دانلود پایان نامه ها
سایت مرجع دانلود پایان نامه های ارشددانلود پایان نامه ها
سایت مرجع دانلود پایان نامه های ارشدبررسی میزان رمزگردانی گویشوران مازندرانی، ترکی و کردی
۲-۵-۲- دلائل رمزآمیزی.۲۳
۲-۶- رمزگردانی۲۴
۲-۶-۱- ویژگیهای رمزگردانی.۲۶
۲-۶-۲- دلایل رمزگردانی۲۹
۲-۶-۳-رمزگردانی و رمزآمیزی.۳۱
۲-۶-۴- رمزگردانی و قرضگیری.۳۳
۲-۶-۵- نقشهای رمزگردانی در کلام.۳۴
۲-۶-۶- نقش رمزگردانی در محاوره.۳۷
۲-۶-۷- برجستهسازی.۳۸
۲-۶-۸- انواع رمزگردانی.۴۰
۲-۷- مروری بر مطالعات قبلی۴۴
۲-۷-۱- پژوهشهای خارجی۴۴
۲-۷-۲- پژوهشهای داخلی۴۸
فصل سوم: روش تحقیق
۳-۱- مقدمه. .۵۳
۳-۲- روش تحقیق.۵۳
۳-۲-۱- تحقیق کاربردی.۵۳
۳-۲-۲- تحقیق توصیفی۵۴
۳-۲-۳- متغیرهای تحقیق۵۶
۳-۳- روش جمعآوری اطلاعات.۵۷
۳-۴- روایی و پایایی پرسشنامه.۵۸
۳-۵- جامعه آماری۶۰
۳-۶- نمونه، روش نمونه گیری و برآورد حجم نمونه۶۱
۳-۷- قلمرو تحقیق۶۳
۳-۸- روش تجزیه و تحلیل داده ها۶۳
فصل چهارم: یافته های تحقیق
۴-۱- مقدمه.۶۵
۴-۲- آمار توصیفی۶۶
۴-۳- آمار استنباطی ۷۳
فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادات
۵-۲- فرایند تحقیق۸۵
۵-۳- بحث و نتیجه گیری.۸۶
۵-۴- پیشنهادات برای پژوهشگران آتی.۸۸
۵-۵- کاربرد تحقیق.۸۸
۵-۶- موانع و محدودیتهای پژوهش.۸۹
منابع۹۰
واژهنامه.۹۵
پیوست۱.۱۰۱
پیوست ۲ ۱۰۳
چکیده انگلیسی .۱۱۱
فهرست جدولها
عنوان صفحه
جدول ۳-۱- جدول مربوط به ضرایب آلفای کرونباخ.۶۰
جدول ۴-۱: توزیع جنسیت افراد نمونه۶۶
جدول ۴-۲: توزیع تحصیلات افراد نمونه۶۷
جدول ۴-۳: توزیع سن افراد نمونه.۶۸
جدول ۴-۴: توزیع قومیت افراد نمونه۶۹
جدول ۴-۵: توزیع اشتغال افراد نمونه۷۰
جدول ۴-۶: توزیع نگرش افراد نمونه۷۱
جدول ۴-۷: توزیع دفعات رمزگردانی۷۳
جدول ۴-۸: علائم اختصاری متغیرها.۷۴
جدول ۴-۹: نتایج آزمون آنوا مربوط به آزمون فرضیه اصلی تحقیق.۷۴
جدول ۴-۱۰: نتایج آزمون LSD.75
جدول ۴-۱۱: نتایج آزمون رگرسیون خطی مربوط به آزمون فرضیه فرعی اول تحقیق۷۶
جدول ۴-۱۲: جدول معنیداری وجود متغیر “قومیت” در مدل۷۷
جدول ۴-۱۳: نتایج آزمون رگرسیون خطی مربوط به آزمون فرضیه فرعی دوم تحقیق۷۸
جدول ۴-۱۴: جدول معنیداری وجود متغیر “جنسیت” در مدل.۷۸
جدول ۴-۱۵: نتایج آزمون رگرسیون خطی مربوط به آزمون فرضیه فرعی سوم تحقیق.۷۹
جدول ۴-۱۶: جدول معنیداری وجود متغیر “سن” در مدل.۸۰
جدول ۴-۱۷: نتایج آزمون رگرسیون خطی مربوط به آزمون فرضیه فرعی چهارم تحقیق۸۱
جدول ۴-۱۸: جدول معنیداری وجود متغیر “نگرش” در مدل.۸۱
جدول ۴-۱۹: رتبه بندی متغیرهای تاثیرگذار بر میزان رمزگردانی گویشوران دو زبانه۸۳
فهرست نمودارها
عنوان صفحه
نمودار ۴-۱- نمودار توزیع جنسیت افراد نمونه.۶۶
نمودار ۴-۲- نمودار توزیع تحصیلات افراد نمونه.۶۷
نمودار ۴-۳- نمودار توزیع سن افراد نمونه۶۸
مطلب دیگر :
رهبری در تحول سازمان:پایان نامه درباره عدالت سازمانی - سازین : تجربه های کارآفرینی و نوآوری
نمودار ۴-۴- نمودار توزیع قومیت افراد نمونه.۶۹
نمودار ۴-۵- نمودار توزیع اشتغال افراد نمونه.۷۰
نمودار ۴-۶- نمودار توزیع نگرش افراد نمونه.۷۱
نمودار ۴-۷- نمودار توزیع دفعات رمزگردانی.۷۳
چکیده
هدف از انجام این تحقیق بررسی میزان رمزگردانی گویشوران مازندرانی ، ترکی، کردی در منطقه نارمک تهران بوده است. روش تحقیق توصیفی از نوع رگرسیون و جامعه آماری آن کلیه ساکنین مازندرانی، ترکی و کردی منطقه نارمک تهران میباشند که تعداد آنها در حدود ۱۵۵۰۰۰ نفر بوده است. تعداد نمونه انتخابی بر اساس فرمول کوکران و نسبت هر یک از قومیتها در جامعه برای قومیتهای مازندرانی، ترکی و کردی به ترتیب ۱۱۵، ۱۹۲ و ۷۷ نفر در نظر گرفته شد که در این تحقیق برای دقت بیشتر، برای هر یک از قومیتهای مذکور به شیوه تصادفی ساده به ترتیب ۱۲۱، ۱۹۷ و ۸۵ نفر نمونه انتخاب شد. ابزار گردآوری اطلاعات، پرسشنامهای محقق ساخته میباشد که شامل سوالات جمعیتشناختی، ۱۰ سوال در مورد نگرش افراد در مورد زبان مادریشان و یک سوال مربوط به دفعات رمزگردانی توسط هر فرد در نظر گرفته شد. از آزمون آلفای کرونباخ برای تعیین پایایی استفاده شده است و ضریب پایایی برای پرسشنامه نگرش به زبان مادری ۰.۸۴ محاسبه شده است. داده ها در دو سطح توصیفی و استنباطی با بهره گرفتن از شاخصهای میانگین و انحراف معیار و آزمون آنوا و رگرسیون خطی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج آزمون آنوا نشان داد که میزان رمزگردانی صورت گرفته در بین گویشوران مازندرانی، ترکی و کردی اختلاف معناداری داشته و به ترتیب در قومیتهای کرد، ترک و مازندرانی بیشترین رمزگردانی صورت میگیرد. همچنین با توجه به نتایج رگرسیون خطی، متغیرهای قومیت، سن و نگرش تاثیر معنیداری بر رمزگردانی داشته و متغیر جنسیت بر میزان رمزگردانی افراد تاثیر معنیداری نداشته است.
کلید واژه: گویشوران، رمزگردانی، مازندرانی، ترکی، کردی
فصل اول
کلیات تحقیق
1-1- مقدمه
در این فصل به کلیات تحقیق پرداخته میشود. ابتدا به بررسی مساله اصلی تحقیق که مسئله دوزبانگی و رمزگردانی در بین گویشوران دوزبانه است پرداخته سپس اهمیت و ضرورت آن مطرح میشود. در ادامه به بیان اهداف، سوالات و فرضیات تحقیق که تاثیر متغیرهای جنسیت، سن، قومیت و نگرش افراد نسبت به زبان مادریشان را روی میزان رمزگردانی آنها بررسی می کند می پردازیم و به دنبال آن به تعریف واژه ها و اصطلاحات تخصصی تحقیق پرداخته شده و در انتها نیز ساختار تحقیق آورده شده است.
۱-۲- بیان مساله
امروزه دو زبانگی و حتی چند زبانگی یک امر رایج است و به ندرت میتوان کشوری یافت که لااقل بخش کوچکی از جمعیت آن به دو یا چند زبان تکلم نکنند. ایران نیز کشوری چند زبانه است که در آن گروههای متفاوتی از مردم شامل فارس، ترک، کرد، عرب و . زندگی میکنند. اگرچه زبان رسمی در مدارس، دانشگاهها و ادارات، زبان فارسی است، اما در ارتباطات غیر رسمی, افراد از زبان مادری خود استفاده میکنند. یکی از مزایای ادبیات فارسی و نظام زیباشناختی آن، به رسمیت شناختن پدیدههای اجتماعی دوزبانگی[۱]، چند زبانگی[۲] و رمزگردانی[۳] است که به لحاظ جامعهشناسی و قومشناسی زبان، بیانگر به رسمیت شناخته شدن چند صدایی و تکثر زبانها و گونههای زبانی در فرهنگ ایرانی است. البته پدیده دوزبانگی و چندزبانگی پدیدههای کمابیش جهان شمولاند که به واسطه آنها نمیتوان فرهنگها و جوامع را ارزشیابی کرد، اما زمانی که این پدیدهها در نظام ادبی یک جامعه زبانی به مشخصه های زیباشناسی تبدیل میشوند و در بلاغت آن زبان مدخل مییابند، میتوان از آنها به عنوان معیارهایی برای قضاوت ارزشی استفاده کرد.
دوزبانگی اصطلاحی است که برای صحبت کردن به دو زبان به کار میرود. باید توجه داشت که بر خلاف نظریههای پیشین، که اکثراً دوزبانه بودن را برابر با تسلط بومیگونه به دوزبان میدانستند، دوزبانگی به معنای تسط کامل به هر دوزبان نیست (مییرز و اسکاتن[۴]، ۲۰۰۶). در واقع مفهوم دوزبانگی از ابتدای قرن بیستم رفته رفته گسترش یافته است و بهطور کلی، باید آن را پدیدهای کاملاً نسبی دانست. دو زبانگی را میتوان به دو نوع دو زبانگی “طبیعی[۵] یا برابر” و دو زبانگی “آموزشی[۶] یا نابرابر” تقسیم کرد. در نوع اول فرد از آغاز تولد یا سالهای اول زندگی بدون آموزش رسمی در تماس با دو زبان مختلف قرار میگیرد و به طور یکسان و برابر می تواند از دو زبان برای هدفهای ارتباطی خود استفاده کند ولی در دو زبانگی آموزشی فرد پس از فراگیری زبان مادری به دلایل آموزشی یا فرهنگی- اجتماعی با یک زبان دیگر تماس پیدا می کند و دو زبانه میشود (نیلیپور، ۱۳۷۱). علاوه بر دو نوع دو زبانگی فوق، پدیده دو زبانگی به صورت مختلفی متجلی میشود که بر حسب کاربرد و نقش آنها عبارتند از: دو زبانگی مدرسه (زبان دوم فقط در مدرسه کاربرد دارد)، دو زبانگی خانگی (زبان دوم فقط در خانه کاربرد دارد). دو زبانگی شفاهی (آشنایی شفاهی با زبان دوم)، دو زبانگی کتبی و شفاهی (آشنایی به صورت شفاهی با یک زبان و به صورت کتبی و شفاهی با زبان دیگر) و دو زبانگی کامل (آشنایی به صورت شفاهی و کتبی با هر دو زبان) است (براون[۷]، ۱۹۹۱: ۱۰۲).
رمزگردانی زبانی یک پدیده رایج در برخورد زبانهاست که افراد دو یا چندزبانه، به دلایل گوناگون به آن روی میآورند. از نظر میوسکن[۸] (۱۹۹۵) رمزگردانی زبانی بر استفاده متناوب دو یا چند زبانه ها از دو یا چند زبان در یک محاوره زبانی یا درون یک پاره گفتار دلالت دارد. رمزگردانی زبانی در دهه های ۷۰ و ۸۰ میلادی با اقبال چندانی مواجه نگردید زیرا رمزگردانی در آن دهه ها، یک نوع اختلاط کاملاً نامنظمی از دو زبان فرض میشد (لگنهاوزن[۹]، ۱۹۹۱). اما در سه دهه اخیر، رمزگردانی زبانی در کلاس درس توجه محققان علاقهمند به این حوزه را به خود جلب کرده است (مارتینجونز[۱۰]، ۱۹۹۵). رمز گردانی را بهطور کلی میتوان این گونه تعریف کرد: کاربرد بیش از یک زبان، لهجه یا گونه زبانی توسط یک گوینده در طی یک مکالمه که شکل کاربرد آن منوط است به عواملی همچون هویت مخاطب، موضوع کلام و موقعیتی که کلام در آن جاری میشود (کریستال[۱۱]، ۱۹۹۲). رمزگردانی از لحاظ کارکرد به دو نوع رمزگردانی موقعیتی[۱۲] و رمزگردانی استعاری[۱۳] تقسیم میشود (بلوم[۱۴] و همکاران، ۱۹۷۲). در رمزگردانی موقعیتی، تغییر زبان بیانگر تغییری است که در تعریف رویداد گفتاری، از جمله تغییر در طرفین گفتگو و تبیین آنها از حقوق و قید و بندهای یکدیگر رخ میدهد (بلوم و همکاران، ۱۹۷۲)، مانند معلمی که با دانش آموزان خود با لهجه یا گویش محلی صحبت می کنند، اما موقع تدریس از زبان رسمی استفاده می کند. رمزگردانی استعاری عبارت است از تغییر زیان، به گونهای که حاکی از تغییر در حد و حدود گفتار اصلی نباشد. در این نوع رمزگردانی طرفین گفتگو، حقوق و مقیدات خود را در عمل تغییر نمیدهند، بلکه فقط به رابطه متفاوت دیگری که بینشان است، گریز میزنند (بلوم و همکاران، ۱۹۷۲). همچنین زبانشناسان، رمزگردانی را از لحاظ اعتبار ساختار جملهای آن به سه نوع فراجملهای[۱۵]، بینا جملهای[۱۶] و درونجملهای[۱۷] تقسیم می کنند.
مطالب بیان شده، دلالت بر گستردگی مفهوم رمزگردانی در ادبیات و فرهنگ و جامعه داشته و ابعاد مختلف آن را از جوانب مختلف معرفی کرده است. در این مطالعه، هدف بررسی میزان رمزگردانی در بین گویشوران دوزبانه مازندرانی، ترکی و کردی است. میزان رمزگردانی ممکن است تحت تاتیر عوامل مختلفی از جمله سن، جنس، قومیت و نگرش افراد باشد که در این پژوهش قصد داریم تأثیر هر یک از عوامل را مورد بررسی قرار دهیم.
۱-۳- اهمیت و ضرورت تحقیق
زبان وسیلهای است بس شگفتآور که ما در سرتاسر زندگیمان از آن برای برقراری ارتباط استفاده میکنیم. این وسیله ارتباط در زندگی روزمره انسان آنقدر اهمیت دارد که تصور دنیای بدون کلام ممکن و میسر نمیباشد. زبان علت اصلی تغییرات علم و تمدن و در نتیجه زندگی افراد بشر در طول تاریخ بوده است. زبان مهمترین وسیله یادگیری است و عنصر مهمی است که به انتقال اطلاعات مربوط به تحولات گذشته، حال و آینده کمک می کند.
از طرفی ممکن است افراد یک جامعه از بیش از یک زبان در مکالمات روزمره خود استفاده کنند. در این صورت مسئله دو یا چند زبانگی مطرح میشود.
مسئله رمزگردانی در بین گویشوران دو زبانه در موقعیتهای مختلف به چشم میخورد. رمزگردانی اصطلاحی است که زمانی که یک فرد دو یا چند زبانه به دلایل مختلف از یک زبان به زبان دیگر گریز میزند، استفاده میشود. میزان رمزگردانی در بین گویشوران مختلف ممکن است متفاوت باشد و به عوامل مختلفی بستگی داشته باشد.
با توجه به اهمیت زبان در زندگی بشر، مسئله رمزگردانی در بین گویشوران دوزبانه نیز به تبع آن حائز اهمیت میباشد، لذا انجام پژوهشهای گسترده در این زمینه ضروری بهنظر میرسد. از اینرو در این پژوهش قصد داریم میزان رمزگردانی را در بین گویشوران دوزبانه مازندرانی، ترکی، کردی که از جمله گویشوران غالب در ایران میباشند مورد بررسی قرار دهیم. از آنجائیکه خصیصههای جمعیتشناختی (سن، جنس، قومیت) و همچنین نگرش افراد نسبت به زبان مادریشان، در زمینه رمزگردانی بسیار حائز اهمیت به نظر میرسند و در مطالعات صورت گرفته به این مقوله کمتر پرداخته شده، ازاینرو بررسی نحوه تاثیرگذاری هر یک از خصیصهها می تواند به شناسایی عوامل موثر بر میزان رمزگردانی در بین گویشوران مازندرانی، ترکی و کردی کمک کند.
نتایج این پژوهش می تواند میزان رمزگردانی را در بین گویشوران دوزبانه مازندرانی، ترکی و کردی در منطقه نارمک مقایسه کرده و تأثیر متغیرهای سن، جنس، قومیت و نگرش را روی میزان رمزگردانی هر یک از گویشوران مذکور بررسی کرد.
بررسی فقهی و حقوقی جنایت علیه مهدورالدم
۳-سوابق تحقیق. ۵
۴-اهداف تحقیق. ۸
۵-سوالات تحقیق. ۸
۶-فرضیه ها ۸
۷-روش تحقیق. ۸
فصل دوم-ادبیات و پیشینه تحقیق ۱۰
مبحث اول-تعریف جرم ۱۱
گفتار اول-تعریف جرم در لغت ۱۱
گفتار دوم-تعریف جرم در اصطلاح. ۱۳
مبحث دوم-تعریف مجازات ۱۵
گفتار اول-تعریف مجازات در اصطلاح. ۱۶
مبحث سوم-مفهوم مهدور الدم ۱۹
گفتار اول-مهدورالدم مطلق. ۲۰
گفتار دوم-مهدورالدم نسبی. ۲۰
مبحث چهارم-مهدورالدم بودن یک انسان یا ذاتی است یا عرضی. ۲۱
مبحث ششم-مصادیق مهدور الدم در حقوق ایران. ۲۲
مبحث هفتم- تاریخچه جنایات علیه مهدورالدم ۲۴
گفتار اول- قبل از انقلاب اسلامی. ۲۴
گفتار دوم- بعد از پیروزی انقلاب اسلامی. ۲۵
فصل سوم:بررسی و تحلیل جنایات علیه مهدورالدم. ۲۸
مبحث اول-جنایات علیه مهدورالدم در حقوق کشورهای دیگر. ۲۹
گفتار اول-حقوق مصر. ۲۹
گفتار دوم-حقوق عراق. ۳۲
گفتار سوم- حقوق لبنان. ۳۴
مبحث دوم-مصادیق جنایت علیه مهدورالدم ۳۴
گفتار اول-کافر حربی. ۳۴
بند اول- دیدگاه اهل سنت ۳۴
بند دوم- دیدگاه فقهای شیعه. ۳۵
گفتار دوم-مرتد ۳۶
بند اول- دیدگاه اهل سنت ۳۶
بند دوم- دیدگاه فقهای شیعه. ۳۷
گفتار سوم-زانی محصن ولائط. ۴۰
بند اول-دیدگاه اهل سنت ۴۱
بند دوم-دیدگاه فقهای شیعه. ۴۲
گفتار چهارم- قتل زوجه واجنبی درحال زنا ۴۵
بند اول- دیدگاه اهل سنت ۴۵
بند دوم-دیدگاه فقهای شیعه. ۴۷
گفتار چهارم- دشنام دهنده پیامبر(ص) ۵۴
بند اول- دیدگاه اهل سنت ۵۴
بند دوم-دیدگاه فقهای شیعه. ۵۴
مطلب دیگر :
استوری اینستاگرام، بازاریابی به سبک نوین!
گفتار ششم-قتل مستحق قصاص. ۵۸
گفتار هفتم-قتل درمقام دفاع. ۶۰
گفتار هشتم-.قتل محارب ۶۳
گفتار نهم- اعتقاد به مهدورالدم بودن مقتول. ۶۵
بند اول- اعتقاد به مهدورالدم بودن از نظر حکم یا موضوع. ۶۷
بند سوم-اثبات اعتقاد قاتل. ۷۴
بند چهارم-خطا در قتل مهدورالدم ۸۱
مبحث سوم- بررسی و تفسیر مهدورالدم در قانون جدید ۸۴
مبحث چهارم-جنایات علیه مهدور الدم در قانون جدید مجازات اسلامی ۱۳۹۲. ۸۶
گفتار اول-زنا ۸۶
گفتار دوم-لواط. ۸۸
گفتار سوم-مساحقه. ۸۹
مبحث پنجم-نقش مکان در مجازات جرایم جنسی شخص مهدور الدم در ایران و فقه امامیه. ۹۹
مبحث ششم- مصادیق مهدور الدم در قانون جدید ۱۰۲
مبحث هفتم- تحلیل سیاست کیفری ایران در ماده ۳۰۲. ۱۰۴
مبحث هشتم- تحلیل سیاست کیفری حاکم بر بند ب ماده ۲۹۱. ۱۰۷
مبحث نهم- تحلیل تطبیقی سیاست کیفری حاکم بر مواد ۳۰۲ و ۲۹۱ و ۳۰۳. ۱۰۸
نتیجه گیری ۱۱۱
پیشنهاد ها ۱۱۲
مقدمه
مبدأ شریعت اسلامی خداوند متعال است؛ چون شریعت متکی بر دین است و دین از جانب خداوند آمده است. اما مبدأ قوانین عرفی، انسانهایی هستند که این قوانین را وضع می کنند. با نگاهی به جرایم و مجازاتها در شریعت اسلامی، روشن می شود که برخی از اعمال به موجب نص قرآن کریم و برخی به موجب فعل یا قول پیامبر جرم محسوب یا برای آن مجازات مقرر شده است و در برخی دیگر تعیین فعل تشکیل دهنده جرم و مجازات مقرر آن به هیأت حاکمه واگذار شده، ولی این هیأت مجاز نیست هر عملی را که بخواهد انجام دهد؛ بلکه باید با رعایت قواعد عمومی و روح قانونگذاری در شریعت اسلامی فعلی را جرم محسوب و برای آن مجازات معین کند؛ بنابراین حق ندارد حلال خداوند را حرام و حرام او را حلال کند. آنچه را به آن امر نشده یا مخالف قواعد عمومی و روح شریعت اسلامی است مورد مجازات قرار دهد. از این رو می توان گفت که همۀ قوانین جزایی اسلام از ناحیه خداوند متعال است، هر چند که تعیین برخی از جرایم و مجازاتها ی آن تا زمانی که بشر در محدوده احکام نازل شده بر پیامبر عمل می کند به او واگذار شده است. قواعد شرعی هر چند که زمامداران تغییر کنند یا نظامهای حکومتی متفاوت باشند تغییر پذیر نیست . بنابراین نظام حکومتی خواه جمهوری باشد خواه پادشاهی، هرگز تأثیری بر قواعد و دستورات شرعی در هیچ مورد ندارد؛ زیرا قواعد شرعی ارتباطی به هیأت حاکمه و نظام حکومتی ندارد ، بلکه مرتبط با دین اسلام است که تغییر و تبدیل نمی پذیرد. حال این نوشتار گذری اجمالی و سریع دارد به مبحث مهدورالدم در اسلام و اینکه مهدورالدم و شرایط آن چیست. قتل نفس و سلب حیات از انسان از مهم ترین جرایم علیه اشخاص است و در همه جوامع باواکنش شدید و در نظر گرفتن مجازات های سخت برای قاتلان همراه است. در نظام حقوقی اسلام مجازات قتل در صورتی که عمدی و عدوانی باشد، قصاص است و از این مجازات درقرآن کریم به عنوان منشا حیات جامعه یاد شده است .[۱]
حمایت اسلام از حیات اشخاص و احترام خون آنها در جامعه اسلامی یک اصل است و اسلام اجازه تعدی به حیات اشخاصی را که در دارالاسلام سکونت دارند، نداده است اما بعضی اعمال و رفتارها توسط مسلمانان یا افرادی که در سرزمین های اسلامی سکونت دارند، موجب زوال عصمت و حرمت خون آنها می شود و ریختن خون آنها را مباح می گرداند. این رفتارها به صورت دقیق و مبسوط در اسلام بیان شده اند و مباح شدن خون اشخاص براثر ارتکاب این اعمال یا جرایم در اوضاع و احوالی خاص و در موارد بسیار محدود، نسبت به همه مسلمانان ودر مواردی، نسبت به اشخاص خاصی است.مرتکبان این اعمال یا جرایم در فقه اسلام به عنوان مهدور الدم مورد بحث قرار گرفته اند ودرقانون مجازات اسلامی ایران(ق.م.ا.) که براساس فقه شیعه تدوین شده، قتل مهدور الدم،عامل موجه جرم تلقی شده و براساس ماده ۲۲۶ق.م.ا. قتل نفس درصورتی موجب قصاص است که مقتول شرعا مستحق کشتن نباشد و طبق تبصره دو ماده ۲۹۵ق.م.ا.اگر شخصی کسی رابه اعتقاد قصاص یا مهدور الدم بودن بکشد و بعدا معلوم گردد مجنی ء علیه مورد قصاص یامهدورالدم نبوده، قتل به منزله خطای شبیه عمد است.
فصل اول-کلیات تحقیق
۱-بیان مساله
مهدور از واژه هدر و به معناى باطل بودن است و مهدورالدم یعنى کسى که خونش باطل است و در برابر آن قصاص یا دیه ای نیست و محقون از واژه حقن است و محقون الدم یعنى کسی که باید از ریختن خون او جلوگیرى شود[۲] . درعبارات فقها ، نفس معصومه در خصوص افراد محقون الدم استعمال مى شود . به طور کلی نفس از جهت معصوم بودن سه قسم است : یا به صورت مطلق معصوم است همانند انبیاء الهی و ائمه اطهار یا به صورت مطلق غیر معصوم است مانند کافر حربى و ساب النبى و یا از جهتى مهدورالدم و از جهتى معصوم الدم است مانند قاتل عمدى که نسبت به اولیاى دم مقتول ، خونش هدر است اما نسبت به سایرین، معصوم الدم محسوب مى شود.قتل مهدورالدم درمواردى بر شخص مکلف، واجب شده است، مانند قتل ساب النبى و در مواردى جایز و مباح است مانند ارتکاب قتل در مقام دفاع مشروع . دراین موارد، بحث از مجازات و شرایط قصاص معنایى نخواهد داشت زیرا به دلیل عوامل موجه مذکور، وصف مجرمانه از قتل در مقام انجام دادن واجب شرعى یا قانونى یا قتل در مقام دفاع برداشته مى شود. [۳]
بررسی حق صغار در استیفای قصاص و تعدد اولیای دم در استیفای قصاص
امّا روشن است که تنها با تکیه بر ایمان و ذکر کیفر و پاداش اخروی نمیتوان حریم افراد جامعه را از دستبرد متجاوزان و جنایتکاران به طور کلی حفظ کرد و آسایش و امنیت جامعه را تامین نمود. در متمدنترین جوامع بشری نیز اشخاصی یافت میشوند که نه به جهان پس از مرگ معتقدند و نه از انسانیت ، بهرهای بردهاند. آنان وحشیانه، حریم انسانهای ضعیف و بیدفاع را مورد حمله قرار میدهند، خون انسانها را میریزند و خانوادهها را بیسرپرست مینمایند. یکی از کیفرهایی که در جامعه اسلامی اجرا می شود ؛ مجازات قصاص است . البته اعمال این مجازات به شرایط متعددی بستگی دارد که در منابع فقهی ، تحت عنوان « شرایط استیفای حق قصاص » از آن بحث شده است . از جمله این شرایط که از مهمترین آنها هم بشمار می آید، تقاضای اولیای دم است. این به آن معناست که اجرای مجازات قصاص، بدون تقاضای اولیای دم مشروع نیست و اولیای دم مقتول همان گونه که حق دارند قاتل را قصاص کنند؛ می توانند قاتل را عفو و یا با وی مصالحه نمایند و این امر در راستای سیاست جنایی اسلام مبنی بر کیفر زدایی از برخی جرایم قابل توجیه و تفسیر می باشد.
کلیات تحقیق
۱-بیان مساله
قصاص در شریعت عبارت است از کیفری که جانی به آن محکوم میشود و باید با جنایت او برابر باشد. بنابراین یکی از نهادهای کیفری اسلام قصاص است که به معنای استیفای اثر جنایت تبهکار است و در واقع کیفری است که متناسب با جنایت جانی بر او وارد میشود؛ جنایت یادشده ممکن است به نفس یا اعضای بدن انسان وارد شده
باشد. بر اساس آیات قرآن مهمترین هدف تشریع قصاص، ابقا زندگی و حیات بشر است. ثبوت و اجرای کیفر قصاص منوط به وجود شرایطی است که فقدان هر یک از آنها میتواند مانع اجرای قصاص شود. یکی از شرایط قصاص برابر بودن در دین است که به دنبال آن موضوع قصاص میان مسلمان و غیرمسلمان پیش میآید. از سوی دیگر باید توجه داشت که در شریعت مقدس اسلام، اگر چه «اصل قصاص» در جرایم علیه تمامیت جسمانی اشخاص با شرایطی مورد پذیرش قرار گرفته است، همواره شارع مقدس به عفو و گذشت نسبت به قصاص توصیه و تأکید کرده و با وعده پاداش اخروی برای عفوکنندگان، عفو را برتر و افضل از اجرای قصاص دانسته است.در قانون مجازات اسلامی مصوب ۹۲، بر خلاف قانون پیشین با تفصیل بیشتری به احکام و جزئیات جنایتهای ارتکابی میان مسلمانان و غیرمسلمانان پرداخته شده و علاوه بر کلیات، بالغ بر ۱۰ ماده به این امر اختصاص یافته است. در قانون کنونی، احکام یاد شده با اندکی تغییر در عباراتِ قانونی، طی مواد ۳۰۱، ۳۱۰ و ۳۸۲ مورد تاکید قرار گرفته است همچنین مسایل دیگری که قانون مجازات عمومی مصوب ۱۳۷۰، احکام آنها به سکوت برگزار شده بود به صراحت مورد حکم قرار گرفته است که در ادامه به بررسی اجمالی آنها خواهیم پرداخت. در ماده ۳۱۰ قانون فعلی، مجنیعلیه به دو دسته مسلمان و غیرمسلمان و سپس غیرمسلمانان به چهار دسته ذمی، مستامن، معاهد و «غیر اینها» تقسیم شدهاند که در اینجا لازم است به اختصار به تعریف آنها بپردازیم سپس احکام و مقررات مربوط را بیان کنیم. ذمه در لغت به معنی امان و پیمان است و در اصطلاح فقه، «اهل ذمه که نوعا به آنان اهل کتاب اطلاق میشود عبارتند از، پیروان ادیانی غیر از اسلام که پیامبرشان دارای کتاب آسمانی است. یهودیان و مسیحیان از مصادیق بارز اهل ذمهاند و زرتشتیان نیز به سه گروه یاد شده ملحق شدهاند. اهل ذمه تنها گروهی هستند که اسلام به آنها اجازه زندگی مسالمتآمیز در کشورهای اسلامی را داده و امنیت جان و مالشان را متعهد شده است. مستامن از اَمان اخذ شده و در لغت به معنی آرامش و امنیت و ترس نداشتن و در اصطلاح اجازهای است که به کافر در زمان صلح داده میشود تا بتواند به سرزمین اسلامی وارد شود. برابر آن در فارسی، پناهندگی است. به عبارت دیگر، امان یا پناهندگی عقدی است که میان حاکم اسلامی و کافر بسته میشود تا کافر بتواند به کشور اسلامی وارد شود. بنابراین به درخواست پناهندگی یا اجازه ورود، استیمان و به شخصی که پناهندگی میگیرد، مستامن و نیز معاهد میگویند». به عقیده برخی مستامن کسی است که اسلام ندارد و با حکومت اسلام عقد ذمه منعقد نکرده اما به اذن دولت اسلام به منظور تجارت یا سفارت و یا نیاز دیگر وارد قلمرو اسلام میشود و چون به او امان از تعرض داده شده او را مستامن گویند. امان مستامن، امان مطلق است و مقید به وقت معینی نیست. معاهِد کافری است که با حکومت اسلام پیمان صلح مهادنه برقرار کرده و امان او امان موقت است. مهادنه، قرارداد صلح موقتی است که بین حکومت اسلامی با اجانب (اعم از اهل کتاب و غیر اهل کتاب) که بین آنان و مسلمانان حالت جنگ حکفرما بوده، بسته میشد. در این عقد، حتما مدت قرارداد معین بوده است. همانگونه که گذشت، ماده مرقوم، از غیرمسلمانانی نیز یاد میکند که مشمول هیچیک از عناوین سهگانه ذمی، مستامن و معاهد نیستند چنانچه این افراد، بدون رعایت قوانین و مقررات مربوط، وارد ایران
مطلب دیگر :
شوند جان آنان هیچگونه ارزشی ندارد و در صورتی که مورد جنایت قرار گیرند مستحق مطالبه قصاص و دیه نخواهند بود؛ اما اگر با رعایت قوانین و مقررات مربوط وارد ایران شوند، در حکم مستامن محسوب و مشمول احکام و قوانین مربوط به افراد مستامن خواهند بود.
۲ ـ اهمیت و ضرورت انجام تحقیق
قصاص یکی از احکام کیفری در اسلام است که قرآن آن را مایه حیات جامعه می داند. تشریع حکم قصاص برای جلوگیری از انتقام های کور و دور از عدالت، همچنین برای جلوگیری از جرأت یافتن جنایت کاران در قتل یا ضرب و جرح شهروندان، وضع شده است. حیات اجتماعی سالم در گرو وجود امنیت و آسایش عمومی و رعایت حقوق و تکالیف متقابل است و آسایش عمومی، در گرو حفظ اصول و ارکان یک حیات اجتماعی است. و حکم قصاص برای محافظت رکن مهم جامعه، یعنی جان افراد، در برابر جنایت کاران وضع شده است.یکی از موارد حقوق کیفری در اسلام، قصاص است. قصاص در لغت به معنای پی گیری نمودن اثر چیزی است. و در اصطلاح،«پی گیری نمودن و دنبال نمودن اثر جنایت است به گونهای که قصاص کننده همان جنایتی که جانی بر او وارده ساخته است بر خود او وارد نماید.قصاص قانونی بسیار پیشرو و انسانی، چه در زمان ابلاغ آن، و چه در زمان ما است. در کتاب تفسیر نمونه، نویسنده در ذیل آیه ۱۷۹ بقره که فلسفه قصاص را بیان می نماید، می نویسد:عادت عرب جاهلى بر این بود که اگر کسى از قبیله آنها کشته مىشد تصمیم مىگرفتند تا آنجا که قدرت دارند از قبیله قاتل بکشند، و این فکر تا آنجا پیش رفته بود که حاضر بودند به خاطر کشته شدن یک فرد تمام طائفه قاتل را نابود کنند آیه فوق نازل شد و حکم عادلانه قصاص را بیان کرد.این وضع به شکلی فزاینده ای موجب درگیری های کینه ورزانه و طولانی می شد.اما اسلام قانون قصاص را به جای انتقام کور فرستاد. [۱]اسلام از یک سو، آن را از رفتاری بی محاکمه، به حوزه قاضی و قضاوت کشاند و از این طریق آن را از رفتاری غیر حقوقی به عملی تبدیل کرد که برای شناخت جرم، مجرم و میزان جرم، نخست می بایست دادگاهی تشکیل شود تا هر نوع جزایی بر حسب آن و با عدالت صورت گیرد، و از سویی دیگر آن را از صورت انتقام خارج ساخت و به قصاص بدل ساخت. و به وضع حقوقی نابسامانی که جوامع آن زمان گرفتارش بودند پایان داد. کشتن چند برابر از دیگران در مقابل خون شخصی که به قتل رسیده بود، نوعی انتقام بود و آن هم از نوع کور که حتی محدود به قاتل و مجرم و خانواده ایشان نمی شد، در حالی که قرآن فرمود: «و بر آنها در آن مقرر داشتیم که جان در مقابل جان و چشم در مقابل چشم و بینی در برابر بینی و گوش در مقابل گوش و دندان در برابر دندان میباشد و هر زخمی قصاص دارد و اگر کسی آن را ببخشد کفاره او محسوب میشود و هر کس به احکامی که خدا نازل کرده حکم نکند ستمگر است.اگر شخصی از شما کشته شد، می بایست متقابلاً یک نفر که مجرم و مقصر در مورد آن بوده، قصاص شود و اگر خانواده مقتول رضایت دادند، تنها به گرفتن دیه یا حتی بخشش رضایت داده شود. اهمیت و ضرورت آشنایی با مبانی مجازات از دیدگاه اسلام با توجه به نقش و کارکرد اساسی و مهم آن در جامعه و تکیه بر قصاص به عنوان یک روش بسیار موثر در پیشگیری از جرم از یکسو و با مد نظر قراردادن تغییرات و پیشرفتهای حاصل شده در نظامهای حقوقی کشورهای متمدن و ضرورت ایجاد تغییرات در نظام تربیتی کشور مشخص می شود، تا بتوان در پرتو این تحقیقات و مناظرات و مباحث مبتنی بر اصول حقوقی و موازین فقهی به الگوی کارآمدی دست یابیم.
۳ ـ اهداف تحقیق
در این پژوهش سعی بر این است که به مباحثی همچون حق صغار در استیفای قصاص و بحث تعدد اولیای دم در استیفای قصاص به صورت جزئی تر مورد بررسی واقع گردد تا از این طریق به ارائه راهکارهایی همچون تصویب قانون مناسبتر و استفاده قضات از تفسیر مناسب تر در باب قوانین جاری یاری رسانده شود.
البته مهمترین هدف این تحقیق بحث و بررسی مواردی است که از جهت قانونی و در بعضی موارد از جهت فقهی دچار ابهام و اجمال است.
۴ ـ پرسش های تحقیق
۱ ـ رویکرد قانون مجازات جدید در زمینه اختیارات ولی دم صغیر و مجنون چیست ؟
۲ ـ در صورت غیبت برخی اولیاء دم ، درخواست اولیاء دم حاضر چگونه بررسی شود ؟
۵ـ فرضیه های تحقیق
۱ ـ در قانون مجازات جدید به بعضی مسائل که در قانون قدیم مغفول مانده بود ، پرداخته شده است .
۲ ـ در این حالت ، اولیای حاضر باید نسبت به قصاص یا گذشت یا مصالحه توافق نمایند .
درباره جرائم علیه شخصیت معنوی افراد از دیدگاه قرآن کریم و روایات
الف) الاطاعه. ۱۶
ب) الانقیاد. ۱۶
ج) الاتباع. ۱۶
معنی جرم در اصطلاح فقها و دانشمندان اسلامی ۱۶
جرم در اصطلاح جامعه شناسان. ۱۷
جرم شناسی(Criminology) 17
نتیجه گیری ۱۷
فصل دوم : اصول و ریشه های جرائم علیه شخصیت معنوی
مقدمه. ۲۰
بخش اول: نقش نیازهای جسمی و جنسی در جرائم. ۲۲
اثر نطفه در جرائم. ۲۳
اثر زمان و مکان مجامعت در جرائم. ۲۶
نقش طهارت نطفه افراد در جرائم. ۲۷
نمونه هایی از اعمال مجرمانه ولدالزناها و ولدالحیض ها ۲۹
بخش دوم: اثر محیط بر جرائم علیه شخصیت. ۳۰
نقش عوامل مادی محیط بر جرائم. ۳۰
اثر عوامل انسانی محیط بر جرائم. ۳۳
نقش سن در جرائم علیه شخصیت. ۳۴
نقش حالات روحی و درونی موثر در جرائم علیه شخصیت معنوی ۳۶
الف: خشم و غضب. ۳۶
ب: نقش خوف و ترس در جرائم. ۳۹
ج: نقش بغض و دشمنی در ارتکاب جرائم. ۴۱
بخش سوم: نقش صفات و ویژگیهای روحی در جرائم. ۴۳
الف: نقش حرص در جرائم معنوی ۴۳
ب: نقش کبر در جرائم معنوی ۴۵
ج: نقش حسد در جرائم معنوی ۴۶
فصل سوم : گونهشناسی جرائم علیه شخصیت معنوی افراد
مقدمه. ۵۵
جرائم لسانی علیه شخصیت معنوی اشخاص ۵۶
الف ) معنی لغوی قذف. ۵۶
ب ) معنی اصطلاحی قذف. ۵۶
معنی اصطلاحی قذف در قرآن کریم. ۵۷
قذف در روایات. ۵۹
قذف برده به فرد آزاد. ۶۶
شهادت گواهی قذف کننده ۶۶
رابطۀ بین قذف و لعان. ۶۸
الف: معنی لغوی لعان. ۶۸
لعان در قرآن کریم. ۶۸
لعان در روایات. ۷۰
نقش پیشرفت های علمی جدید در سرنوشت ولد ملاعنه. ۷۱
بررسی تطبیقی فقه و حقوق با آیات و روایات. ۷۲
شدیدترین نوع قذف. ۷۳
توهین ۷۴
معنی لغوی ۷۴
معنی اصطلاحی توهین ۷۴
معنی لغوی اهانت. ۷۵
مصادیق توهین ۷۵
ارکان توهین و اهانت. ۷۵
توهین و اهانت در روایات معصومین(ع) ۷۷
توهین در اصطلاح حقوقی ۷۸
توهین در قانون. ۷۹
رابطۀ بین توهین عرفی و توهین کیفری ۷۹
توهین سبّ در قرآن کریم. ۸۰
توهین سبّ در روایات. ۸۱
سبّ الله ۸۱
سب النبی (ص) ۸۲
سبّ الائمه(ع) ۸۲
سبّ اصحاب نبی ۸۳
سبّ مؤمنین ۸۳
سبّ آیات و نشانه های الهی ۸۳
سبّ البهائم. ۸۴
معنی لغوی افتراء. ۸۴
معنی اصطلاحی افتراء. ۸۵
إفک. ۸۵
معنی لغوی إفک. ۸۵
معنی اصطلاحی إفک. ۸۶
ارکان افتراء. ۸۶
مفتری در آیات و روایات. ۸۷
نشر اکاذیب. ۸۹
اشاعه فحشا ۸۹
اشاعه فحشاء از نظر قرآن کریم. ۹۰
قذف عملی ۹۲
توهین عملی ۹۲
إفترای عملی ۹۳
نشر اکاذیب عملی ۹۵
جرائم علیه آزادی رفت و آمد. ۹۵
جرایم علیه آزادی تن ۹۷
آدم ربایی ۹۸
تهدید و اکراه ۹۹
جرایم علیه حریم خصوصی ۱۰۰
حریم خصوصی در قرآن کریم. ۱۰۰
فصل چهارم : عوامل موثر بر جرائم علیه شخصیت معنوی افراد
مقدمه. ۱۰۹
بخش اول: عوامل مؤثر عام. ۱۱۰
۱-انگیزه های اعمال انسان. ۱۱۰
۲-نقش جهان بینی مادی و الحادی در جرائم. ۱۱۱
۳-اثر جهان بینی الهی در مهار جرائم. ۱۱۲
اثر جهان بینی بینابینی مذبذبین در جرائم. ۱۱۵
بخش دوم: اثر عوامل ساختار جسمانی در جرائم. ۱۰۹
نقش تأمین نیازها در ارتکاب جرائم علیه شخصیت. ۱۰۹
الف: اثر عوامل ژنتیکی در جرائم علیه شخصیت. ۱۱۰
اثر نطفه در جرائم علیه شخصیت معنوی افراد. ۱۱۲
اثر لقمه در جرائم علیه شخصیت معنوی افراد. ۱۱۲
بخش سوم: نقش صفات و حالات روحی در جرائم علیه شخصیت معنوی افراد. ۱۱۳
نقش عقل در جرائم. ۱۱۳
عوامل موثر بر عقل و تعقل و نقش آنها در جرائم. ۱۱۵
رابطه عقل و کلام در روایات معصومین (ع) ۱۱۷
ب: اثر صفات روحی در جرائم علیه شخصیت معنوی ۱۱۹
نتیجه گیری ۱۳۴
راهکارها و پیشنهادها ۱۳۶
فهرست منابع ۱۳۷
چکیده انگلیسی ۱۴۱
چکیده
پژوهش حاضر با عنوان «جرائم علیه شخصیت معنوی افراد از منظر قرآن کریم و روایات» در صدد است با روش توصیفی و تحلیلی، ضمن تبیین مفاهیم و مصادیق جرائم علیه شخصیت معنوی افراد، عوامل مؤثر و انگیزه ها و آثار و کیفر دنیوی و اخروی آنها را از آموزه های قرآن کریم و روایات بیان کند.
برای محقق شدن اهداف فوق تحقیق حاضر در چهار فصل تنظیم گردیده است. در فصل اول به کلیات و مفهوم شناسی جرم پرداخته میشود. فصل دوم اصول و ریشه های جرائم علیه شخصیت معنوی افراد را از دیدگاه قرآن کریم و روایات مورد بررسی قرار داده است. فصل سوم مصادیق جرائم علیه شخصیت معنوی افراد از دیدگاه قرآن کریم و روایات را بحث و بررسی می کند. فصل چهارم، عوامل مؤثر در جرائم علیه شخصیت معنوی افراد از دیدگاه قرآن کریم و روایات را بررسی و ماحصل بحث
مطلب دیگر :
یادگیری زبان با لذت ! آموزش تصویری زبان انگلیسی همراه با طنز
ونتیجه گیری بیان میشود. نتایج پژوهش نشان میدهد ریشه اصلی جرائم علیه شخصیت افراد و ترور شخصیت آنها، دوری از خداوند و عدم ایمان به خدا و روز قیامت و پیروی از هواهای نفسانی است. همچنین انسان بر اثر عواملی چون: ساختار ژنتیکی، پاکی لقمه و نطفه کشش و گرایش بیشتری به این نوع از جرائم دارد. صفات روحی و نفسانی حرص، کبر و حسد نیز از عوامل اصلی ارتکاب این جرائم به شمار میآیند.
واژگان کلیدی: قرآن، روایات، جرم، شخصیت معنوی.فصل اول
کلیات و مفهوم شناسی
بخش اول: کلّیات
مقدمه
یکی از مسائل مبتلا به انسان بما هو انسان، از آدم تا خاتم، در همه زمان ها و مکان ها مسئله جرم و رفتار مجرمانه است. انسان مختار و مکلّف آفریده شده است و همیشه با خیر و شر آزمایش میشود: (وَنَبْلُوکُمْ بِالشَّرِّ وَالْخَیْرِ فِتْنَهً[۱])
خداوند برای اتمام حجّت از طریق تکوین و تشریع، تکلیف او را مشخص کرد. انسان سبیل را میداند و راه را میشناسد: ( إِنَّا هَدَیْناهُ السَّبیلَ إِمَّا شاکِراً وَ إِمَّا کَفُوراً[۲])
از سوی دیگر، انسان از نظر ساختمان جسمی و ساختار روحی، به گونه ای آفریده شده است که ظرفیت و پتانسیل برتر شدن از ملائکه و پست تر شدن از چهارپایان را دارد: ( لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنسَانَ فِی أَحْسَنِ تَقْوِیمٍ ثُمَّ رَدَدْنَاهُ أَسْفَلَ السَافِلِینَ[۳])
در ساختار روحی او، نفس اماره بالسوه، از ابتدای سن تکلیف تا دم مرگ، از بام تا شام او را وسوسه و امر به سوء می کند. همچینن انسان، دشمن نامرئی و قسم خورده ای دارد که همیشه در کمین اوست (إِنَّهُ یَرَیکم هُوَ وَقَبِیلُهُ مِنْ حَیْثُ لاَ تَرَوْنَهُمْ .[۴]) این دشمن غدّار، همان کار نفس اماره را انجام میدهد: ( فَبِعِزَّتِکَ لَأُغْوِیَنَّهُمْ أَجْمَعِینَ[۵])
او نیز با وسوسهها و القاء شبهات در کمین انسان مینشیند: (لِیَجْعَلَ مَا یُلْقِی الشَّیْطَانُ فِتْنَهً لِلَّذِینَ فِی قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ وَالْقَاسِیَهِ قُلُوبُهُمْ[۶])
همین دو عامل نفس اماره و شیطان باعث می شوند که انسانهای بسیاری تبدیل به جنود ابلیس، اولیاء شیطان و اخوان الشیطان شوند که آنها نیز به عنوان شیاطین مجسم و مرئی، از عوامل بیرونیِ رفتار مجرمانه میشوند. امروزه دانشی به نام کریمینولوژی (criminology) یا جرم شناسی وجود دارد که به صورت علمی و با استخدام علوم دیگر مانند جامعه شناسی، روانشناسی و روانپزشکی و پزشکی به بررسی رابطه بین انسان و رفتار مجرمانه می پردازد. عوامل و انگیزههای فیزیولوژیکی، بیولوژیکی، محیطی، آموزه ها و . را مورد بررسی قرار میدهد تا میزان جرم و آسیبهای ناشی از آن را به حداقل ممکن برساند.
در این علم، عدول انسان از هنجارها اعم از دین الهی و یا قوانین بشری به انگیزههای مختلفی انجام میشود. ترک اوامر الهی و یا انجام نواهی الهی یا براساس علم و آگاهی است و یا از روی جهل و نا آگاهی و به طور اتفاقی و تصادفی. همچنین سن مجرم و ساختار فیزیولوژیکی وی (مثلاً در ابتدای سن تکلیف که هورمون ها و غدد فعالیت بیشتری دارند) در افزایش میزان جرم و جنایت تاثیر دارد. بنابراین بعد از رابطه بین انگیزه و رفتار مجرمانه، شرایط زمان و مکان از مهمترین عوامل محسوب میشوند.
به هر حال، مطابق قاعده فقهی (لاضرر و لاضرار فی الاسلام[۷]) جرم به هر انگیزه ای و هر شرایطی که واقع شود، برای مجرم کیفر متناسب در نظر گرفته میشود. اما آنچه از مجازات مجرم مهمّتر است، عوامل شکل گیری جرائم، عوامل کاهشدهنده جرم و نیز راهکارهای جلوگیری از جرایم است که محقّقان حوزه حقوق و قضاء و نیز پژوهشگران دینی را به تحقیق و مطالعه در این زمینه وا میدارد. تحقیق زیر نیز در این راستا تعریف شده و شکل یافته است.
بیان مسئله
یکی از انواع جرائم علیه افراد، جرائم علیه شخصیت معنوی افراد است و منظور از شخصیت معنوی، عرض و آبرو است و نه شخصیت در اصطلاح علوم دیگر.
به عبارتی دیگر جرائم علیه شخصیت معنوی افراد، نوعی ترور شخصیت است که شدت این جرم در اسلام بیشتر از ترور شخصی و جرم علیه شخص و جسم افراد است.
قرآن کریم میفرماید: ( الْفِتْنَهُ أَشَدُّ مِنَ الْقَتْلِ[۸]) و در جای دیگر می فرماید: (الْفِتْنَهُ أَکْبَرُ مِنَ الْقَتْلِ[۹]) و ثابت می شود که فتنه علیه افراد از کشتن آن ها جرمش شدیدتر و بزرگتر است. انسان یک عمر زندگی می کند و برای خود آبرو جمع می کند وانسان دیگری با یک افترا و تهمت تمام خرمن یک عمر او را با یک کلمه به آتش میکشد و بر باد میدهد.
جالب است که قرآن کریم یکی از جرائم علیه شخصیت معنوی افراد را که قذف است با نام ( رمی ) معرفی می کند و قذف را نوعی تیر انداختن به شخصیت معنوی یک انسان میداند. بنابراین بعضی از کلمات، تیری است که قلب انسانی را نشانه میگیرد و جالبتر این که بیشترِ جرائم علیه شخصیت معنوی افراد با زبان انجام می شود. به عبارت دیگر، زبان آلت جرم در جرائم علیه شخصیت معنوی افراد است.
قذف، افترا و تهمت و نشر اکاذیب همه تیرهای زبان انسان مجرم هستند که هم در دادگاه دنیا و هم در دادگاه آخرت برای آنها کیفر تعریف شده است.
از این رو در آموزههای دین اسلام، توجه ویژه ای به کنترل زبان شده است؛ امّا علیرغم حساسیت موضوع و اهمیت ویژه ای که اسلام به حق الناس و مسئله کنترل زبان دارد، متأسفانه گناهان لسانی بسیار ساده و سهل و مثل آب خوردن رواج دارد و امنیت افراد و امنیت اجتماعی و امنیت خانواده ها را به شدت در معرض خطر قرار می دهد.
از سوی دیگر، امروزه در نهادهای امنیتی و جاسوسی، بخشهای ویژه ای برای جنگ روانی، شایعه سازی و نشر اکاذیب به صورت علمی و تخصصی وجود دارد که آثار آنها از جنگ های فیزیکی و بمبها نیز مخربتر است. در این پژوهش برآنیم تا ضمن بیان اصول و ریشه های جرایم علیه شخصیت معنوی افراد، گونههای آن را مورد شناسایی قرار داده و عوامل شکل گیری این جرائم را از منظر آموزههای قرآن و حدیث مورد بررسی قرار دهیم.
ضرورت و اهمیت مسئله
همۀ جرایم علیه شخصیت معنوی افراد، حق الناس محسوب می شوند و حق الناس در روایات (الظُّلْمُ الَّذِی لَا یُترکُ[۱۰]) است و بخشش آن در اختیار انسان مجنی علیه است. انسان مخلوق است و قطعاً نمی تواند به اندازه خالق متعال بخشنده باشد و در بسیاری موارد نخواهد بخشید.
اغلب آلت جرم در جرائم علیه شخصیت معنوی افراد، زبان است. بنابراین کلام، تیرهای نامرئی مجرمین است که دانسته یا ندانسته سربازان شیطان هستند که درصدد ترور شخصیت افراد بر می آیند. بنابراین در جرائم علیه شخصیت، تیرهای نامرئی و شیطان نامرئی. قلب افراد را نشانه می گیرند که حساسیت و دقتی شگرف برای مقابله با آن را می طلبد.
در جرائم علیه شخصیت معنوی، مجرمین، امنیت فرد و خانواده و امنیت اجتماع را در قالب جنگ روانی با نشر اکاذیب مورد هجمه قرار می دهند.
هدف این پژوهش آن است که با بهره گرفتن از آیات و روایات و آموزه های دین مبین اسلام، ضمن تبیین مفاهیم و مصادیق جرائم علیه شخصیت افراد، عظمت و دقت و حساسیت این دین الهی را در پاسداشت حقوق بشر و ارزش و احترام و کرامت انسان نزد خداوند و ایجاد امنیت فردی و اجتماعی به عنوان بستری برای رسیدن به آرزوها و ایده آل ها بیان کند و افق ها و چشم اندازهای نوینی را با بیان فلسفه مجازات ها برابر چشمان جستجوگران، اندیشمندان و مصلحان بگشاید.
ضرورت و اهمیت جرائم علیه شخصیت معنوی افراد را می توان به صورت زیر بیان کرد:
- جرائم علیه شخصیت معنوی افراد، حق الناس و گناه نابخشودنی هستند .
- اغلب جرائم علیه شخصیت با زبان انجام می گیرد، زخم شمشیر التیام می یابد ولی زخم زبان هرگز.
- در جرائم علیه شخصیت معنوی افراد، امنیت خانواده، امنیت جامعه و امنیت افراد مورد هجمه قرار می گیرد.
- نشر اکاذیب، نوعی جنگ روانی سازمان یافته است که اثر تخریبی اش از صدها بمب بیشتر است.
- جرائم علیه شخصیت معنوی افراد، عرض و آبروی آن ها را از بین می برد.
اهداف پژوهش
اهداف این پژوهش عبارتند از:
- بازشناسی و نگاهی نو به آموزه های دین مبین اسلام در باب جرائم علیه شخصیت معنوی افراد با تکیه بر آیات قرآن کریم و روایات
- کشف انگیزهها و بسترهای وقوع جرائم علیه شخصیت افراد، بایدها و نبایدها و راهکارهای کاربردی.
- توصیف و تحلیل دیدگاه ها و نظرات مختلف در رابطه با موضوع
- شناخت دقیق آموزه های دین اسلام و هنجارهای الهی و کشف راه های پیشگیری از ابتلا به ناهنجاری ها و جرائم با تکیه بر آیات و روایات
- ارائه راهکارهایی با استنادبه آیات و روایات برای محو انگیزه های درونی و عوامل بیرونی برای به حداقل رساندن جرائم علیه شخصیت معنوی افراد
- ارائه طریق و سرمشق برای محققان با توجه بر فراگیری و وجود همیشگی انگیزه های جرائم
بررسی رابطه بین ویژگی های شخصیتی و بهزیستی روانشناختی با سلامت روان درمعلمان دوره ابتدایی شهر ساری
اهداف پژوهش۸
سؤال های پژوهش۹
فرضیه های پژوهش.۱۰
تعاریف متغیرها و اصطلاحات۱۲
فصل دوم: ادبیات و پیشینه پژوهش
مقدمه۱۶
شخصیت۱۶
رویکردهای مهم مربوط به شخصیت.۱۹
عوامل مهم در شکل گیری شخصیت۲۲
تعاریف سلامت روان.۲۳
نظریه های مربوط به سلامت روانی۲۴
خصوصیات افراد دارای سلامت روانی۳۵
تعریف بهزیستی روانشناختی۳۵
نظریه های مربوط به بهزیستی روانشناختی۳۶
پیشینه داخلی۳۹
پیشینه خارجی۴۳
فصل سوم: روش انجام پژوهش
مقدمه ۴۶
طرح پژوهش.۴۶
جامعه آماری۴۶
حجم نمونه و شیوه نمونه گیری ۴۶
روش جمع آوری داده ها۴۶
روش تجزیه و تحلیل داده ها۴۷
ابزار گردآوری داده ها.۴۷
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده ها
مقدمه.۵۲
تجزیه و تحلیل توصیفی داده ها.۵۲
تجزیه و تحلیل استنباطی داده ها.۶۰
فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادها
مقدمه.۸۰
بحث و نتیجه گیری فرضیه های پژوهش.۸۰
محدودیتهای پژوهش۸۳
پیشنهادهای پژوهش.۸۳
منابع
منابع فارسی.۸۵
منابع انگلیسی.۹۰
پیوستها۹۲
چکیده انگلیسی.۱۰۴
فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول (۱-۴) : توزیع فراوانی نمونه از بابت جنسیت۵۲
جدول(۲-۴) : توریع فراوانی نمونه از بابت تحصیلات.۵۳
جدول (۳-۴) : شاخصهای آماری متغیرهای مورد بررسی به تفکیک جنسیت۵۵
جدول (۴-۴) : شاخصهای آماری متغیرهای مورد بررسی به تفکیک تحصیلات۵۶
جدول(۵-۴):توزیع فراوانی نمونه از بابت بحرانی بودن سلامت روانی به تفکیک جنس.۵۷
جدول(۶-۴):. توزیع فراوانی نمونه از بابت بحرانی بودن سلامت روانی به تفکیک تحصیلات.۵۸
جدول (۷-۴) : توزیع فراوانی نمونه از بابت بیثباتی شخصیت به تفکیک جنس۵۸
جدول(۸-۴) : توزیع فراوانی نمونه از بابت برونگرایی شخصیت به تفکیک جنس.۵۹
جدول(۹-۴) : محاسبه شاخصهای متغیر سلامت روانی به تفکیک ویژگی ثبات شخصیتی۶۰
جدول (۱۰-۴): آزمون تی دو نمونه ایی مستقل فرضیه اول. .۶۱
جدول (۱۱-۴): محاسبه شاخصهای متغیر سلامت روانی به تفکیک وبژگیهای شخصیتی درونگرا و برونگرا . ۶۲
جدول (۱۲-۴) : آزمون تی دو نمونه ایی مستقل فرضیه دوم . ۶۲
جدول(۱۳-۴): محاسبه شاخصهای متغیر بهزیستی روانشناختی به تفکیک ویژگی ثبات شخصیتی۶۳
جدول (۱۴-۴) : آزمون تی دو نمونه ایی مستقل فرضیه سوم ۶۴
جدول (۱۵-۴): محاسبه شاخصهای متغیر بهزیستی روانشناختی به تفکیک وبژگیهای شخصیتی درونگرا و برونگرا .۶۵
جدول (۱۶-۴): آزمون تی دو نمونه ایی مستقل فرضیه چهارم. ۶۵
جدول (۱۷-۴): نتایج فرضیه های فرعی اول تا چهارم.۶۷
جدول (۱۸-۴): محاسبه شاخصهای مولفههای سلامت روانی به تفکیک ویژگی ثبات شخصیتی.۶۷
جدول (۱۹-۴): آزمون تی دو نمونه ایی مستقل فرضیه پنجم ۶۸
جدول(۲۰-۴): محاسبه شاخصهای مولفههای سلامت روانی به تفکیک ویژگیهای شخصیتی درونگرا و برونگرا۷۰
جدول (۲۱-۴): آزمون تی دو نمونه ایی مستقل فرضیه ششم ۷۱
جدول (۲۲-۴): ضریب همبستگی بین بیثباتی شخصیتی و سلامت روانی۷۲
جدول (۲۳-۴): آزمون قابل اعتماد بودن رگرسیون با متغیر وابسته سلامت روانی۷۳
جدول (۲۴-۴): آزمون معنیداری ضرائب رگرسیون با متغیر وابسته سلامت روانی۷۳
جدول (۲۵-۴): آزمون قابل اعتماد بودن رگرسیون با متغیر وابسته روان شناختی بهزیستی.۷۴
جدول(۲۶-۴): جدول شماره ۴-۲۶: آزمون قابل اعتماد بودن رگرسیون با متغیر وابسته روان شناختی بهزیستی.۷۴
جدول شماره (۲۷-۴): آزمون معنیداری ضرائب رگرسیون با متغیر وابسته روانشناختی بهزیستی .۷۵
جدول شماره (۲۸-۴):ضریب همبستگی بین برونگرایی شخصیت و سلامت روانی۷۶
جدول شماره( ۴-۲۹): آزمون قابل اعتماد بودن رگرسیون با متغیر وابسته سلامت روانی.۷۶
جدول شماره (۳۰-۴): ضریب همبستگی بین برونگرایی شخصیتی و روانشناختی بهزیستی۷۷
جدول شماره (۳۱-۴): آزمون قابل اعتماد بودن رگرسیون با متغیر وابسته روانشناختی بهزیستی.۷۷
جدول شماره(۳۲-۴): آزمون معنیداری ضرائب رگرسیون با متغیر وابسته روانشناختی بهزیستی۷۸
فهرست نمودارها
نمودار صفحه
نمودار(۱-۴): بررسی وضعیت جنسیت.۵۳
نمودار(۲-۴): بررسی وضعیت تحصیلات.۵۴
چکیده
پژوهش حاضر به منظور بررسی رابطه بین ویژگیهای شخصیتی (درونگرایی وبرونگرایی) وبهزیستی روانشناختی با سلامت روان درمعلمان دوره ابتدایی شهر ساری میباشد.روش تحقیق توصیفی از نوع همبستگی است.جامعه پژوهش شامل کلیه معلمان دوره ابتدایی شهر ساری که۶۱۴نفر میباشد. حجم نمونه ۲۳۴ نفر است که به صورت تصادفی ساده انتخاب شدند.ابزارهای پژوهش عبارتند از :پرسشنامه شخصیت آیزنک و پرسشنامه بهزیستی روانشناختی ریف و پرسشنامه سلامت عمومی گلدبرگ و هیلر استفاده شد. نتایج همبستگی پیرسون نشان می دهد، بین سلامت روانی و بهزیستی روانشناختی معلمان با وبژگیهای شخصیتی رابطهمعنیداری وجود دارد.همچنین ابعاد ویژگیهای شخصیتی میتوانند سلامت روانی و روانشناسی بهزیستی را پیش بینی کند.
واژگان کلیدی: ویژگیهای شخصیت، بهزیستی روانشناختی، سلامت روان
فصل اول : کلیات پژوهش
مقدمه
منابع انسانی از عوامل مؤثر انسانی در هر سازمانی است. این موضوع در آموزش و پرورش اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا این نهاد پرورشدهنده منابع انسانی ماهر برای هر سازمانی است. بنابراین آموزش و پرورش به افرادی علاقهمند برای اثربخشی بیشتر در سیستم تعلیم و تربیت نیازمند است(برومند،۱۳۸۳).باتوجه به اینکه در جوامع انسانی نهاد آموزش و پرورش از اهمیت ویژهای برخوردار است،این نهاد از مهمترین عوامل رشداجتماعی،اقتصادی و تربیتی هر جامعه است و عامل رشد آگاهی و سازماندهی نیروی انسانی برای رشد توسعه جوامع ، نظام آموزش و پرورش بشمار میرود.در نظام آموزش و پرورش هر کشوری عوامل و عناصر متعددی در شکل،کیفیت و پیشبرد اهداف آن نظام مؤثر است. معلم به عنوان یکی از این عناصر اهمیت خاصی در نظام تعلیم و تربیت دارد و سلامتی او می تواند در تحقق نظام آموزش و پرورش تأثیر بسزایی داشته باشد(علاقهبند،۱۳۸۷).از آنجاییکه در دنیای پیچیده و پیشرفته امروزی برای تربیت نیروهای متخصص و کارآزموده باید به یک نظام تعلیم و تربیت کارآمدتکیه کرد. یک معلم محبوب و موفق و اثربخش ، بطور مسلم علاوه بر بهرهمندی از دانش و تخصص ویژه معلمی و تجربه علمی باید دارای ویژگیهای شخصیتی معینی هم باشد، تا در مجموع کارایی و اثربخشی فعالیتهای او تضمین شود.نیاز روزافزون به نیروی انسانی در بخشهای مختلف تولیدی، خدماتی و بکارگیری نیروهای مناسب در مقاصد مختلف، موجب توجه و همسو نمودن انسانها را با تمایلات خویش پدیدآورده است .ازآنجایی که انسانها در ابعاد مختلف دارای تفاوتهایی میباشندو این تفاوتها در توانایی، استعدادها رغبتها و سرانجام در شخصیت نمود پیدا می کند.شناخت ویژگیهای شخصیتی معلمان با سلامت روان آنان باعث میشود که دانش آموزان در انتخاب شغل ،سلامتی روانی و رضایت شغلی درآینده دچار مشکل نشوند. و در محیط خویش بتواننداز تواناییها و مهارتهای خویش در جهت مطلوب استفاده و ارزشهای خود را به عرصه ظهور برسانند. البته شخصیت و تعادل روانی معلمان بیش از سایر طبقات اجتماعی موردنظر و دارای اهمیت است زیرا تماس نزدیک معلم با دانش آموزان و تأثیر و نفوذی که بر آنها دارد نقش مهمی در سلامت روانی و فکری دانش آموزان خواهد داشت.اگر وضعیت سلامت روانی معلمان شناسایی گردد و به منظور بهبود روانی آنها برنامه ریزی شود،عملکرد تحصیلی دانش آموزان نیز بهتر گردیده و با کاهش نرخ افت تحصیلی دانش آموزان کمک شایانی نیز به اقتصاد آموزش و پرورش میشود. از آنجایی که بیش از ۵/۱کودکان و نوجوانان دنیا از اختلالهای روانی خفیف تا شدید رنج میبرند و تنها ۲۰% و یا حتی کمتر،خدمات سلامت روان مورد نیاز خود را دریافت می کنند.به دلایل بسیار، مدرسه جایگاه اساسی برای سازماندهی و ارائه خدمات سلامت روان به دانش آموزان است .پژوهشها نشان داده است که مدارس و معلمان در
مطلب دیگر :
چرا باید از تبلیغات گوگل استفاده کنیم؟
ارتقای سلامت روان ، شناسایی کودکان در معرض خطر اختلالات روانشناختی و ارجاع آنان برای دریافت کمکهای تخصصی نقش اساسی دارند. البته تمامی این موارد زمانی معنی خواهد داشت که معلم نیز، خود دارای سلامت روانی باشد تا بتواند توانایی برقراری ارتباط مناسب با محیط فردی و اجتماعی ، برخورد منطقی با تضادها و استرسهای زندگی و حل آنها به شیوهای سودمند و مناسب را داشته باشند (همان منبع) . لذا این پژوهش با هدف بررسی رابطه ویژگیهای شخصیتی و بهزیستی روانشناختی با سلامت روانی در معلمان مقطع ابتدایی انجام میشود . امید است یافته ها و نتایج این پژوهش بتواندگامی اساسی درجهت شناخت بهتر و علمیتر معلمان بردارد و مقدمه و زمینهساز مناسبی برای تحقیقات وسیعتر و برنامه ریزیهای مناسب و اساسی جهت پیشرفت این افراد را فراهم سازد .
بیان مسأله
با توجه به این که تفاوتهای شخصیتی همچنین از طریق کارکردهایی که برای روی کردن به دنیای عینی خارجی و دنیای ذهنی درونی به کار میبندیم جلوهگر میشوند . این کارکردها شامل تفکر ، احساس درونی ، احساس بیرونی و شهود است . تفکر یک فرایند مفهومی است که معنا و شناخت را فراهم می کند ؛ احساس درونی یک فرایند ذهنی وزن دادن و ارزشگذاری است . احساس بیرونی ادراک هشیارانه اشیاء مادی است و
شهود شامل ادراک به شیوه ناهشیارانه است .
از دیدگاه یونگ هیچکس به طور کامل درونگرا و برونگرا نیست . در هر لحظه معین نگرش غالب می تواند تحت نفوذ موقعیت قرارگیرد. به عنوان مثال ، شخصی که طبیعتا” درونگرا است ممکن است در موقعیتی که اساسا” مورد علاقه اوست مردمآمیز و اجتماعی شود.
عملکرد انسان ، دستخوش عواملی است که روند زندگی فردی ، خانوادگی ، اجتماعی ، و گوناگونی شغلها ، سلامت روانی افراد را تحت تأثیر قرار داده است .در سالهای اخیر توجه به سلامت روانی کارکنان و تأثیر سلامت روانی و جسمی در عملکرد کارکنان مورد توجه سازمانها قرار گرفته به نحوی که بسیاری از سازمانها تدریس می کنند تا از طریق پژوهشهای علمی سعی در شناخت منابع ، ایجاد فشار و تنش در محیط کارکنان نمود ، تا بتواند از طریق راهکارهای مناسب محیطهای شغل مطلوب را برای کارکنان فراهم آورند و در نتیجه رضایت و عملکرد شغلی کارکنان را افزایش دهند (موسوی ،۱۳۷۸).
افراد با هر جنبه از شخصیت به شیوههایی رفتار می کنند و دارای انتظارات خاصی هستند توانایی و مهارت رفتاری منحصر به فرد و نیز نیازهای متفاوتی دارند و براساس الگوی شخصیتی خود دارای نیازها ، انتظارات ، انگیزه ها ، توقعات و اهداف خاصی میباشند .از طرفی سازمانها و نیز برحسب اهداف ، وظایف و فعالیتهای خود نیازها ، انتظارات و توقعات خاصی را ارضاء می کنند ، بنابراین برای هر یک از انواع شخصیتهای متفاوت شغلهای متفاوتی مناسب است ( نریمان و همکاران ، ۱۳۸۶) .
بنابراین با توجه به ویژگی افراد برونگرا (اجتماعی ، هدفمند ، با اراده و مصمم ، دقیق و خوش قول و فعال) و وجدانی بودن (سخت کوش ، دارای انگیزشی مؤفقیت ، مسئولیتپذیر ، دنبال کردن هدفمندانه اهداف کلی ، متعادل) و درونگرایی که رابطه منفی و معناداری با سلامت روان داشته و افراد نمرات پایینی در این بعد گرفتهاند (افسردگی ، نداشتن اضطراب ، نگرانی و غمگینی) می توان گفت که بهترین پیشبین برای سلامت روان هستند ومیتوان در جهت افزایش عملکرد شغلی و بهرهبری سازمان برتوانمندسازی افراد بر ابعاد فوق پافشاری کرد .
با توجه به این نتایج میتوان گفت افرادی که از نظر جسمانی ( عملکردن کامل بدن که سلامتی زیست شناختی را در نظر میآورد ) و کارکرد اجتماعی ( طرز فکر در ارتباط با کارکرد اجتماعیاش در اجتماع و ارتباط با افراد دیگر ) در وضعیت متناسبی قرار دارند . میتوانند عملکرد مناسبی در رابطه با شغل خود داشته باشد .
از این رو ، پژوهشهای متفاوتی در این حوزه می تواند نواقص و کاستیهای موجود را مشخص و راه را برای برطرف کردن آنها هموار سازد . احتمالا یکی از عواملی که می تواند روی عملکرد معلمان اثرگذار باشد ویژگیهای شخصیتی آنان است گرچه اطلاع از درون انسانها و شخصیت آنان کار بس مشکلی است اما شناخت شخصیت یک روزنه بسیار گویا دارد و آن رفتارهای بارز افراد است . همچنین پژوهش در باب عملکرد شغلی و رفع مشکلاتی که منجر به افزایش سلامت روان میگردد در صنعت و سازمان از اهمیت ویژهای برخوردار است .
پژوهشگر به دنبال یافتن جوابی برای این سؤال است که رابطه بین ویژگیهای شخصیتی (درونگرایی و برونگرایی ) و بهزیستی روانشناختی با سلامت روان در معلمان دوره ابتدایی چگونه است ؟
اهمیت و ضرورت
برحسب آمارهایی که کشورهای مختلف ارائه می دهند ، تعداد افراد مبتلا به مشکلات روانی بهطور مداوم روبه ازدیاد است . به عنوان مثال براساس پژوهشهایی که در آمریکا انجام شده پیش بینی میشود که از هر ۲۰ نفر انسان یک نفر به بیمارستان روانی خواهد رفت و یک نفر دیگر بطور موقت خارج از بیمارستان دچار اختلال روانی خواهد شد ( شاملو ، ۱۳۸۱) . بعضی پژوهشهای اولیه در ایران نیز رشد روزافزون مشکلات روانی را تأیید می کند . به عنوان مثال ، شیوع اختلالهای روانی از ۷/۱۱% در مطالعه باش ( صاحبالزمانی ، ۱۳۴۲ ) تا ۲/۴۳% در بررسی داویدیان ، ایزدی ، نهاپتیان و معتبر (۱۳۵۳) رسیده است . دیگر مطالعات انجام شده در این زمینه نیز ارقام مشابهی را گزارش می کنند . بنابر ازدیاد روزافزون مشکلات روانی که بخشی از اعتبارات دولت را به خود اختصاص میدهد و اثرات اجتماعی ناگواری درپی دارد ، توجه مسئولین و متخصصین به این مشکلات ودر نتیجه به بهداشت روانی را میطلبد . ارتباط تنگاتنگ بیماریهای جسمی با مشکلات روانی ضرورت توجه به بهداشت روانی را دوچندان می کند . ازآنجائیکه به لحاظ تئوریک هدف آموزش و پرورش و بهداشت روانی یکی است . به این معنی که مقصود هر دو ساختن انسانهایی سالم ، مفید و خوشبخت است ، ضرورت چنین بررسیهایی در آموزش و پرورش مشخص میشود .
اگر وضعیت سلامت روانی معلمان شناسایی شود و در جهت بهبود سلامت روانی این قشر از اجتماع برنامه ریزی شود و آنگاه اینکار باعث بهتر شدن عملکرد تحصیلی دانش آموزان خواهد شد و این امر باعث کاهش نرخ افت تحصیلی میشود که این امر کمک شایانی را به اقتصاد آموزش و پرورش خواهد کرد .
از طرف دیگر تماس نزدیک معلم با دانش آموزان و نفوذی که وی برآنها دارد نقش مهمی در سلامت فکری و روانی آنها ایفا می کند ، این تأثیر و نفوذ رفتار معلم در دانش آموزان ممکن است به صورت مستقیم یا غیرمستقیم صورت پذیرد و بهصورتهای گوناگون بروز کند ، لذا مطالعه سلامت روانی آنان از اهمیت فوقالعادهای برخوردار است . زیرا معلمان بهصورت مستقیم و غیرمستقیم درآینده کشور نقش تعیینکننده دارند .
همچنین یافته های این پژوهش می تواند در موارد زیر کاربرد داشته باشد :
– انتخاب معلمان با بصیرت بیشتر .
– ارتقاء سطح پیشرفت تحصیلی دانش آموزان از طریق ارتقاء سطح سلامتی معلمان .
– برآورد میزان آسیبپذیری درجهت تدوین برنامه های پیشگیری از فرسودگی شغلی و ازکارآفتادگی معلمان .
– شناخت افراد یا گروههای درمعرض خطر یا دارای ریسک بالا و اتخاذ تدابیر پیشگیرانه و یا درمانی .
– شناخت متغیرهایی که بیشترین همبستگی را با اختلالات روانی دارند و برنامه ریزی درجهت تعدیل و یا کنترل آنها .
– تهیه مواد آموزشی مناسب برای آموزش بهداشت روانی برای معلمان در بدو استخدام .
اهداف پژوهش
اهداف اصلی پژوهش
۱-بررسی رابطه بین سلامت روانی و بهزیستی روانشناختی معلمان با وبژگیهای شخصیتی در معلمان دوره ابتدایی
۲-بررسی ابعاد ویژگیهای شخصیتی با سلامت روانی و بهزیستی روانشناسی در معلمان دوره ابتدایی
۳-ارائه رهنمودها و پیشنهادات به دست اندرکاران مربوطه.
اهداف فرعی پژوهش
– بررسی تفاوت بین سلامت روانی با ویژگیهای شخصیتی باثبات و بیثبات در معلمان دوره ابتدایی
-بررسی تفاوت بین سلامتروانی با ویژگی های شخصیتی درونگرا و برونگرا در معلمان دوره ابتدایی
-بررسی تفاوت بین بهزیستی روانشناختی با ویژگیهای شخصیتی باثبات و بیثبات در معلمان دوره ابتدایی
-بررسی تفاوت بین بهزیستی روانشناختی با ویژگیهایشخصیتی درونگرا و برونگرا در معلمان دوره ابتدایی
-بررسی تفاوت بین مولفههای سلامتروانی با ویژگیهایشخصیتی باثبات و بیثبات در معلمان دوره ابتدایی
-بررسی تفاوت بین مولفههای سلامت روانی با ویژگیهایشخصیتی درونگرا و برونگرا در معلمان دوره ابتدایی
– بررسی تفاوت بین ویژگی بیثباتی شخصیت(بیثبات/ باثبات) با سلامت روانی در معلمان دوره ابتدایی
– بررسی تفاوت بین ویژگی بیثباتی شخصیت(بیثبات/ باثبات) با بهزیستی روانشناختی در معلمان دوره ابتدایی
-بررسی تفاوت بین ویژگی برونگرایی شخصیت (برونگرا/درونگرا)و سلامت روانی در معلمان دوره ابتدایی
– بررسی تفاوت بین ویژگی برونگرایی شخصیت (برونگرا/ درونگرا) و بهزیستی روانشناختی در معلمان دوره ابتدایی