پیش بینی سلامت روان بر اساس سبک های مقابله ای و سبک هویت

۲-۲-۱-تدابیر و منابع مقابله ای۲۰

۲-۲-۲-سبک مقابله مسأله مدار.۲۱

۲-۲-۳-سبک مقابله هیجان مدار۲۱

۲-۲-۴-مقابله های ناکار آمد و غیر مفید۲۲

۲-۲-۵-انواع مقابله و کارکردهای آن.۲۳

۲-۳-هویت.۲۶

۲-۳-۱-نظریه های تحول هویت۲۷

۲-۳-۱-۱-دیدگاه اریکسون :.۲۷

۲-۳-۱-۲-دیدگاه مارشیا.۲۹

۲-۳-۱-۳-دیدگاه فروم۳۱

۲-۳-۱-۴-دیدگاه گلاسر.۳۲

۲-۳-۱-۵-دیدگاه گرانت وانت۳۳

۲-۳-۱-۶- دیدگاه لووینگر۳۳

۲-۳-۱-۷-دیدگاه باربارا و نیومن.۳۵

۲-۳-۱-۸-دیدگاه بلاس.۳۶

۲-۳-۱-۹-دیدگاه برزونسکی.۳۷

۲-۳-۲-عوامل موثر بر شکل گیری هویت۳۷

۲-۳-۳-انواع هویت.۳۹

۲-۳-۳-۱-هویت فردی۳۹

۲-۳-۳-۲-هویت اجتماعی.۳۹

۲-۳-۳-۳-خانوادگی.۴۰

۲-۳-۳-۴-دینی.۴۰

۲-۳-۳-۵-ملی۴۲

۲-۳-۳-۶-فرهنگی۴۲

۲-۳-۳-۷-تمدنی.۴۳

۲-۴-پیشینه  پژوهش۴۳

۲-۴-۱-پیشینه پژوهش داخل کشور.۴۳

۲-۴-۲-پیشینه پژوهش خارج کشور۴۹

فصل سوم: روش پژوهش

۳-۱-روش تحقیق۵۴

۳-۲جامعه­ آماری.۵۴

۳-۳–حجم نمونه و روش نمونه گیری۵۴

۳-۴-متغییرها.۵۴

۳-۵-ابزار گرد آوری دادها.۵۴

روش اجرای پژوهش۵۷

روش آماری تحلیل دادها.۵۷

فصل چهارم یافته های پژوهش

۴-۱-یافته های توصیفی.۵۹               

۴-۲-یافته های استنباطی۶۰

فصل پنجم بحث و نتیجه گیری

۵-۱-بحث و نتیجه گیری۷۴

۵-۲-محدودیت های پژوهش.۷۶

۵-۳-پیشنهادات کاربردی۷۶

۵-۴-پیشنهادات پژوهش۷۷

منابع و مآخذ۷۸

پیوست ها۸۷

چکیده

پژوهش حاضر با هدف تعیین پیش بینی سلامت روان براساس سبک های مقابله ای و سبک هویت انجام شد.این پژوهش توصیفی و از نوع همبستگی بود.جامعه ی پژوهش را تمامی دانشجویان پیام نور مرکز پاوه در سال تحصیلی ۹۳-۹۲ می باشد.نمونه ای به حجم ۱۷۱ نفر(۸۵ نفر پسر و ۸۶ نفر دختر) با روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای مرحله ای انتخاب شدند. آزمودنی ها به سه پرسشنامه سلامت روان (گلدبرگ)،سبک های مقابله ای(بلینگز) و سبک های هویت (برزونسکی)پاسخ دادند.دادهای پژوهش با شاخص های آمار توصیفی و نیز آمار استنباطی شامل تحلیل رگرسیون با بهره گرفتن از نرم افزار spss-2l مورد تحلیل قرار گرفت.یافته های پژوهش نشان داد که سبک های مقابله ای و سبک هویت با هم سلامت روان را پیش بینی میکند همچنین یافته ها نشان داد که سبک های مقابله ای به صورت جدا قادر به پیش بینی سلامت روان می باشد اما سبک های هویت نیز به صورت جدا قادر به پیش بینی سلامت روان نمی باشد. با توجه به یافته های پژوهش می توان نتیجه گرفت سبک های مقابله ای و سبک هویت از متغییرهای پیش بین و مرتبط با سلامت روان می باشند که این نکته میتوان مورد توجه برنامه ریزی های سلامت روان قرار گیرند.

واژگان کلیدی

سلامت روان،سبک های مقابله ای ،سبک هویت.

مقدمه:

بهداشت روانی که یکی از محورهای ارزیابی سلامتی جوامع مختلف است ، نقش مهمی در تضمین پویایی و کارآمدی هر جامعه ایفا می کند سازمان بهداشت جهانی سلامتی را رفاه کامل جسمی ، روانی و اجتماعی و نه فقط فقدان بیماری و ناتوانی تعریف می کند . سلامت روان عبارت است از رفتار موزون و هماهنگ با جامعه، شناخت و پذیرش واقعیت های اجتماعی و قدرت سازگاری با آن ها و شکوفایی استعدادهای ذاتی ارتقای سلامت روانی در جامعه موجب بهبود کیفیت زندگی می شود. در این میان دانشجویان به دلیل شرایط خاص دانشجویی از جمله دوری از خانواده، وارد شدن به مجموعه ای بزرگ و پر تنش، مشکلات اقتصادی و نداشتن درآمد کافی، حجم زیاد دروس، رقابت های فشرده و . مستعد از دست دادن سلامت روانی هستند دانشجویان به طرق مختلف از دانشگاه اثر می پذیرند. برای بعضی از  آنها دانشگاه استرس آور است، زیرا یک تغییر ناگهانی از دوره دبیرستان محسوب می شود و برای گروه دیگر جدا شدن از خانه منبع استرس است . اگر چه مقداری استرس برای رشد فرد لازم است اما بیشتراز آن دانشجویان را دستپاچه می کند و روی توانایی انطباق آ نها اثر می گذارد ورود به دانشگاه مقطعی بسیار حساس در نیروهای کارآمد ، فعال و جوان در هر کشوری است و غالبا با تغییرات زیادی در روابط اجتماعی و انسانی آ نها همراه می باشد. از این رو مطالعات صورت گرفته نشان دهنده آن است شیوع و شدت مشکلات روانی در دانشجویان نسبت به جمعیت غیر دانشجو افزایش پیدا کرده است. بر اساس گزارش انجمن ملی سلامت روانی نتایج بررسی های اخیر در انستیتوی علوم بهداشتی ولفسون لندن مشان می دهد که  ۴۶ درصد دانشجویان مرد و ۶۴ درصد دانشجویان زن از اضطراب و ۱۲ درصد دانشجویان مرد و ۱۵ درصد دانشجویان زن از افسردگی رنج می برند.مشاوران انستیتوی یاد شده افزایش مراجعه دانشجویان را به مراکز مشاوره از ۴/۲ در ۱۰۰۰۰۰ نفر در سال ۱۹۹۵ به ۷/۹ در سال ۲۰۰۰ گزارش کرده اند. عوامل متعددی بر سلامت روانی دانشجویان می تواند تأثیرگذار باشد که به طور کلی می توان آن ها را در سه گروه تقسیم بندی کرد : الف – عوامل شخصی ب -عوامل مربوط به دانشگاه ج – عوامل اجتماعی.نکته حائز اهمیت در رابطه با سلامت روانی این است که در چند سال اخیر سازه ها و مفاهیم متعددی با آن مورد مورد مطالعه و بررسی قرار گرفته است که در این میان می توان به سبک های مقابله ای و سبک هویت اشاره کرد.تاکید مطرح در سلامت روانی بر توانایی های مقابله ای ،به ویژه توانایی مقابله با فشار روانی بر توانایی های مقابله ای، به ویژه توانایی مقابله با فشار روانی به این دلیل است که انسانها همواره در معرض فشار روانی هستند. اگر منبع فشار روانی کنترل و مهار نشود ، فرد در معرض بسیاری از بیماری های جسمانی و روان ی قرار می گیرد(ورلی و لیتینگ[۱]، .(۲۰۰۲براساس نظر ( لازاروس[۲] ،۲۰۰۰ به نقل از فتی و همکاران، (۱۳۸۵ دو نوع مقابله اصلی در برابر فشار روانی وجود دارد. در مقابله مسأله مدار فرد بر عامل فشار آور متمرکز می شود و سعی می کند اقدامات سازنده ای در راستای تغییر شرایط فشارآور یا حذف آن انجام دهد (فتی و همکاران، ۱۳۸۵ ).در مقابل در مقابله هیجان مدار  فرد سعی می کند، پیامدهای هیجانی واقعه فشارآور را مهار کند. کارکرد اولیه مقابله هیجان مدار تنظیم و مهار هیجانی عامل فشارآور است تا تعادل هیجانی فرد حفظ شود.(دافعی،۱۳۷۶).

۱-۱-بیان مساله

از آنجا که دانشجویان از اقشار برگزیده ی جامعه و سازندگان فردای هر کشور می باشند.بنابر این سلامت روانی آنان از اهمیت ویژه ای جهت یادگیری و افزایش آگاهی علمی برخوردار است.دانشگاه ها یکی از محیط های بحرانی جهت مطالعه وضعیت سلامت روانی جوانان است. سلامت روانی ،یعنی سازش با خود و محیط اجتماعی و فشارهای کلی زندگی.منظور از سازگاری ایجاد تعادل و هماهنگی رفتار فرد با محیط است که باعث حفظ تعادل روانی او در ارتباط با تغییرات و دگرگونی های محیط خود شود و نیز تطابقی موثر و سازنده دست یابد. در هرجامعه توجه به وضعیت سلامت جسمی فروانی، اجتماعی، فرهنگی و علایق معنوی فراهم آوردن زمینه ی لازم برای تحقق یک زندگی پویا و سالم ضامن سلامتی آن جامعه برای سالهای آینده به شمار می رود.دانشجویان قشر وسیعی از جمعیت فعال کشور را تشکیل می دهند.در همه کشورهای دنیا از جمله از جمله کشور ما،مسائل دانشگاهی و مشکلات روانشناختی بین دانشجویان دامنه ی وسیعی به خود می گیرد و به نظر می رسد که عوامل متعددی سلامت روانشناختی آنها را به خطر می اندازد.بنابراین توجه به سلامت روانی این قشر از اهمیت خاصی برخوردار است.در مطالعه ای که توسط توکلی زاده و همکاران در سال(۱۳۸۸).بر روی ۱۳۶ نفر از دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی گناباد انجام شد ۶/۳۱ درصد از افراد مشکوک به اختلال سلامت روان بودند،به طوری که شیوع موارد مشکوک به اختلال روانی درپسران ۲۷ درصد و در دختران ۳۳درصد بود.در تحقیقی دیگر که توسط کرمی و پیراسته (۱۳۸۰).تحت عنوان بررسی وضعیت سلامت روانی دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی زنجان صورت گرفت  نشان داد که ۶/۴% دانشجویان از احساس غمگینی و افسردگی شدید و ۸/۲۱%از افسردگی  متوسط در رنج بوده و همچنین بر اساس نتایج آزمون ۶۲%دانشجویان دارای اختلال در عملکرد  متوسط و ۴/۱%  اختلال در عملکرد شدید و ۵/۳۶% دارای اضطراب متوسط و ۶% اضطراب شدید و ۹/۳۴% دارای علایم جسمانی در حد متوسط و ۳/۳% دارای علایم جسمانی شدید بوده اند.یکی از متغیر های موثر بر سلامت روان سبک های مقابله ای است که دانشجویان برای رویارویی با فشار های روانی محیط خود به کار میبرند.تاکید بر سبک های مقابله ای به این دلیل است که انسان ها همواره در معرض فشار روانی هستند.اگر منبع فشار روانی کنترل و مهار نشود، فرد در معرض بسیاری از بیماریهای جسمی و روانی قرار می گیرند.(اورلی و لیتنگ[۳]،۲۰۰۲).بر اساس نظریه لازاروس[۴] ،(۲۰۰۰،به نقل از

مطلب دیگر :

موانع فردی بهبود بهره‌وری

 فتی و همکاران،۱۳۸۵).دونوع مقابله اصلی وجود دارد.در مقابله مسأله مدار فرد بر عامل فشار آور متمرکز می شود و سعی میکند اقدامات سازنده ای در راستای تغییر شرایط فشار آور یا حذف آن انجام دهد.(فتی و همکاران ،۱۳۸۵).در مقابل در مقابله هیجان مدار فرد سعی می کند، پیامدهای هیجانی واقعه ی فشارآور را مهار کند.کارکرداولیه ی مقابله هیجان مدار تنظیم و مهار هیجانی عامل فشار آور است تا تعادل هیجانی فرد حفظ شود.(دافعی،۱۳۷۶). بنابر این پرداختن به سبک های مقابله ای به عنوان عاملی برای پیش بینی سلامت روان در دانشجویان حائز اهمیت است .در زمینه ی سبک های مقابله ای بر سلامت روان افراد تحقیقاتی صورت گرفته است از جمله­ی این تحقیقات توسط استیز[۵]،اریکسون[۶]، هرناندز[۷] و پاولسکی[۸] ،(۲۰۰۲) است که نشان دادند بین راهبرد های مقابله ای گرایشی با مشکلات سلامتی و رفتار های آسیب رسان رابطه ی منفی وجود دارددر حالی که روش  مقابله ای اجتنابی با این ابعاد  همبستگی مثبت  نشان می دهد.

بررسی موضوع هویت نیز به عنوان یکی دیگر از متغییر های پیش بینی کننده سلامت روان در دانشجویان حائز اهمیت است.هویت از جمله موضو عاتی است که امروزه مد نظر روانشناسان،جامعه شناسان و سیاست مداران است که هر کدام به تبع ارتباط خود با این موضوع به اهمیت آن میپردازند.برای روانشناسان آنچه اهمیت دارد ثبات هویت افراد و سبک موفق و گذر موفقیت آمیز از بحران است.موضوع هویت و سلامت روان که از نظر روانشناسان همواره مورد توجه بوده است.به خصوص در دهه های اخیر افزایش استفاده از محیط های مجازی منجر به بالا رفتن اضطراب و افسردگی در نسل جوان شده است.به کمک هویت است که افراد به تعریفی از خویشتن میرسند که اگر این تعریف با واقعیت اجتماعی آنها در تعارض باشد،حالت هایی چون عدم پختگی ،فشار روانی و مشکلات رفتاری را تجربه میکنند.سه جهت گیری یا سبک پردازش هویت شامل اجتنابی/سردرگم،اطلاعاتی و هنجاری است.افراد دارای وضعیت هویت سر در گم از سبک پردازش هویت سردرگم/اجتنابی استفاده میکنند.(برزونسکی و هیلیر[۹] ۱۹۹۶،استرتیتر[۱۰]، ۱۹۹۳).آنها همواره تلاش میکنند که از مواجه با مسائل فردی،تعارضات و تصمیمات اجتناب کنند.به نظر میرسد سبک هویت سردر گم / اجتنابی با راهبردهای مقابله ای هیجان مدار ،انتظارات کنترل بیرونی ،راهبرد های تصمیم گیری غیر انطباقی ،تغییر پذیری مقطعی ،روان رنجور خویی و واکنش های افسرده گون رابطه مثبت و با آگاهی از خود ،مقاوت شناختی ،وظیفه شناسی و شاخص های بهزیستی رابطه ی منفی نشان میدهد.(برزونسکی،۱۹۹۰؛ برزونسکی و نیمیر[۱۱]،۱۹۹۴ ؛ برزونسکی و فراری[۱۲]،۱۹۹۶ ؛ دولینگر[۱۳]،۱۹۹۵؛ نورمی[۱۴] ، برزونسکی ، تامی[۱۵] و کینر[۱۶]،۱۹۹۷)در رابطه با سبک های هویت در سلامت روان دانشجویان ،تحقیقاتی صورت گرفته است .در تحقیقی که توسط شکری،تاجیک اسماعیلی،دانشور پور ،غنایی ،دستجردی (۱۳۸۸).تحت تحت عنوان تفاوت های فردی در سبک های و تعهد هویت و بهزیستی روانشناختی دانشجویان انجام شد.نتایج این تحقیق نشان داد که اجتناب از مواجهه با مسائل مربوط به هویت با بهزیستی روانشناختی رابطه ی منفی دارد.همچنین نتایج نشان داد که نه تنها وجود تعهد بلکه شیوه ی مواجه با تکالیف و موضوعات مربوط به هویت نیز در پیش بینی بهزیستی روانشناختی افراد بسیار مهم است.با توجه به اهمیت موضوع و نتایج متفاوت پژوهشها و عدم پژوهش در این زمینه در غرب کشور هدف از انجام این تحقیق پیش بینی سلامت روان بر اساس سبک های مقابله ای و سبک هویت در دانشجویان است .

۱-۲-اهمیت و ضرورت انجام تحقیق:

بهداشت روانی و شاخص های سلامت روانی، در هرجامعه ای نقش اساسی در تخمین پویایی و کامیابی جامعه ایفا می نمایند.در این بین جامعه ی دانشجویی به لحاظ مسولیت خطیری که به عنوان فردای کشور بر عهده دارند توجه خاص را می طلبند. دانشگاه محلی برای کسب معلومات جدید و فضایل مختلف و به طور کلی رشد و تعالی ذهنی و معنوی است.در این محیط آموزشی شرایط، مقررات وضوابط معینی وضع شده است که نسبت به موسسات آموزشی قبلی از تنوع و پیچیدگی بیشتری برخوردار است.ضعف در تطبیق با عوامل یاد شده موجب بروز اختلال می شود و به ویژه عملکرد تحصیلی فرد را به شدت تحت تأثیر قرار می دهد.استمرار مشکلات و ضعف در رویارویی و مقابله صحیح با آنها ممکن است هر فردی را در سراشیبی سقوط قرار دهد.بی شک توجه به سلامت روحی-روانی دانشجویان از اهمیت زیادی برخوردار می باشد.سلامت روان یعنی پیش گیری از بیماریهای روانی که پیش گیری به معنی وسیع آن عبارت است از به وجود آوردن عوامل وشرایطی که در واقع تکمیل کننده ی زندگی سالم و بهنجار می باشد و به همین دلیل درمان اختلال های روانی نیز جزئی از این فعالیت می باشد. در این راستا عدم آشنایی دانشجویان با محیط جدید،در مورد دانشجویان غیر بومی، دوری از خانواده و اصولاً اسکان و درمحیطی به نام خوابگاه،در مواردی عدم علاقه به به رشته ی قبولی، ناسازگاری با دیگر افراد در محیط آموزش ،خوابگاه و کافی نبودن امکانات رفاهی ، مشکلات تحصیلی و اشتغالات ذهنی نسبت به آینده شغلی از جمله عواملی هستند که می توانند مشکلات و ناراحتی های روانی به وجود آورند. در این خصوص هرگونه تغییر در زندگی انسان اعم از خوشایند یا ناخوشایند مستلزم نوعی سازگاری مجدد است. درحوزه ی سلامت روانی و راهبردهای مقابله ای ،میتوان گفت که سلامت روانی در یک تعامل دو طرفه از سویی از نتایج انتخاب و استفاده از راهبرد های مقابله ای موثر و متناسب با تغییر و تنش محسوب می گردد واز سوی دیگر خود زمینه ساز فضای روانی سالمی است که در پرتو آن شناخت صحیح و ارزیابی­درست موقعیت تنش زا جهت انتخاب راهکار مقابله ای موثر ،میسر می گردد.روانشناسی سلامت برای نقش راهبردهای مقابله ای در چگونگی سلامت جسمانی و روانی اهمیت زیادی قائل است. راهبردهای مقابله ای به عنوان واسطه ی بین استرس و بیماری شناخته شده اند. مقابلهکی از متغییر هایی است که به صورت گسترده در چهار چوب روانشناسی سلامت مورد مطالعه قرار گرفته است.شناسایی شکل های موثر مقابله به عنوان متغییر واسطه ای در رابطه استرس –بیماری خط مقدم پژوهش ها را در این حوزه به خود اختصاص داده است .به طور کلی نتایج غالب پژوهش ها مقابله هیجانی را به عنوان موثر ترین واسطه ی رابطه استرس- بیماری معرفی کرده اند.روش های مقابله با  تغییرات در زندگی و تنش های حاصله از این تغییرات در افراد مختلف و برحسب موقعیت های گوناگون متفاوت  است.راهبردهای مقابله ای مجموعه ای از تلاشهای شناختی و رفتاری فرد است که در جهت تعبیر و تفسیر  و اصلاح  یک موقعیت تنش زا به کار میرود. و منجر به کاهش رنج ناشی از آن میشود.سبک مقابله ای میتواند یک پیش فرض برای پیش بینی  سلامت روانی در دانشجویان دارای اهمیت میباشد.بنابر این برای پیش بینی سلامت روان در دانشجویان به عنوان یک متغییر دارای اهمیت میباشد.همچنین موضوع هویت و سلامت روان از موضوعاتی است که از نظر روانشناسان همواره مورد توجه بوده است .در نظریه روانی – اجتماعی اریکسون شکل گیری هویت با حل موفقیت بحران هویت همراه است .اریکسون رشد را به مثابه مجموعه ای از تعارض ها در سطوح سنی مختلف تلقی میکند که نتیجه تعامل بین محیط اجتماعی و رشد فردی است.(اریکسون،۱۹۶۳،به نقل از ولوراس و بوسما[۱۷] ۲۰۰۵).شکست یا موفقیت در حل هریک از تعارض،موفقیت در حل هر یک از تعارض های آتی را پیش بینی میکند.(مطابق نظریه ی روانی- اجتماعی اریکسون ۱۹۶۸،به نقل ازبرزونسکی،۲۰۰۳)درباره ی شخصیت ،هویت به مثابه ی یک چهار چوب مرجع عمل میکندکه فرد به منظور تجارب شخصی و گفتگو درباره ی معنا ، هدف و جهت گیری زندگی  خود از آن استفاده میکند.در تمام فرهنگ ها ایجاد هویت یکی از شرایط اساسی شکل گیری شخصیت مورد پذیرش جامعه است.هویت مبتنی برآگاهی منحصر به فرد انسان از این امر است که ما به گونه ای از هر انسان دیگر متمایز هستیم. هویت یک جنبه ی اساسی و درونی بوده که با کمک آن احساس تداوم و یکپارچگی به فرد دست میدهد. بنابر این از دیدگاه روانشناسی سبک هویت و ثبات در هویت از نشانه های رشد و گذر سالم از بحران نوجوانی و جوانی است. بنابراین داشتن یک هویت سالم میتواند پیش بینی کننده سلامت روان در افراد باشد. با توجه به اثر گذاری عمیق و بسیار زیاد سبک های مقابله ای و سبک هویت در پیش بینی سلامت روان دانشجویان و تعداد بسیار اندک پژوهش های به عمل آمده در این حوزه و از سوی دیگراین پژوهش به پیش بینی سلامت روان بر اساس سبک های مقابله ای و سبک هویت میپردازد تا زوایای بیشتری از آن راآشکار ساخته و زمینه ای برای پژوهش های آتی و تاحدی بالا بردن سلامت روان دانشجویان بر اساس سبک های مقابله ای و سبک هویت میباشد. بنابر این به نظر میرسد پرداختن به این پژوهش به منظور برنامه ریزی صحیح و ارائه ی خدمات مناسب به دانشجویان حائز اهمیت فراوان باشد.

۱-۳-اهداف پژوهش                                                                                                        

الف)اهداف کلی تحقیق:

هدف کلی پژوهش حاضر پیش بینی سلامت روان بر اساس سبک های مقابله ای و سبک هویت در دانشجویان می باشد.

ب)اهداف جزئی تحقیق:

۱) تعیین رابطه ی سبک های مقابله ای(مسأله مدار،هیجان مدار،اجتنابی) با سلامت روان در دانشجویان.

۲)تعیین رابطه ی سبک های هویت با سلامت روان در دانشجویان.

۳)تعیین سهم هر یک از سبک های مقابله ای (مسأله مدار ،هیجان مدار ،هیجانی)و سبک هویت در پیش بینی سلامت روان در دانشجویان.

۱-۴-فرضیه های تحقیق

۱) سبک مقابله ای و سبک هویت سلامت روان را پیش بینی می کند

۲)بین سلامت روان با سبک مقابله ای رابطه وجود دارد.

۳)بین سلامت روان با سبک هویت رابطه وجود دارد.

۱-۵-تعاریف مفهومی و عملیاتی متغییر ها

الف)تعاریف مفهومی:

-سلامت روان: کاپلان[۱۸](۱۹۷۱) سازگاری مداوم با شرایط متغییر و تلاش برای تحقق اعتدال بین تضادهای درونی و الزامات محیطی در حال تغییر می داند.

-سبک مقابله:لازاروس و فلوکمن[۱۹](۱۹۸۲) راهبردهای مقابله ای را به عنوان مجموعه ای از پاسخ های رفتاری و شناختی که هدفشان به حداقل رساندن فشارهای موقعیت استرس زاست تعریف کرده اند.

پیش بینی درماندگی‌آموخته‌شده آموخته‌شده براساس ویژگی های شخصیتی

۱-۸-۳- درماندگی آموخته‌شده . ۷

فصل دوم: ادبیات و پیشنه تحقیق

۲-۱- مقدمه. ۹

۲-۲- درماندگی آموخته‌شده ۹

۲-۲-۱- تعریف ۹

۲-۲-۲- تاریخچه درماندگی آموخته‌شده. ۹

۲-۲-۳- پیامدهای درماندگی آموخته‌شده ۱۱

۲-۲-۴- راهکارهای پیشگیری و درمان درماندگی آموخته‌شده. ۱۲

۲-۳- تعریف شخصیت . ۱۳

۲-۴- نظریه های شخصیت . ۱۴

۲-۴-۱- رویکرد روان پویشی ۱۴

۲-۴-۲- نظریه­ های یادگیری ۱۸

ادامه فهرست مطالب

عنوان                                             شماره صفحه

۲-۴-۳- رویکرد انسان گرایی- وجودی. ۲۰

۲-۴-۴- ‏نطریه های صفات و عاملی . ۲۲

‏۲-۴-۵ نظریه پنج عامل بزرگ شخصیت ۲۵

۲-۵- سبک یادگیری ۲۷

۲-۵-۲- انواع سبک­های یادگیری ۲۸

۲-۵-۲-۱- سبک­های یادگیری شناختی ۲۹

۲-۵-۲-۲- سبک­های شناختی وابسته به زمینه- ناوابسته به زمینه ۲۹

۲-۵-۲-۳- سبک های شناختی تکانشی- تأملی ۳۰

۲-۵-۲-۴- سبک های شناختی گریگورک ۳۰

۲-۵-۲-۵- سبک­های شناختی کلب. ۳۲

۲-۵-۲-۶- سبک های شناختی دان و دان ۳۴

۲-۵-۲-۷- سبک های شناختی گراشا- ریچکن ۳۶

۲-۵-۲-۸- سبک های یادگیری دیداری، شنیداری و جنبشی. ۴۰

۲-۵-۲-۹- سبک­های تفکر استرنبرگ ۴۰

۲-۵-۲-۱۰- ریخت های شخصیتی مایرز- بریگز ۴۳

۲-۵-۲-۱۱- سبک های یادگیری فلدر و سیلورمن. ۴۵

۲-۶- پیشینه پژوهش ۴۷

۲-۷- جمع بندی ۵۵

فصل سوم: روش شناسی پژوهش

۳-۱- مقدمه . ۵۸

۳-۲- روش پژوهش ۵۸

۳-۳- جامعه آماری ۵۸

۳-۴- حجم نمونه و روش نمونه گیری ۵۸

۳-۵- ابزراگردآوری داده ها ۵۹

۳-۶- روش آماری ۶۲

ادامه فهرست مطالب

عنوان                                             شماره صفحه

فصل چهارم: یافته های پژوهش

۴-۱- مقدمه ۶۴

۴-۲- توصیف داده‌ها ۶۴

۴-۳- تحلیل داده‌ها ۶۷

فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری

۵-۱- مقدمه ۷۷

۵-۲- بحث در نتایج. ۷۷

۵-۳- محدودیت های پژوهش ۸۰

۵-۴- پیشنهادها ۸۰

۵-۴-۱- پیشنهادهای پژوهشی ۸۰

۵-۴-۲- پیشنهادهای کاربردی. ۸۰

منابع فارسی. ۸۲

منابع انگلیسی. ۸۶

چکیده

هدف این پژوهش پیش ­بینی درماندگیآموخته‌شده براساس ویژگی­های شخصیتی و سبک‌های یادگیری دانش­ آموزان دختر بود. روش پژوهش همبستگی از نوع پیش ­بینی بوده و جامعه آماری این پژوهش را کلیه دانش­ آموزان دختر پایه سوم متوسطه شهر کرمانشاه در سال تحصیلی ۹۳-۱۳۹۲ تشکیل می­دادند. حجم نمونه براساس فرمول کوکران ۳۶۰ نفر تعیین شد. افراد گروه نمونه به شیوه نمونه گیری خوشه­ای چند مرحله­ای انتخاب شدند و به پرسشنامه­های ویژگی­های شخصیتی، سبک­های یادگیری فلدر- سولومان و سبک اسناد پاسخ دادنـد. داده ­های پژوهش با بهره گرفتن از روش ضریب همبستگی پیرسون و روش رگرسیون چندگانه به وسیله نرم‌افزار SPSS تحلیل شد. نتایج پژوهش نشان داد که بین ویژگی­های شخصیتی روان نژندخویی و درماندگیآموخته‌شده رابطه معکوس و بین ویژگی­های شخصیتی توافق­پذیری و وجدانی­بودن با درماندگی آموخته رابطه مستقیم وجود دارد. همچنین نتایج ضریب همبستگی پیرسون نشان داد ویژگی روان نژندخویی توان پیش ­بینی درماندگی آموخته‌شده را به صورت معکوس دارد.

کلیدواژه: درماندگی آموخته‌شدهآموخته‌شده، ویژگی­های شخصیتی، سبک­های یادگیری، دانش­آموز.

فصل اول

کلیات پژوهش

مطلب دیگر :

رسم عجیب چینی‌ها در مراسم عروسی+عکس

۱-۱- مقدمه: نظام آموزشی در هر کشوری نقش مهم و حیاتی در پرورش استعدادهای فـردی، تحکـیم پایه­ های زندگی اجتماعی، گسترش آرمان­های دموکراتیک و ایجاد تفاهم میان افراد انسانی ایفا می­ کند (شریعتمداری، ۱۳۸۲). تحقق چنین هدفی در گرو به کارگیری اصول و فنون روان­شناسی در آموزشگاه­ها و موسسات آموزشی به منظور کاهش مشکلات و آسیب­های خاص نظام است (مقدم، ۱۳۶۳).

بارها دیده شده دانش­آموزانی که به لحاظ توانایی و استعداد یادگیری بسیار شبیه به هم هستند در پیشرفت تحصیلی تفاوت زیادی با هم دارند. این تفاوت ها نه تنها در یادگیری درس­های آموزشگاهی بلکه در سایر فعالیت­های غیرتحصیلی نیز به چشم می­خـورد. این جنبه از رفتار آدمی به حوزه انگـیزش در روان­شناسی مربوط می­شود (سیف، ۱۳۷۲). یکی از نظریه­ های جدید انگیزشی که از نظریه­ های روان­شناختی انگیزش است نظریه اسناد یا  نسبت دادن[۱] نام دارد. مفهوم عمده­ای که در این زمینه مطرح می­گردد، درماندگیآموخته‌شده[۲] است. این مفهوم در توجیه برخی عقب ماندگی­ها و پاره­ای از افسردگی­ها نقش مهمی ایفا می­ کند (سیف، ۱۳۶۹). سلیمگن[۳] (به نقل از سیف، ۱۳۸۸) مفهوم درماندگی آموخته‌شده را به عنوان حالتی ویژه تعریف کرد که اغلب در نتیجه اعتقاد فرد مبنی بر این که رویدادها تحت کنترل او نیستند ایجاد می­شود. به اعتقاد سلیگمن این­ها افرادی هستند که در کوشش­های زندگی­شان چنان سرخورده­اند که ناامید و گوشه گیرند و در نهایت سر به تسلیم می­نهند. معمولاً درماندگی به کاهش فعالیت­های حرکتی، عزت نفس و حتی گاهی مرگ منجر می­شود.

این عقیده که تفاوت افراد در یادگیری صرفاً ناشی از تفاوت آنان در هوش و استعداد است تا مدت­ها در دنیای تعلیم و تربیت پذیرفته شده بود در حالیکه یادگیری به عنوان یک موضوع چند وجهی از عوامل مختلفی تأثیر می­پذیرد. بعدها پژوهشگران نشان دادند که عوامل دیگری نظیر انگیزش، ویژگی­های شخصیتی، دشواری تکلیف‌ها و تفاوت سبک‌های یادگیری افرادنیز در این امر دخیلند.

یادگیری چرخه­ای است که با انگیزه،  به کارگیری سبک ترجیحی فرد برای رویارویی با مسئله و بالاخره تجربه یادگیری آغاز می­شود، با تفکر ادامه می­یابد و به فعالیت ختم می­شود از نتیجه آن احساس موفقیت یا شکست و افکار مرتبط با آن به وجود می­آیند و این افکار و احساسات منتج از آن با تأثیرگذاری بر خودپنداره[۴] منجر به افزایش یا کاهش انگیزه و ایجاد درماندگی آموخته‌شده یا کفایت آموخته‌شدهآموخته‌شده[۵] می­شوند و به این ترتیب کل شخصیت فرد تحت تأثیر قرار می­گیرد.

این پژوهش با هدف تأملی بر درماندگیآموخته‌شده به عنوان یک حالت انگیزشی، ویژگی­های شخصیتی [۶]دانش­ آموزان و سبک ترجیحی آن­ها در برخورد با موقعیت­های یادگیری انجام شده است تا وجود رابطه احتمالی بین آن­ها مشخص شده و برنامه­ریزان و متخصصان آموزشی را در ارائه راهکارهای مؤثر جهت پیشگیری از درماندگی و یا کاهش آنآموخته‌شده در محیط­های آموزشی یاری نماید.

۱-۲- بیان مسئله: نظام­های آموزشی که در آن­ها میزان پیشرفت تحصیلی پایین است به طریقی ضعف و نقص خود را نشان می­ دهند و نظام­های آموزشی پیشرفته همه تلاش خود را در ارتقاء کیفیت تحصیلی دانش­ آموزان به کار می­برند (بیابانگرد، ۱۳۷۸). در پیمودن این مسیر تا هنگامی که رویکرد رفتاری بر روان­شناسی حاکم بود نظریه­ های یادگیری نیز بر عوامل محیطی تاکید داشتند اما با پیدایش نظریه­ های شناختی، انگیزش و شناخت به عنوان عوامل تأثیرگذار بر یادگیری دانش­ آموزان جایگاه ویژه­ای پیدا کرد. یکی از نظریه های جدید روان­شناسی انگیزش نظریه اسناد یا نسبت دادن است و از مفاهیم عمده آن درماندگی آموخته‌شده است که از اعتقاد افراد به این که موفق نخواهند شد ناشی می­شود این اعتقاد به پایین آمدن سطح انگیزش و کاهش تلاش می­انجامد (کارور و شی یر[۷]، ۱۹۸۵؛ ترجمه رضوانی، ۱۳۷۵). مفهوم درماندگی آموخته‌شده معرف منفی­ترین حالت مفهوم خود است. این مفهوم به یادگیرندگانی اشاره می­ کند که کوشش را با پیشرفت مرتبط نمی­دانند. درماندگیآموخته‌شده یک مشکل آموزشی است که از شکست­های پیاپی در یادگیری ناشی شده است.

از دیگر شاخصه­های نظام­های آموزشی موفق توجه کردن به تفاوت­های فردی دانش آموزان است. جدا از بهره هوشی، ویژگی­هایی مثل نوع شخصیت و سبک­های یادگیری و شناختی، تعامل معناداری با موفقیت و شکست تحصیلی نشان داده­اند. ویژگی شخصیت به راه­هایی اشاره دارد که یک  فرد جهت رویارویی با مسائل جدید انتخاب می­نماید. این ویژگی­ها معمولاً ثابت و تغییر ناپذیرند و نقش مهمی در انجام تکالیف و موفقیت فرد دارند بدیهی است که موفقیت و شکست نیز بر انگیزش یادگیری و خودپنداره تحصیلی تأثیرگذار است. مدل پنج عاملی شخصیت ( کاستا[۸] و مک کری  ،۱۹۸۶ ) بیانگر مدل مفهومی غالب ساختار شخصیت است. پنج عامل بزرگ شخصیت در این مدل عبارتند از:

• روان­رنجوری[۹]: احساسات منفی مانند ترس، غم، برانگیختگی، خشم و  احساس گناه ، احساس کلافگی دائمی وفراگیر، مبنای این شاخص را تشکیل می‌دهند۰ از آنجا که هیجان مخرب در سازگاری فرد با محیط تاثیر دارد، در زن و مردی که دارای نمرات بالا در این شاخص باشند، احتمال بیشتری وجود دارد که دارای باورهای غیرمنطقی باشند، قدرت کمتری در کنترل تکانه‌ها داشته باشند و میزان سازش ضعیف‌تری با دیگران و شرایط استرس‌زا نشان دهند (فتحی‌آشتیانی،۱۳۹۰ )
• برون­گرایی[۱۰]: برون‌گراها افرادی اجتماعی هستند، دوست داشتن مردم، ترجیح گروه­های بزرگ و گردهمایی‌ها، با جرأت بودن، فعال بودن و پرحرف بودن نیز از صفات آنهاست. آن­ها برانگیختگی جنسی و تحریک را دوست دارند (گروسی فرشی، ۱۳۸۰).
• باز بودن به تجربه[۱۱]: انعطاف­پذیری نسبت به عمل، مخالف تحجر است، افراد انعطاف­پذیر مایلند برای یک خوراک جدید، دیدن فیلمی تازه یا مسافرت به کشورهای خارجی تلاش کنند. این افراد کنجکاوند، در ارزش­ها به سوی آزاداندیشی تمایل دارند و می­پذیرند که آنچه که برای یک شخص درست یا غلط است ممکن است در شرایط دیگر این گونه نباشد، گرایش به فعالیت­های هنری، ویژگی خاص افراد انعطاف پذیر است (گروسی فرشی، ۱۳۸۰).
• توافق[۱۲]: این افراد آسان­تر از دیگران اعتماد می­ کنند و به­ندرت نسبت به نیات پنهانی بدگمان می­شوند، قابل اعتماد، رک، صریح و بی­تزویرند. متواضعند و به دیگران احترام می­گذارند و از لحاظ نگرشی دلرحم و احساساتی هستند (گروسی فرشی، ۱۳۸۰).
• وجدانی بودن[۱۳]: این اشخاص با وجدان، منطقی و آگاهند و به شایستگی خود در حد بالا اعتماد دارند. آنها از بعضی جهات بازداری می­شوند، با دقت زیاد از دستورات اخلاقی پیروی می­ کنند و در اجرای وظایف اجتماعی سخت گیرند (گروسی فرشی، ۱۳۸۰).

سبک یادگیری از دیگر عواملی است که از طریق ارتباط با یادگیری زمینه موفقیت یا شکست فرد را در انجام تکلیف فراهم می­ کند. غالباً وظایفی را که به افراد محول می­شود، می­توان طوری ارائه داد که با سبک یادگیری آنان انطباق داشته باشد. یا این که افراد سبک­های یادگیری‌شان را متناسب با وظایف تعدیل کنند. اما اگر توانایی لازم را در این زمینه نداشته باشند، هرگز نمی­توانند شانس این را داشته باشند که رویکردشان را تغییر دهند (استنبرگ[۱۴]، ۱۹۹۷؛ به نقل از باباعلی، ۱۳۸۴). بنابراین محتمل است سبک­های یادگیری نیز از طریق ارتباط با موفقیت یا شکست در انجام تکالیف با انگیزه یادگیری، خودپنداره و در نهایت احساس توانایی و یا درماندگیآموخته‌شده ارتباط داشته باشند. با توجه به آنچه مطرح شد منظور از اجرای این پژوهش یافتن پاسخ این سوال است که آیا می­توان درماندگیآموخته‌شده در دانش­ آموزان را با توجه به ویژگی­های شخصیتی و سبک یادگیری آنان پیش ­بینی کنیم؟

۱-۳- اهمیت و ضرورت مسئله: از جمله مسائل مورد توجه هر نظام آموزش و پرورش چگونگی ارتقاء وضعیت تحصیلی و انگیزشی دانش­ آموزان است. در این مسیر توجه به وضعیت انگیزشی دانش­ آموزان و عوامل تأثیر­گذار مرتبط با آن مسئله­ای است که هر چه بیشتر برنامه­ریزان و مجریان آموزش و پرورش­ مورد تاکید قرار می­ دهند. باتلر و وین[۱۵] (۱۹۹۵) اظهار داشته اند عمده­ترین مولفه­های مؤثر بر پیشرفت تحصیلی شناخت و انگیزش است.

در این پژوهش موضوع درماندگی آموخته‌شده به عنوان یک حالت انگیزشی مطرح شده و سعی شده است ارتباط آن با ویژگی­های شخصیت و سبک­های یادگیری به عنوان عوامل پیش ­بینی کننده درماندگی آموخته‌شده مورد بررسی قرار گیرد با این هدف که با توجه به سبک یادگیری و ویژگی­های شخصیتی مرتبط با درماندگی آموخته‌شده بتوان آگاهی‌های بیشتری به دست اندرکاران نظام آموزش و پرورش ارائه داد تا در جهت فراهم نمودن شرایط مطلوب برای رشد و پیشرفت تحصیلی دانش­ آموزان، پیشگیری از ایجاد درماندگیآموخته‌شده و جلوگیری از افت تحصیلی و ارتقاء سلامت روان سرمایه­ های انسانی کشور اقدام مؤثری صورت گیرد.

۱-۴- هدف های تحقیق

هدف کلی: پیش ­بینی درماندگی آموختگی شده براساس ویژگی­های شخصیتی و سبک یادگیری دانش­ آموزان دختر پایه سوم متوسطه.

 هدف های جزئی عبارتند از:

• تعیین رابطه ویژگی­های شخصیتی با درماندگیآموخته‌شده‌آموخته‌شده در دانش­ آموزان پایه سوم متوسطه.
• تعیین رابطه سبک­های یادگیری با درماندگی‌آموخته‌شده آموخته‌شدهدر دانش­ آموزان دختر پایه سوم متوسطه.
• پیش ­بینی درماندگیآموخته‌شده آموخته‌شده براساس ویژگی­های شخصیتی و سبک یادگیری دانش­ آموزان دختر پایه سوم متوسطه.

۱-۵- فرضیه‌های پژوهش

• بین ویژگی های شخصیتی و درماندگی آموخته‌شده دانش آموزان دختر رابطه وجود دارد.
• بین سبک های یادگیری و درماندگی آموخته‌شده دانش آموزان دختر رابطه وجود دارد.
• براساس ویژگی‌های شخصیتی و سبک‌های یادگیری می‌توان درماندگیآموخته‌شده دانش آموزان دختر را پیش‌بینی کرد.

پیش بینی تحلیل رفتگی آموزشی بر اساس تحریف شناختی و باورهای غیر منطقی در دانشجویان دانشگاه بوعلی سینا همدان

۱-۷-۲ تفکر دومقوله‌ای: ۲۴

۲-۷-۲ فاجعه‌انگیزی: ۲۴

۳-۷-۲ تعمیم افراطی: ۲۴

۴-۷-۲ انتزاع دل‌بخواهی: ۲۴

۵-۷-۲ استنتاج دل‌بخواهی: ۲۵

۶-۷-۲ بزرگ جلوه دادن یا کوچک جلوه دادن: ۲۵

۷-۷-۲ برچسب زدن: ۲۵

۸-۷-۲ شخصی‌سازی: ۲۵

۸-۲ارزیابی اولیه ۲۶

۹-۲ تعریف باورهای غیر منطقی ۲۷

۱۰-۲ خصوصیات باورهای منطقی ۲۸

۱۱-۲  طبقه‌بندی باورهای غیر منطقی ۲۹

۱۲-۲ انواع باورهای غیرمنطقی ۲۹

۱-۱۲-۲ باور غیرمنطقی توقع و تأیید دیگران: ۲۹

۲-۱۲-۲ باور غیرمنطقی انتظار بیش از حد از خود: ۳۰

۳-۱۲-۲ باور غیرمنطقی سرزنش کردن خود: ۳۱

۴-۱۲-۲  باور غیرمنطقی واکنش به ناکامی: ۳۲

۵-۱۲-۲ باور غیرمنطقی بی‌مسئولیتی عاطفی: ۳۲

۶-۱۲-۲ باور غیرمنطقی نگرانی زیاد توأم با اضطراب (توجیه مضطربان):   ۳۳

۷-۱۲-۲ باور غیرمنطقی اجتناب از مشکل: ۳۴

۸-۱۲-۲ باور غیرمنطقی وابستگی: ۳۵

۹-۱۲-۲ باور غیرمنطقی درماندگی برای تغییر: ۳۵

۱۰-۱۲-۲ باور غیرمنطقی کمال‌گرایی: ۳۶

۱۳-۲ تحقیقات مرتبط خارجی ۳۷

۱۵-۲ جمع بندی ۴۲

فصل سوم: روش پژوهش

۱-۳ مقدمه ۴۵

۲-۳روش پژوهش ۴۵

۳-۳جامعه آماری ۴۶

۴-۳حجم نمونه و روش نمونه‌گیری ۴۶

۵-۳ ابزارهای پژوهش ۴۷

۱-۵-۳ پرسشنامه تحلیل‌رفتگی آموزشی ۴۷

۲-۵-۳ آزمون باورهای غیرمنطقی ۴۸

۳-۵-۳ مقیاس تحریف شناختی: ۵۳

۶-۳ مراحل اجرای پژوهش ۵۵

۷-۳روش تجزیه و تحلیل داده‌ها ۵۵

فصل چهارم:تجزیه و تحلیل داده ها

۱-۴مقدمه ۵۹

۲-۴ توصیف داده‌ها ۶۱

۱-۲-۴توزیع جمعیت نمونه بر اساس جنسیت ۶۱

۲-۲-۴ توزیع جمعیت نمونه بر اساس دانشکده ۶۲

۳-۲-۴آمارهای توصیفی نمرات تحلیل رفتگی آموزشی ۶۴

۴-۲-۴آمارهای توصیفی نمرات تحریف شناختی ۶۵

۵-۲-۴آمارهای توصیفی نمرات باورهای غیر منطقی ۶۷

۳-۴بررسی نرمال بودن توزیع نمرات متغیرها ۶۸

۴-۴بررسی فرضیه‌های پژوهش ۷۰

۱-۴-۴ فرضیه ۱- بین تحریف شناختی و خستگی هیجانی دانشجویان رابطه مثبت  وجود دارد. ۷۰

۲-۴-۴فرضیه ۲- بین تحریف شناختی و بدبینی تحصیلی دانشجویان رابطه مثبت وجود دارد. ۷۲

۳-۴-۴فرضیه ۳- بین تحریف شناختی و ناکارآمدی تحصیلی دانشجویان رابطه مثبت وجود دارد. ۷۴

۴-۴-۴فرضیه ۴- بین باورهای غیر منطقی و خستگی هیجانی دانشجویان رابطه مثبت وجود دارد. ۷۷

۵-۴-۴فرضیه ۵- بین باورهای غیر منطقی و بدبینی تحصیلی دانشجویان رابطه مثبت وجود دارد. ۷۹

۶-۴-۴فرضیه ۶- بین باورهای غیر منطقی و ناکارآمدی تحصیلی دانشجویان رابطه مثبت وجود دارد. ۸۱

مطلب دیگر :

رشته روانشناسی-دانلود پایان نامه در مورد راهبردهای شناختی - خوشفکری - مرجع ایده ها و آموزش های علمی

۷-۴-۴ فرضیه ۷ بین تحریف‌های شناختی و باورهای غیر منطقی دانشجویان رابطه مثبت وجود دارد. ۸۴

۸-۴-۴ فرضیه ۸- بر اساس تحریف‌های شناختی میتوان تحلیل رفتگی آموزشی دانشجویان را پیش بینی کرد. ۸۵

۹-۴-۴فرضیه ۹ بر اساس باورهای غیر منطقی می توان تحلیل رفتگی آموزشی دانشجویان را پیش بینی کرد. ۹۰

۵-۴یافته­ های فرعی پژوهش ۹۴

۱-۵-۴ بررسی تفاوت میزان تحلیل رفتگی آموزشی، تحریف‌های شناختی و باورهای غیر منطقی در دانشجویان دختر و پسر ۹۴

۲-۵-۴بررسی تفاوت میزان تحلیل رفتگی آموزشی ، تحریف‌های شناختی و باورهای غیر منطقی در دانشجویان دانشکده‌های مختلف ۹۵

فصل پنجم:بحث و نتیجه گیری

۱-۵ مقدمه ۱۰۱

۲-۵بحث و نتیجه گیری ۱۰۱

۳-۵ جمع بندی ۱۱۰

۴-۵ محدودیتها ۱۱۱

۵-۵ پیشنهادها ۱۱۱

۱-۵-۵پیشنهادهای پژوهشی ۱۱۱

۲-۵-۵پیشنهادهای کاربردی ۱۱۲

منابع ۱۱۵

۱ مقدمه

      یکی از عواملی که موجب کاهش کارایی نیروی انسانی می گردد تحلیل رفتگی[۱]  است،که شروع تحقیق درباره آن با فرویدنبرگر[۲](۱۹۷۴) آغاز شد.تحلیل رفتگی سرایت پذیری زیادی دارد و فرد تحلیل رفته خیلی زود بسیاری از اطرافیان خود را به آن مبتلا می سازد(سعادت ، ۱۳۷۵).این پدیده ناشی از استرس دراز مدت در دانشجویان است. همه‌ی دانشجویان ممکن است در طول تحصیل شان استرس را تجربه کرده باشند و بیشتر دانشجویان به طور موفقیت آمیزی با این استرس مقابله می کنند. مفهوم ذکر شده نقطه ی پایانی مقابله ناموفق با استرس تحصیلی است (جنت ، هریس و مسیبو[۳] ،۲۰۰۳).

از طرفی تصور می شود که تحلیل رفتگی آموزشی تحت تاثیر باورهای غیر منطقی [۴]و  همچنین  تحریف شناختی[۵]  باشد.

الیس [۶](۲۰۰۴) معتقد است انسان با تمایل ذاتی شدیدی برای باورهای غیر منطقی متولد می شود.باورهای  غیر منطقی عبارتند از افکار و عقایدی که در آنها اجبار ، وظیفه و مطلق‌گرایی به شکل افراطی وجود داشته باشد و موجب بروز اختلالات عاطفی و رفتاری گردد (بیل و کوپک[۷]،۲۰۰۸). متغیر دیگر تحریف شناختی است ،باوری جهت‌گیرانه که فرد نسبت به خود ،جهان و اطراف و آینده دارد و این باور،احساسات و رفتار فرد را تحت تأثیر قرار می‌دهد(گیبس[۸] ، ۲۰۰۴).

با توجه به اهمیتی که تحریف شناختی و باورهای غیر منطقی در زندگی ما دارند و از آنجا که تحلیل رفتگی فرایندی است که به تدریج در طول زمان گسترش می یابد (اسچافلی و اینزمان [۹]، ۱۹۹۸) و تشخیص آن بسیار مهم است ،در طی این پژوهش به بررسی پیش بینی تحلیل رفتگی آموزشی براساس تحریف شناختی و باورهای        غیر منطقی خواهیم پرداخت.

۲-۱ بیان مسئله

تحلیل رفتگی حالتی از خستگی ذهنی و هیجانی است که حاصل فشار و محدودیت زمانی و فقدان منابع لازم برای انجام دادن وظایف محوله است (دمروتی، باکر، نچرینر و اسچافلی[۱۰] ،۲۰۰۱؛ لاکاویدس، فانتولاکیس و کاپرینیس [۱۱]، ۲۰۰۳ ؛لی و آشفورت [۱۲]،۱۹۹۶ ؛ماسلاچ، اسچافلی و لیتر [۱۳]، ۲۰۰۱ ؛توپینن تانر، اوجاروی، وانانن، کالیمو و جاپینن[۱۴] ، ۲۰۰۵).

اکثر تحقیقات انجام شده درباره تحلیل رفتگی، در موقعیت های غیر آموزشی (سند و میازکی [۱۵]، ۲۰۰۰؛ گرینگلس، بورکه و فیکسن بائوم [۱۶]، ۲۰۰۱ ؛زلارس، پرووه و هاچ وارتر[۱۷] ، ۲۰۰۰)بوده که با عنوان تحلیل رفتگی شغلی معروف است (ماسلاچ و جکسون [۱۸]، ۱۹۸۴). با وجود این، متغیر یاد شده به موقعیت ها و بافتهای آموزشی گسترش پیدا کرده است که از آن با عنوان تحلیل رفتگی آموزشی نام برده می شود.این مساله در میان دانشجویان به احساس خستگی به خاطر الزامات آموزشی و داشتن یک حس بدبینانه و بدون علاقه به تکالیف درسی و احساس عدم کارآمدی آموزشی به عنوان یک دانشجو اشاره دارد(سالما- آرو، ساولانن و هولوپاینن[۱۹]،۲۰۰۸؛ یانگ[۲۰] ، ۲۰۰۴).

بر اساس تحقیقات چنج، راند و استرانگ [۲۱](۲۰۰۰) ؛فیمین، فاستانا و تاشنر[۲۲](۱۹۸۹) ؛ مارتینز، مارکوس، سالانوا و لوپز دا سیلوا [۲۳](۲۰۰۲) ؛مک کارتی، پرتی و کاتانو[۲۴](۱۹۹۰) ، دانشجویان ممکن است این پدیده را به این دلیل تجربه کنند که شرایط یادگیری برای آنان ، سطوح بالایی از تلاش را می طلبد و مکانیسم های حمایتی که راهکارهای کنار آمدن موثر با مشکلات را تسهیل می کند مهیا نمی سازد.

تحلیل رفتگی آموزشی در موقعیت های آموزشی میتواند منجر به غیبت بیشتر و انگیزه کمتر برای انجام کارهای مورد نیاز دوره تحصیل و درصد بالاتر ترک تحصیل در دانشگاه شود(سالما- آرو و همکاران،۲۰۰۸). افرادی که از این موضوع رنج می برند معمولا علائمی مانند بی اشتیاقی نسبت به مطالب درسی، ناتوانی در ادامه حضور مستمر در کلاس های درس، مشارکت نکردن در فعالیت های کلاسی، احساس بی معنایی در فعالیت های درسی و احساس ناتوانی در فراگیری مطالب درسی را تجربه می کنند (تاپینن تانر و همکاران، ۲۰۰۵؛ اسچافلی، مارتینز، پینتو و سالانوا[۲۵] ، ۲۰۰۲؛آهولا و هاکانین[۲۶]، ۲۰۰۷؛کاسکه و کاسکه [۲۷]، ۱۹۹۱؛ نیومن [۲۸]، ۱۹۹۰).

بنابراین شناسایی متغیرهای پیش بینی کننده ی تحلیل رفتگی آموزشی یک موضوع اساسی است. از جمله متغیرهای مهم اثر گذار بر این موضوع ، تحریف شناختی و باورهای غیر منطقی هستند.

الیس باورهای غیرمنطقی را اینگونه تعریف می کند: هرگونه فکر، هیجان و یا رفتاری که منجر به تخریب نفس و از بین رفتن خود می‌شود و پیامدهای مهم آن اختلال در بقا، خوشحالی و شادمانی است(شفیع‌آبادی ، ۱۳۸۹(.

یکی از مؤلفه‌های شناختی که ارتباط نزدیکی با تفکرات غیرمنطقی دارد، ارزیابی های غیرعقلانی افراد از نحوه رویارویی با پدیده‌ها و ارتباطات بین فردی است که عمدتا نیز ناکارآمد و ناسالم هستند و بک[۲۹] (۱۹۹۵) از آنها تحت عنوان تحریف‌های شناختی یاد می‌کند و این تحریف‌ها باعث می‌گردند که ما خود را بیشتر یک قربانی ببینیم تا یک مقابله‌کننده. از این رو مشکلات زندگی، نارضایتی و ناراحتی بیشتری را در ما ایجاد می‌کند(گیبس، ۲۰۰۴).

با توجه به اینکه در پژوهش های گذشته تحقیقی درباره ی رابطه تحریف شناختی و باورهای غیر منطقی با تحلیل رفتگی آموزشی انجام نشده است در طی این پژوهش به بررسی رابطه ی بین این سه متغیر خواهیم پرداخت.

لذا عمده ترین مسائلی که این پژوهش با آن روبروست این است که میزان تحریف شناختی و باورهای غیر منطقی دانشجویان چقدر است؟ آیا بین تحریف های شناختی و باورهای غیرمنطقی با تحلیل رفتگی آموزشی رابطه وجود دارد؟ آیا به وسیله تحریف های شناختی و باورهای غیر منطقی می توان تحلیل رفتگی آموزشی دانشجویان را تبیین و پیش بینی کرد؟

۳-۱ ضرورت انجام پژوهش

نیومن (۱۹۹۰) معتقد است که تحلیل رفتگی آموزشی در دانشجویان بنا به دلایل مختلف یکی از عرصه های مهم تحقیقاتی دانشگاه است. دلیل اول این است که بررسی این مهم می تواند کلید مهم درک رفتارهای مختلف دانشجویان، مانند عملکردتحصیلی در دوران تحصیل باشد. دوم اینکه این موضوع رابطه دانشجویان را با دانشکده و دانشگاه خود تحت تأثیر قرار می دهد. دلیل سوم این است که مفهوم ذکر شده می تواند شوق و اشتیاق دانشجویان را به ادامه تحصیل تحت تأثیر قرار دهد. با توجه به این دلایل ، شناسایی متغیرهای پیش بینی کننده تحلیل رفتگی آموزشی یکی از موضوع های اساسی در نهاد آموزش عالی است.

لازم به ذکر است در مورد علت های پدید آمدن این مسئله ، ممکن است یکی از دلایل آن طرز فکر و باورهای افراد باشد خصوصا اگر این باورها، ناکارآمد باشند. به قول الیس ناراحتی‌های هر فرد زاییده افکار غیرمنطقی او است (شفیع‌آبادی، ۱۳۸۹) و ضرورت پرداختن به این موضوع حل مشکل تحلیل رفتگی آموزشی براساس فرایندهای فکری ناکارآمد دانشجویان است. تفکرات ناسالم یا تحریف‌های شناختی به عنوان فرایندهای ناسالم نیز مشکلات عدیده‌ای را برای افراد ایجاد می‌کنند. ضرورت کاربردی این پژوهش بررسی دلایل و عوامل فردی از جمله باورهای غلط و غیرمنطقی و تحریف‌های شناختی و فکری است. تفکرات افراد و نحوه حل مسائل آنها و باورهایی که در مورد خود و دیگران دارند می‌تواند به عنوان یک عامل مهم در تبیین و پیش‌بینی تحلیل رفتگی آموزشی نقش داشته باشد .

۴-۱ اهداف پژوهش

الف) هدف کلی:

شناسایی رابطه تحریف شناختی و باورهای غیر منطقی با تحلیل رفتگی آموزشی دانشجویان دانشگاه بوعلی سینا.

ب) هدف های فرعی:

۱- تعیین رابطه بین تحریف شناختی و خستگی هیجانی[۳۰] دانشجویان.

بررسی و مقایسه کمال گرایی، احساس تنهایی و حساسیت به اضطراب

۲-۲- ضوابط تشخیص اختلال وسواس براساس DSMIV 13

۳-۲- سبب شناسی اختلال وسواس:. ۱۵

۲-۳-۱- دیدگاه روان – پویشی. ۱۵

۲-۳-۲-  دیدگاه شناختی – رفتاری. ۱۶

۲-۳-۳-  الگوی زیست شناختی :. ۱۶

۲-۳-۴- دیدگاه رفتار شناسی طبیعی. ۱۷

۲-۵- افسردگی. ۱۸

۲-۵-۱- تعریف و نشانه های افسردگی. ۱۸

۲-۵-۲- نشانه های هیجانی. ۱۹

۲-۵-۳- نشانه های شناختی. ۱۹

۲-۵-۴- نشانه های انگیزشی. ۱۹

۲-۵-۵- نشانه های بدنی. ۲۰

۲-۶- طبقه بندی افسردگی. ۲۰

۲-۷- همه گیر شناسایی. ۲۱

۲-۸- سن. ۲۲

۲-۹- وضع تأهل. ۲۳

۲-۱۰- ملاحظات اجتماعی و فرهنگی. ۲۳

۲-۱۱- کمال گرایی. ۲۵

۲-۱۱-۱- ابعاد کمال گرایی. ۲۶

۲-۱۱-۲-کمال گرایی خودمدار. ۲۷

۲-۱۱-۳- کمال گرایی دیگر مدار. ۲۷

۲-۱۱-۴- کمال گرایی جامعه مدار. ۲۷

۲-۱۲- حساسیت به اضطراب. ۲۹

۲-۱۳- پیشینه مطالعاتی. ۳۳

۲-۱۳-۱- پیشینه تحقیق در زمینه کمال گرایی. ۳۳

۲-۱۳-۲- پیشینه‌ی تحقیقی در زمینه‌ی تنهایی. ۴۱

۲-۱۳-۳- پیشینه تحقیق در زمینه‌ی حساسیت به اضطراب. ۴۲

فصل سوم: روش پژوهش

۳-۱- روش پژوهش و نوع طرح پژوهش. ۴۷

۳-۲- جامعه‌ی آماری پژوهش. ۴۷

۳-۳- شیوه‌ی نمونه گیری و حجم نمونه. ۴۷

۳-۴- ابزارهای  پژوهش. ۴۸

۳-۴-۱- مقیاس تنهایی دانشگاه کالیفرنیا. ۴۸

۳-۴-۲- مقیاس حساسیت به اضطراب . ۴۸

۳-۴-۳- مقیاس کمال گرایی اهواز. ۴۹

۳-۵- روش جمع آوری. ۵۰

فصل چهارم: یافته های پژوهش

۴-۱- یافته های پژوهش. ۵۲

۴-۲- یافته های توصیفی. ۵۴

۴-۳- فرضیه های پژوهش. ۵۵

۴-۴- یافته های جانبی پژوهش. ۵۶

فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری

۵-۱-  بحث و نتیجه گیری. ۶۱

۵-۲- تبیین یافته های جانبی پژوهش. ۶۳

۵-۳- محدودیت ها. ۶۴

۵-۴- پیشنهادات:. ۶۵

۵-۴-۱- پیشنهادات پژوهشی. ۶۵

۵-۴-۲- پیشنهادات کاربردی. ۶۵

الف) منابع فارسی. ۶۶

ب) منابع انگلیسی. ۶۹

ج) ضمائم.۸۵

فهرست جداول

جدول (۲-۱) همه گیری شناسی اختلال افسردگی در DSM-IV-TR.24

جدول (۴-۱)توزیع فراوانی و درصد آزمودنی ها براساس نوع  اختلال۵۲

مطلب دیگر :

پایان نامه با کلمات کلیدی قانون کار، جبران خسارت، قانون مجازات، جبران خسارات

جدول (۴-۲) توزیع فراوانی و درصد آزمودنی ها براساس میزان تحصیلات۵۲

جدول (۴-۳) میانگین و انحراف معیار سن آزمودنی ها۵۳

جدول (۴-۴) توزیع فراوانی و درصد آزمودنی ها براساس وضعیت تأهل۵۳

جدول (۴-۵) توزیع فراوانی و درصد آزمودنی ها بر اساس جنسیت۵۳

جدول (۴-۶) میانگین و انحراف معیار حساسیت به اضطراب در دو گروه بیماران افسرده و وسواسی.۵۴

جدول (۴-۷)میانگین و انحراف معیار کمال گرایی  در دو گروه بیماران افسرده و وسواسی.۵۴

جدول (۴-۸)میانگین و انحراف معیار احساس تنهایی در دو گروه بیماران افسرده و وسواسی.۵۴

جدول (۴-۹)نتایج تحلیل واریانس چند متغیری (MANOVA) متغیر های وابسته بین دو گروه افسرده و وسواسی۵۵

جدول (۴-۱۰)تحلیل واریانس چند متغیره (MANOVA) برای مقایسه میانگین حساسیت به اضطراب.۵۵

جدول (۴-۱۱)تحلیل واریانس چند متغیره (MANOVA) برای مقایسه کمال گرایی۵۶

جدول (۴-۱۲)تحلیل واریانس چند متغیره (MANOVA) برای مقایسه میانگین احساس تنهایی۵۶

جدول(۴-۱۳) طبقه بندی۵۷

جدول (۴-۱۴)متغیر های وارد شده در معادله.۵۷

جدول(۴-۱۵)آزمون همبستگی پیرسون برای بررسی رابطه کمال گرایی و حساسیت به اضطراب در بیماران.۵۸

جدول (۴-۱۶)آزمون همبستگی پیرسون برای بررسی رابطه کمال گرایی و احساس تنهایی در بیماران۵۸

جدول (۴-۱۷)آزمون همبستگی پیرسون برای بررسی رابطه حساسیت به اضطراب و احساس تنهایی در بیماران۵۹

چکیده

هدف اصلی این مطالعه بررسی  و تعیین کمال گرایی، احساس تنهایی و حساسیت به اضطراب در بیماران  وسواسی و افسرده می باشد. جامعه آماری مطالعه حاضر کلیه افراد مراجعه کننده بالاتر از ۲۰ سال با میزان سواد حداقل ابتدایی بوده که به مراکز مشاوره و کلنیک های تخصصی روان شناسی و  روان پزشکی در استان کرمانشاه در سال ۱۳۹۲ مراجعه نموده بودند. نمونه مطالعه حاضر ۸۴ نفر بیمار بودند که به روش نمونه گیری در دسترسی انتخاب شدند. ماهیت موضوع و اهداف مطالعه ایجاب می کرد که از روش تحقیق علی مقایسه ای استفاده شود. ابزارهای مورد استفاده در این پژوهش شامل مقیاس تنهایی دانشگاه کالیفرنیا ، مقیاس حساسیت به اضطراب و کمال گرایی اهواز می باشد. نتایج این پژوهش نشان داد که بیماران افسرده و وسواسی در متقیر های، کمال گرایی، احساس تنهایی و حساسیت به اظطراب با یکدیگر تفاوت معنا داری نداشته اند. در این مطالعه هم همبستگی متغیر های کمال گرایی، احساس تنهایی و حساسیت به اضطراب در دو گروه به صورت یافته های جانبی جداگانه بررسی شد.

کلید واژه ها : کمال گرایی، احساس تنهایی، حساسیت به اضطراب، وسواس، افسردگی.

مقدمه

وسواس و افسردگی دو اختلال روانی شایع محسوب می شوند که در قلمرو آسیب شناسی روانی پژوهش های فراوانی را به خود اختصاص داده اند، لیکن هنوز عوامل موثر بر بروز و تداوم این اختلال ها به خوبی روشن نشده است و مشخص است که افسردگی و وسواس با هم ارتباط نزدیکی دارند، اما علل، پیامدها و عملکردهای متفاوتی می توانند داشته باشند، مثلا وسواس و افسردگی، اثرات متفاوتی بر پردازش اطلاعات دارند (DSM-IV-TR به نقل از سادوک و سادوک[۱]، ۱۰۰۱ ترجمه پور افکاری، ۱۳۸۰).

اختلال وسواس فکری-عملی[۲] شامل افکار وسواسی و مزاحم یا اعمال وسواسی و تکراری است. افکار وسواسی موجب افزایش اضطراب و اعمال وسواسی اضطراب فرد را کاهش می دهد. شخص مبتلا به این اختلال معمولا به افرطی بودن و غیر منطقی بودن افکار و اعمال وسواسی خود واقف است. هم افکار وسواسی و هم اعمال وسواسی برای بیمار ناهمخوان شناخته می شود. این اختلال می تواند ناتوان کننده باشد، چون افکار وسواسی وقت گیر بوده و به طور قابل ملاحظه ای در برنامه معمول فرد، عملکرد حرفه ای، فعالیتهای احتمالی معمول یا روابط، دوستان، و اعضاء خانواده تداخل می نماید (پور افکاری، ۱۳۷۵). در زبان روزمره اصطلاح افسردگی نیز برای اشاره به یک حالت احساسی، واکنش به یک موقعیت، سبک رفتار مختص به فرد بکار می رود. احساس افسردگی معمولا به عنوان «اندوه»[۳] شناخته می شود. نوع دیگر افسردگی، داغدیدگی یا واکنش سوگ است، این پدیده کاملا عادی است. از آنجا که احساس افسردگی را تقریبا همه مردم داشته اند، این احساس به تنهایی برای تشخیص اختلال خلق افسردگی کافی نیست. افسردگی بالینی کمتر شایع است و نسبت به اندوه موقتی که هر یک از ما زمانی آن را تجربه کرده، مشکلات جدی تری به وجود می آورد. دو ویژگی اختصاصی افسردگی عبارتند از: خلق ناشاد (افسردگی، غم، اندوه، ناامیدی، ناراحتی یا نگرانی) و فقدان علاقه و لذت تقریبا در همه فعالیت های عادی و سرگرمی های فرد. افسردگی در سراسر دنیا مساله مهمی است. در طول زندگی، احتمال بروز افسردگی یک قطبی برای مردان ۸ تا ۱۲ درصد و برای زنان ۲۰ تا ۲۶ درصد است (ساراسون و ساراسون[۴] ۱۹۸۷؛ ترجمه نجاریان و همکاران، ۱۳۸۱).

افراد افسرده غالبا عزت نفس ضعیفی داشته و احساس می کنند آینده بیشتر از گذشته امیدوار کننده نیست. چنین ناامیدی، پیش بینی کننده خوبی برای خودکشی نهایی به شمار می آید (بک [۵]و همکاران، ۱۹۸۵؛ به نقل از ساراسون و ساراسون، ۱۹۸۷؛ ترجمه نجاریان و همکاران، ۱۳۸۱). در تحقیقات گذشته احساس تنهایی وکمال گرایی را با رفتارهای ناسازگارانه و علائم افسردگی و وسواس مرتبط یافته اند: اما بررسی این متغیر ها در اختلالات دیگری نظیر افکار وسواسی و اضطراب اجتماعی که با افسردگی مرتبط هستند انجام نشده است.

با بررسی همزمان این متغیرها توان تبیین نسبی آنها در تبیین علائم اختلالات وسواس و افسردگی امکان پذیر است. کمال گرایی به عنوان یک صفت شخصیتی چند بعدی مورد مطالعه قرار گرفته است و مفاهیم مختلفی از کمال گرایی پیشنهاد شده است که اغلب آن را به عنوان یک صفت ناسازگارانه تلقی شده است. کمال گرایی با علائم افسردگی( چنگ^۳[۶]و صناع،۲۰۰۱)، عواطف منفی بیشتر و عواطف مثبت کمتر (چنگ، ۲۰۰۰)، خطوط کارآمدی پایین (هارت^۴[۷]و همکاران، ۱۹۹۸)، افکار خود کشی (همیلتون و شوانیکر^۵[۸]، ۲۰۰۰)، و اجتماعی بیشتر (صابون چی و لونده[۹]، ۱۹۹۲) مرتبط شده است. در پژوهش های دیگر کمال گرایی به عنوان یک صفت نرمال با رضایت افراد و تلاش مثبت و عزت نفس بالا گزارش شده است (فروست[۱۰][۱۱]،   ۱۹۹۳).

مطالعات متعدد با بهره گرفتن از مقیاس اندازه گیری کمال گرایی به همبستگی مثبت بین علائم افسردگی و سطوح کمال گرایی اشاره کرده اند (لیند و استیون سوند^۸ ، ۱۹۹۵).

در ضمن یافته ها نشان می دهد که کمال گرایی ممکن است در درمان موفقیت آمیز علائم افسردگی دخالت کند (بلات^۱ ، ۱۹۹۸)،صرف نظر از اینکه درمان افسردگی از نوع شناختی بین فردی یا دارویی باشد.

هیجانهای تضعیف کننده در افراد مبتلا به علائم افسردگی اغلب در تجربه احساس تنهایی نیز وجود دارد. اتفاق نظرات در مورد اینکه احساس تنهایی از نقص در روابط اجتماعی فرد ناشی می شود. به علاوه احساس تنهایی ذهنی و فردی است و اندازه شبکه اجتماعی فرد با تعداد ارتباطات را منعکس نمی کنند و نیز احساس تنهایی  دردناک و پریشان کننده است (پیلو و پرمن^۲[۱۲]، ۱۹۸۲).هدف این مطالعه بررسی و مقایسه کمال گرایی، احساس تنهایی، و حساسیت به اضطراب در بیماران وسواس و افسرده می باشد.

۱-۱- بیان مسئله

کمال گرایی به عنوان یک صفت شخصیتی چند بعدی مورد مطالعه قرار گرفته است و مفاهیم مختلفی از کمال گرایی پیشنهاد شده است که اغلب آن را به عنوان یک صفت ناسازگارانه تلقی شده است. کمال گرایی به منزله تمایل پایدار فرد به وضع معیارهای کامل و دست نیافتنی و تلاش برای تحقق آنها که با خود  ارزشیابی های انتقادی از عملکرد شخصی همراه می باشد، تعریف شده است (فروست و استکتی۳، ۱۹۹۰). کمال گرایی در تحقیقات مختلف با علائم افسردگی (چنگ و صناع، ۲۰۰۱)، عواطف منفی بیشتر و عواطف مثبت کمتر (چنگ ، ۲۰۰۰)، خطوط کارآمدی پایین (هارت ، ۱۹۹۸)، افکار خودکشی (همیلتون و شوانیکر، ۲۰۰۰)، و اجتماعی بیشتر (صابونچی و لونده، ۱۹۹۲)، مرتبط بوده است. در حالیکه در پژوهش های دیگر کمال گرایی به عنوان یک صفت نرمال با رضایت افراد و تلاش مثبت و عزت نفس بالا گزارش شده است (فروست ، ۱۹۹۳). مطالعات متعدد با بهره گرفتن از مقیاس اندازه گیری کمال گرایی به همبستگی مثبت بین علائم افسردگی و سطوح کمال گرایی اشاره کرده اند (لیند و استیون سوند، ۱۹۹۹).

در ضمن یافته ها نشان می دهد که کمال گرایی ممکن است در درمان موفقیت آمیز علائم افسردگی دخالت کند( بلات و همکاران، ۱۹۹۸)، صرف نظر از اینکه درمان افسردگی از نوع شناختی بین فردی یا دارویی باشد. کمال گرایی ممکن است در مشکلات افراد مبتلا به افسردگی بالینی نیز دخالت بکند. یافته ها حاکی از این است که کمال گرایی درمان موفقیت آمیز علائم افسردگی را به تاخیر می اندازد. (بلات و همکاران، ۱۹۹۸).

پژوهش های پیشین اشاره کرده اند که کمال گرایی همبستگی مثبت با علائم افسردگی دارند. از آنجایی که شاخص های کمال گرایی و احساس تنهایی متفاوت هستند، انتظار می رود که هم کمال گرایی و هم احساس تنهایی، پیش بین های منحصر به فرد علائم افسردگی و وسواس باشند.

بررسی نقش واسطه‌گری راهبردهای مقابله‌ای در رابطه بین ادراک فرزندان از تعارضات زناشویی و تاب‌آوری

۱-۹- تعریف عملیاتی متغیرها                   ۱۴

۱-۹-۱- تاب‌آوری                             ۱۴

۱-۹-۲- راهبردهای مقابله‌ای                  ۱۴

عنوان                                       صفحه

۱-۹-۳- تعارض زناشویی                       ۱۵

۱-۹-۴- عوامل جمعیت شناختی                  ۱۵

فصل دوم: مبانی نظری و پیشینه‌ی تحقیق

۲-۱- مبانی نظری                              ۱۶

۲-۱-۱- تاب‌آوری                             ۱۶

۲-۱-۲- راهبردهای مقابله‌ای                  ۱۹

۲-۱-۲-۱- سبک مقابله مساله مدار           ۲۳

۲-۱-۲-۲- سبک مقابله هیجان مدار           ۲۴

۲-۱-۳- تعارض زناشویی                       ۲۵

۲-۲- پیشینه تحقیق                            ۲۷

۲-۲-۱- پژوهش‌های مربوط به تعارضات زناشویی و راهبردهای مقابله‌ای ۲۸

۲-۲-۲- پژوهش‌های مربوط به راهبردهای مقابله‌ای و تاب‌آوری ۳۱

۲-۲-۳- پژوهش‌های مربوط به تعارض زناشویی و تاب‌آوری ۳۳

۲-۲-۴- پژوهش‌های مربوط به نقش واسطه‌ای راهبردهای مقابله‌ای   ۳۷

۲-۲-۵- پژوهش‌های انجام شده در زمینه‌ی عوامل جمعیت شناختی    ۳۸

فصل سوم: روش تحقیق

۳-۱-  جامعه آماری                            ۴۱

مطلب دیگر :

پایان نامه روانشناسی : نظریه‌‌های روان شناختی

۳-۲-  نمونه و روش نمونه‌گیری                  ۴۱

۳-۳-  ابزار پژوهش                            ۴۲

۳-۳-۱- پرسشنامه‌ی تاب‌آوری (CD-RISC)            ۴۲

۳-۳-۲- پرسشنامه‌ی تجدیدنظر شده‌ی  سبک‌های مقابله‌ای  ۴۳

۳-۳-۳- پرسشنامه‌ی ادراک فرزندان از تعارض والدین   ۴۴

عنوان                                       صفحه

۳-۴- روش تجزیه و تحلیل آماری                 ۴۵

فصل چهارم: یافته‌ها

۴-۱- یافته‌های توصیفی                         ۴۷

۴-۲- تحلیل آماری مربوط به سؤالات پژوهش        ۵۰

۴-۲-۱- پیش‌بینی تاب‌آوری بر اساس ادراک فرزندان از تعارضات زناشویی                                               ۵۱

۴-۲-۲- پیش‌بینی راهبردهای مقابله‌ای بر اساس ادراک فرزندان از تعارضات

زناشویی۵۲

۴-۲-۳- پیش‌بینی تاب‌آوری بر اساس راهبردهای مقابله‌ای با کنترل ادراک فرزندان از

تعارضات زناشویی                            ۵۴

۴-۳- مقایسه‌ی متغیرها بر اساس عوامل جمعیت شناختی    ۵۸

۴-۳-۱- مقایسه‌ی متغیرهای پژوهش بر حسب ناحیه‌ی آموزشی    ۵۸

۴-۳-۲- مقایسه‌ی متغیرهای پژوهش بر حسب شرایط زندگی ۵۹

۴-۳-۳- مقایسه‌ی متغیرهای پژوهش بر حسب جنسیت ۶۰

فصل پنجم: بحث و نتیجه‌گیری

۵-۱- پیش‌بینی تاب‌آوری بر اساس ادراک فرزندان از تعارضات زناشویی   ۶۲

۵-۲- پیش‌بینی راهبردهای مقابله‌ای براساس ادراک فرزندان از تعارضات زناشویی                                       ۶۸

۵-۳- پیش‌بینی تاب‌آوری بر اساس راهبردهای مقابله‌ای با کنترل فرزندان از تعارضات

زناشویی                                      ۷۱

۵-۴- تاثیر عوامل دموگرافیک بر راهبردهای مقابله‌ای و تاب‌آوری فرزندان                                              ۷۴

۵-۵- کاربردهای نظری و عملی                   ۷۸

۵-۶- محدودیت‌ها                               ۷۹

عنوان                                       صفحه

۵-۷- پیشنهادها                               ۷۹

پیوست یک                                      ۸۰