بررسی وضعیت کارآفرینی در صنایع کاشی و سرامیک استان قزوین

سوال‌های فرعی:

آیا بین نوآورانه بودن شرکت‌ها و عملکرد رابطه معنی‌دار وجود دارد؟

آیا بین فعالیت‌های مخاطره‌آمیز جدید و عملکرد رابطه معنی‌دار وجود دارد؟

آیا بین پیش‌دستی شرکت‌ها و عملکرد رابطه معنی‌دار وجود دارد؟

آیا بین خود‌بهبودی شرکت‌ها و عملکرد رابطه معنی‌دار وجود دارد؟

۱-۵-۲ فرضیات پژوهش

فرضیه اصلی مربوط به مدل و طراحی پرسشنامه در زیر ارائه شده است.

H₁. بین ابعاد کارآفرینی سازمانی و عملکرد (مالی و تولیدی) رابطه معنی‌دار وجود دارد.

همچنین فرضیه های فرعی شامل :

بین نوآورانه بودن شرکت‌ها و عملکرد رابطه معنی‌دار وجود دارد.

بین فعالیت‌های مخاطره‌آمیز جدید و عملکرد رابطه معنی‌دار وجود دارد.

بین پیش‌دستی شرکت‌ها و عملکرد رابطه معنی‌دار وجود دارد.

بین خود‌بهبودی شرکت‌ها و عملکرد رابطه معنی‌دار وجود دارد.

۱-۶  روش پژوهش

پژوهش از لحاظ ماهیت و نتیجه (هدف) آن به سه نوع تقسیم می شود که عبارتست از : پژوهش بنیادی، کاربردی و توسعه‌ای.

پژوهش  حاضر از لحاظ هدف از نوع کاربردی است. زیرا برای حل مشکلات و برنامه‌ریزی‌های صنعت کاشی و سرامیک مورد استفاده قرار خواهد گرفت و بر حسب روش پژوهش  کمی از نوع توصیفی و روش همبستگی است.

۱-۶-۱ روش گردآوری داده ها

در این پژوهش  برای جمع‌ آوری داده‌های اولیه از روش توزیع پرسشنامه استفاده شده است. ابزار اصلی برای گردآوری داده ها در این پژوهش  دو پرسشنامه استاندارد شامل: ۱- پرسشنامه کارآفرینی سازمانی ۲- پرسشنامه عملکرد که شامل عملکرد مالی و عملکرد تولیدی می‌باشد .

همچنین برای جمع‌ آوری داده‌های ثانویه مورد نیاز از شیوه‌های زیر به کار رفته است :

مطالعات کتابخانه‌‌ای : بررسی کتاب‌ها، مجلات علمی، مقاله‌ها، پایان‌نامه‌های ارائه شده در ارتباط با موضوع پژوهش ، مطالعه اسناد و مدارک، بخش‌نامه‌ها، دستورالعمل‌ها، مدل‌ها و داده‌های سازمانی در باره صنایع کاشی و سرامیک در استان قزوین.

۱-۶-۲ روش تحلیل داده ها

برای تحلیل داده ها از آمار توصیفی و کیفی شامل جداول توزیع فراوانی، شاخص‌های مرکزی و پراکندگی میانه، میانگین، واریانس، انحراف از معیار استفاده می‌شود.

روش آماری مورد استفاده آمار استنباطی در این پژوهش  روش کولموگروف-اسمیرنف، روش ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه می باشد.

داده‌های جمع آوری شده پژوهش  با بهره گرفتن از نرم افزار SPSS 18 مورد تجزیه و تحلیل قرار می‌گیرند.

۱-۷ جامعه آماری

برای انجام این پژوهش نخستین گام برای شناسایی منبع گردآوری داده‌ها، تعریف جامعه‌ای است که باید زیر پوشش پژوهش قرار گیرد. همان‌طور که در قسمت‌های ‌قبل بیان شد، با توجه به اهمیت صنعت کاشی و سرامیک تصمیم گرفتیم این پژوهش  را در این حوزه انجام دهیم. بنابراین جامعه آماری ما کلیه مدیران، کارشناسان در حوزه صنایع کاشی و سرامیک در استان قزوین می‌باشند. طبق استعلام از اداره صنایع و معادن استان قزوین ۸ واحد صنعتی فعال کاشی و سرامیک فعالیت می‌کنند. تعداد کل افرادی که در این واحدهای صنعتی مشغول به کار هستند ۳۱۰۰ نفر می‌باشند

۱-۸ تعریف مفاهیم و اصطلاحات پژوهش

.I کارآفرینی سازمانی: کارآفرینی سازمانی مجموعه فعالیت‌هایی است که از منابع و حمایت سازمانی به منظور دستیابی به نتایج نوآورانه می‌باشد (فرهنگی و صفرزاده، ۱۳۸۶، ۳۵).

بر طبق نظریه پروفسور یونگیووانگ و همکارنش ۲۰۰۹ کارآفرینی سازمانی شامل چهار بعد می‌باشد:

ریسک‌پذیری تجارت جدید، نوآوری، خودبهبودی و پیش‌دستی

پیش‌دستی یا پیش‌گامی: پیشگامی میزان یا اندازه‌ای است که سازمانها در مواردی، مانند حوزه‌های کلیدی تجاری، هنگام معرفی محصولات و خدمات، به کارگیری

مطلب دیگر :

استوری اینستاگرام، بازاریابی به سبک نوین!

 تکنولوژی‌ها و تکنیک‌های اداری سعی در رهبری رقبا دارند تا پیروی آن‌ها؛ به عبارتی پیشگامی به تمایل مدیریت در افزایش رقابت اشاره دارد (عزیزی زیارت،۱۳۸۷).

خود‌بهبودی: خودبهبودی فرایند پیدا کردن جایگزین‌های مناسب برای رشد و ترقی است، تعریف مجدد مدل کسب و کار در جهت رقابت، چالش‌های آن برای پیدا کردن، یافتن راه‌های مختلفی برای انجام آنچه سازمان در حال حاضر ندارد یا حق برگزیدن مدل کسب و کار متفاوت از رقبای خود است (زلیوایو و ورون[۶] ، ۲۰۰۷: ۱۲۵).

نوآوری: نوآوری‌های سازمانی عملی است به عنوان پیش‌شرط و تسهیل‌کننده استفاده بهینه از محصولات فنی و فرایند نوآوری جهت کسب موفقیت سازمان که بستگی به نوع و درجه ساختار سازمانی و فرایندهای پاسخگویی به استفاده از این فن‌آوری جدید دارد. نوآوری‌های سازمانی عبارتست از ارائه منبع فوری مزیت رقابتی از سوی سازمان که تاثیر قابل توجهی بر عملکرد کسب و کار با توجه به بهره‌وری، زمان محلی، کیفیت و انعطاف پذیری دارد (آرمبروست[۷] و همکاران، ۲۰۰۸: ۶۴ ۵).

ریسک‌پذیری: تلاش برای کسب پاداش بیشتر در برابر افزایش احتمال عدم دستیابی به آن نتایج یا حتی کسب نتایج منفی ناشی از شکست (روبرت و بروخاوس[۸] ،۱۹۸۰). ریسک را می‌توان به پیگیری سریع فرصت‌ها، استفاده یا کاربرد سریع منابع و اقدامات جسورانه ربط داد؛ در حقیقت جسور بودن در پیگیری فرصت‌ها به عنوان ویژگی سطح شرکتی کارآفرینی مورد نظر قرار گرفته است (عزیزی زیارت،۱۳۸۷).

.II عملکرد: عملکرد در لغت یعنی حالت یا کیفیت کارکرد. بنابراین، عملکرد سازمانی یک سازه‌ی کلی است که بر چگونگی انجام عملیات سازمانی اشاره دارد. معروف‌ترین تعریف عملکرد توسط نیلی و همکاران (۲۰۰۲) ارائه شده است: ” فرایند تبیین کیفیت اثربخشی و کارایی اقدامات گذشته”.

بهینه سازی هزینه های سازمان خدماتی با نگاه موردی به شرکت کشتیرانی

• استراتژی عملیاتی به کار رفته در سازمان های خدماتی۱۳
• هزینه کیفیت در سازمان های خدماتی.۱۴
• هزینه۱۵
• ساختار هزینه۱۵
• انواع هزینه ها.۱۶
• فصول هزینه.۱۶
• بهینه سازی.۲۱
• کنترل هزینه۲۲
• عدم کارایی قطع هزینه ها در سازمان.۲۳
• قابلیت های کلیدی در شرکت.۲۳
• کاهش هزینه ها.۲۳
• ابعاد نگرش به کاهش هزینه۲۴
• روش های کاهش هزینه۲۵
• دشواری کاهش هزینه ها بعد از طراحی۲۷
• هزینه های قابل کاهش.۲۸
• روش فازی۳۰
• رگرسیون.۳۴
• تاریخچه کشتیرانی.۳۴
• تحقیقات انجام شده۳۹

فصل سوم : روش شناسی پژوهش

• • مقدمه.۴۴
  • فرضیات پژوهش۴۵
  • روش پژوهش۴۵

۳.۱-۳   تحلیل رگرسیونی داده ها.۴۶

۳.۲-۳   روش فازی.۴۷

۳.۲.۱-۳  روش AHP در رتبه بندی.۴۷

• معرفی شاخص ها و گزینه ها۵۱
• متدولوژی پژوهش.۵۲
• روش گردآوری داده ها۵۳
• روایی و اعتبار پرسشنامه۵۳
• دوره زمانی و مکانی.۵۵
• شیوه تجزیه و تحلیل داده ها۵۵
• الگوریتم پژوهش۵۶

فصل چهارم : تجزیه و تحلیل داده ها

• • مقدمه۵۷
  • هدف اصلی پژوهش.۵۸
  • آمار توصیفی.۵۸
  • آمار استباطی.۶۲
  • فازی.۷۳

فصل پنجم : نتیجه گیری و پیشنهادات

• • مقدمه۷۹
  • نتایج پژوهش۸۰
  • پیشنهادات.۸۲
  • پیشنهادات در پژوهش های آتی.۸۲
  • محدودیت های پژوهش.۸۳

منابع و مأخذ.۸۴

• مقدمه

امروزه واحدهای تجاری فعالیت های تولیدی و خدماتی و بازرگانی خود را در شرایطی انجام می دهند که تغییرات در جوامع تجاری سریع بوده و رقابت در سطح بالایی صورت می گیرد.  بنابراین مدیران شرکتها برای برنامه ریزی و کنترل واحد تجاری باید با جنبه ها و ابعاد مختلف فعالیت شرکت آشنایی کامل داشته باشند. برنامه ریزی که یکی از وظایف مدیران می باشد، یعنی بهترین راه حل از بین چندین راه حل موجود انتخاب شود و قبل از عملیات انجام می شود. (نظری، ۱۳۸۴) مدیریت از طریق برنامه ریزی صحیح می تواند به اهداف تعیین شده در یک واحد تجاری دست یابد. هدف عمده واحدهای تجاری اجرای تعهدات اجتماعی می باشد که در کنار اجرای این تعهدات عامل سود آوری جهت جلوگیری از ورشکستگی واحد تجاری نیز مورد توجه قرار گیرد.

سخن گفتن از رشد و توسعه اقتصادی بدون برنامه ریزی و بسترسازی مناسب برای گسترش شبکه حمل و نقل، عملاً فاقد ارزش اجرایی می باشد. تجزیه و تحلیل اطلاعات مربوط به هزینه ها که در واقع یکی از اقلام اساسی تعیین کننده سود واحد تجاری می باشند، جهت بودجه نمودن هزینه های از پیش تعیین شده مربوط به مواد، حقوق و دستمزد، سایر هزینه های توزیع و فروش و عمومی و اداری در مرحله برنامه ریزی مورد نیاز مدیران می باشد. این اطلاعات جهت بررسی سودی که در نتیجه وجود چنین هزینه ها و مخارجی بدست می آید، مورد استفاده قرار می گیرد. مدیران هزینه های از پیش تعیین شده یا هزینه های آتی را بایستی مشخص و تعیین نمایند تا بتوانند در جهت تأمین، کمینه کردن و یا حذف آنها از سبد هزینه های سازمان اقدام نمایند.

مدیران بیان می دارند باید از مجموعه امکانات کشتیرانی ارزیابی دقیقی صورت گیرد تا گلوگاه ها دقیق تر شناسایی و برای رفع آنها اقدام شود. (سعادتی، ۱۳۸۲)

پژوهش حاضر در پی آن بوده که نگرش کلیه مدیران عالی، میانی و سرپرستی و کارشناسان ارشد کلیه واحدهای شرکت کشتیرانی را نسبت به کاهش هزینه ها در شرکت بررسی نماید. زیرا این نگرش ها هستند که از مبانی اساسی تحقق نظام های تغییر رفتار سازمانی و عملکرد بهینه سازمان می باشند.

• تشریح و بیان مسئله

فشار رقابتی دنیای امروز موجب توسعه مدل هایی شده است که این مدل ها به کاهش هزینه و افزایش سطح خدمت به مشتریان می پردازد. (نوری، ۱۳۹۰) به طوریکه کم کردن هزینه هدف مهم اکثر شرکت ها و سازمان ها شده است، هزینه کل برای هر سازمان عبارت است از هزینه مستقیم و غیر مستقیم.

هزینه های مستقیم شامل هزینه های نیروی کار، مواد، تجهیزات و . می باشد.

هزینه های غیر مستقیم شامل هزینه های سربار مانند نظارت، مدیریت، مشاوران و منابع می باشد. (هیومین و پنگ، ۲۰۱۳)

بهینه سازی فرایندی است که برای بهترکردن چیزی دنبال می شود. فکر، ایده و یا طرحی که به وسیله یک دانشمند یا یک مهندس مطرح می شود، طی روال بهینه سازی بهتر می شود. (سید اسفهلان، ۱۳۸۷) منظور از بهینه سازی یک سامانه، کمینه یا بیشینه کردن تابعی است که این تابع معیاری از عملکرد سامانه می باشد. (حسینی نژاد، ۱۳۸۳) بهینه سازی در سازمان ها و شرکت ها بسته به نوع فعالیت به روش های مختلفی صورت می گیرد.

لازمه بقای بنگاه ها و نهادهای خدماتی مجهز شدن به نظام ها و ساز و کارهای مدیریت استراتژیک هزینه است. شرکت یا سازمان در برنامه ریزی های خود بایستی متحمل کمترین هزینه توزیع یا تحویل و یا ارائه خدمت باشد و این موضوع یکی از مهمترین مزایای رقابتی سازمان هاست. (وینستون، ۲۰۱۳)

• اهمیت و ضرورت پژوهش

امروزه حیات بسیاری از سازمان ها وابسته به توانایی آنان در افزایش دقت کاهش هزینه ها می باشد، علی الخصوص تمرکز شدیدی بر کاهش هزینه های غیر ضروری در تمام بخش های سازمان شده است. شرایط متحول جهان و ضرورت حضور ایران در بازارهای رقابتی داخل و خارج از کشور و مطرح بودن عضویت ایران در WTO (سازمان تجارت جهانی) و همچنین فراهم شدن مقدمات مورد نیاز برای تحقق سیاست های خصوصی سازی در سطح کشور از دلایل عمده پرداخت به مقوله کمینه کردن هزینه ها می باشد.

با توجه به رقابت موجود در تجارت جهانی خصوصاً صنعت حمل و نقل، انطباق دادن سیستم های اطلاعاتی به ویژه سیستم اطلاعات مالی در جهت هر چه بهتر نیازهای اطلاعاتی مدیریت در زمینه کنترل و راهبری هزینه ها امری حیاتی است. از آنجاییکه مدیریت در عصر حاضر، آگاهی بر ناشناخته هاست. با آگاهی نسبت به موارد فوق می توان تصمیم های تأثیرگذاری برای برخورد منطقی در جهت بهینه سازی مصارف منابع مالی را انجام داد. هزینه هایی که مدیران در بهینه سازی بایستی به آنها توجه کنند، شامل هزینه های مواد، هزینه های خرید، هزینه های ارزیابی، هزینه های عملیاتی، هزینه های عمومی و اداری و هزینه نیروی کار می باشد، هزینه های فوق در دسته بندی کوچکتر شامل: هزینه تعمیر و نگهداری، هزینه های انرژی، هزینه استهلاک، هزینه ضایعات، هزینه فعالیت های موازی و دوباره کاری ها، هزینه های مالی و مالیاتی، هزینه های اداری، هزینه های عمومی،  هزینه های آموزش و توسعه فرهنگ سازمانی، هزینه ازدیاد نیروی انسانی در بخش ستادی و هزینه R&D  می باشند. (امین زاده، ۱۳۹۱)

سازمانها برای ادامه فعالیت های خود نیازمند سود آوری هستند و این سود آوری به کمک کمینه کردن هزینه های سازمان فوق حاصل می گردد و برای کمینه کردن هزینه های سازمان بایستی مدیر تدابیری را بیندیشد.

پر واضح است که برای رسیدن به یک وضعیت مطلوب، داشتن یک هدف منسجم و برنامه ریزی مدون در جهت رسیدن به هدف مطلوب، لازم و ضروری است. تجربه ثابت کرده عاملی که می تواند شرکتها را از بازار پر رقابت امروز نجات دهد، استفاده از تکنیک ها و روش های علمی برای بهینه نمودن امور می باشد. (موحدی، ۱۳۸۸) از جنبه کاربردی نیز می توان به نتایج حاصل از تحقیق در بهینه سازی هزینه به منظور حذف و یا کاهش هزینه های اضافی استفاده کرد و در نهایت به مطابقت مدل با نظر مدیران ارشد سازمان پرداخت و این هماهنگی موجب به چالش کشیدن مدیران در اهمیت به مسئله هزینه و راه های کاهش آن می گردد. (دریانکو، ۱۹۹۳)

• اهداف پژوهش
• مطلب دیگر :
• [اینفوگرافی]: ۳۰ نکته برای حضور موثر برند در شبکه‌های اجتماعی
• 
  

مهم ترین هدف آرمانی این تحقیق را می توان ارائه یک مدل بهینه برای کاهش هزینه های سازمان های خدماتی دانست. در این راستا اهداف فرعی نیز مورد نظر قرار می گیرند:

• مطالعه جامع ادبیات پژوهش بر روی مفهوم بهینه سازی هزینه و شناسایی متغیرهای تأثیرگذار بر روی این سازه
• مطالعه متغیرهای مؤثر در شکل گیری هزینه های سازمان
• رتبه بندی هزینه ها و تعیین اثرگذارترین هزینه در سازمان خدماتی
• انتخاب گزینه های ارجح تر به منظور کاهش هزینه

• پرسش های پژوهش

• آیا در سازمان های خدماتی امکان بهینه کردن هزینه وجود دارد؟
• متغیرهای مداخله گر در شکل گیری هزینه های سازمان کدامند؟

• فرضیه های پژوهش

در جهت بررسی روابط مورد نظر و پاسخ به سؤال اصلی پژوهش، فرضیه های زیر تدوین شده است:

• بهینه سازی هزینه در سازمان خدماتی با توجه به عوامل مؤثر بر هزینه امکان پذیر می باشد.
• مؤثرترین هزینه در سازمان خدماتی، هزینه حقوق و دستمزد پرسنل سازمان می باشد.
• مشتری مداری در کاهش هزینه های سازمان مؤثر است.
• عملیات بازرگانی کارا در کاهش هزینه های سازمان مؤثر است.
• پیاده سازی سیستم مدیریت کیفیت در کاهش هزینه های سازمان مؤثر است.
• افزایش فعالیت های سازمان در کاهش هزینه های سازمان مؤثر است.
• حذف ناکارآمدی های درون سازمان در کاهش هزینه های سازمان مؤثر است.

• قلمرو پژوهش

• قلمرو موضوعی

در پژوهش حاضر به بررسی عوامل مؤثر بر نگرش کلیه مدیران شرکت کشتیرانی نسبت به کاهش هزینه ها در سازمان پرداخته شده است.

• قلمرو زمانی

در پژوهش حاضر به بررسی اطلاعات بدست آمده از نقطه نظر مدیران که در سال ۱۳۹۳ مشغول فعالیت بوده اند، پرداخته شده است. همچنین اطلاعات هزینه این سازمان طی ۵ سال گذشته از طریق نرم افزار تدبیر از سازمان بورس بدست آمده است.

• قلمرو مکانی

با توجه به اینکه این پژوهش به صورت مورد کاوی است. یکی از شرکت های کشتیرانی که عضو بورس اوراق بهادار نیز بوده است، انتخاب گردیده است.

• روش تحقیق

روش تحقیق به کار برده شده در این پژوهش از نظر گردآوری اطلاعات روش فازی و رگرسیون می باشد. نوع پژوهش بکار رفته از نظر هدف کاربردی است زیرا در تحقیق کاربردی به دنبال پاسخ برای مشکلاتی که مطرح است، می باشیم.

• روش نمونه گیری

روش جمع آوری نمونه در پژوهش فوق از طریق توزیع پرسشنامه در سازمان مورد نظر می باشد و برای جمع آوری داده های غیرمیدانی از اطلاعات کتابخانه ای و اطلاعات ثبت شده در بورس اوراق بهادار تهران و همچنین اطلاعات مالی سازمان مورد نظر که این اطلاعات از واحد مالی سازمان فوق دریافت شده است، استفاده گردیده.

• ابزار گردآوری داده ها

ابزار گرد آوری داده ها از دو طریق توزیع پرسشنامه و مراجعه به اسناد و مدارک کتابخانه ای و همچنین مراجعه به سازمان بورس اوراق بهادار می باشد.

• روش تجزیه و تحلیل داده ها

روش تجزیه و تحلیل داده ها در این پژوهش از دو طریق و با هدف مقایسه می باشد. یکی از روش ها، روش فازی و استفاده از تحلیل AHP به کمک نرم افزار Expert Choice و روش دوم استفاده از تحلیل رگرسیونی به کمک نرم افزار spss می باشد.

• محدودیت های پژوهش

در غالب تحقیقات علمی محدودیت های تحقیق در مرحله جمع آوری اطلاعات میدانی بروز می نماید که پژوهش فوق نیز مستثنی نبوده. جمع آوری اطلاعات میدانی نیازمند انرژی و زمان زیادی بود. چرا که سازمان ها متأسفانه از همکاری با دانشجویان امتناع می کنند و در صورت همکاری نیز آخرین اولویت زمان دهی را در نظر می گیرند و همچنین به دلیل فیلتر بودن سایت های علمی معتبر امکان دستیابی به مقاله های روز امکانپذیر نبود. همچنین سازمان مورد پژوهش، به شرط عدم نام بردن از سازمان فوق حاضر به ارائه اطلاعات شده است.

• تعریف واژه ­ها و اصطلاحات تخصصی

• بهینه سازی[۱]

بررسی و اولویت بندی استراتژی های ممکن در مدیریت کانتینرهای خالی موجود در بندر خرمشهر

۱-۳ ضرورت انجام تحقیق۵  

۱-۴پیشینه تحقیق۶  ۱-۵ اهداف تحقیق۷  ۱-۶ فرضیه ها و سوالات تحقیق۸   ۱-۶-۱ فرضیه ها۸   ۱-۶-۲ سؤالات۸  ۱-۷ مواد و روش انجام تحقیق۸   ۱-۷-۱ روش انجام تحقیق۸   ۱-۷-۲ روش و ابزار گردآوری اطلاعات۹   ۱-۷-۳ جامعه آماری و تعداد نمونه۱۰   ۱-۷-۴ روش تحلیل داده ها۱۰   ۱-۷-۵ جنبه جدید بودن و نو آوری۱۰  ۱-۸ محدودیت های تحقیق۱۱  ۱-۹ ساختار تحقیق۱۱              ۱-۱۰ خلاصه فصل۱۱  فصل دوم ادبیات و پیشینه ی تحقیق  ۲-۱ مقدمه۱۳  ۲-۲ بررسی لزوم جا به جایی کانتینر خالی۱۵                  ۲-۲ معرفی بندر خرمشهر(تاریخچه)۲۰  ۲-۳ معرفی ترمینال کانتینر خرمشهر۲۱  ۲-۴ تجهیزات ترمینال کانتینر۲۳   ۲-۴-۱ تجهیزات ساحلی۲۳   ۲-۴-۲ تجهیزات محوطه ای۲۳  ۲-۵ سیستم مدیریت امور ترمینال های کانتینری۲۴  ۲-۶ عوامل مؤثر بر میزان کانتینرهای خالی یک بندر۲۵   ۲-۶-۱عوامل ریشه ای ایجاد معضل کانتینر خالی۲۵   ۲-۶-۱-۱عدم تعادل در تجارت۲۶    ۲-۶-۱-۲عدم تعادل در نرخ کرایه۲۷   ۲-۶-۱-۳قیمت کانتینر جدید در مقابل هزینه حرکت خالی۲۸   ۲-۶-۱-۴هزینه انبارداری بالا در نواحی با تقاضای زیاد۲۹  ۲-۷ پیشینه ی تحقیق۳۰  ۲-۸ خلاصه فصل۵۳  فصل سوم روش شناسی تحقیق   ۳-۱ روش و نوع تحقیق۵۵  ۳-۲ ابزارها و روش های جمع آوری داده ها۵۶       ۳-۲-۱.فرایند تحلیل سلسله مراتبی۵۶   ۳-۲-۲.نمودار سایپک۶۰   ۳-۲-۳تکنیک آنالیز حالات خرابی۶۱                ۳-۲-۳-۱معرفیتکنیکآنالیز حالات خرابی و اهداف آن۶۴  ۳-۴ خلاصه فصل۶۵                 فصل چهارم تجزیه و تحلیل داده های تحقیق    ۴-۱ مدیریت کانتینرهای خالی موجود در بندر خرمشهر۶۷  ۴-۲ استراتژی های بندر و کشتیرانی درمورد کانتینرهای خالی موجود در بندر خرمشهر۷۱  ۴-۳.نمودار سایپک جریان کانتینرهای خالی۷۳  ۴-۴-رتبه بندی استراتژی های ممکن در مدیریت کانتینرهای خالیموجود در بندر خرمشهر با بهره گرفتن از فرایند تحلیل سلسله مراتبی۷۴  ۴-۵-فاکتورهای مؤثر بر میزان کانتینرهای خالی موجود در بندر خرمشهر۸۷     ۴-۶-تحلیل و بررسی مشکلات مدیریت کانتینرهای خالی  با در نظر گرفتن تمام عوامل درگیر در زنجیره و با بهره گرفتن ازتکنیک آنالیز حالات خرابی ۸۹  ۴-۷-خلاصه فصل۱۰۲              فصل پنجم نتیجه گیری و پیشنهادات   ۵-۱ نتیجه گیری۱۰۴  ۵-۲.پیشنهادات۱۱۰   ۵-۲-۱پیشنهادات کاربردی به خطوط کشتیرانی۱۱۰   ۵-۲-۲پیشنهادات کاربردی به  جامعه ی بندری و دولت۱۱۳  ۵-۳.پیشنهادات برای محققان آتی۱۲۰  منابع و مآخذ۱۲۱  

مقدمه:

حمل و نقل کانتینری در سراسر دنیا طی سالهای۲۰۰۱ تا ۲۰۱۱ دو برابر شده است و از ۵۹ میلیونتی ای یو[۱]به ۱۱۸ میلیون تی ای یو رسیده است(شرکت مشاوره ی حمل و نقل دِرِوری[۲]، ۲۰۱۲ و گلوبال اینسایت[۳]، ۲۰۱۱). فرستندگان کالا برای برقراری جریان حمل و نقل کانتینری به کانتینر خالی نیاز دارند که در صورت عدم وجود آن در محل صادرات، ناچار به بازآوری آن ها به مکان های مورد نظر می باشند(دی فرانسسکوو همکاران، ۲۰۰۹). بازآوری کانتینرهای خالی به جذب عدم تعادل حمل و نقلی و تجاری، به وسیله ی جابه جایی کانتینرهای خالی از نواحی دارای مازاد به نواحی دارای کمبود آ نها،کمک می کند(مون و همکاران، ۲۰۱۳). به هر حال میزان بازآوری کانتینرهای خالی مهم است:یک پنجم کانتینرهای دریایی  و ۴۰ درصد از تمام کانتینرهایی که حمل زمینی می شوند خالی هستند(کارملیک و همکاران، ۲۰۱۲ و کونینگس، ۲۰۰۱). در سال ۲۰۰۵ تقریبا ۸۲ میلیون کانتینر خالی در بنادر تخلیه و بارگیری شده اند(وجدانی و همکاران، ۲۰۱۱). هزینه ی مستقیم ناشی از لجستیک کانتینرهای خالی تنها برای متصدیان حمل و نقل به ۳۳ بیلیون دلار در سال ۲۰۱۱ رسیده است(نتبوم و همکاران، ۲۰۰۸ و وجدانی و همکاران، ۲۰۱۱). این هزینه های مستقیم شامل هزینه ی حمل و نقل، هزینه ی ترمینال و تعمیر و نگهداری می باشد(لون و همکاران، ۲۰۱۰) که این مساوی ۱۰-۷ درصد هزینه های عملیاتی متصدیان حمل و نقل است و به دلیل درآمد های پایین اخیر متصدیان حمل و نقلی، سودآوری کلی آن ها به لجستیک و مدیریت کانتینرهای خالی بستگی دارد(فلامیگ و همکاران، ۲۰۱۱، الیوو و همکاران، ۲۰۰۵، فنگ و همکاران، ۲۰۰۸، لام و همکاران، ۲۰۰۷ و سانگ و همکاران، ۲۰۰۹). بازآوری کانتینرهای خالی هزینه های غیر مستقیم دیگری مانند ناوگان بزرگتر و تأثیر بر روی دیگر بازیگران زنجیره مانند شرکت های اجاره دهنده ی کانتینر و ترمینال ها و اپراتور دپو ها(لون و همکاران، ۲۰۱۰) و حتی مصرف غیرقابل بازگشت سوخت کشتی ها  را منجر می گردد(هاتمن، ۲۰۱۳).

۱-۲-بیان مساله:

تا چند دهه ی گذشته حمل و نقل کالاها به ویژه در مسیر های طولانی دریایی با دشواری های بسیاری همراه بود. یکسان نبودن شکل بسته ها و مشکلات مربوط به چیدمان کالاها در فضای محدود و در آمدزای انبار کشتی به گونه ای که حداکثر سود حاصل گردد، مهار کالاها در انبار، چیدمان کالاها در محوطه ها، تخلیه و بارگیری توسط نیروی انسانی و آسیب رسیدن به کالاها، زمان بر بودن عملیات، دزدی و آبدیدگی کالاها و . . . نمونه هایی از مسایلی هستند که متصدیان حمل و نقل با آن رو به رو بودند. اما با ورود کانتینر،  صنعت حمل و نقل دگرگون شد. کانتینر، کاهش خسارات، کاهش وابستگی به نیروی انسانی و افزایش سرعت را به ارمغان آورد که مؤلفه های کلیدی در گسترش به کارگیری آن هستند(جلال کمالی،۱۳۸۹). ابعاد استاندارد کانتینر به بنادر سراسر جهان این امکان را داد تا منطبق با ابعاد استاندارد و از پیش تعریف شده ی کانتینر، به دستگاه های اتوماتیک مجهز شوند و خدمات تخلیه و بارگیری بسیار سریعتری را ارائه دهند. این بسته ی مقاوم نیاز به انبار مسقف ندارد و چیدمان و مهار آن مشکل نیست و به دلیل استفاده از تجهیزات اتوماتیک و نیز یکسان بودن شکل بسته ها،  هزینه های بندری آن به ازای هر تن کالا کاهش می یابد. با قرار گرفتن کالا ها در بسته ای بزرگتر تعداد فهرست های بسته بندیکاهش می یابد و به همان نسبت تعداد اسناد گمرکی نیز کاهش می یابند. به خاطر این مزیت هاست که امروز کشتی های غول پیکر کانتینری در آبهای جهان در حرکت اند و مفهوم اقتصاد مقیاس و جابه جایی انبوه کانتینرها را به وجود آوردند و تجارت کانتینری این گونه در سراسر جهان فراگیر شد.

اما کانتینرها معایبی نیز دارند،کانتینرها شبیه یکدیگر هستند و در سراسر جهان با سرعت در حال جابه جایی؛که این کنترل کانتینرها و محتوای آنها را مشکل می سازد

 اما معضل نگران کننده تر این است که کانتینرها می بایست پس از تخلیه در بندرمقصد به مبدأ کالا فرستاده شوند و اغلب مواقع، مسیر برگشت را خالی طی می کنند و حرکت کانتینر خالی یعنی هزینه. کانتینرها حدود ۵۶ درصد از عمر خود را خالی طی می کنند و یا بیکار و بدون بار هستند. این واقعیت، اهمیت مطالعه در مورد بازگرداندن کانتینرهای خالی به چرخه ی درآمد زایی را نشان می دهد. اگر کانتینر می توانست در هر دو مسیر رفت و برگشت درآمدزایی کند بسیار به صرفه تر می شد. صاحبان کانتینر و خطوط کشتیرانی از روش هایی برای کاهش تعداد حرکات کانتینرهای خالی استفاده می کنند که استفاده از کانتینرهای تاشو و یکبار مصرف و یا جمع آوری آنها در مراکز دپو یا همان ایستگاه های توزیع در مسیر های پر تردد از جمله ی آن هستند.

در برخی از بنادر، برای کاهش هزینه های اقتصادی کانتینر خالی،  اقداماتی نظیر بارگیری کانتینر با زباله های تر یا خشک همانند پلاستیک یاآهن قراضه،  امضاء تفاهمنامه با خطوط کشتیرانی برای ارائه تخفیف برای حمل کالاهای صادراتی و یا تخفیف در هزینه [۴]THC (تخلیه و بارگیری کانتینر) انجام می شود. ایجاد شهرک های صنعتی در اطراف بنادر و تبدیل مواد اولیه وارداتی به کالای نهایی که زمینه صادرات مجدد و ایجاد ارزش افزوده را برای کشور رقم خواهد زد، از دیگر اقدامات مدیریت های بنادر جهان برای کاهش معضل “کانتینر خالی ” می باشد. ایجاد مناطق ویژه اقتصادی نیز در همین راستا می باشد که توجه بیشتر مسوولین امر را به تسهیل قوانین و تکمیل زیر ساخت های این مناطق می طلبد. حال اقدامات بنیادی تری که می تواند مورد عنایت مسوولین وزارت راه و سازمان بنادر قرار گیرد و تا امروز مورد کم توجهی و غفلت واقع شده است، توجه بیشتر به مقوله حمل و نقل چند وجهی و ایجاد بنادر خشک در نقاط مختلف کشور، به خصوص در مناطقی که علاوه بر نزدیکی به مراکز اصلی تولید کالا،  به کریدورهای اصلی کشور نیز متصل است، از نکات دیگر می باشد.

در بین بنادرکشور، بنادر صادراتی با کمبود کانتینر خالی روبه رو هستند؛ از طرفی دیگر بنادر وارداتی به دلیل اینکه میزان واردات کالاها نسبت به صادرات آن بیشتر است،  با مازاد کانتینر خالی رو به روهستند که تکمیل بندر خشک در اطراف این بنادر را ضروری می سازد؛ همچنین جابه جایی کانتیرهای خالی خطوط کشتیرانی مختلف توسط کشتیرانی جمهوری اسلامی به و از بنادر امام (ره)،  خرمشهر و عسلویه،  می تواند از دیگر اقدامات اثر بخش باشد. در پایان باید اضافه کرد، مهمترین دلیل بروز معضل “کانتینرخالی”، صادرات ناچیزغیرنفتی کشور(بدون احتساب میعانات گازی) است که افزایش کانتینرخالی را در پی دارد. این نکته در خور توجه است که،  افزایش صادرات در گرو تصحیح بسیاری از مباحث کلان اقتصادی از جمله بهبود فضای کسب وکار ،  توجه به بخش خصوصی و ایجاد فضای غیر رانتی و ثبات در قوانین و. . . است.

پژوهش حاضر به بررسی استراتژی مدیریت کانتینرهای خالی موجود در بندر خرمشهر می پردازد و مدیریت این معضل را در این بندر به عنوان یکی از بنادر فعال تجاری ایران مورد تجزیه و تحلیل قرار می دهد.

۱-۳- ضرورت انجام تحقیق‌:

نتیجه وقوع معضل کانتینرهای خالی در بندر خرمشهر،  علاوه براینکه هزینه های واردات را افزایش می دهد، وابستگی به بنادر دیگر کشورها را در پی دارد و عملاً استقلال اقتصادی کشور نیز با مخاطره روبه رو خواهد شد. از زمانی که با ورود کانتینر به عرصه حمل و نقل کالا، این حوزه دچار تحول شد تا به امروز همچنان مشکل عدم توازن بین ورودی و خروجی کانتینر به بنادر، پا بر جاست این ناهماهنگی بین واردات و صادرات کالا، معضل کانتینر خالی را بوجود آورده است. مهمترین آسیب اقتصادی از این ناحیه، متوجه خطوط کشتیرانی است؛ از آنجایی که کانتینر جزو دارایی های این خطوط بوده و برای تهیه آن هزینه های بسیاری صرف شده است،  زمانی که کانتینرهای یک کشتی در اسکله بندر تخلیه می شود،اگر ظرف مدت کوتاهی این کانتیرها مجدداً به چرخه عملیاتی خطوط کشتیرانی باز نگردند، این شرکت ها از سرمایه خود نمی توانند بهره برداری درستی داشته باشند،  لذا ناگزیر تصمیم به ترک آن بندر می گیرند،  که در این صورت،  بازنده اصلی مناطق اطراف این بنادر یا حتی کشوری که دچارعدم توازن در صادرات و واردات است، خواهد بود(وبسایت نیوز هاب،۱۳۹۴).البته معضل کانتینرهای خالی درهمه بنادر جهان وجود دارد، اما میزان موفقیت این بنادر در کاهش این پدیده، نیز با هم متفاوت است.

بندرخرمشهر یکی از بنادر مهم و کلیدی در کشور ایران است که با برخورداری از موقعیت استراتژیک نقشی اساسی در اقتصاد کشور دارد.ترمینال کانتینری

مطلب دیگر :

گیاهان دارویی ضد دیابت

 بندرخرمشهر به عنوان یکی از ترمینال های مهم این بندر، عاملی تاثیرگذار بر اقتدارو توسعه ی این بندر می باشد و با گسترش تجارت کانتینری نقش مهمی در فعالیت تجاری بندر خرمشهر بازی می کند، چرا که در دنیای  امروز می توان گفت تقریبا تمام کالاها با انواع کانتینرها حمل می شوند و در سراسر دنیا در حال حرکت اند و عدم به کارگیری و پیشرفت روز افزون در کانتینریزاسیون به معنای عقب ماندن کشور از تجارت و توسعه می باشد. امروزه این نگاه که کالاها به سمت بنادر در حرکت هستند منسوخ شده و بنادر باید تمام تلاش خود را برای جذب کالاها و تجار به کار گیرند و با ارائه ی خدمات با ارزش افزوده با هزینه ی مناسب برای طرفین و نیز سایر حلقه های زنجیره تأمین سود و مطلوبیت ایجاد کنند.فعالیت های بنادر باید به گونه ای برنامه ریزی شوند که با کمبود کانتینر خالی مواجه نشود. کمبود کانتینر خالی صادرات کشور را تهدید می کند و زیاد بودن کانتینر های خالی در بندر دیگر یعنی هزینه انبارداری، بیکار بودن کانتینر و هزینه فرصت. با در نظر گرفتن هزینه و فاصله، کانتینرهای خالی در سراسر کشور یا در یک منطقه توزیع می گردند تا برای تجارت کشور مشکلی یا مانعی به وجود نیاید. این پژوهش راه کار بندر خرمشهر و صاحبان کانتینر را در مورد کانتینر های خالی موجود در بندر خرمشهر، بررسی و علل اتخاذ استراتژی ها و عوامل مؤثر بر میزان و مدیریت کانتینر های خالی را بررسی می کند.

۱-۴پیشینه تحقیق

با وجود اهمیت بحث کانتینرهای خالی در صنعت حمل و نقل،  به ویژه حمل و نقل دریایی و تحقیقات بسیار زیاد انجام شده در زمینه ی کانتینرهای خالی به وسیله ی محققان سراسر دنیا، سهم کشور ایران از این تحقیقات نزدیک به صفر است. درادامه خلاصه ای از مطالعات خارجی موجود در این حیطه آورده شده اند.

چونگ و همکاران سال ۲۰۰۲به بررسی تاثیرمدت افق برنامه ریزی بر مدیریت کانتینرهای خالی در شبکه های بین وجهی پرداخته اند.با بهره گرفتن از مدل سازی ریاضی،مدلی ارائه شده است که ضمن اینکه هزینه ها را حداقل می سازد به موقع نیز کانتینر خالی در اختیار مشتری قرار می گیرد.مطالعه ی موردی این پژوهش رود می سی سی پی می باشد.نتایج این پژوهش نشان دهنده ی آن است که با وجود آن که طول افق برنامه ریزی به نوع شبکه های بین وجهی و شرایط آنها بستگی دارد هرچه مدت افق برنامه ریزی بلندمدت تر باشد امکان استفاده از گزینه های ارزان تر (مانند بارج ها) و کم سرعت تر در برنامه ها و دوره های  زمانی نزدیکتر بیشتر می شود.

شینتانی و همکارانسال ۲۰۰۵ به طراحی مسیرشبکه های کشتیرانی لاینری کانتینری با در نظر گرفتن کانتینر های خالی پرداخته اند.آنها بیان می کنند که در تمام شیوه های حمل و نقلی حرکت خالی وسیله نقلیه به دلیل عدم توازن بین نقطه ی مبدأ و مقصد وجود دارد.از آنجایی که این حرکت خالی بر مدیریت ناوگان و سراسر لجستیک اثر گذار است اخیرا توجه زیادی به این مساله شده است.این مقاله مساله طراحی مسیر کانتینرها را با در نظر گرفتن دو زیر مساله دنبال می کند.مبحث اول مربوط به کانتینرهای پر و بارگیری شده است و در قسمت دوم به وجود کانتینرهای خالی در کشتی پرداخته می شود به عبارتی  برای طراحی شبکه و مسیریابی کشتی های کانتینری به جای جدا کردن کانتینرهای پر و خالی  به در نظر گرفتن همزمان وجود کانتینر پر و خالی در کشتی پرداخته شده است و با بهره گرفتن از الگوریتم ژنتیک تعدادی بنادر را به عنوان بندر مقصد معرفی کرده و در عمل به کارگرفتن این روش منجر به کاهش هزینه ها و افزایش درآمد شرکت های کشتیرانی شده است.

لام و همکاران در سال ۲۰۰۷، از برنامه ریزی پویا برای مکان یابی مجدد کانتینرهای خالی استفاده می کنند. یک مدل برای دو سفر و دو بندر ارائه شده است  و این مدل به چند سفر و چند بندر قابل بسط می باشد.

ولف و همکارانسال ۲۰۱۲، مساله کانتینرهای خالی را در منطقه ی بالتیک بررسی کرده اند.آنها بیان می کنند که در حالی که در سالهای ۲۰۰۵-۲۰۱۰ میزان سهم جابه جایی کشورهای جهان از کانتینرهای خالی (مانند امارات )۲۰درصد بوده است در منطقه بالتیک ۲۱ تا  ۲۶درصد کانتینر خالی جا به جا شده است و راهکارهای زیر را برای حل این مساله ضروری می دانند:

کاهش هزینه های مکان یابی مجدد برای کانتینر خالی شده،استانداردسازی جریان اطلاعات،ردیابی و قابلیت دانستن محل کانتینر،کنترل فرایند عملیات در ترمینال،قیمت گذاری،ادغام های عمودی و افقی،هماهنگی زیر ساخت ها و رو ساخت ها و بررسی موقعیت بازار.

جان و همکاران نیز در سال ۲۰۱۴ یکی از جدیدترین تحقیقات در زمینه ی کانتینرهای خالی را ارائه داده اند. آن ها حرکات و جا به جایی کانتینرهای خالی ۹ کریر بزرگ که ۴۶ درصد سهم بازار را برعهده داشته اند برای هر ماه ثبت کرده اند و بر اساس آمار ثبت شده به این نتیجه رسیده اند که به طور میانگین ۵ تا۱۰ درصد جا به جایی کانتینرهای خالی به وسیله ی همکاری بین خطوط مختلف قابل پوشش است.

۱-۵- اهداف تحقیق: 

از انجام این پژوهش اهدف زیر دنبال می شود:

1. هدف اصلی:شناساییو اولویت بندی استراتژی های ممکن در مدیریت کانتینر های خالی در راستای بازگرداندن آنها به چرخه ی اقتصاد و درآمدزایی و کاهش هزینه های شرکت های کشتیرانی در بندر خرمشهر

اهدف فرعی:

۱.شناسایی عوامل مؤثر بر میزان کانتینر های خالی یک بندر

۲.بررسی میزان و نحو ه ی اثرگذاری عوامل مؤثر شناسایی شده بر تعداد کانتینرهای خالی بندر خرمشهر

۳.شناسایی چالش ها و مشکلات موجود در مدیریت کانتینرهای خالی موجود در بندر خرمشهر

۱-۶- فرضیه ها/ پیش فرض ها و سوالات تحقیق:

۱-۶-۱-فرضیه ها

با توجه به اینکه این تحقیق از نوع استقرایی می باشد در ابتدا فاقد فرضیه می باشد.

۱-۶-۲-سوالات

1. ترمینال کانتینری خرمشهر چگونه جریان کانتینر های خالی را مدیریت می کند؟
2. چه فاکتورهایی بر تعداد و میزان کانتینر های خالی در بندر موثر است؟
3. مشکلات موجود در زمینه کانتینر های خالی از کجا سرچشمه می گیرند و چه نتایجی به بار می آورند؟

بررسی نقش فرهنگ یادگیری پویا بر موفقیت کسب و کارهای کوچک و متوسط برای شروع فعالیت در بازار خارجی

فصل سوم——————————————————۴۶

روش شناسی پژوهش.۴۷

روش شناسی تحقیق۴۸

جامعه آماری تحقیق۵۰

ابزار گرد آوری داده ها.۵۴

روایی و پایایی ابزار.۵۶

فصل چهارم—————————————————-۶۱

یافته های پژوهش.۶۲

آمار توصیفی.۶۲

آزمون فرضیات.۶۵

جمع بندی فصل.۷۵.

فصل پنجم—————————————————-۷۶

نتایج پژوهش۷۷

خلاصه تحقیق۷۷

یافته های پژوهش۷۸

نتیجه گیری ازفرضیات و سوالات پژوهش۷۹

پیشنهادهای کاربردی پژوهش۸۱

محدودیت های تحقیق۸۵

پیشنهاد هایی پژوهشی.۸۶

جمع بندی فصل.۸۶

منابع——————————————————–۹۸

چکیده:

این پژوهش به هدف بررسی نقش ابعاد فرهنگ یادگیری پویا در موفقیت کسب و کارهای کوچک و متوسط در ورود به بازارهای خارجی انجام شده­است. جامعه­ آماری مورد نظر در این پژوهش، مدیران و کارشناسان کسب و کار های فعال در صنایع غذایی شهر تهران می باشند. پژوهش از نوع بررسی همبستگی بوده و با بهره گرفتن از روش تحقیق پیمایشی انجام شده است. جهت سنجش فرهنگ یادگیری پویا از پرسشنامه ویلیام و بیکر (۲۰۱۴) و جهت سنجش موفقیت کسب و کارهای کوچک و متوسط در ورود به بازارهای خارجی از پرسشنامه باندارا و همکاران (۲۰۰۹) استفاده شده است. تجزیه و تحلیل داده­ ها در دو سطح توصیفی و استنباطی به انجام رسیده­است. در راستای بررسی و  آزمون فرضیات و سوالات پژوهش از آزمون های همبستگی، رگرسیون ساده و تی تک نمونه ای استفاده شده است. در این راستا، نتایج حاصل از آزمون همبستگی پیرسون نشان داده که میان ابعاد گرایش به بازار، گرایش به یادگیری و گرایش به کارآفرینی و موفقیت کسب و کارهای کوچک و متوسط برای ورود به بازارهای خارجی، ارتباط مثبت و معناداری وجود دارد. همچنین بر اساس آزمون رگرسیون ساده، ابعاد فرهنگ یادگیری پویا بر روی موفقیت کسب و کارها موثرند. آزمون تی تک

 نمونه ای نیز نشان داده که ابعاد فرهنگ یادگیری پویا در وضعیت نامطلوب و موفقیت کسب وکارهای کوچک ومتوسط برای ورود به بازارهای خارجی در وضعیت مطلوبی قرار دارند.

واژگان کلیدی: فرهنگ یادگیری پویا، گرایش به بازار، گرایش به یادگیری، گرایش به کارآفرینی، موفقیت کسب و کارهای کوچک و متوسط در ورود به بازارهای خارجی.

• مقدمه و بیان مساله

امروزه در بازار رقابتی ای که در سرتاسر جهان شکل گرفته، تغییرات بنیادینی در محیط کسب و کار ایجاد شده است. این تغییرات منجر به وضعیتی شده است که در آن، شرکت های کوچک و متوسط، با توجه به نقش شان در اشتغال زایی و توسعه اقتصادی کشورها، نقش گسترده، متنوع و مهمی در رشد کشورهای در حال توسعه بر عهده دارند (kula, tatuglu, 2003). با توجه به تخصصی شدن کارها، نیاز دائم به ارائه محصولات جدیدتر و فروش آن در بازارهای بکر به منظور بقا و رشد، افزایش فشار رقابتی و کاهش کمک های مستقیم و حمایت های دولت به طور خاص در کشورهای در حال توسعه، نیاز به بین المللی شدن شرکت های کوچک و متوسط بیش از پیش احساس می شود (hobner, 2000).

در تحقیقاتی که تا به امروز در ارتباط با کسب و کار بین الملل صورت گرفته، شرکت های چندملیتی نقش مهمی را ایفا می کردند. اما در حال حاضر، این کشش و علاقه به سمت کسب و کارهای کوچک و متوسط بین المللی سوق داده شده است (pangarcar, 2008). از جمله عوامل داخلی سازمانی که بر اساس تحقیقات صورت گرفته، بر بین المللی شدن کسب و کارهای کوچک و متوسط موثرند، می توان از تیم های مدیریت عالی، منابع شرکت، فرهنگ یادگیری، مدیریت دانش و نام برد. این عوامل به نیروهایی اطلاق می شود که در درون شرکت عمل می کنند. از منابع و دانش شرکت به عنوان مولفه های مهم برای ورود به بازار بین الملل و تقویت بین المللی شرکت ها یاد می شود، چرا که موجب ایجاد مزیت رقابتی می شود (lindsay , et al, 2003). در پژوهش حاضر، قصد بر این است که به بررسی نقش فرهنگ یادگیری پویا به عنوان یکی از عوامل موثر بر ورود کسب و کارهای کوچک و متوسط به بازارهای خارجی، پرداخته شود.

همانطور که ملت ها فرهنگ های متفاوتی دارند، سازمان ها و شرکت ها نیز شیوه های متمایزی برای اعتقاد داشتن، اندیشیدن و عمل کردن دارند که به وسیله نمادها، قهرمان هاف شعائر، ایدئولوژی ها و ارزش ها شناسایی می شوند. ماهیت یادگیری و شیوه ای که بر اساس آن یادگیری در سازمان رخ می دهد، به شدت به وسیله فرهنگ یادگیری تعیین می شود. فرهنگ بسیاری از شرکت ها اگر چه فرهنگ ضد یادگیری نیست، اما غیر یادگیرنده است. در چنین فرهنگی، خطرپذیری، تلاش برای ارائه رویکردهای نوینف به اشتراک گذاشتن اطلاعات و مواردی از این دست، تشویق نمی شود (marquardt, 2002). به زعم هچ (۱۳۹۰)، در باب پویایی فرهنگ یادگیری، می توان دریافت که ایجاد مصنوعات، پیش فرض ها و ارزش ها، انتظاراتی در مورد جهان ایجاد می کنند که تصاویر ذهنی و چشم اندازهایی برای راهنمایی عمل فراهم می سازند (هچ، ۱۳۹۰: ۵۸۴).

ماهیت یادگیری و شیوه ای که بر اساس آن یادگیری در شرکت ها رخ می دهد، به شدت به وسیله فرهنگ یادگیری در سازمان ها تعیین می شود. فرهنگ یادگیری در سازمان ها و شرکت ها دارای ویژگی هایی از قبیل: ارزش و پاداش دادن به یادگیری، مسئولیت مشترک برای یادگیری، اعتماد و استقلال کاری، تشویق نوآوری، تجربه گرایی و خطر پذیری، تعهد مالی به آموزش و توسعه منابع انسانی، خلاقیت جمعی، گوناگونی و تنوع، تعهد به بهبود مستمر محصولات و خدمات پاسخگویی به آشوب و تغییر و مواردی از این دست می باشند (مارکوارت، ۱۳۹۰: ۱۰۱).

از این رو، مساله اصلی پژوهش حاضر اینست که با وجود ضرورت ورود کسب و کارهای کوچک و متوسط کشورمان به بازارهای خارجی برای حفظ بقا و نیز کاربرد فرهنگ

مطلب دیگر :

پایان نامه مدیریت درباره : بعد اجتماعی مدیریت ارتباط با مشتری

 یادگیری پویا در به روز شدن و یافتن راهکارهای نو و جدید، آیا می توان به نقش موثر فرهنگ یادگیری پویا در موفقیت این کسب و کارها برای ورود به بازارهای خارجی پی برد؟ چه ارتباطی را می توان میان فرهنگ یادگیری پویا و موفقیت کسب و کارها برای ورود به بازارهای خارجی یافت؟

• اهمیت و ضرورت موضوع

اهمیت و ضرورت موضوعی تحقیق حاضر از این جهت است که دو عامل در حرکت کسب و کارهای کوچک و متوسط کشورمان به سوی بازارهای خارجی موثرند. اولین عامل، اصل ۴۴ قانون اساسی ایران یا همان اصل خصوصی سازی است. عامل دوم حمایت دولت از صادرات غیر نفتی و تلاش برای فرار از اقتصاد تک محصولی و زمزمه های پیوستن به سازمان تجارت جهانی می باشد. این عوامل فشار رقابتی میان کسب و کارهای کوچک را افزایش می دهند که باعث می شود شرکت هایی از این دست برای بقای خود به سوی بازارهای بین المللی حرکت کنند. هر چند که عوامل بی شماری در ورد به بازار خارجی و تسریع این فرایند دخیل هستند که محققان از دیدگاه های متفاوتی برخی از آن ها را بررسی کرده اند (chen, hang, 2004). از جمله این عامل، عوامل سازمانی، محیطی و متغیرهای مدیریتی می باشند (karadeniz, gocer, 2007).

با توجه به شرایط کنونی اقتصاد کشور و نیاز مبرم ساختارهای اقتصادی به وارد شدن ارز به این چرخه و رشد تدریجی اقتصاد، یکی از راهکارهایی که می تواند موجب رونق اقتصادی و برپایی صنایع داخلی شود، صادرات کالاها و خدمات به خارج از کشور است. از آنجا که کشور ایران در بسیاری از صنایع، از ضعف های زیادی رنج برده و توانایی این را که بتواند در کالاها و خدمات متنوع، برندهای معتبر جهانی بسازد، ندارد؛ لذا مجبور است با توجه به اصل مزیت رقابتی، وارد بازارهایی شود که توانایی صادرات کالاها و خدمات را در آن عرصه داراست. یکی از بازارهایی که بسیاری از فعالان عرصه بازاریابی در داخل کشور، جهت صادرات کالاها و خدمات واردش شدند، عرصه کسب و کارهای کوچک و متوسط در صنایع غذایی است. از این رو، در تحقیق حاضر، هدف بر آن است که به مطالعه اثر یادگیری پویا به عنوان یکی از عواملی که می تواند در موفقیت این کسب و کارهای کوچک و متوسط موثر باشد، پرداخته شود.

• اهداف تحقیق

• تعیین ارتباط میان فرهنگ یادگیری پویا و موفقیت در بین المللی شدن کسب و کارهای کوچک و متوسط صنایع غذایی در شهر تهران
• تعیین نقش فرهنگ یادگیری پویا در موفقیت بین المللی شدن کسب و کارهای کوچک و متوسط صنایع غذایی در شهر تهران
• تعیین وضعیت فرهنگ یادگیری پویا در شرکت های فعال در صنایع غذایی در شهر تهران
• تعیین وضعیت موفقیت در بین المللی شدن کسب و کارهای کوچک و متوسط صنایع غذایی در شهر تهران
  • سوالات پژوهش

سوال اصلی:

• آیا فرهنگ یادگیری پویا، بر موفقیت کسب و کارهای کوچک و متوسط برای شروع فعالیت در بازارهای خارجی صنایع غذایی موثر است؟

سوالات فرعی:

• آیا میان ابعاد فرهنگ یادگیری پویا و موفقیت کسب و کارهای کوچک و متوسط برای شروع فعالیت در بازارهای خارجی صنایع غذایی ارتباط معناداری وجود دارد؟
• آیا بعد گرایش به بازار، بر موفقیت کسب و کارهای کوچک و متوسط برای شروع فعالیت در بازارهای خارجی صنایع غذایی موثر است؟
• آیا بعد گرایش به یادگیری، بر موفقیت کسب و کارهای کوچک و متوسط برای شروع فعالیت در بازارهای خارجی صنایع غذایی موثر است؟
• آیا بعد گرایش به کارافرینی، بر موفقیت کسب و کارهای کوچک و متوسط برای شروع فعالیت در بازارهای خارجی صنایع غذایی موثر است؟
  • فرضیات پژوهش

فرضیه کلی:

• فرهنگ یادگیری پویا بر موفقیت کسب و کارهای کوچک و متوسط برای شروع فعالیت در بازارهای خارجی صنایع غذایی موثر است.

فرضیات فرعی:

• مولفه های فرهنگ یادگیری پویا و موفقیت در کسب و کارهای کوچک و متوسط برای شروع فعالیت در بازارهای خارجی صنایع غذایی ارتباط معناداری دارند.
• بعد گرایش به بازار بر موفقیت کسب و کارهای کوچک و متوسط برای شروع فعالیت در بازارهای خارجی صنایع غذایی موثر است.
• بعد گرایش به یادگیری بر موفقیت کسب و کارهای کوچک و متوسط برای شروع فعالیت در بازارهای خارجی صنایع غذایی موثر است.
• بعد گرایش به کارافرینی بر موفقیت کسب و کارهای کوچک و متوسط برای شروع فعالیت در بازارهای خارجی صنایع غذایی موثر است.

بررسی میزان ارتباط بین معیارهای توانمندساز و معیارهای نتایج مدلEFQM

۲-۲-۲) مدیریت کیفیت جامع                                                                                    ۱۷

۲-۲-۳) مبانی نظری جوایز کیفیت و بهره وری د رجهان                                         ۱۸

۲-۲-۴) ارکان فلسفی مدیریت کیفیت جامع                                                              ۱۸

۲ -۳) جوایز کیفیت                                                                                                         ۱۹

     ۲-۳-۱) تعریف جوایز کیفیت                                                                                     ۱۹

     ۲-۳-۲) گستردگی جوایز کیفیت                                                                               ۱۹

 ۲-۴) مروری اجمالی بر انواع مختلف مدل ها و جوایز تعالی سازمانی                              ۲۰

     ۲-۴-۱) جوایز مالکوم بالدریج                                                                                         ۲۰

  ۲-۴-۱-۱)  نقش اساسی معیارها                                                                                  ۲۰

        ۲-۴-۱-۲) اهداف جایزه مالکوم بالدریج                                                                 ۲۰

         ۲-۴-۱-۳) ارزش ها و مفاهیم جایزه مالکوم بالدریج                                                      ۲۱

         ۲-۴-۱-۴)نقاط قوت و ضعف مدل بالدریج                                                                   ۲۳

         ۲-۴-۱-۵)معیارهای جایزه مالکوم بالدریج                                                                   ۲۴

          ۲-۴-۱-۶) الگو (چارچوب) معیارهای بالدریج                                                              ۲۶

     ۲-۴-۲) جوایز دمینگ ژاپن                                                                                       ۲۶

   ۲-۴-۲-۱) کلیات مدل دمینگ                                                                             ۲۶

         ۲- ۴-۲-۲)حوزه های اصلی در جایزه دمینگ                                                       ۲۷

   ۲-۴-۲-۳) مزایای جایزه دمینگ                                                                           ۳۱

         ۲- ۴-۲-۴)ویژگی های برندگان جایزه دمینگ                                                      ۳۱

۲-۴-۲-۵) اهداف جایزه دمینگ                                                                              ۳۲

      ۲- ۴-۲-۶)اصول/ ارزش ها                                                                                       ۳۳

      ۲- ۴-۲-۷) الگو( چارچوب) معیارها                                                                          ۳۴

 ۲-۴-۳) جایزه کیفیت کانادا                                                                                           ۳۴

۲-۴-۳-۱) اهداف                                                                                                     ۳۴

      ۲- ۴-۳-۲)اصول و ارزش ها                                                                                      ۳۵

      ۲-۴-۳-۳) معیارها                                                                                                    ۳۵

۲-۴-۴) جایزه کیفیت استرالیا                                                                                        ۳۶

     ۲-۴-۴-۱) اهداف                                                                                                      ۳۶

     ۲-۴-۴-۲)اصول و ارزش ها                                                                                        ۳۶

     ۲-۴-۴-۳) معیارها                                                                                                     ۳۷

     ۲- ۴-۴-۴) الگو(چارچوب) معیارها                                                                            ۳۹

۲-۴-۵) جایزه ملی کیفیت فرانسه                                                                                  ۳۹

     ۲-۴-۵-۱) معیارها                                                                                                     ۳۹

     ۲-۴-۵-۲)ترتیب اهدای جوایز کیفیت فرانسه                                                          ۴۰

     ۲-۴-۵-۳) دستاوردهای جایزه ملی کیفیت فرانسه                                                   ۴۰

     ۲-۴-۵-۴) الگو(چارچوب) معیارها                                                                             ۴۱

۲-۴-۶) جایزه کیفیت اروپا EFQM                                                                                ۴۲

     ۲-۴-۶-۱)تاریخچه مدل تعالی سازمانی EFQM                                                        ۴۲

     ۲-۴-۶-۲)اهداف                                                                                                       ۴۳

     ۲-۴-۶-۳)اصول و ارزش ها                                                                                        ۴۳

     ۲-۴-۶-۴) معیارها                                                                                                     ۴۳

     ۲-۴-۶-۵)تاریخچه توسعه مدل تعالی اروپاییEFQM                                               ۴۴

     ۲-۴-۶-۶)دیدگاه و مأموریت EFQM                                                                        ۴۵

     ۲-۴-۶-۷)اعضا و نمایندگان EFQM                                                                          ۴۵

     ۲-۴-۶-۸) مزایای به گارگیری مدل تعالی EFQM                                                     ۴۶

     ۲-۴-۶-۹)اجزای اصلی در مدل تعالی EFQM                                                           ۴۶

     ۲-۴-۶-۱۰)مفاهیم بنیادین تعالی                                                                              ۴۷

     ۲-۴-۶-۱۱) سطوح مختلف سرآمدی در مفاهیم بنیادین EFQM                             ۵۲

     ۲-۴-۶-۱۲)معرفی مدل                                                                                            ۵۳

     ۲-۴-۶-۱۳)معیارهای مدلEFQM                                                                            ۵۶

          ۲-۴-۶-۱۳-۱) معیار رهبری                                                                                ۵۶

          ۲-۴-۶-۱۳-۲) معیار خط مشی- استراتژی                                                         ۵۷

          ۲-۴-۶-۱۳-۳)معیار کارکنان                                                                                ۵۷

          ۲-۴-۶-۱۳-۴) معیار منابع – شراکت ها                                                              ۵۸

          ۲-۴-۶-۱۳-۵)معیار فرایندها                                                                              ۵۸

          ۲-۴-۶-۱۳-۶) معیار نتایج مشتری                                                                     ۵۹

          ۲-۴-۶-۱۳-۷) معیار نتایج کارکنان                                                                     ۶۳

          ۲-۴-۶-۱۳-۸) معیار نتایج جامعه                                                                        ۶۶

          ۲-۴-۶-۱۳-۹) معیار نتایج کلیدی عملکرد                                                          ۶۹

    ۲-۴-۶-۱۴) سطوح سرآمدی در مدل EFQM و  فرایند دریافت جایزه                     ۷۲

    ۲-۴-۶-۱۵)اندازه گیری میزان برتری سازمان                                                           ۷۵

    ۲-۴-۶-۱۶) نحوه شرکت در فرایندهای جایزه ملی کیفیت                                       ۷۷

    ۲-۴-۶-۱۷)روش های خود ارزیابی                                                                             ۷۸

    ۲-۴-۶-۱۸)منطق رادار                                                                                              ۸۳

    ۲-۴-۶-۱۹) ارتباط میان مفاهیم بنیادین سرآمدی و مدل سرآمدی EFQM             ۸۸

    ۲-۴-۶-۲۰)مدل تعالی در کسب و کار کارنجی(KBEM)                                             ۸۹

        ۲-۴-۶-۲۰-۱) ارزش های مدل تعالی در کسب و کار کانجی                                  ۸۹

۲-۵) بخش دوم (پیشینه تحقیق)                                                                                    ۹۱

     ۲-۵-۱) پیشینه تحقیق در مورد EFQM                                                                   ۹۱

     ۲-۵-۲)  مرور اجمالی بر تحقیق های انجام گرفته در ایران                                        ۹۲

    ۲-۵-۳) مروری بر تحقیق های انجام شده خارجی                                                       ۹۴

۲-۶) نتیجه گیری                                                                                                         ۱۰۰

 فصل سوم: روش شناسی پژوهش

۳-۱) مقدمه                                                                                                                     ۱۰۴          

۳-۲) روش وقوع تحقیق                                                                                               ۱۰۴

     ۳-۲-۱) نوع و هدف تحقیق                                                                    ۱۰۴

۳-۳) جامعه آماری                                                                                                         ۱۰۵

۳-۴) نمونه آماری                                                                                                          ۱۰۶

     ۳-۴-۱) تعریف                                                                                                        ۱۰۶

     ۳-۴-۲) روش نمونه گیری                                                                                        ۱۰۷

۳-۵)قلمرو تحقیق                                                                                                         ۱۰۷

     ۳-۵-۱) قلمرو موضوع تحقیق                                                                                 ۱۰۷

     ۳-۵-۲) قلمرو زمانی                                                                                                ۱۰۷

     ۳-۵-۳) قلمرو مکانی                                                                                               ۱۰۸

     ۳-۵-۲) قلمرو زمانی                                                                                                ۱۰۷

۳-۶)ابزار گردآوری داده ها                                                                                            ۱۰۸

     ۳-۶-۱) ابزارها و مقیاس های اندازه گیری                                                               ۱۰۹

۳-۷) تعداد سوالات پرسشنامه                                                                                     ۱۱۰

۳-۸) سنجش روایی و پایایی ابزار پژوهش                                                                     ۱۱۰

    ۳-۸-۱) روایی ابزار سنجش                                                                                      ۱۱۱

    ۳-۸-۲) پایایی یا اعتبار پرسشنامه                                                                           ۱۱۱

۳-۹) روش تحلیل داده­ ها                                                                                              ۱۱۵

فصل چهارم: یافته های پژوهش

۴-۱) مقدمه                                                                                                                  ۱۱۷

۴-۲) بررسی اطلاعات جمعیت شناختی                                                                         ۱۱۷

     ۴-۲-۱)میزان سن پاسخ دهندگان                                                                          ۱۱۷

     ۴-۲-۲)جنسیت پاسخ دهندگان                                                                             ۱۱۸

     ۴-۲-۳) میزان تحصیلات پاسخ دهندگان                                                                ۱۱۹

     ۴-۲-۴) گرایش تحصیلی پاسخ دهندگان                                                                ۱۲۰

     ۴-۲-۵) سمت سازمانی پاسخ دهندگان                                                                   ۱۲۱

     ۴-۲-۶)سابقه خدمت( تجربه کاری) پاسخ دهندگان                                                ۱۲۲

۴-۳) مدل مورد استفاده در پژوهش                                                                              ۱۲۳

     ۴-۳-۱) روش تعیین شاخص­های مدل                                                                     ۱۲۴

     ۴-۳-۲)روش تعیین ابعاد مدل                                                                                 ۱۲۵

۴-۴) تجزیه و تحلیل سؤال­های تحقیق                                                                         ۱۲۶

     ۴-۴-۱) آزمون همبستگی پیرسون                                                                         ۱۲۹

          ۴-۴-۱-۱) نتایج آزمون همبستگی پیرسون                                                      ۱۳۰

         ۴-۴-۱-۲) تحلیل نتایج به تفکیک معیارها                                                         ۱۳۱

            ۴-۴-۱-۲-۱) معیار رهبری                                                                              ۱۳۱

            ۴-۴-۱-۲-۲) معیار فرایندها                                                                           ۱۳۲

            ۴-۴-۱-۲-۳) معیار کارکنان                                                                             ۱۳۳

            ۴-۴-۱-۲-۴) معیارخط مشی- استراتژی                                                        ۱۳۴

            ۴-۴-۱-۲-۵) معیار منابع- شراکت ها                                                              ۱۳۵

            ۴-۴-۱-۲-۶) معیارنتایج کارکنان                                                                    ۱۳۵

            ۴-۴-۱-۲-۷) معیار نتایج مشتریان                                                                 ۱۳۶

            ۴-۴-۱-۲-۸) معیار نتایج جامعه                                                                      ۱۳۷

            ۴-۴-۱-۲-۹) معیارنتایج کلیدی عملکرد                                                         ۱۳۷

       ۴-۴-۲) تجزیه و تحلیل رگرسیون                                                                         ۱۳۸

       ۴-۴-۳) یافته های فرعی تحقیق                                                                           ۱۴۸

فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادها

۵-۱) مقدمه                                                                                                                     ۱۵۸

۵-۲) مروری بر یافته های پژوهش                                                                                      ۱۵۸

     ۵-۲-۱) معیار رهبری                                                                                                   ۱۵۸

     ۵-۲-۲) معیارخط مشی- استراتژی                                                                               ۱۵۹

     ۵-۲-۳) معیار کارکنان                                                                                                  ۱۵۹

     ۵-۲-۴) معیار منابع- شراکت ها                                                                                    ۱۶۰

     ۵-۲-۵) معیار فرایندها                                                                                                 ۱۶۰

     ۵-۲-۶) معیار نتایج مشتریان                                                                                        ۱۶۱

     ۵-۲-۷) معیار نتایج کارکنان                                                                                         ۱۶۲

     ۵-۲-۸) معیار نتایج جامعه                                                                                            ۱۶۲

     ۵-۲-۹) معیار نتایج کلیدی عملکرد                                                                              ۱۶۳

۵-۳) پیشنهادها                                                                                                               ۱۶۴

     ۵-۳-۱) رهبری                                                                                                           ۱۶۴

     ۵-۳-۲) خط مشی- استراتژی                                                                                       ۱۶۴

     ۵-۳-۳) کارکنان                                                                                                          ۱۶۵

     ۵-۳-۴)منابع – شراکت ها                                                                                            ۱۶۶

     ۵-۳-۵) فرایند                                                                                                            ۱۶۶

۵-۴) محدودیت­ها                                                                                                             ۱۶۷

۵-۵) پیشنهادها جهت پژوهش­های آتی                                                                              ۱۶۷

منابع                                                                                                                                ۱۶۹

پیوست­ها                                                                                                                                   ۱۷۵

• مقدمه

شاید پرآوازه ترین تحول در زمینه مدیریت در طی یکی دو دهه اخیر ارائه الگو و نظریه های مربوط به بهبود کیفیت فرآورده ها و خدمات و به طور کلی فعالیت ها و مؤسسات تولیدی و خدماتی باشد. پیروزی چشم گیر ژاپنی ها در چند دهه گذشته و ظرفیت تحول آسای تولیدی و اقتصادی آنان همراه با ارائه کیفیت ممتاز فرآورده ها و خدمات، انگیزه اساسی حرکت در سمت تحول روندهای مدیریت برای دستیابی به کیفیت برتر و روش هایی که مسایل پیچیده سازمان های امروزی را پاسخگو باشد بوده است (مهربان،۱۳۸۷).

مدیریت کیفیت جامع^۱ هرچند که بر پایه کارهای برخی از پیشگامان جنبش بهبود کیفیت مانند دمینگ^۲، جوران^۳، کرازبی^۴ و دیگران، در ژاپن، آمریکا و اروپا پدیدار شد، اما الگوی جامع آن به تدریج و با بهره گیری از نوآوری و مدیریت در زمینه های فنون کمّی و آماری ساختار و معماری نوین سازمان، فنون بهبود و بازسازی سازمان و الگوهای مشارکتی و توانا سازی کارکنان که پرداخته چند دهه گذشته بوده شکل گرفته است. امروزه سازمان های پیشرو با بهره گیری از الگوهای مدیریت کیفیت جامع به دستاوردهای استثنایی نائل شده اند که شاید نمونه برجسته آن رنسانس صنایع اتومبیل سازی آمریکا باشد که با ۳ تا ۵ سال تلاش و پیروی از روش های مدیریت کیفیت جامع پس ماندگی قابل توجه خود را از ژاپنی ها تا حد بسیار زیادی جبران کرده و دور نیست که در زمینه بسیاری از آنها پیشی بگیرند. مزیت عمده مدیریت کیفیت جامع به عنوان یک روش فراگیر مدیریت، آینده درخشان آن به عنوان تعیین کننده اصلی سمت گیری جریان مدیریت نوین است.

۱-TQM (Total Quality Management)       ۲- Edwards Deming    ۳- Joseph Juran     ۴-Philip Crocby

انجام و استحکام پایه های نظری، فنون و الگوهای کاربری این روند را می توان در نگرش سیستمی آن و استفاده از فنون و الگوهای گروهی و همین طور شیوه های پیشرو و فعال آن در بررسی و حل و فصل مشکلات سازمانی با تأکید بر فرایندهای کار به عنوان محور اصلی جستجو کرد( زمردیان،۱۳۸۹).

مدل های سرآمدی یا تعالی سازمان چارچوب هایی مبتنی بر علم، تجارب و نظریات مدیریتی هستند که مبنای اصلی آن مدیریت کیفیت جامع (TQM) بوده و مشخصات کلی یک سازمان متعالی را تعریف می کند. پیرو نظریه پردازان مفهوم سرآمدی یا تعالی سازمان و مدل های مربوطه، استفاده از این مدل ها در سطح جهان به عنوان ابزاری قدرتمند برای شناسایی فرصت های بهبود و اولویت بندی آنها به طور گسترده ای مورد استقبال قرار گرفته است( شرطان،۱۳۸۸)؛ این استقبال به حدی بوده است که در اغلب کشورها برای جلب توجه عمومی و ایجاد انگیزه برای استفاده از آنها، این مدل ها به عنوان ارزیابی جوایز بهره وری، کیفیت و تعالی سازمانی مورد استفاده قرار می گیرد.

امروزه در بیش از ۷۰ کشور جهان بر اساس مدل های تعالی سازمانی جوایزی با عناوینی چون جایزه کیفیت، جایزه بهره وری، جایزه تعالی سازمان، جایزه تعالی کسب و کار و جایزه تعالی عملکرد اهدا می شود. اثر بخشی استفاده از مدل تعالی چنان بوده است که حتی در کشور ژاپن که منشا جوایز کیفیت در سطح جهانی محسوب می گردد از سال ۱۹۹۶ جایزه کیفیت ژاپن، به موازات جایزه کیفیت دمینگ، ولی بر اساس مدل تعالی اهدا می گردد. از مشهورترین مدل های جایزه کیفیت جهانی می توان از جایزه دمینگ ژاپن، مالکوم بالدریج آمریکا و EFQM اروپا نام برد. در کشور ایران نیز از سال ۱۳۸۲ جایزه ملی بهره وری و تعالی سازمان بر اساس مدل تعالی سازمان EFQM به اجرا درآمده است.

لازم به توضیح است که ارزش مدل های تعالی سازمان نه به خاطر استفاده از آنها به عنوان مدل ارزشیابی شرکت ها در فرایندهای اهدای جایزه، بلکه استفاده از آنها توسط مدیران و نظام های مدیریتی به عنوان ابزاری برای ایجاد یکپارچگی و تعالی در مدیریت کسب وکار است( توکلی،۱۳۹۰). بنابراین با توجه به اهمیت بخش مدیریت و برنامه ریزی در مدیریت کلان شهرهای ایران و به خصوص پایتخت آن تهران و با توجه به تغییرات سریع و پیچیده در نیازها و الزامات کیفی در راستای تکریم و احترام به حقوق شهروندی افراد در این پژوهش به بررسی روابط بین شاخص های معیار توانمندساز و نتایج مدل تعالیEFQM  در سازمان معاونت برنامه ریزی و توسعه مدیریت شهری شهر تهران به عنوان یکی از متولیان عرصه تعیین استراتژی های کلان در راستای ارتقای سطح حقوق شهروندی و حرکت به سمت جامعه مدرن و جهانی پرداخته شده است.

در این فصل ابتدا به بیان مسأله تحقیق پرداخته و سپس به ترتیب به اهمیت و ضرورت تحقیق، اهداف تحقیق، سؤالات و فرضیه های تحقیق، قلمرو تحقیق (زمانی و مکانی) و در نهایت به تعریف مفهومی متغیرهای تحقیق پرداخته شده است. اهمیت این فصل از آن جهت می باشد که خواننده با مطالعه این فصل، به هدف محقق از انجام این تحقیق پی برده و با کم و کیف تحقیق از نظر زمانی و مکانی آشنا می گردد.

• بیان مسأله

امروزه سازمان های بسیاری در کشورما در فرایند جهانی شدن با چالش های بی شماری مواجه هستند. حضور در بازارهای جهانی و باقی ماندن در آن مستلزم رقابت با رقبای قدرتمند است و رقابت پذیری سازمان ها نیازمند برنامه ریزی صحیح و همه جانبه برای استقرار سیستم های مدیریتی به منظور ارتقا بهره وری و کیفیت محصولات و خدمات متعالی است . برخی از این سیستم ها در ابعاد سازمانی مطرح می گردند و با تلاش مدیران و کارکنان بنگاه قابل برنامه ریزی و استقرار  هستند، اما برخی دیگر ابعاد مالی دارند و باید برنامه ریزان و مدیران بخش های مختلف اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی کشور بدان بپردازد(EFQM،۲۰۱۰).

استفاده از روش های علمی برای تعیین استراتژی های سازمان  و نیز استفاده از مدل های شناخته شده ای همچون مدل تعالی سازمانی EFQM برای اجرای موفقیت آمیز استراتژی ها چند سالی است که درکشور ما رایج شده است با اجرای این مدل می توان از طریق خودارزیابی که به صورت دوره ای به اجرا گذاشته می شود به نقاط قوت و زمینه های قابل بهبود سازمانی پی برد  و در مسیر بهبود مستمر و تعالی سازمان گام های بلند برداشت( شرطان،۱۳۸۸).

آنچه در بحث EFQM مهم به نظر می آید تعیین میزان رابطه بین توانمندسازها و معیارهای نتایج، و همچنین شدت و ضعف این رابطه هاست، که کدام یک نقش مهمتری و کدام نقش کمتری در ایجاد نتایج ارزیابی در مدل تعالی EFQM دارند.

۱-۳- اهمیت و ضرورت تحقیق

همزمان با تغییرات اجتماعی، سیاسی و فرهنگی ایجاد شده در جوامع، سطح مطالبات شهروندان از نهادهای بخش عمومی، از جمله شهرداری ها افزایش یافته است. در نتیجه مدیران و مقامات ذی صلاح این قبیل نهادها همواره به دنبال ابزارهایی برای ارتقای سطح مسئولیت پاسخگویی خود و جلب رضایت شهروندان بوده اند

مطلب دیگر :

آموزش منابع انسانی در صنعت گردشگری

 (اسلامی،۱۳۸۹). که در این میان می توان از ابزار قوی و مطمئن کیفیت مثل مدل تعالی EFQM برای بهبود مستمر فرایندها و کمک به حصول بهترین عملکرد و نتایج بهره مند شد. لذا سازمان ها برای اجرای موفق خود ارزیابی پیش از به کار بردن مدل EFQM در جهت تعالی سازی لازم است از نوع روابط بین مولفه های توانمند ساز و نتایج و همچنین بین هر مجموعه مطلع شده تا بتواند عوامل اصلی ایجاد نتایج و تعالی در سازمان خود را شناسایی نموده و بهتر بتواند مدل تعالی EFQM را در سازمان خود پیاده نماید.

پس آنچه در این زمینه مهم می نماید بهبود عملکرد ها و فعالیت های درون شهرداری تهران جهت ارائه بهتر خدمات به شهروندان محترم می باشد که می بایست مورد توجه مسئولین امر قرار گیرد. حال سؤالی که در اینجا مطرح می گردد این است که چگونه می توان مسیری را برای پیشرفت و تعالی شهرداری تهران بوجود آورد تا بتواند در عرصه جهانی و ملی به رقابت بپردازد؟ کدام دانش و آگاهی می تواند زمینه ساز تحول سازمانی و به تبع آن تحول ملی گردد؟ مدل تعالی سازمانی می تواند پاسخ گوی مناسبی به این سؤالات باشد. با توجه به نکاتی که به آنها اشاره گردید که حاکی از اهمیت روز افزون بخش برنامه ریزی و مدیریت شهری کلان شهر تهران به عنوان بخشی از سازمان های خدماتی، اجتماعی و فرهنگی جامعه ضرورت حرکت مدیریت کلان شهر تهران به سمت استفاده هر چه بیشتر از استانداردها و مدل های علمی بین المللی بیشتر نمایان می باشد در این راستا از مدل EFQM برای رسیدن به این منظور در این پژوهش استفاده شده است. از آنجا که مدل تعالی سازمان EFQM انعطاف پذیر است و ابعاد و نوع سازمان در اعتبار آن تأثیر ندارد بنابراین می توان از روش تحقیق این پژوهش برای کلیه سازمان استفاده نمود. مزایایی که در اثر استفاده از این مدل (در نتیجه بررسی روابط بین شاخص های مدل حاصل می شود) می توان برای سازمان ها بوجود آید عبارتند از( شرطان،۱۳۸۷):

• امکان ارزیابی کمی و تعیین وضعیت موجود آن.
• امکان شناسایی فرصت های بهبود، نقاط قوت و ضعف سازمان و اولویت بندی برای اجرای پروژه های بهبود و همچنین نظارت بر روند و بهبود سرعت در مسیر تعالی سازمانی .
• امکان مقایسه با سایر سازمان های پیشرو در مورد هر یک از معیارها و مشخص کردن جایگاه سازمان در سطوح مختلف صنعتی، تجاری، ملی و بین المللی.
• امکان یادگیری از دیگر سازمان ها از طریق به اشتراک گذاشتن تجربیات برتر.
• امکان شناخت معیارهایی که بتوانمندی سازمان ها منجر می شوند که از این طریق نتایج بهتری عاید سازمان می گردد.
• امکان ایجاد تعادل وتوازن میان منافع کلیه ذینفعان از جمله مشتریان، جامعه، شرکای کاری، سهامداران، مالکان، قانونگذاران و
• امکان تشخیص رویکردهایی که برای راهبری سازمان می تواند مفید باشد.

• اهداف تحقیق

این تحقیق درصدد بوده تا با بررسی روابط درونی بین مؤلفه های معیارهای توانمند ساز و معیارهای نتایج مدل تعالی سازمانی EFQM سعی در شناسایی مهمترین عوامل مؤثر بر ایجاد این روابط و ارائه مدلی جهت درک بهتر، و نشان دادن عنصرهای حیاتی در مدل تعالی EFQM می باشد، تا مدیران بعد از شناسایی عوامل مؤثر، به طریق بهتر و مؤثرتری بتوانند از مدل EFQM استفاده نموده و در جهت رفع نیازها و بهبود کیفیت خدمات خود، مدل تعالی EFQM را پیاده سازی نماید.

سؤال اصلی پژوهش که در این تحقیق  بررسی می شود عبارت است از:

آیا رابطه معنی داری بین توانمندسازها و نتایج در مدل تعالی EFQM وجود دارد؟

البته سؤالات ذیل نیز در دل تحقیق نهفته است.

• آیا هرگونه همبستگی بین معیارهای توانمندساز و نتایج وجود دارد؟
• در مجموعه معیارهای توانمندساز کدامیک بیشترین اثر را در ایجاد یک رابطه قابل توجه بین توانمندسازها و نتایج دارد؟
• در مجموعه معیارهای نتایج کدامیک بیشترین اثر را در ایجاد یک رابطه قابل توجه بین توانمندسازها و نتایج دارد؟

۱-۵- فرضیه های تحقیق

چون عملکرد شهرداری تهران از دیدگاه مدل تعالی سازمانی EFQM، شامل معیارهای توانمندساز: رهبری، خط مشی واستراتژی های کارکنان، منابع و مشارکت ها و فرایند ها می باشد و ما در پی بررسی وجود یا عدم وجود رابطه آنها با معیارهای نتایج: نتایج کلیدی عملکرد، نتایج جامعه، نتایج مشتری و نتایج کارکنان هستیم؛ لذا فرضیات فرعی زیر مطرح می گردد:

• بین رهبری و کارکنان( افراد) رابطه مثبت وجود دارد.
• بین رهبری و منابع- شراکت ها رابطه مثبت وجود دارد.
• بین رهبری و فرایندها رابطه مثبت وجود دارد.
• بین فرایندها و خط مشی- استراتژی رابطه مثبت وجود دارد.
• بین فرایندها و کارکنان رابطه مثبت وجود دارد.
• بین فرایندها و منابع- شراکت ها رابطه مثبت وجود دارد.
• بین کارکنان و خط مشی- استراتژی رابطه مثبت وجود دارد.
• بین کارکنان و نتایج کارکنان رابطه مثبت وجود دارد
• بین خط مشی- استراتژی و منابع- شراکت ها رابطه مثبت وجود دارد.
• بین خط مشی- استراتژی و نتایج مشتری رابطه مثبت وجود دارد.
• بین منابع- شراکت ها و نتایج جامعه رابطه مثبت وجود دارد.
• بین نتایج کارکنان و نتایج مشتری رابطه مثبت وجود دارد.
• بین نتایج کارکنان و نتایج کلیدی عملکرد رابطه مثبت وجود دارد.
• بین نتایج مشتری و نتایج جامعه رابطه مثبت وجود دارد.
• بین نتایج مشتری و نتایج کلیدی عملکرد رابطه مثبت وجود دارد.
• بین نتایج جامعه و نتایج کلیدی عملکرد رابطه مثبت وجود دارد.

۱-۶- تعریف مفهومی متغیرها

جایزه کیفیت اروپا (EFQM)، ۹ معیار به قرار زیر دارد که ۵ معیار اول آن تحت عنوان شاخص های توانمند ساز بوده و از ۴ معیار بعدی تحت عنوان شاخص های نتایج یاد شده است ( نجمی و حسینی، ۱۳۸۹):

• رهبری، ۲- خط مشی و استراتژی، ۳- مدیریت کارکنان، ۴- منابع، ۵- فرایندها، ۶- نتایج مشتری،

۷- نتایج کارکنان،۸- نتایج جامعه، ۹- نتایج کلیدی عملکرد.

حال به تعریف هر یک از این معیارها که متغیرهای اصلی تحقیق ما است پرداخته می شود.

• رهبری^۱

رهبران متعالی چشم انداز و مأموریت سازمان را تدوین و زمینه دستیابی به آنها را تسهیل می کنند. آنها ارزش ها و سیستم هایی را که برای دستیابی به موفقیت های پایدار سازمان مورد نیازند ایجاد کرده و آنها را با اعمال و رفتارهای مناسب خود اجرا می کنند. در دوره های تغییر و تحول سازمان، آنها ثبات در مقاصد را حفظ می کنند، هرجا که لازم باشد، این رهبران قادر به تغییر جهت گیری سازمان و ترغیب کارکنان به پیروی از آنها هستند(نجمی و حسینی،۱۳۸۷).