآفرینانه در بنگاه است که برای دستیابی به رشد وپیشرفت در سازمان تلاش می‌کند(شان و ونکاتارامن[۵]، ۱۹۸۹؛ هامل وپراهالد[۶]، ۲۰۰۰).